12.12.2002 yildagi 436-II-son
Oʻzbekiston Respublikasining qonuni
UMUMIY HARBIY MAJBURIYAT VA HARBIY XIZMAT TOʻGʻRISIDA
I. UMUMIY QOIDALAR
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining umumiy harbiy majburiyatni bajarishi va harbiy xizmatni oʻtashi bilan bogʻliq munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisidagi qonunchilik
Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonundan hamda Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga asoslanadigan boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
(2-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
3-modda. Umumiy harbiy majburiyat va Vatanga qasamyod
(3-moddaning nomi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 5-sentabrdagi OʻRQ-564-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son)
Umumiy harbiy majburiyat fuqarolarning Oʻzbekiston Respublikasini himoya qilishga majburiy harbiy tayyorgarligidan iborat boʻladi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari (bundan buyon matnda Qurolli Kuchlar deb yuritiladi) safini toʻldirishni va ularning rezervini tayyorlashni taʼminlash maqsadida joriy etiladi.
Umumiy harbiy majburiyat fuqarolarni harbiy xizmatga tayyorlashni, harbiy xizmatga chaqirishni (kirishni), chaqiruv yoki kontrakt boʻyicha harbiy xizmat oʻtashni, rezervdagi xizmatni, muqobil xizmatni, harbiy roʻyxatdan oʻtish qoidalariga rioya etishni, favqulodda vaziyatlarda yoki Oʻzbekiston Respublikasiga qarshi harbiy tajovuz boʻlgan taqdirda aholini muhofaza etish tadbir-choralarini qamrab oladi.
Ushbu Qonunga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasining quyidagi fuqarolari, xususan:
harbiy xizmatga chaqiriladigan va tuman (shahar) chaqiruv uchastkalarida qayd etilgan shaxslar — chaqiriluvchilar;
haqiqiy harbiy xizmatdagi shaxslar — harbiy xizmatchilar;
Qurolli Kuchlarning rezervi yoki zaxirasidagi shaxslar — harbiy xizmatga majburlar;
turli sabablarga koʻra harbiy roʻyxatga olinmagan yoki harbiy roʻyxatdan chiqarilgan, shu jumladan isteʼfodagi shaxslar — harbiy xizmatga majbur boʻlmagan shaxslar deb ataladi.
Haqiqiy harbiy xizmat chaqiruv yoki kontrakt boʻyicha oddiy askarlar, serjantlar va ofitserlar tarkibi lavozimlarida Qurolli Kuchlar safidagi harbiy xizmatdir.
Umumiy harbiy majburiyat Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yoki vaqtincha yashayotgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga tatbiq etilmaydi.
Harbiy xizmatga birinchi marta chaqirilgan yoki ixtiyoriy ravishda (kontrakt boʻyicha) kirgan fuqarolar Oʻzbekiston Respublikasi davlat bayrogʻi oldida quyidagi mazmunda Vatanga qasamyod qabul qiladilar:
“Men, (familiyasi, ismi, otasining ismi), Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari safiga kirar ekanman, davlatim timsoli boʻlmish muqaddas bayroqni oʻpib, buyuk ajdodlarimning pok ruhlari oldida, vatanim oldidagi burchimni halol bajarishga bel bogʻlab, vijdonim, or-nomus va shaʼnimni oʻrtaga qoʻyib:
Oʻzbekiston Respublikasiga, xalqimga va Prezidentimga bir umr sodiq boʻlishga,
Vatanimning mustaqilligini, uning sarhadlari daxlsizligini va hududiy yaxlitligini, ona xalqimning tinchligi va osoyishtaligini, Oʻzbekiston Respublikasining milliy manfaatlarini hamda demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat tuzumini soʻnggi nafasimgacha himoya qilishga;
(3-modda oltinchi qismining toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 29-noyabrdagi OʻRQ-1008-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 02.12.2024-y., 03/24/1008/0988-son. Kuchga kirish sanasi — 2025-yil 3-yanvar)
Oʻzbekiston Respublikasiga qarshi qaratilgan har qanday tajovuz va gʻarazli harakatlarga qarshi ayovsiz kurashishga,
Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, qonunlari va umumharbiy nizomlarga qatʼiy amal qilishga, davlat va harbiy sirlarni saqlashga,
Quruqlikda, suvda, havoda — har qanday sharoitda ham oʻz burchimni vijdonan bajarishga,
Har qanday mashaqqatli sinov va qiyinchiliklarda ham el-yurtimning yuksak ishonchini oqlashga tantanali ravishda qasamyod qilaman!”.
(3-moddaning oltinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 5-sentabrdagi OʻRQ-564-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son)
Muqaddam Vatanga qasamyod qabul qilmagan harbiy xizmatga majburlar harbiy yigʻinlarga jalb etilganlarida yoki safarbarlik boʻyicha chaqirilganlarida Vatanga qasamyod qabul qiladilar.
(3-moddaning yettinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 5-sentabrdagi OʻRQ-564-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son)
Vatanga qasamyod qabul qilish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Ichki xizmat nizomi bilan belgilanadi.
(3-moddaning sakkizinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 5-sentabrdagi OʻRQ-564-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son)
Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga chet davlatlarning harbiy xizmatiga, xavfsizlik, politsiya, harbiy adliya organlari yoki shu kabi boshqa organlariga xizmatga kirish taqiqlanadi.
(3-moddaning sakkizinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2003-yil 30-avgustdagi 535-II-son Qonuni bilan toʻldirilgan — Oliy Majlis Axborotnomasi, 2003-y., 9-10-son, 149-modda)
4-modda. Harbiy xizmat turlari
Harbiy xizmat Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining Qurolli Kuchlar safida umumiy harbiy majburiyatni bajarish borasidagi davlat xizmatining alohida turidir.
Harbiy xizmatning quyidagi turlari joriy etiladi:
muddatli harbiy xizmat;
safarbarlik chaqiruvi rezervidagi harbiy xizmat;
kontrakt boʻyicha harbiy xizmat;
Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari safida harbiy xizmatni oʻtagan rezervchilar xizmati.
Tinchlik davrida oddiy askarlar va serjantlar tarkibi lavozimlarida muddatli harbiy xizmatga, shuningdek safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga oʻn sakkiz yoshdan yigirma yetti yoshgacha boʻlgan, salomatligiga koʻra Qurolli Kuchlar safida harbiy xizmatni oʻtashga yaroqli erkak fuqarolar chaqiriladilar.
5-modda. Muddatli harbiy xizmat
Muddatli harbiy xizmat chaqirilish yoshidagi fuqarolarning oddiy askarlar va serjantlar tarkibi lavozimlarida, shuningdek muqaddam harbiy xizmatni oʻtamagan ofitserlarning qonunchilikda belgilangan muddat mobaynida Qurolli Kuchlar safidagi majburiy xizmatidir.
(5-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Muddatli harbiy xizmat muddati kalendar hisobida oʻn ikki oy etib belgilanadi.
(5-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 5-sentabrdagi OʻRQ-564-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son)
Muddatli harbiy xizmatni oʻtash tartibi qonunchilik bilan belgilanadi.
(5-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
6-modda. Safarbarlik chaqiruvi rezervidagi harbiy xizmat
Harbiy xizmatga yaroqli, shu jumladan cheklovlar bilan yaroqli boʻlgan hamda chaqirilish muddatini kechiktirish va chaqirilishdan ozod etilish huquqiga ega boʻlmagan, biroq Qurolli Kuchlar safiga navbatdagi muddatga chaqirilmagan shaxslar safarbarlik chaqiruvi rezervi safiga olinadilar.
(6-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 5-sentabrdagi OʻRQ-564-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son)
Safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmat hududiy prinsip asosida oylik yigʻinlar tarzida tashkil etiladi hamda chaqiriluvchilar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining maxsus hisobvaragʻiga pul badallari kiritilishini nazarda tutadi.
(6-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 18-fevraldagi OʻRQ-522-sonli Qonuni tahririda — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-y., 2-son, 47-modda)
Safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmat safiga shaxslar yigirma yetti yoshga toʻlgunga qadar olinadilar va har yilgi harbiy yigʻinlarga jalb etilishlari mumkin, favqulodda vaziyatlar yoki Oʻzbekiston Respublikasiga qarshi harbiy tajovuz roʻy bergan taqdirda esa haqiqiy harbiy xizmatga chaqiriladilar.
Safarbarlik chaqiruvi rezervida oylik yigʻinni oʻtagan fuqarolar Qurolli Kuchlar rezerviga oʻtkaziladilar.
(6-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 30-sentabrdagi OʻRQ-718-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2021-y., 03/21/718/0920-son)
Safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmat safiga olingan shaxslar toʻlaydigan pul badallari miqdori va ularni toʻlash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadigan alohida nizom bilan belgilanadi. Bu mablagʻlar safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatchilar bilan yigʻinlarni oʻtkazishga bogʻliq xarajatlarning oʻrnini qoplashga, qaysi tegishli vazirliklar va idoralarda muddatli harbiy xizmat nazarda tutilgan boʻlsa, oʻsha vazirliklar va idoralarning muddatli harbiy xizmatdagi harbiy xizmatchilari harbiy xizmatdan boʻshatilganida xizmatdan boʻshatish nafaqasini toʻlashga, yigʻinlar maʼmuriyatining taʼminotiga, Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining moddiy-texnika bazasini rivojlantirish hamda mustahkamlashga, shu jumladan binolarni taʼmirlash va qurishga, mudofaa ishlari organlaridagi safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatchilarni hisobga oluvchi xodimlarning taʼminotiga, Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi ehtiyojlari uchun qurol-yarogʻ, harbiy-texnika mol-mulki va oʻq-dorilarni xarid qilishga maqsadli tartibda yoʻnaltiriladi.
(6-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 18-fevraldagi OʻRQ-522-sonli Qonuni tahririda — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-y., 2-son, 47-modda)
Safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni tashkil etish va oʻtash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadigan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizom bilan belgilanadi.
(6-moddaning oltinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 26-iyundagi OʻRQ-38-sonli Qonuni tahririda — Oliy Majlis palatalarining Axborotnomasi, 2006-y., 6-son, 262-modda)
7-modda. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmat
Kontrakt boʻyicha harbiy xizmat Qurolli Kuchlar safidagi haqiqiy harbiy xizmatga ixtiyoriylik asosida, harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirliklar va idoralar orqali davlat bilan tuziladigan kontraktga binoan kirgan fuqarolar bajaradigan harbiy xizmat turidir.
(7-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
Harbiy xizmatni kasb tariqasida tanlagan fuqarolar kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oddiy askarlar, serjantlar va ofitserlar tarkibi lavozimlarida oʻtaydilar.
Harbiy xizmatni oʻtash muddatlari va asosiy shartlari kontraktda belgilanadi. Bunda haqiqiy harbiy xizmatga kontrakt boʻyicha kirayotgan shaxslar bilan dastlabki kontrakt besh yilga tuziladi; kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar (rezervdagi harbiy xizmatga majburlar) bilan yangi kontrakt besh yilga yoki agar harbiy xizmatda boʻlish yoshining chegarasiga yetishiga besh yildan kam qolgan boʻlsa, kamroq muddatga tuziladi.
(7-moddasining uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 23-sentabrdagi OʻRQ-411-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 39-son, 457-modda)
Oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari bilan oʻqish davri uchun kelgusida ularning ofitserlar tarkibi lavozimlarida harbiy xizmatni kamida besh yil majburiy oʻtashi sharti bilan kontraktlar tuziladi.
(7-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
Harbiy xizmatning kontraktda nazarda tutilgan muddati tugaganidan keyin taraflarning kelishuvi bilan bu muddat yangi kontrakt tuzish orqali uzaytirilishi mumkin. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtash tartibi va muddatlari Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizom bilan belgilanadi.
8-modda. Qurolli Kuchlar safida harbiy xizmatni oʻtagan rezervchilar xizmati
Rezervchilar xizmati haqiqiy harbiy xizmatni, shuningdek safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtagan oddiy askarlar, serjantlar va ofitserlar jumlasidan boʻlgan harbiy xizmatga majburlar uchun Qurolli Kuchlarning qoʻshilmalari, qismlari va boʻlinmalari safini urush davrida taqozo etiladigan shtatlar darajasiga qadar toʻldirish, shuningdek urush davri taqozo etadigan tuzilmalarni kuchaytirish maqsadida umumiy harbiy majburiyat asosida joriy etiladigan harbiy xizmat turidir.
Rezervchilar sifatida xizmatni oʻtayotgan harbiy xizmatga majburlar tinchlik davrida, qoida tariqasida, qoʻshinlarning jangovar tayyorgarligini saqlab turish, rezervchilarning harbiy hisobdagi ixtisoslik boʻyicha majburiyatlarni tinchlik va urush davrida bajarishi uchun zarur boʻlgan koʻnikmalarini saqlab qolish va takomillashtirish maqsadida harbiy qismlar bazasida hududiy prinsip asosida tashkil etiladigan harbiy tayyorgarlik boʻyicha harbiy yigʻinlarni oʻtashga jalb etilishlari mumkin.
Harbiy yigʻinlarni oʻtash muddatlari ushbu Qonunning 32-moddasida belgilanadi.
Rezervchilardan urush davrida ham, tinchlik davrida ham Oʻzbekiston Respublikasiga qarshi harbiy tajovuz tahdidi va mamlakat xavfsizligiga tahdid tugʻilganida, tabiiy ofatlar hamda favqulodda vaziyatlar oqibatlarini bartaraf etishda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmoniga binoan qoʻshilmalar va qismlar tarkibida jangovar maqsadlar boʻyicha foydalanilishi mumkin.
Qurolli Kuchlar rezervchilarining xizmatni oʻtash tartibi qonunchilik bilan belgilanadi.
(8-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
9-modda. Harbiy xizmatchilar va harbiy xizmatga majburlar tarkibi. Harbiy unvonlar
Harbiy xizmatchilar va harbiy xizmatga majburlar oddiy askarlar, serjantlar va ofitserlar tarkibiga boʻlinadi.
Ofitserlar tarkibi kichik ofitserlar, katta ofitserlar va generallar tarkibiga boʻlinadi.
Har bir harbiy xizmatchi va harbiy xizmatga majburga tegishli harbiy unvon beriladi. Qurolli Kuchlardagi harbiy unvonlar qoʻshin unvonlari va kema tarkibidagi unvonlarga boʻlinadi.
Qurolli Kuchlarda quyidagi harbiy unvonlar joriy etiladi:

Qoʻshin unvonlari

Kema tarkibidagi unvonlar

I.Oddiy askarlar tarkibi

oddiy askar

matros

II.Serjantlar tarkibi

kichik serjant

III darajali serjant

II darajali serjant

I darajali serjant

katta serjant

starshina

III darajali starshina

II darajali starshina

I darajali starshina

bosh starshina

III.Ofitserlar tarkibi

Kichik ofitserlar tarkibi

leytenant

katta leytenant

kapitan

leytenant

katta leytenant

kapitan-leytenant

Katta ofitserlar tarkibi

mayor

podpolkovnik

polkovnik

III rang kapitani

II rang kapitani

I rang kapitani

Generallar tarkibi

general-mayor

general-leytenant

general-polkovnik

armiya generali

(9-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
Qurolli Kuchlardagi oliy harbiy unvon armiya generali boʻlib, bu unvon (urush davrida) Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Oliy Bosh qoʻmondoniga, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi mudofaa vaziriga beriladi.
Yuridik yoki tibbiy yoʻnalishdagi harbiy hisobdagi ixtisoslikka ega boʻlgan ofitserlar tarkibidagi harbiy xizmatchi va harbiy xizmatga majburning harbiy unvoniga tegishincha “adliya” yoki “tibbiy xizmat” soʻzlari qoʻshiladi.
(9-moddaning oltinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
Rezervdagi, zaxiradagi yoki isteʼfodagi fuqarolarning harbiy unvoniga tegishincha “rezervdagi”, “zaxiradagi” yoki “isteʼfodagi” degan soʻzlar qoʻshiladi.
Harbiy unvon berish va harbiy unvondan mahrum qilish, shuningdek harbiy unvonini pasaytirish hamda harbiy unvonini tiklash qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.
(9-moddaning sakkizinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Harbiy burchni jiddiy tarzda buzganlik, hokimiyatni suiisteʼmol qilganlik, qonunlar va umumharbiy nizomlar bilan oʻz zimmasiga yuklatilgan talablar va majburiyatlarni favqulodda vaziyatlarda bajarmaganlik uchun generallar tarkibidagi shaxslarning harbiy unvoni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan pasaytirilishi mumkin.
(9-moddaning toʻqqizinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
Ofitserlar tarkibidagi harbiy xizmatchilarni, shu jumladan rezerv yoki zaxiradagi shaxslarni harbiy unvondan ular ogʻir yoki oʻta ogʻir jinoyat uchun hukm etilganida faqat sudning qaroriga koʻra mahrum etish mumkin.
(9-moddaning oʻninchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
Serjantlar tarkibidagi harbiy xizmatchilarni harbiy unvondan harbiy xizmatchi tomonidan nojoʻya xatti-harakatlar sodir etilganligi uchun boshqa intizomiy jazo choralari yetarli boʻlmagan taqdirda, sudning yoki vazirliklar va idoralar rahbarlarining qaroriga koʻra mahrum etish mumkin.
(9-moddaning oʻn birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
10-modda. Harbiy lavozimlar
Harbiy lavozimlar (harbiy xizmatchilar egallashi lozim boʻlgan shtat lavozimlari) va ularga muvofiq keladigan harbiy unvonlar harbiy qismlarning, harbiy xizmat nazarda tutilgan boshqaruv organlarining vazirliklar va idoralar muassasalarining shtatlarida nazarda tutiladi.
(10-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
Harbiy lavozimlar oddiy askarlar, serjantlar va ofitserlar tarkibi lavozimlariga boʻlinadi.
Qurolli Kuchlarda oliy qoʻmondonlik lavozimlariga tayinlash va lavozimidan ozod qilish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan amalga oshiriladi.
Harbiy xizmatchilarni lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod qilish, shuningdek harbiy xizmatchilarning xizmat joyini oʻzgartirish Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizom bilan belgilanadi.
Harbiy xizmatchilar qonunchilikda belgilangan tartibda harbiy xizmatda qoldirilgan, shuningdek harbiy xizmatchilar uchun belgilangan taʼminotning barcha turlari, kafolatlar va imtiyozlar saqlangan holda davlat-huquq hamda mudofaa yoʻnalishidagi ishlarni bajarish uchun davlat hokimiyati va boshqaruvi organlariga, boshqa tashkilotlarga yuborilishi mumkin.
(10-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
11-modda. Harbiy xizmatchilarning harbiy kiyim-kechak va farqlovchi nishonlari
Harbiy xizmatchilarning harbiy kiyim-kechak va farqlovchi nishonlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.
Harbiy xizmatchilar, shuningdek harbiy yigʻinlarga jalb etilgan harbiy xizmatga majburlar harbiy unvonni va qoʻshin turini farqlovchi nishonlari boʻlgan harbiy kiyim-kechakda yuradilar.
Harbiy kiyim-kechakda yurish qoidalari harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirliklar va idoralarning rahbarlari tomonidan belgilanadi.
(11-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
Harbiy kiyimda yurish huquqiga ega boʻlmagan fuqarolarning harbiy xizmatchilarning harbiy kiyim-kechagini kiyib va farqlovchi nishonlarini taqib yurishi taqiqlanadi.
II. FUQAROLARNI HARBIY XIZMATGA TAYYORLASH
12-modda. Chaqiriluvchilarni harbiy xizmatga tayyorlash
Chaqiriluvchilar bilan olib boriladigan harbiy xizmatga tayyorgarlik ishlari quyidagilarni qamrab oladi:
chaqiruvga qadar boshlangʻich tayyorgarlik;
chaqiriluvchilarning harbiy-texnika mutaxassisliklari boʻyicha tayyorgarligi;
oliy harbiy taʼlim muassasalariga oʻqishga kirishga tayyorgarlik;
(12-modda birinchi qismining toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
jismoniy tayyorgarlik, davolash-sogʻlomlashtirish ishlari;
umumtaʼlim tayyorgarligi;
vatanparvarlik ruhida tarbiyalash.
Chaqiriluvchilarni harbiy xizmatga tayyorlash Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining umumiy rahbarligi ostida oʻtkaziladi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, tumanlar, shaharlar hokimliklari chaqiriluvchilarni harbiy xizmatga tayyorlash ishlari moliyalashtirilishi hamda moddiy-texnika jihatidan taʼminlanishini amalga oshiradilar, oʻquv-moddiy bazasini barpo etadilar, bunday tayyorgarlikning tashkil etilishi uchun javobgar boʻladilar.
Chaqiriluvchilarni harbiy xizmatga tayyorlashning tashkil etilishini, amalga oshirilishini va natijalarini nazorat qilib borish, chaqiruvga qadar boshlangʻich tayyorgarlikni uslubiy jihatdan taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi, shuningdek taʼlim muassasalari boʻlgan vazirliklar va idoralar tomonidan amalga oshiriladi.
(12-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
13-modda. Chaqiruvga qadar boshlangʻich tayyorgarlik
Chaqiruvga qadar boshlangʻich tayyorgarlik, shu jumladan fuqaro muhofazasi va tibbiy bilim asoslari boʻyicha tayyorgarlik oʻquv dasturidagi majburiy fan boʻlib, umumiy oʻrta, oʻrta maxsus va boshlangʻich professional taʼlim muassasalarida chaqiruvga qadar tayyorgarlik oʻqituvchilari tomonidan bitirish yili arafasidagi kurslardan yoki sinflardan boshlab oʻtiladi.
(13-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 30-sentabrdagi OʻRQ-718-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2021-y., 03/21/718/0920-son)
Chaqiruvga qadar tayyorgarlik darajasi past boʻlgan chaqiriluvchilar chaqirilishdan oldin qoʻshimcha ravishda bunday tayyorgarlikdan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, tumanlar va shaharlar hokimliklari tomonidan tashkil etiladigan mudofaa-sport sogʻlomlashtirish lagerlarida oʻtishlari mumkin.
14-modda. Chaqiriluvchilarning harbiy-texnika mutaxassisliklari boʻyicha tayyorgarligi
Chaqiriluvchilarning harbiy-texnika mutaxassisliklari boʻyicha tayyorgarligi mudofaa ishlari boshqarmalari huzuridagi chaqiriluvchilarni harbiy-texnika mutaxassisliklari boʻyicha tayyorlash markazlarida (bundan buyon matnda mudofaa ishlari boshqarmalari huzuridagi markazlar deb yuritiladi) amalga oshiriladi.
(14-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 5-sentabrdagi OʻRQ-564-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son)
Yoʻnalishi boʻyicha harbiy hisobdagi ixtisosliklarga turdosh oʻrta professional va oʻrta maxsus professional taʼlim muassasalarida taʼlim olayotgan chaqiriluvchilar harbiy-texnika mutaxassisliklari boʻyicha bevosita shu muassasalarda tayyorgarlikdan oʻtadilar.
(14-moddaning ikkinchi qism Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 30-sentabrdagi OʻRQ-718-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2021-y., 03/21/718/0920-son)
Mudofaa ishlari boshqarmalari huzuridagi markazlarda harbiy-texnika mutaxassisliklari boʻyicha tayyorgarlikka oʻn yetti yoshga toʻlgan, salomatligiga koʻra harbiy xizmatga yaroqli hamda tayyorgarlik tugaganidan keyin harbiy xizmatga chaqirilishi lozim boʻlgan chaqiriluvchilar jalb etiladi.
(14-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 5-sentabrdagi OʻRQ-564-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son)
Harbiy-texnika mutaxassisliklari boʻyicha tayyorgarlikdan oʻtishga jalb etilgan fuqarolarning mashgʻulotlarda ishtirok etishi majburiydir.
Harbiy-texnika mutaxassisliklari boʻyicha tayyorgarlikdan oʻtishi lozim boʻlgan chaqiriluvchilarning soni, shuningdek ularning tayyorgarlik dasturlari Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi tomonidan manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda tasdiqlanadi.
(14-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
Chaqiriluvchilarning mudofaa ishlari boshqarmalari huzuridagi markazlardagi tayyorgarligini moliyalashtirish Mudofaa vazirligi orqali Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari va moliyalashtirishning qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa manbalari hisobidan amalga oshiriladi.
(14-moddaning oltinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
15-modda. Oliy harbiy taʼlim muassasalariga oʻqishga kirishga va harbiy xizmatga tayyorgarlik. Jismoniy tayyorgarlik. Davolash-sogʻlomlashtirish ishlari. Umumtaʼlim tayyorgarlik darajasini oshirish. Chaqiriluvchilarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash
(15-moddaning nomi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
Oliy harbiy taʼlim muassasalariga oʻqishga kirish istagini bildirgan fuqarolar harbiy litseylarda, umumiy oʻrta, oʻrta maxsus va professional taʼlim muassasalarida, mudofaa ishlari boshqarmalari huzuridagi markazlarda yoki mustaqil ravishda tayyorgarlikdan oʻtadilar.
(15-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 30-sentabrdagi OʻRQ-718-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2021-y., 03/21/718/0920-son)
Chaqiriluvchilarning jismoniy tayyorgarligi taʼlim muassasalarining oʻquv dasturlari doirasida, shuningdek sport jamiyatlari va klublari, davolash muassasalari, mudofaa-sport sogʻlomlashtirish lagerlarida amalga oshiriladi.
Chaqiriluvchilar bilan olib boriladigan davolash-sogʻlomlashtirish ishlari ularning turar joylarida, oʻqish yoki ish joylarida sogʻliqni saqlash organlari tomonidan davolash, davolash-profilaktika va davolash-sogʻlomlashtirish muassasalarida oʻsmirlar xonalarini tashkil etgan holda uyushtiriladi hamda oʻtkaziladi.
Oʻn besh va oʻn olti yoshdagi oʻsmirlarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish chaqiriluvchilarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazishga mudofaa ishlari organlari tomonidan jalb etiladigan mutaxassis vrachlar tomonidan har yili amalga oshiriladi.
Xalq taʼlimi organlari chaqiriluvchilarning umumtaʼlim tayyorgarlik darajasini oshirish yuzasidan zarur chora-tadbirlar koʻrishlari shart.
Yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash vazirliklar, idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va taʼlim muassasalari tomonidan amalga oshiriladi. Yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashda jamoat birlashmalari va boshqa nodavlat notijorat tashkilotlari ishtirok etishlari mumkin.
(15-moddaning oltinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
16-modda. Oliy taʼlim muassasalarida rezervdagi va zaxiradagi ofitserlarni tayyorlash
Oliy taʼlim muassasalarining talabalari orasidan rezervdagi va zaxiradagi ofitserlarni tayyorlash mazkur muassasalarda tashkil etiladigan harbiy tayyorgarlik oʻquv boʻlinmalarida (harbiy taʼlim fakultetlari, harbiy tayyorgarlik boʻyicha oʻquv markazlari, harbiy kafedralar, sikllar va kurslarda) amalga oshiriladi.
(16-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
Oliy taʼlim muassasalarining kunduzgi boʻlimida oʻqiyotgan erkak talabalari, shuningdek tibbiy oliy taʼlim muassasalarining talabalari jinsidan qatʼiy nazar harbiy tayyorgarlikdan oʻtadilar.
Harbiy tayyorgarlikka yigirma yetti yoshgacha boʻlgan salomatligiga koʻra harbiy xizmatga yaroqli talabalar jalb qilinadilar.
Talabalarni harbiy tayyorgarlikdan oʻtishga qabul qilish ularning shaxsiy arizalariga binoan ixtiyoriy asosda amalga oshiriladi. Harbiy xizmatni oʻtab kelgan talabalar ham rezervdagi va zaxiradagi ofitserlar taʼlimi dasturi boʻyicha harbiy tayyorgarlikdan oʻtishlari mumkin.
Oliy taʼlim muassasalarining oʻquv boʻlinmalarida harbiy tayyorgarlikdan oʻtgan, taʼlim dasturini oʻzlashtirgan va belgilangan davlat imtihonlarini topshirgan talabalar ularga leytenant unvoni berilganidan keyin haqiqiy harbiy xizmatga chaqiriladilar yoki rezerv yoxud zaxiraga oʻtkaziladilar.
Oliy taʼlim muassasalarining oʻquv boʻlinmalarida harbiy tayyorgarlik taʼlimidan oʻtmagan talabalar taʼlim muassasasini tamomlaganlaridan keyin ushbu Qonunga muvofiq muddatli harbiy xizmatni oʻtash uchun chaqiriladilar.
Ofitserlarni tayyorlash dasturlarini oliy taʼlim muassasalari boʻlgan vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ishlab chiqish va tasdiqlash vazifasi Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi zimmasiga yuklatiladi.
(16-moddaning yettinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
Oliy taʼlim muassasalarining harbiy tayyorgarlik boʻyicha oʻquv boʻlinmalari yoʻnalishi, rezervdagi va zaxiradagi ofitserlar tayyorlashda asoslaniladigan ixtisosliklar roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi tomonidan belgilanadi va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.
Oliy taʼlim muassasalari boʻlgan vazirliklar va idoralar, agar bu taʼlim muassasalari bazasida harbiy tayyorgarlik boʻyicha oʻquv boʻlinmalari tashkil etilgan boʻlsa, mazkur taʼlim muassasalarining aniq maqsadli moliyalashtirilishini amalga oshiradi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining koʻmagida zarur oʻquv-moddiy bazasini yaratadi.
(16-moddaning toʻqqizinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi talabalarning harbiy tayyorgarligi ustidan nazoratni, harbiy tayyorgarlik boʻyicha oʻquv boʻlinmalarining boshliqlari va ularning oʻrinbosarlari lavozimlariga ofitserlarni oliy taʼlim muassasalari boʻlgan vazirliklar va idoralar bilan kelishilgan holda tanlash va tayinlashni amalga oshiradi. Harbiy tayyorgarlik boʻyicha oʻquv boʻlinmalarining oʻqituvchiligiga va boshqa lavozimlarga harbiy xizmatchilarni tayinlash oliy taʼlim muassasalarining rektorlari bilan kelishilgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi tomonidan amalga oshiriladi.
(16-moddaning oʻninchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
Harbiy tayyorgarlik boʻyicha oʻquv boʻlinmalarining harbiy lavozimlariga tayinlangan harbiy xizmatchilar harbiy xizmatdagi harbiy xizmatchilar uchun belgilangan kafolatlar va imtiyozlardan foydalanadilar.
(16-moddaning oltinchi – oʻn birinchi qismlari Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 26-iyundagi OʻRQ-38-sonli Qonuni tahririda — Oliy Majlis palatalarining Axborotnomasi, 2006-y., 6-son, 262-modda)
17-modda. Chaqiriluvchilarning harbiy xizmatga tayyorgarlik koʻrishdagi kafolatlari
Mudofaa ishlari boshqarmalari huzuridagi markazlarda ishlab chiqarishdan ajralgan holda harbiy-texnika mutaxassisliklari boʻyicha tayyorgarlikdan oʻtayotgan chaqiriluvchilarning ish joyi va egallagan lavozimi, shuningdek oʻrtacha ish haqi ularning butun tayyorgarlik davrida, shu jumladan oʻqish (yigʻinlar) oʻtkaziladigan joyga borish va u yerdan qaytib kelish davrida saqlanib qoladi.
(17-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 5-sentabrdagi OʻRQ-564-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son)
Chaqiriluvchilarga ularning taʼlim olish (yigʻinlar) davrida uy-joy ijarasiga ketgan xarajatlari qoplanishi, oʻqish oʻtkaziladigan joyga borish va u yerdan qaytib kelish (agar bu boshqa aholi punktiga borish bilan bogʻliq boʻlsa) yoʻl kirasi hamda oʻrtacha ish haqi toʻlanishi ularning asosiy ish joyida amalga oshiriladi. Ishlamaydigan chaqiriluvchilarning ana shunday xarajatlari, shuningdek qonunchilikda belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining 35,2 foizi miqdoridagi nafaqa tegishli hokimliklar tomonidan qoplanadi (toʻlanadi).
(17-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
III. FUQAROLARNI CHAQIRUV UCHASTKALARIDA QAYD ETISH, HARBIY XIZMATGA CHAQIRILISH VA KIRISH
18-modda. Fuqarolarni chaqiruv uchastkalarida qayd etish
Fuqarolarni chaqiruv uchastkalarida qayd etish ularni harbiy roʻyxatga olish, ularning sonini, harbiy xizmatga qay darajada yaroqli ekanligini, umumtaʼlim va jismoniy tayyorgarlik darajasini aniqlash maqsadida oʻtkaziladi.
Fuqarolarni qayd etish tuman (shahar) mudofaa ishlari organlari huzurida tashkil etiladigan chaqiruv uchastkalarida amalga oshiriladi va roʻyxatga olinayotganlarning turar joylarida oʻtkaziladi.
Fuqarolarni chaqiruv uchastkalarida qayd etish umumiy oʻrta, oʻrta maxsus va boshlangʻich professional taʼlim muassasasidagi oxirgi oʻquv yilining oktabr-noyabr oylarida amalga oshiriladi.
(18-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 30-sentabrdagi OʻRQ-718-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2021-y., 03/21/718/0920-son)
Chaqiruv uchastkasida qayd etilish uchun fuqarolar chaqiruv qogʻozida koʻrsatilgan muddatda mudofaa ishlari organlariga kelishlari va zarur hujjatlarni taqdim etishlari shart.
Fuqarolarni tumanlardagi (shaharlardagi) chaqiruv uchastkalarida qayd etish uchun tarkibiga mudofaa ishlari organlari vakillari, mutaxassis vrachlar kiritiladigan fuqarolarni chaqiruv uchastkalarida qayd etish komissiyalari tuziladi.
(18-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 30-sentabrdagi OʻRQ-718-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2021-y., 03/21/718/0920-son)
Chaqiruv uchastkalarida qayd etiladigan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan turli yoʻnalishdagi vrachlar, shu jumladan jarroh, terapevt, nevropatolog, psixiatr, koʻz kasalliklari, quloq, tomoq, burun kasalliklari, tish kasalliklari mutaxassislari, zarurat boʻlganda esa, boshqa ixtisosdagi vrachlar oʻtkazadi.
Zimmasiga harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning roʻyxatini yuritish vazifasi yuklatilgan korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari har yili Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi tomonidan belgilangan muddatlarda tegishli tuman (shahar) mudofaa ishlari organlariga chaqiruv uchastkalarida qayd etilishi lozim boʻlgan fuqarolarning roʻyxatini beradilar.
Chaqiriluvchilarga chaqiriluvchining qayd etilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma beriladi, huquq va majburiyatlari, harbiy roʻyxatga olish va harbiy xizmatga tayyorgarlik tartibi tushuntiriladi. Qayd etilgan vaqtdan boshlab fuqarolar harbiy roʻyxatga kiritiladilar.
19-modda. Fuqarolarning muddatli harbiy xizmatga hamda safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga chaqirilishi
Fuqarolarning muddatli harbiy xizmatga hamda safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga chaqirilishi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga asosan yiliga bir marta — mart — aprel oylarida oʻtkaziladi.
(19-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 5-sentabrdagi OʻRQ-564-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son)
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori chaqiruv boshlanishiga kamida bir oy qolganida ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori eʼlon qilinganidan keyin chaqiriluvchilar, shu jumladan vaqtincha roʻyxatda turgan, chaqiriluvchilar chaqiruv qogʻozida koʻrsatilgan muddatda chaqiruv punktida hozir boʻlishi shart. Muddatli harbiy xizmatni yoki safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtamagan va harbiy roʻyxatda turmagan chaqirilish yoshidagi fuqarolar, shuningdek doimiy turar joyidan vaqtincha boshqa joyga joʻnab ketgan va oʻsha yerda harbiy roʻyxatda turmagan chaqiriluvchilar turar joylaridagi mudofaa ishlari organlarida hozir boʻlishi shart.
Korxonalar, muassasalar, tashkilotlarning va taʼlim muassasalarining rahbarlari xizmat safarida boʻlgan chaqiriluvchilarni chaqirtirib olishlari va ularning chaqiruv uchastkasida oʻz vaqtida hozir boʻlishini taʼminlashlari shart.
Oʻn sakkiz yoshga toʻlgan va yoshi oʻn sakkizdan oshgan chaqiriluvchilarning harbiy roʻyxatda turish joyini oʻzgartirishiga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining navbatdagi chaqiruv toʻgʻrisidagi qarori eʼlon qilinguniga qadar yoʻl qoʻyiladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori eʼlon qilinganidan keyin chaqiriluvchilar harbiy roʻyxatda turish joyini faqat quyidagi hollarda oʻzgartirishi mumkin:
boshqa joydagi ishga oʻtkazilgan boʻlsa;
yangi turar joyga koʻchib oʻtgan boʻlsa;
taʼlim muassasasiga oʻqishga kirgan va taʼlim olishni davom ettirish uchun ketayotgan boʻlsa.
(19-moddaning birinchi – oltinchi qismlari Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 26-iyundagi OʻRQ-38-sonli Qonuni tahririda — Oliy Majlis palatalarining Axborotnomasi, 2006-y., 6-son, 262-modda)
Ushbu moddaning oltinchi qismida koʻrsatilgan asoslarning mavjudligi mudofaa ishlari organiga taqdim etiladigan tegishli hujjatlar bilan tasdiqlanishi lozim.
Fuqarolar mudofaa ishlari organlari tomonidan belgilangan muddatlarda chaqiruv uchastkalarida hozir boʻlmaganda quyidagilar uzrli sabab hisoblanadi:
fuqaroning chaqiruv uchastkasiga kelishiga imkon bermagan kasalligi;
yaqin qarindoshining (otasi, onasi, aka-ukasi, opa-singlisi, xotini, bolasi) vafot etganligi yoki ogʻir kasalligi;
fuqaroga bogʻliq boʻlmagan holda, uning chaqiruv uchastkasiga kelishiga imkon bermagan tabiiy ofat yoki boshqa holatlar.
Hozir boʻlmaganlik sabablari tegishli hujjatlar bilan tasdiqlanishi lozim.
Tinchlik davrida quyidagilar muddatli harbiy xizmatga chaqirilmaydi:
ushbu Qonunning 21 va 22-moddalariga muvofiq chaqirilish muddati kechiktirilgan va chaqirilishdan ozod etilgan shaxslar;
ishi yuzasidan surishtiruv yoki dastlabki tergov olib borilayotgan yoki jinoyat ishi sudda koʻrilayotgan shaxslar.
20-modda. Chaqiruvni oʻtkazish boʻyicha komissiyalar
Fuqarolarni muddatli harbiy va muqobil xizmatga chaqirish, safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga olish uchun quyidagi komissiyalar tashkil etiladi:
1) muddatli harbiy xizmatga chaqirish uchun:
Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar mudofaa ishlari boshqarmalari huzuridagi Rahbariyat kengashi (bundan buyon matnda Rahbariyat kengashi deb yuritiladi);
Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar yigʻish punktlarida — harbiy-tibbiy komissiya (bundan buyon matnda harbiy-tibbiy komissiya deb yuritiladi);
tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimlari huzurida Qurolli Kuchlarni butlash komissiyasi (bundan buyon matnda butlash komissiyasi deb yuritiladi);
2) muqobil xizmatga chaqirish, safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga olish, harbiy xizmatga chaqirishni kechiktirish va Qurolli Kuchlar zaxirasiga oʻtkazish uchun — tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimlari huzuridagi hududiy komissiya (bundan buyon matnda hududiy komissiya deb yuritiladi);
3) chaqiriluvchilarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish, sogʻligʻining darajasini aniqlash va davolanishga yuborish uchun — mudofaa ishlari boʻlimlari huzuridagi hududiy tibbiy komissiya (bundan buyon matnda hududiy tibbiy komissiya deb yuritiladi).
Chaqiruvni oʻtkazish boʻyicha komissiyalarning tuzilishi va faoliyatini tashkil etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi. Chaqiruvni oʻtkazish boʻyicha komissiyalarning shaxsiy tarkibi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi, viloyatlar, Toshkent shahar va tumanlar (shaharlar) hokimlari tomonidan tasdiqlanadi.
Harbiy va muqobil xizmatga chaqirilayotgan fuqarolar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadigan Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida tinchlik va urush davrida tibbiy koʻrikdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq majburiy tibbiy koʻrikdan oʻtishi shart.
(20-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 30-sentabrdagi OʻRQ-718-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2021-y., 03/21/718/0920-son)
201-modda. Rahbariyat kengashining, harbiy-tibbiy komissiyaning, butlash komissiyasining, hududiy komissiyaning, hududiy tibbiy komissiyaning asosiy vazifalari
Rahbariyat kengashining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
chaqiruv tadbirlarini sifatli tashkil etish;
chaqiriluvchilarning jismoniy tayyorgarligi, fikrlash qobiliyati, fidoyiligi, qiziqishlari va boshqa xususiyatlari inobatga olingan holda, ularning butlash komissiyasi tomonidan qoʻshin turlariga toʻgʻri tayinlanganligiga baho berish;
harbiy-tibbiy komissiya tomonidan sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga yaroqli deb topilgan chaqiriluvchilarni Qurolli Kuchlarning qoʻshin turlari komandalariga tayinlash yoki tayinlamaslik toʻgʻrisida qarorlar qabul qilish;
chaqiriluvchilarni muddatli harbiy xizmatga chaqirish;
chaqiriluvchilarni yigʻish va tantanali ravishda harbiy qismlarga yuborishga doir tadbirlarni oʻtkazish chogʻida mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va jamoat tashkilotlarining hamkorligini tashkil etish;
jamoat tartibini saqlash ishlarini tashkil etish hamda butlash komissiyalari, harbiy-tibbiy komissiyalar, hududiy tibbiy komissiyalar faoliyat olib borishi uchun joylarda zarur shart-sharoitlar yaratish, ularni dori vositalari, tibbiy inventarlar va boshqa moddiy-texnika vositalari bilan taʼminlash;
muddatli harbiy xizmatga chaqirish ishlarining oshkoraligini, shuningdek chaqiruvga oid tadbirlarning ommaviy axborot vositalarida keng yoritilishini taʼminlash;
harbiy-tibbiy komissiyalarning, butlash komissiyalarining va hududiy tibbiy komissiyalarning qarorlaridan norozi boʻlgan chaqiriluvchilarning shikoyatlarini koʻrib chiqish, shuningdek ularni koʻrib chiqish yakunlari boʻyicha tegishli qarorlar qabul qilish;
muddatli harbiy xizmatchilarning Qurolli Kuchlar safidan muddatidan avval qaytarilganligi boʻyicha tekshiruv oʻtkazish, uning sabablarini aniqlash va yakunlari boʻyicha tegishli chora-tadbirlar koʻrish.
Harbiy-tibbiy komissiyaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
butlash komissiyasi tomonidan qoʻshin turlariga tayinlangan chaqiriluvchilarni chuqurlashtirilgan tibbiy koʻrikdan oʻtkazish;
chaqiriluvchilarning hisob kartalariga shifokor-mutaxassislar tomonidan kiritilgan yozuvlar va xulosalarning toʻgʻriligini tekshirish;
Rahbariyat kengashi raisi bilan birgalikda chaqiriluvchilarni qoʻshimcha tekshiruv va davolashga yuborish, shuningdek ularning chuqurlashtirilgan tibbiy koʻrikdan oʻtishni davom ettirish uchun harbiy-tibbiy komissiyaga qaytib kelishlari ustidan nazorat oʻrnatish;
chaqiriluvchilar sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga yaroqliligi toʻgʻrisida yakuniy tibbiy xulosa chiqarish;
tibbiy komissiyalar faoliyatida aniqlangan kamchiliklarni tahlil qilish va bartaraf etish;
Qurolli Kuchlarni butlash yakunlariga koʻra tibbiy komissiyalar ishi natijalarini umumlashtirish, tegishli hisobotni tayyorlash va belgilangan tartibda Rahbariyat kengashi raisiga, Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi va Sogʻliqni saqlash vazirligiga taqdim etish.
Butlash komissiyasining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
muddatli harbiy xizmatni oʻtash uchun tavsiya etilgan va hududiy tibbiy komissiya tomonidan harbiy xizmatga yaroqli deb topilgan chaqiriluvchilar bilan suhbat oʻtkazish, shuningdek ular sogʻligʻining holatini, jismoniy tayyorgarligini, fikrlash qobiliyatini va boshqa sifatlarini inobatga olgan holda, qoʻshin turlariga tayinlash toʻgʻrisida qarorlar qabul qilish;
tegishli toifa va cheklanish darajasi boʻyicha harbiy xizmatga yaroqlilik toʻgʻrisida qabul qilingan qarorlarni belgilangan tartibda rasmiylashtirish va chaqiriluvchilarning yigʻma jildlarida saqlash;
chaqiriluvchilarni muddatli harbiy xizmatga chaqirish ishlarining oshkoraligi va xolisligini taʼminlash;
chaqiriluvchilarni yigʻish va tantanali ravishda harbiy qismlarga yuborishga doir tadbirlarni oʻtkazishda joylardagi tegishli idoralar, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va jamoat tashkilotlarining hamkorligini tashkil etish;
chaqiriluvchilarning, ular ota-onalarining chaqiruvga oid murojaatlarini oʻz vaqtida koʻrib chiqish, shuningdek tegishli qarorlar qabul qilish.
Hududiy komissiyaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
chaqiriluvchilarni muqobil xizmatga chaqirish, safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga olish, harbiy xizmatga chaqirishni kechiktirish va Qurolli Kuchlar zaxirasiga oʻtkazish;
chaqiriluvchilarni yigʻish, muqobil xizmatga yuborish, safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga olish, shuningdek Qurolli Kuchlar rezerviga boʻshatilgan harbiy xizmatchilarni doimiy yashash joylariga qaytarilishiga oid tadbirlarni tantanali ravishda oʻtkazishda mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va jamoat tashkilotlari bilan hamkorlikni tashkil etish;
chaqiriluvchilarni muddatli harbiy xizmatga va muqobil xizmatga chaqirish, safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga olish, shuningdek Qurolli Kuchlar rezerviga boʻshatilgan harbiy xizmatchilarni doimiy yashash joylariga qaytarilishi boʻyicha tadbirlarni tashkil etish;
chaqiruvning va komissiya faoliyatining oshkoraligini taʼminlash.
Hududiy tibbiy komissiyaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
chaqiriluvchilarni birlamchi tibbiy koʻrikdan oʻtkazish;
psixiatriya, narkologiya, teri-tanosil dispanserlarida, sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmatida, ftiziatriya va pulmonologiya markazida hisobda turadigan chaqiriluvchilar toʻgʻrisida axborot yigʻish;
chaqiriluvchilarni qoʻshimcha tekshiruvga va davolanishga yuborish, shuningdek ularning tibbiy koʻrikdan oʻtishni davom ettirish uchun hududiy tibbiy komissiyaga qaytib kelishi ustidan nazoratni oʻrnatish;
chaqiriluvchilar sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga yaroqliligi toʻgʻrisida xulosa berish;
hududiy tibbiy komissiya faoliyatida aniqlangan kamchiliklarni tahlil qilish va bartaraf etish;
chaqiriluvchilarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish natijalari boʻyicha hisobot tayyorlash va mazkur hisobotni harbiy-tibbiy komissiyaga, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining hududiy boshqarmasiga (organiga) hamda mudofaa ishlari boshqarmasiga taqdim etish.
202-modda. Rahbariyat kengashi, harbiy-tibbiy komissiya, butlash komissiyasi, hududiy komissiya, hududiy tibbiy komissiya tomonidan qabul qilinadigan qarorlar (xulosalar)
Rahbariyat kengashi quyidagi qarorlarni qabul qiladi:
harbiy-tibbiy komissiya tomonidan sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga yaroqli deb topilgan chaqiriluvchilarni Qurolli Kuchlarning qoʻshin turlari komandalariga tayinlash yoki tayinlamaslik toʻgʻrisida;
muddatli harbiy xizmatga chaqirish haqida.
Harbiy-tibbiy komissiya quyidagi xulosalarni chiqaradi:
harbiy xizmatga yaroqlilik toʻgʻrisida;
ayrim cheklovlar bilan harbiy xizmatga yaroqlilik haqida;
harbiy xizmatga cheklangan ravishda yaroqlilik toʻgʻrisida;
harbiy xizmatga vaqtincha yaroqsizlik haqida;
tinchlik davrida harbiy xizmatga yaroqsizlik, urush davrida cheklangan ravishda harbiy xizmatga yaroqlilik toʻgʻrisida;
harbiy hisobdan chiqarilgan holda, harbiy xizmatga yaroqsizlik haqida.
Butlash komissiyasi muddatli harbiy xizmatni oʻtash uchun tavsiya etilgan va hududiy tibbiy komissiya tomonidan harbiy xizmatga yaroqli deb topilgan chaqiriluvchilarni qoʻshin turlariga tayinlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.
Hududiy komissiya quyidagi qarorlarni qabul qiladi:
harbiy xizmatga yaroqlilik va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga olish toʻgʻrisida;
harbiy xizmatga yaroqlilik va muqobil xizmatga chaqirish haqida;
sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga vaqtincha yaroqsizlik toʻgʻrisida;
ushbu Qonunning 21 va 22-moddalariga muvofiq harbiy xizmatga chaqirishini kechiktirish toʻgʻrisida yoki harbiy xizmatga chaqirilishdan ozod qilish haqida;
yigirma yetti yoshga toʻlganligi munosabati bilan Qurolli Kuchlar zaxirasiga oʻtkazish toʻgʻrisida;
sogʻligʻining holatiga koʻra tinchlik davrida harbiy xizmatga yaroqsizlik, urush davridagi harbiy xizmatga cheklangan ravishda yaroqlilik va zaxiraga oʻtkazish haqida;
harbiy hisobdan chiqarilgan holda, harbiy xizmatga yaroqsizlik haqida.
Hududiy komissiya qaror qabul qilishda chaqiriluvchilarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish xulosasi, ularning maʼnaviy yetukligi va kasbiy tayyorgarligi, oilaviy va moddiy holatini oʻrganish natijalariga asoslanadi.
Hududiy tibbiy komissiya quyidagi xulosalarni chiqaradi:
harbiy xizmatga yaroqlilik toʻgʻrisida;
ayrim cheklovlar bilan harbiy xizmatga yaroqlilik haqida;
harbiy xizmatga cheklangan ravishda yaroqlilik toʻgʻrisida;
harbiy xizmatga vaqtincha yaroqsizlik haqida;
tinchlik davrida harbiy xizmatga yaroqsizlik, urush davrida cheklangan ravishda harbiy xizmatga yaroqlilik toʻgʻrisida;
harbiy hisobdan chiqarilgan holda, harbiy xizmatga yaroqsizlik haqida.
Harbiy xizmatga chaqirilgan va qoʻshinlar safiga yuborilgan shaxslarni, shuningdek tibbiy koʻrik natijalaridan va chaqiruvni oʻtkazish boʻyicha komissiyalarning qarorlaridan noroziligini bildirgan shaxslarni nazorat tartibida tibbiy koʻriklardan oʻtkazishni tashkil etish Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining harbiy tibbiy komissiyalari tomonidan amalga oshiriladi.
Rahbariyat kengashining, harbiy-tibbiy komissiyaning, butlash komissiyasining, hududiy komissiyaning va hududiy-tibbiy komissiyaning qarorlari (xulosalari) ustidan sudga shikoyat qilinishi mumkin.
(201 va 202-moddalar Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 30-sentabrdagi OʻRQ-718-sonli Qonuniga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2021-y., 03/21/718/0920-son)
21-modda. Muddatli harbiy xizmatga hamda safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga chaqirilish muddatini kechiktirish
Chaqiriluvchilarning muddatli harbiy xizmatga, safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga chaqirilish muddatini kechiktirish hududiy komissiyaning qarori asosida ularning oilaviy sharoitiga koʻra, salomatligiga koʻra, oʻqishni davom ettirishi uchun amalga oshiriladi.
(21-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 30-sentabrdagi OʻRQ-718-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2021-y., 03/21/718/0920-son)
Chaqiriluvchilarning muddatli harbiy xizmatga va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga chaqirilish muddatini oilaviy sharoitga koʻra kechiktirish quyidagi hollarda amalga oshiriladi:
1) chaqiriluvchining ota-onasi mehnatga qobiliyatsiz boʻlib, ularni boqishi shart boʻlgan mehnatga qobiliyatli voyaga yetgan boshqa oʻgʻli boʻlmasa. Ota-onaning mehnatga qobiliyatsizligi qonunchilikka muvofiq aniqlanadi;
(21-modda ikkinchi qismining 1-bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
2) chaqiriluvchining mehnatga qobiliyatli yolgʻiz onasi yoki otasi boʻlib, ularning qaramogʻida oʻn olti yoshga toʻlmagan ikki va undan ortiq farzandi boʻlgani holda mehnatga qobiliyatli voyaga yetgan boshqa oʻgʻli boʻlmasa;
3) chaqiruv kunida chaqiriluvchining tugʻishgan aka-ukalaridan biri muddatli harbiy xizmatni oʻtayotgan boʻlsa;
4) chaqiriluvchining onasiz tarbiyalanayotgan voyaga yetmagan bir farzandi boʻlsa;
5) chaqiriluvchining birinchi yoki ikkinchi guruh nogironligi boʻlgan xotini va voyaga yetmagan ikki va undan ortiq farzandi boʻlsa.
(21-modda ikkinchi qismining 5-bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 17-maydagi OʻRQ-770-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.05.2022-y., 03/22/770/0424-son)
Chaqiriluvchini uning ota-onasi vafot etganligi, ular uzoq muddat betobligi munosabati bilan yoki boshqa uzrli sabablarga koʻra kamida besh yildan beri oʻz qaramogʻida saqlayotgan shaxslar uning ota-onasiga tenglashtiriladi.
Ushbu modda ikkinchi qismining 1-bandida koʻrsatilgan chaqiriluvchilar oʻz roziligi va ota-onasining (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarning) roziligi bilan harbiy xizmatga chaqirilish muddati kechiktirilmagan holda chaqirilishi mumkin.
(21-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 30-sentabrdagi OʻRQ-718-sonli Qonuniga asosan toʻrtinchi qism bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2021-y., 03/21/718/0920-son)
Umumiy oʻrta, oʻrta maxsus va professional taʼlim muassasalarida tahsil olayotgan chaqiriluvchilar, shuningdek oliy taʼlim muassasalarida kunduzgi oʻqishda tahsil olayotgan talabalar oʻqishni davom ettirishlari uchun ularning chaqirilish muddati oʻqishni tamomlagunlariga qadar kechiktiriladi.
(21-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 30-sentabrdagi OʻRQ-718-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2021-y., 03/21/718/0920-son)
Oliy taʼlim muassasalaridagi taʼlimning kunduzgi va kechki shaklida tahsil olayotgan talabalar oʻz roziligi bilan safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatiga olinishi mumkin. Bunda talabalar bir oylik harbiy yigʻinlarni oʻtashga iyul-avgustda jalb etiladi.
(21-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 5-sentabrdagi OʻRQ-564-sonli Qonuniga asosan beshinchi qism bilan toʻldirilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son)
Taʼlim muassasalaridan oʻqishdan chiqarilgan shaxslar chaqirilish muddatini kechiktirish huquqidan mahrum boʻladilar.
Chaqirilish muddatini kechiktirish asoslarini yoʻqotgan chaqiriluvchilar, shuningdek ushbu Qonunga muvofiq chaqirilish muddatini kechiktirish huquqiga yoxud chaqirilishdan ozod etish uchun asoslarga ega boʻlmagan va turli sabablarga koʻra muddatli harbiy xizmatga yoki safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga chaqirilmagan shaxslar chaqirilish kuni yigirma yetti yoshga toʻlguniga qadar Qurolli Kuchlar safiga navbatdagi chaqiruv paytida chaqiriladilar.
22-modda. Muddatli harbiy xizmatga hamda safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga chaqirilishdan ozod etish
Tinchlik davrida muddatli harbiy xizmatga hamda safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga chaqirilishdan quyidagilar ozod etiladilar:
1) salomatligiga koʻra harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgan chaqiriluvchilar;
2) yaqin qarindoshlaridan biri (aka-ukasi, opa-singlisi) harbiy xizmatni oʻtash vaqtida halok boʻlgan yoki vafot etgan chaqiriluvchilar;
3) roʻyxatdan oʻtgan diniy tashkilotlardan birida diniy rutba egasi boʻlgan chaqiriluvchilar.
Ushbu moddaning 2-bandida koʻrsatilgan shaxslar oʻz roziliklari bilan harbiy xizmatga chaqirilishlari mumkin.
Jinoiy javobgarlikka tortilgan, shuningdek sudlanganlik holati tugallanmagan yoki sudlanganligi olib tashlanmagan fuqarolar harbiy xizmatga chaqirilmaydilar.
23-modda. Zaxiradagi ofitserlarning harbiy xizmatga chaqirilishi
Qirq yoshgacha boʻlgan, muddatli harbiy xizmatni, safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni yoki kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtamagan va ushbu Qonunning 21-moddasiga muvofiq chaqirilish muddatini kechiktirish asoslariga ega boʻlmagan ofitserlar tinchlik davrida Oʻzbekiston Respublikasi mudofaa vazirining buyrugʻiga binoan ofitserlar tarkibi lavozimlarida muddatli harbiy xizmatni oʻtash uchun chaqirilishlari mumkin.
24-modda. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish
Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga quyidagi talablarga javob beruvchi fuqarolar kiradi:
oʻttiz yoshgacha boʻlgan harbiy xizmatga majburlar va ayollar, shuningdek muddatli harbiy xizmatni oʻtagan harbiy xizmatchilar — oddiy askarlar va serjantlar tarkibi lavozimlariga;
muqaddam kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtagan oddiy askarlar va serjantlar tarkibidagi qirq yoshgacha boʻlgan harbiy xizmatga majburlar — oddiy askarlar va serjantlar tarkibi lavozimlariga;
muddatli harbiy xizmatni yoki safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtagan va oliy maʼlumotga ega oʻttiz yoshgacha boʻlgan harbiy xizmatga majburlar — oddiy askarlar, serjantlar va ofitserlar tarkibi lavozimlariga;
oʻn yetti yoshdan yigirma uch yoshgacha boʻlgan, shu jumladan oʻqishga qabul qilingan yili oʻn yetti yoshga toʻladigan fuqarolar, shuningdek oʻn sakkiz yoshdan yigirma besh yoshgacha boʻlgan, oʻqishga qabul qilingan yili mazkur yoshga toʻlgan, ofitserlar tarkibi harbiy unvonlariga ega boʻlmagan harbiy xizmatchilar va harbiy xizmatga majburlar, shuningdek yigirma olti yoshgacha boʻlgan hamda oliy harbiy taʼlim muassasalarida oʻqish istagini bildirgan Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim muassasalarining talabalari — oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari lavozimlariga;
qirq yoshgacha boʻlgan rezervdagi va zaxiradagi ofitserlar — ofitserlar tarkibi lavozimlariga.
(24-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
Yuqori professional tayyorgarlikka va katta ish tajribasiga ega fuqarolar ham kontrakt boʻyicha harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetguniga qadar kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilinishi mumkin.
(24-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuniga asosan ikkinchi qism bilan toʻldirilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirayotgan fuqarolar majburiy tibbiy koʻrikdan oʻtadilar.
Fuqarolar harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirlik va idora bilan harbiy xizmatni oʻtash toʻgʻrisida kontrakt tuzadilar.
(24-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
Kontraktlar tuzish, shu jumladan oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari bilan kontraktlar tuzish, shuningdek kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga saralab olish va uni oʻtash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizom bilan belgilanadi.
(24-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
25-modda. Harbiy xizmatga chaqirilish yoki kirish munosabati bilan beriladigan kafolatlar
(25-moddaning nomi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
Harbiy xizmatga chaqirilgan yoki kirgan fuqarolarga ishdan boʻshatish nafaqasi qonunchilikka muvofiq ish joyida toʻlanadi.
(25-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Fuqarolar harbiy roʻyxatdan oʻtish, harbiy xizmatga chaqirilishi yoki kirish bilan bogʻliq vazifalarni bajarish uchun zarur vaqt davomida ishdan (oʻqishdan) ozod etiladi, ularning ish (oʻqish) joyidagi oʻrtacha ish haqi (stipendiyasi) saqlanib qoladi.
Harbiy taʼlim muassasalariga oʻqishga kirayotgan fuqarolar kirish imtihonlarini topshirish uchun zarur vaqt davomida ishdan ozod etiladi, ish joyidagi lavozimi va oʻrtacha ish haqi saqlanib qoladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi organlari tomonidan dispanser yoki statsionar tekshiruviga yuborilgan fuqarolarning tibbiy muassasada boʻlgan butun davri mobaynida ish joyi, egallagan lavozimi, oʻrtacha ish haqi saqlanib qoladi hamda tekshiruv joyiga borish va u yerdan qaytib kelishga ketgan xarajatlari ish (oʻqish) joyida qoplanadi. Statsionar davolanishga yuborilganda ularga vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik nafaqasi ish joyida qonunchilikda belgilangan tartibda toʻlanadi.
(25-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Muddatli harbiy xizmatga chaqirilgan, shuningdek kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirgan fuqarolarga qonunchilikka muvofiq boshqa imtiyozlar va kafolatlar ham belgilanishi mumkin.
(25-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
IV. HARBIY XIZMATNI OʻTASH
26-modda. Harbiy xizmatni oʻtash tartibi. Harbiy xizmatda boʻlish yoshining chegarasi
Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni oʻtash tartibi ushbu Qonun hamda Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizom bilan belgilanadi.
Harbiy xizmatda boʻlish yoshining chegarasi:
kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtayotgan oddiy askarlar (matroslar), serjantlar (starshinalar) va kichik ofitserlar uchun — qirq besh yosh;
katta ofitserlar uchun — ellik yosh, polkovniklar (I rang kapitanlari) uchun — ellik besh yosh;
(26-modda ikkinchi qismining uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
general-mayor, general-leytenant va general-polkovnik harbiy unvonidagi ofitserlar uchun — oltmish yosh etib belgilanadi.
(26-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 18-apreldagi OʻRQ-476-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.04.2018-y., 03/18/476/1087-son)
Harbiy xizmatda boʻlish yoshi chegarasiga yetgan, ilmiy darajasi va ilmiy unvoni, shuningdek egallab turgan lavozimida yuksak kasbiy tayyorgarligi, katta amaliy ish tajribasi boʻlgan, sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatni oʻtashga yaroqli harbiy xizmatchilarning xizmat muddati harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirliklar va idoralar rahbarlari yoki shunday vakolatlar berilgan boshqa mansabdor shaxslar tomonidan harbiy xizmatda boʻlish yoshining chegarasidan besh yilgacha boʻlgan muddatga uzaytirilishi mumkin.
(26-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
261-modda. Harbiy xizmatchilarga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazish
Harbiy xizmat davomida sodir boʻlgan muayyan hodisa, qonunchilik hujjatlari yoki harbiy xizmat (ijro) intizomining buzilishi holatlari yuzasidan haqiqatni, harbiy xizmatchining hodisaga aloqadorligi va aybdorlik masalasini aniqlash maqsadida xizmat tekshiruvi oʻtkaziladi.
Harbiy xizmatchilarga nisbatan xizmat tekshiruvini oʻtkazish tartibi vazirliklar va idoralarning ichki idoraviy hujjatlari bilan tasdiqlanadi.
(261-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 29-noyabrdagi OʻRQ-1008-sonli Qonuniga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 02.12.2024-y., 03/24/1008/0988-son. Kuchga kirish sanasi — 2025-yil 3-yanvar)
27-modda. Harbiy xizmatning boshlanishi va tugashi
Haqiqiy harbiy xizmatda boʻlishning boshlanishi deb:
muddatli harbiy xizmatga chaqirilgan chaqiriluvchilar hamda zaxiradagi ofitserlar uchun — harbiy qismga joʻnash maqsadida mudofaa ishlari organida hozir boʻlgan kun;
kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirgan shaxslar uchun — harbiy xizmatni oʻtash toʻgʻrisidagi kontrakt kuchga kirgan kun;
oliy harbiy taʼlim muassasalariga, shuningdek vazirliklar va idoralarning oʻqish harbiy xizmatga tenglashtiriladigan taʼlim muassasalariga oʻqishga kirgan chaqiriluvchilar, harbiy xizmatga majburlar uchun — tegishli taʼlim muassasasiga oʻqishga qabul qilingan kun;
(27-modda birinchi qismining toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan harbiy lavozimga tayinlangan shaxslar uchun — tegishli farmon, qaror yoki farmoyish imzolangan kun hisoblanadi.
(27-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
Harbiy xizmatdan rezervga boʻshatilishi yoki isteʼfoga chiqarilishi munosabati bilan harbiy qism komandirining buyrugʻiga binoan shaxsiy tarkib roʻyxatidan chiqarilgan kun harbiy xizmatchi uchun harbiy xizmatda boʻlishning tugashi hisoblanadi.
Harbiy xizmatchi uning harbiy xizmat muddati tugagan kuni shaxsiy tarkib roʻyxatidan chiqarilishi shart, quyidagi hollar bundan mustasno, agar harbiy xizmatchi:
statsionar davolanishda boʻlsa;
homiladorlik va tugʻish taʼtilida (harbiy xizmatchi ayollar) yoki bolani parvarishlash taʼtilida boʻlsa;
asirda boʻlsa, garovda ushlab turilgan boʻlsa;
bedarak yoʻqolgan boʻlsa — qonunda belgilangan tartibda bedarak yoʻqolgan deb topilguniga yoki vafot etgan deb eʼlon qilinguniga qadar, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizomda belgilangan boshqa hollarda.
28-modda. Oliy harbiy taʼlim muassasalari kursantlari va tinglovchilarining harbiy xizmati
Oliy harbiy taʼlim muassasalarida, shuningdek vazirliklar va idoralarning oʻqish harbiy xizmatga tenglashtirilgan taʼlim muassasalarida tahsil olayotgan fuqarolar kursant (tinglovchi) tariqasida harbiy xizmatda boʻladilar hamda ular, agar ofitserlik tarkibi unvonlariga ega boʻlmasalar, kursant va bunday unvonlarga ega boʻlsalar, tinglovchi deb yuritiladilar.
(28-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
Oliy harbiy taʼlim muassasasiga oʻqishga kirgunga qadar harbiy unvoni boʻlmagan fuqarolar oʻqishga qabul qilinganda ularga oddiy askar harbiy unvoni beriladi. Harbiy-taʼlim muassasisiga oʻqishga kirgunga qadar berilgan harbiy unvonlar saqlanib qoladi.
Kursantlarning (tinglovchilarning) harbiy xizmatni oʻtash tartibi qonunchilik bilan belgilanadi.
(28-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Oliy harbiy taʼlim muassasasidan, shuningdek oʻqish harbiy xizmatga tenglashtirilgan taʼlim muassasasidan oʻqishdan chiqarilgan kursantlar rezervga boʻshatiladi yoki isteʼfoga chiqariladi yoxud ular, agar muddatli harbiy xizmat uchun belgilangan muddatlarni oʻtamagan boʻlsalar, muddatli harbiy xizmatni oʻtashni davom ettirish uchun qoʻshin qismlariga yuboriladi.
Oliy harbiy taʼlim muassasasidan oʻqishdan chiqarilgan kunda chaqirilish yoshiga yetmagan kursantlar harbiy roʻyxatda turish uchun turar joylaridagi mudofaa ishlari organlariga yuboriladi.
Oʻqishning ikkinchi yilida oliy harbiy taʼlim muassasasidan chetlashtirilgan kursantlar (bundan intizomsizligi tufayli va sogʻligʻining holatiga koʻra chetlashtirilganlar mustasno) oddiy askarlar va serjantlar tarkibi lavozimlarida kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirishi mumkin.
(28-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
29-modda. Harbiy xizmatdan boʻshatish
Harbiy xizmatchini haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatish quyidagi asoslarga koʻra amalga oshiriladi:
1) yosh boʻyicha — u harbiy xizmatda boʻlish yoshi chegarasiga yetganida, shu jumladan unga belgilangan tartibda uzaytirilgan harbiy xizmat muddati tugaganda;
2) muddatli harbiy xizmat muddati tugaganda — chaqiruv boʻyicha muddatli harbiy xizmatning qonunchilikda belgilangan muddati tugaganda (boʻshatish uchun boshqa asoslar mavjud boʻlmaganda);
(29-modda birinchi qismining 2-bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
3) kontrakt muddati tugaganda — boʻshatish uchun boshqa asoslar mavjud boʻlmaganda, agar amaldagi kontraktning tugashi paytiga kelib harbiy xizmatchi yoki vazirlik va idora tomonidan yangi kontrakt tuzmaslik toʻgʻrisida qaror qabul qilingan boʻlsa;
(29-modda birinchi qismining 3-bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
4) tashkiliy-shtat tadbirlari munosabati bilan — harbiy xizmatchidan xizmatda foydalanish mumkin boʻlmagan taqdirda, uni boʻshatish uchun boshqa asoslar mavjud boʻlmaganda;
5) sogʻligʻining holatiga koʻra — u harbiy-tibbiy komissiya tomonidan harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilganligi munosabati bilan;
6) taraflardan birining tashabbusiga koʻra kontrakt muddatidan oldin bekor qilinganligi munosabati bilan;
7) intizomsizligi sababli oliy harbiy taʼlim muassasasidan chetlashtirilishi munosabati bilan — uni boʻshatish uchun boshqa asoslar mavjud boʻlmaganda;
8) harbiy xizmatchi nomiga dogʻ tushiruvchi nojoʻya xatti-harakat sodir etganda;
81) harbiy xizmatni oʻtash bilan bogʻliq boʻlgan cheklovlarga rioya etmaganda;
(29-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 29-noyabrdagi OʻRQ-1008-sonli Qonuniga asosan 81-band bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 02.12.2024-y., 03/24/1008/0988-son. Kuchga kirish sanasi — 2025-yil 3-yanvar)
9) davlat sirlaridan foydalanishdan mahrum qilinganda;
10) ozodlikdan yoki harbiy unvondan mahrum etish bilan bogʻliq boʻlgan jazo choralari tayinlangan sud hukmi qonuniy kuchga kirganda;
11) qonunchilikka muvofiq Oʻzbekiston Respublikasining fuqaroligini yoʻqotganligi yoxud boshqa davlatning fuqaroligi mavjudligi munosabati bilan.
(29-modda birinchi qismining 11-bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Harbiy xizmatchilarni harbiy xizmatdan boʻshatish ularni tegishli lavozimlarga tayinlash vakolatiga ega boʻlgan mansabdor shaxslar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi.
Harbiy xizmatchilar harbiy xizmatdan rezervga, harbiy hisobdan chiqarilgan hollarda esa isteʼfoga boʻshatiladi.
Rezervda boʻlish yoshi chegarasiga yetgan yoki sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy hisobdan chiqarilgan holda harbiy-tibbiy komissiya tomonidan harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgan, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini yoʻqotgan yoxud boshqa davlatning fuqaroligiga ega boʻlgan harbiy xizmatchilar isteʼfoga boʻshatiladi.
(29-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
V. REZERVDAGI XIZMAT
30-modda. Rezervda boʻlish yoshining chegarasi. Rezerv darajalari
Rezervdagi harbiy xizmatga majburlar yoshiga qarab ikki darajaga boʻlinadi.
(30-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 18-apreldagi OʻRQ-476-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.04.2018-y., 03/18/476/1087-son)
Ikkinchi daraja rezervida boʻlish yoshining chegarasi rezervdagi harbiy xizmatda boʻlish yoshining chegarasi hisoblanadi.
Rezervda boʻlish yoshining chegarasiga yetgan yoki salomatligiga koʻra belgilangan tartibda harbiy hisobdan chiqarilgan holda harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgan harbiy xizmatga majburlar mudofaa ishlari organlari tomonidan isteʼfoga chiqarilib, harbiy roʻyxatdan chiqariladi.
(30-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 5-sentabrdagi OʻRQ-564-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son)
31-modda. Rezerv toifalari
Qurolli Kuchlar rezervidagi harbiy xizmatga majburlar birinchi va ikkinchi toifaga boʻlinadi.
Birinchi toifali rezerv chaqiruv yoki kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtagan hamda xizmatni oʻtash davrida harbiy hisobdagi ixtisoslikni egallagan birinchi darajadagi harbiy xizmatga majburlar orasidan umumiy harbiy majburiyat asosida toʻldiriladi.
Birinchi toifali rezerv Qurolli Kuchlarning jangovar qoʻshilmalari, qismlari va jangovar taʼminot boʻlinmalari safini urush davrida taqozo etiladigan shtatlar darajasiga qadar toʻldirish uchun moʻljallangan.
(31-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 25-avgustdagi OʻRQ-634-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son)
Ikkinchi toifali rezerv chaqiruv yoki kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtagan, shuningdek safarbarlik chaqiruvi rezervida xizmatni oʻtagan ikkinchi darajadagi harbiy xizmatga majburlar orasidan umumiy harbiy majburiyat asosida toʻldiriladi.
Ikkinchi toifani rezerv Qurolli Kuchlarning qismlari hamda ichki va texnik taʼminot boʻlinmalarini urush davrida taqozo etiladigan shtatlar darajasiga qadar toʻldirish uchun, favqulodda vaziyatlar roʻy bergan yoki Oʻzbekiston Respublikasiga qarshi harbiy tajovuz yuzaga kelgan taqdirda urush davri taqozo etadigan tuzilmalarni kuchaytirish uchun moʻljallangan.
Rezervga oʻtkazilgan shaxslar vaqti-vaqti bilan tibbiy koʻrikdan oʻtishga yuborilishi mumkin.
32-modda. Harbiy yigʻilishlarda qatnashish
Harbiy xizmatga majburlar rezervda boʻlish vaqtida safarbarlik tadbir-choralari rejalari boʻyicha harbiy yigʻinlarga jalb etiladi.
Harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlarning harbiy xizmat shartlaridan kelib chiqadigan huquqlari va majburiyatlari ushbu Qonun bilan belgilanadi.
Rezervdagi harbiy xizmatga majburlarga moʻljallangan harbiy yigʻinlarning muddati har yili birinchi toifali rezervdagilar uchun oʻttiz sutkaga qadar, ikkinchi toifali rezervdagilar uchun oʻn besh sutkaga qadar boʻlishi mumkin.
Rezervdagi va zaxiradagi harbiy xizmatga majburlar Oʻzbekiston Respublikasining normal hayotiy faoliyatiga tahdid solayotgan favqulodda vaziyatlarning oldini olish yoki ularning oqibatlarini bartaraf etish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori asosida ikki oyga qadar muddatga harbiy yigʻinlarga jalb etilishi mumkin.
Harbiy yigʻinlarga jalb etilgan harbiy xizmatga majburlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadigan tartibda va miqdorlarda pul hamda boshqa turdagi taʼminot oladilar. Harbiy yigʻinlar davrida, shu jumladan ular oʻtkaziladigan joyga borish va u yerdan qaytib kelish davrida harbiy xizmatga majburlarning ish joyi (lavozimi) va ish joyidagi oʻrtacha ish haqi saqlanib qoladi. Mazkur shaxslar bilan tuzilgan mehnat shartnomasi chaqiruv qogʻozi olingan kundan harbiy yigʻinlardan qaytilgunga qadar boʻlgan davrda ish beruvchining tashabbusi bilan bekor qilinishi mumkin emas, korxona, muassasa va tashkilot tugatilgan hollar bundan mustasno.
(32-moddaning toʻrtinchi – beshinchi qismlari Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 26-iyundagi OʻRQ-38-sonli Qonuni tahririda — Oliy Majlis palatalarining Axborotnomasi, 2006-y., 6-son, 262-modda)
Agar harbiy xizmatga majbur harbiy yigʻinlar vaqtida kasal boʻlib qolsa va harbiy yigʻinlar tugaganidan keyin ham kasalligi davom etsa, uning ish joyi (lavozimi) saqlanib qoladi, harbiy yigʻinlar tugagan kundan boshlab ish haqi oʻrniga qonunchilikka muvofiq vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik nafaqasi toʻlanadi.
(32-moddaning oltinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Harbiy xizmatga majburlar harbiy yigʻinlarda qatnashish davrida quyidagi huquqlarga ega:
harbiy yigʻinlar oʻtkaziladigan joyga temir yoʻl va avtomobil transportida (taksidan tashqari) bepul borish va qaytib kelish;
harbiy qismlar tomonidan joʻnatiladigan xatlarni bepul yuborish;
harbiy-tibbiy muassasalarda bepul tibbiy xizmat bilan taʼminlanish.
Harbiy xizmatga majburlar harbiy yigʻinlarda qatnashayotgan davrda ularning hayoti va sogʻligʻi davlat tomonidan majburiy sugʻurtalanadi. Harbiy xizmatga majburlarni davlat tomonidan majburiy sugʻurtalash tartibi va shartlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Harbiy yigʻinlarni oʻtkazish tartibi va muddati, ularga chaqiriladigan harbiy xizmatga majburlar soni qonunchilik bilan belgilanadi.
(32-moddaning toʻqqizinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
33-modda. Harbiy yigʻinlarda qatnashishdan ozod qilish
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadigan roʻyxatda belgilanadigan davlat hokimiyati va boshqaruv organlari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar uchun bronlashtirib qoʻyilgan harbiy xizmatga majburlar harbiy yigʻinlarda qatnashishdan ozod etiladi.
(33-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 26-iyundagi OʻRQ-38-sonli Qonuni tahririda — Oliy Majlis palatalarining Axborotnomasi, 2006-y., 6-son, 262-modda)
34-modda. Rezervdagi harbiy xizmatga majburlarga harbiy unvonlar berish
Oʻquv-mashq harbiy yigʻinlarida qatnashgan va taʼlim dasturi boʻyicha imtihonlarni muvaffaqiyatli topshirgan harbiy xizmatga majburlarga Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizomda belgilangan tartibda navbatdagi harbiy unvonlar rezervdagi podpolkovniklikka qadar boʻlgan va podpolkovnik unvonlari berilishi mumkin.
35-modda. Harbiy xizmatni oʻtamagan harbiy xizmatga majburlar
Muddatli harbiy xizmatga chaqirilishdan (salomatligiga koʻra harbiy roʻyxatdan chiqarilganlardan tashqari) va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatdan ozod etilgan harbiy xizmatga majburlar, harbiy xizmatni oʻtamagan ofitserlar, harbiy hisobdagi ixtisosligi boʻlgan ayollar, shuningdek muqobil xizmatni oʻtagan fuqarolar zaxiradagilar harbiy roʻyxatiga qoʻyiladi.
Zaxiradagi harbiy xizmatga majburlar, zarurat boʻlgan taqdirda safarbarlik boʻyicha va Qurolli Kuchlarni kuchaytirish tadbir-choralariga favqulodda vaziyatlarda yoki Oʻzbekiston Respublikasiga qarshi harbiy tajovuz roʻy bergan taqdirda aholini muhofaza qilishga jalb etiladi.
Harbiy xizmatga majburlarning zaxirada boʻlish yoshi chegarasi ushbu Qonunning 30-moddasiga muvofiq belgilanadi.
36-modda. Harbiy xizmatga majburlarni isteʼfoga chiqarish
Rezervda va zaxirada boʻlish yoshining chegarasiga yetgan yoki salomatligiga koʻra belgilangan tartibda harbiy hisobdan chiqarilgan holda harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgan harbiy xizmatga majburlar mudofaa ishlari organlari tomonidan isteʼfoga chiqarilib, harbiy roʻyxatdan chiqariladi.
(36-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 5-sentabrdagi OʻRQ-564-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son)
VI. MUQOBIL XIZMAT
37-modda. Muqobil xizmat tushunchasi
Muqobil xizmat fuqarolarning umumiy harbiy majburiyatni bajarishining chaqiruv boʻyicha harbiy xizmat oʻrniga iqtisodiyot, ijtimoiy sohaning turli tarmoqlarida kam malaka talab etiladigan (yordamchi) ishlarni, shuningdek falokatlar, halokatlar, tabiiy ofatlar va boshqa favqulodda vaziyatlar oqibatlarini bartaraf etish ishlarini bajarish bilan bogʻliq boʻlgan alohida turidir.
Oʻn sakkiz yoshdan yigirma yetti yoshgacha boʻlgan, harbiy roʻyxatda turuvchi va xizmatga chaqirilishi lozim boʻlgan fuqarolar, agar ular diniy taʼlimoti qurol-yarogʻdan foydalanish va Qurolli Kuchlarda xizmat qilishga yoʻl qoʻymaydigan, roʻyxatga olingan diniy tashkilotlar hisobida tursalar, muqobil xizmat huquqiga ega.
Muqobil xizmatning muddati yigirma toʻrt oyni, oliy maʼlumotli fuqarolar uchun esa oʻn sakkiz oyni tashkil etadi.
38-modda. Muqobil xizmatga chaqirilish, uni oʻtash tartibi
Fuqarolarning muqobil xizmatga chaqirilishi muddatli harbiy xizmatga chaqiriladiganlar uchun belgilangan tartibda amalga oshiriladi, chaqiruvni tashkil etish va oʻtkazish esa hududiy komissiyalar va tuman (shahar) hokimliklari zimmasiga yuklatiladi.
(38-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 30-sentabrdagi OʻRQ-718-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2021-y., 03/21/718/0920-son)
Fuqarolar muqobil xizmatni turar joylaridagi yoki mamlakatning boshqa mintaqalaridagi korxonalar, tashkilotlar va muassasalarda oʻtaydilar. Bunday korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning roʻyxati, shuningdek muqobil xizmatdagi xizmatchilar shugʻullanishi mumkin boʻlgan ishlar va kasblarning turlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Muqobil xizmatni oʻtayotgan fuqarolarga ish haqining sakson foizi toʻlanadi.
Muqobil xizmatni oʻtayotgan fuqarolarning ish haqidan ushlab qolinayotgan summalar respublika budjetiga oʻtkaziladi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi muqobil xizmat tuzilmalariga rahbarlikni mudofaa ishlari organlari amalga oshiradi.
Muqobil xizmatni tashkil etish va oʻtash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi.
(38-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 26-iyundagi OʻRQ-38-sonli Qonuni tahririda — Oliy Majlis palatalarining Axborotnomasi, 2006-y., 6-son, 262-modda)
39-modda. Muqobil xizmatdagi xizmatchilarning harbiy tayyorgarligi
Muqobil xizmatdagi xizmatchilar harbiy tayyorgarlik yigʻinlariga (mashgʻulotlariga) jalb etiladilar, ular shu asosda qurol-yarogʻdan foydalanish, ularni qoʻllanish bilan bogʻliq boʻlmagan harbiy hisobdagi ixtisoslikli egallaydilar va Vatanga qasamyod qabul qiladilar. Harbiy tayyorgarlik dasturi Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi tomonidan belgilanadi.
(39-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 5-sentabrdagi OʻRQ-564-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son)
Muqobil xizmatdan boʻshatilgan fuqarolar Qurolli Kuchlar zaxirasiga oʻtkaziladi.
40-modda. Muqobil xizmatni oʻtayotgan fuqarolarning huquqlari va majburiyatlari
Muqobil xizmatni oʻtayotgan fuqarolarga mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik tatbiq etiladi. Muqobil xizmat muddati mehnat stajiga qoʻshiladi.
Muqobil xizmatni oʻtayotganda mehnat qobiliyatini yoʻqotgan fuqarolar va halok boʻlgan fuqarolarning oilalari, shuningdek ularning qaramogʻida boʻlgan shaxslar qonunchilikka muvofiq muddatli harbiy xizmatdagi harbiy xizmatchilar uchun belgilangan nafaqalar va pensiya taʼminoti olish huquqiga ega.
Muqobil xizmatni oʻtayotgan fuqaro uni belgilangan joyda oʻtashi, qonunchilikda nazarda tutilgan talablarga, ish joyida amal qiladigan ichki mehnat tartibi qoidalariga, shuningdek mehnat shartnomasi (kontrakti) shartlariga rioya etishi shart.
(40-moddaning birinchi, ikkinchi va uchinchi qismlari Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Muqobil xizmatni oʻtayotgan fuqaro rahbarlik va saylab qoʻyiladigan lavozimlarni egallashi, tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishi, taʼlim muassasalariga oʻqishga kirishi mumkin emas.
Muqobil xizmatni oʻtayotgan fuqarolar falokatlar, halokatlar va tabiiy ofatlar oqibatlarini bartaraf qilish ishlariga jalb etilgan taqdirda yuzaga kelgan vaziyatdan kelib chiqadigan hamda ana shu oqibatlarni bartaraf etish komissiyalari yoki shtablarining joylardagi rahbarlari tomonidan belgilanadigan maxsus vazifalarni bajaradilar.
Muqobil xizmatni oʻtayotgan fuqaro ushbu xizmatdan boʻshatilganidan keyin ilgarigi ishiga yoki unga teng ishga (lavozimga), shuningdek chaqirilishga qadar oʻzi oʻqigan taʼlim muassasasiga qaytish huquqiga ega.
41-modda. Muqobil xizmatdan boʻshatish
Muqobil xizmatning belgilangan muddatlarini oʻtab boʻlgan fuqarolarni xizmatdan boʻshatish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori asosida amalga oshiriladi.
(41-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 26-iyundagi OʻRQ-38-sonli Qonuni tahririda — Oliy Majlis palatalarining Axborotnomasi, 2006-y., 6-son, 262-modda)
Fuqaro oilaviy ahvoli oʻzgarganligi munosabati bilan, agar bu hol unga qonunchilikka muvofiq chaqirilish muddatini kechiktirish yoki chaqirilishdan ozod etilish huquqini beradigan boʻlsa, muqobil xizmatdan muddatidan oldin boʻshatilishi mumkin.
(41-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Muqobil xizmatdan muddatidan oldin boʻshatish toʻgʻrisidagi qarorni Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi qabul qiladi.
VII. HARBIY ROʻYXAT
42-modda. Harbiy roʻyxatning umumiy qoidalari
Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar harbiy roʻyxatdan oʻtishlari zarur. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy roʻyxatdan oʻtkazish davlatdagi mavjud va harbiy xizmatga yaroqli chaqiriluvchilar resurslarini hisobga olish hamda tahlil qilishning umumdavlat tizimi hisoblanadi. Roʻyxatga olish tizimining faoliyat koʻrsatishi Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa va Ichki ishlar vazirliklari organlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, tumanlar, shaharlar hokimliklari tomonidan taʼminlanadi.
Tibbiy tayyorgarlikka yoki Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadigan roʻyxatdagi tegishli harbiy ixtisoslikka turdosh kasb boʻyicha tayyorgarlikka ega boʻlgan ayollar harbiy roʻyxatga kiritiladi. Ular tuman, shahar mudofaa ishlari organlarining chaqiruviga binoan tibbiy koʻrikdan oʻtish va harbiy roʻyxat qoidalarini bajarish uchun hozir boʻlishlari shart.
Harbiy roʻyxatga olish tartibi va uni tashkil etish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadigan Harbiy roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi nizom bilan belgilanadi.
(42-moddaning ikkinchi va uchinchi qismlari Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 26-iyundagi OʻRQ-38-sonli Qonuni tahririda — Oliy Majlis palatalarining Axborotnomasi, 2006-y., 6-son, 262-modda)
43-modda. Harbiy roʻyxat turlari
Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning harbiy roʻyxati ularning turar joylari boʻyicha olib boriladi hamda umumiy va maxsus roʻyxatga boʻlinadi.
Umumiy harbiy roʻyxatda chaqiriluvchilar, shuningdek safarbarlik davri va urush davri uchun davlat boshqaruvi organlari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarga bronlashtirib qoʻyilmagan harbiy xizmatga majburlar turadilar.
Maxsus harbiy roʻyxatda safarbarlik davri va urush davri uchun davlat boshqaruvi organlari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarga bronlashtirib qoʻyilgan harbiy xizmatga majburlar turadilar.
Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni shaxsiy roʻyxatga olish tuman (shahar) mudofaa ishlari organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari tomonidan, shuningdek harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar ishlaydigan yoki oʻqiydigan korxonalar, muassasalar va tashkilotlar, taʼlim muassasalari tomonidan amalga oshiriladi.
44-modda. Harbiy roʻyxatga kiritish va undan chiqarish
Harbiy xizmatga majburlar va harbiy xizmatdan boʻshatilganidan keyin turar joyiga yetib borgan shaxslar uch kunlik muddat ichida tegishli mudofaa ishlari organlariga kelishlari shart.
Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar turar joyi bir yarim oydan koʻproq muddatga oʻzgargan, uch oydan koʻproq muddatga xizmat safariga, oʻqish, taʼtil yoki davolanishga borgan taqdirda turar joylaridagi harbiy roʻyxatdan chiqishlari, yangi turar joyga (doimiy yoki vaqtinchalik) kelganlaridan keyin uch kunlik muddat ichida harbiy roʻyxatdan oʻtishlari shart.
Urush davrida harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning tuman (shahar) mudofaa ishlari organi boshligʻining ruxsatisiz doimiy turar joyidan boshqa joyga ketishi man etiladi.
Ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatib oʻtilgan hollarda harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar harbiy roʻyxatdan chiqish va harbiy roʻyxatda turish uchun harbiy-hisob hujjatlarini mudofaa ishlari organiga topshirishlari lozim. Qishloq joylarga borgan yoki u yerlardan joʻnab ketayotgan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar harbiy-hisob hujjatlarini tegishli fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organiga topshirishlari kerak.
Harbiy xizmatga chaqirilgan yoki kirgan shaxslar, shuningdek vazirliklar va idoralarga xizmatga maxsus unvonlar berilgan holda, xodimlar lavozimlariga kirgan shaxslar rezervdagilar va zaxiradagilarning harbiy roʻyxatidan chiqarilishi lozim.
(44-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
Harbiy roʻyxatdan quyidagilar chiqarilishi shart:
1) tibbiy komissiya tomonidan harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilib, harbiy roʻyxatdan chiqarilgan fuqarolar;
2) rezervda yoki zaxirada boʻlish yoshining chegarasiga yetgan fuqarolar;
3) chet elga doimiy yashash uchun joʻnab ketayotgan fuqarolar;
4) vafot etgan yoki qonunda belgilangan tartibda bedarak yoʻqolgan deb topilgan fuqarolar.
45-modda. Davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, mansabdor shaxslar, harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning harbiy roʻyxat qoidalariga rioya etish borasidagi majburiyatlari
Zimmasiga harbiy roʻyxatni yuritish yuklatilgan joylardagi davlat hokimiyati va boshqaruv organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, korxona, muassasa, tashkilotlar va taʼlim muassasalarining rahbarlari mudofaa ishlari organlari talabi bilan harbiy roʻyxatda turgan shaxslar toʻgʻrisidagi zarur maʼlumotlarni taqdim etishlari, harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni chaqirilayotganliklaridan xabardor etishlari hamda ularning chaqiruv boʻyicha oʻz vaqtida hozir boʻlishlarini taʼminlashlari shart.
Ichki ishlar organlari:
chaqiriluvchilarga identifikatsiyalovchi ID-kartalarni yoki xorijga chiqish uchun biometrik pasportlarni berish, harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni doimiy yashash yoki vaqtincha turgan joyi boʻyicha roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi axborotni tuman (shahar) mudofaa ishlari organlariga real vaqt rejimida elektron tizim orqali yuborishi;
(45-moddaning ikkinchi qismi ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 14-martdagi OʻRQ-759-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.03.2022-y., 03/22/759/0213-son)
oʻsmirlarni harbiy roʻyxatga olishda, fuqarolarning harbiy xizmatga (yigʻinlarga) chaqiruvini oʻtkazishda, harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning harbiy roʻyxat qoidalariga rioya etishlari ustidan nazorat qilishda hamda harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar orasidan harbiy roʻyxatning belgilangan qoidalarini buzayotgan shaxslarni aniqlashda mudofaa ishlari organlariga yordam koʻrsatishlari va koʻmaklashishlari;
umumiy harbiy majburiyatni bajarishdan boʻyin tovlayotgan shaxslarni qidirib topish, ushlash va mudofaa ishlari organlariga olib borishni tashkil etishlari shart.
Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish organlari harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar familiyasi, ismi va otasining ismini oʻzgartirganligi toʻgʻrisida, fuqarolik holatini qayd etish hujjatlariga ularning tugʻilgan sanasi va joyiga oid oʻzgartirishlar kiritilganligi haqida, shuningdek harbiy xizmatga majbur yoki chaqiriluvchining vafoti qayd etilgan hollar toʻgʻrisida tuman (shahar) mudofaa ishlari organlariga yetti kunlik muddat ichida maʼlum qilishlari shart.
Surishtiruv va dastlabki tergov organlari surishtiruv va dastlabki tergov olib borilayotgan ishga daxldor chaqiriluvchilar va harbiy xizmatga majburlar toʻgʻrisida, sudlar esa chaqiriluvchilar va harbiy xizmatga majburlarga daxldor oʻzlari koʻrayotgan jinoyat ishlari va qonuniy kuchga kirgan hukmlar toʻgʻrisida tuman (shahar) mudofaa ishlari organlariga yetti kunlik muddat ichida maʼlum qilishlari shart.
Ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan (shu jumladan shartli hukm qilingan) harbiy xizmatga majburlarning harbiy guvohnomalari va chaqiriluvchilarning qayd etilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomalari sudlar tomonidan tegishli mudofaa ishlari organlariga yuboriladi.
Tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalari nogironligi boʻlgan shaxs deb topilgan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar toʻgʻrisida, ularning nogironlik guruhidan qatʼi nazar, tegishli tuman (shahar) mudofaa ishlari organlariga yetti kunlik muddat ichida maʼlum qilishi shart.
(45-moddaning oltichi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 17-maydagi OʻRQ-770-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.05.2022-y., 03/22/770/0424-son)
Chaqiruv oʻtkazilayotgan vaqtda davolash muassasalari statsionar davolanish uchun qabul qilingan chaqirilish yoshidagi fuqarolar toʻgʻrisida tegishli tuman (shahar) mudofaa ishlari organlariga uch kunlik muddat ichida maʼlum qilishlari shart.
Uy-joydan foydalanish organlari rahbarlari hamda uy egalari harbiy roʻyxatni yuritish vazifasi yuklatilgan tegishli mudofaa ishlari organi va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi talabiga binoan uy daftarlari, qayd etish varaqalari, harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarga doir harbiy-hisob va boshqa hujjatlarni taqdim etishlari, shuningdek harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni mudofaa ishlari organlariga chaqirtirilganliklaridan xabardor etishlari shart.
Harbiy xizmatga majburlar, chaqiriluvchilar oilaviy ahvoli, salomatligi, turar joyi, maʼlumoti, ish joyi va lavozimi oʻzgargan taqdirda oʻzlari harbiy roʻyxatda turgan joydagi organlarga bu haqda yetti kunlik muddat ichida shaxsan maʼlum qilishlari shart.
VII1. Harbiy xizmatdagi cheklovlar
451-modda. Harbiy xizmatni oʻtash bilan bogʻliq cheklovlar
Harbiy xizmatchilar quyidagilarga haqli emas:
oʻzaro yaqin qarindoshlikda yoki quda tomondan qarindosh boʻlgan shaxslar bilan (ota-onalar, aka-ukalar, opa-singillar, oʻgʻillar, qizlar, er-xotinlar, shuningdek, er-xotinlarning ota-onalari, aka-ukalari, opa-singillari va farzandlari) aynan bitta harbiy qismda (aynan bitta boshqaruv organi, harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirlik yoki idoraning harbiy tuzilmasi) birga xizmat qilishga, agar ularning birga xizmat qilishi ulardan birining ikkinchisiga bevosita boʻysunishiga olib kelsa;
ilmiy, ijodiy va pedagogik faoliyatdan tashqari haq toʻlanadigan boshqa faoliyat bilan shugʻullanishga;
tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishga;
tadbirkorlik faoliyati subyektlarini tashkil etishga, ularning muassisi (ishtirokchisi) boʻlishga, tadbirkorlik faoliyati subyektida tashkiliy-boshqaruv, maʼmuriy-xoʻjalik vazifalarini bajarishga;
oʻz xizmat vakolatlarini jismoniy va yuridik shaxslarning manfaatlarini koʻzlab bajarish yoki bajarmaslik evaziga ulardan biron-bir mukofot, foyda yoki sovgʻalar olishga;
qonunchilikda nazarda tutilmagan imtiyozlardan, preferensiyalar yoki afzalliklardan oʻz xizmat mavqeyi bilan bogʻliq holda foydalanishga;
qimor va tavakkalchilikka asoslangan boshqa oʻyinlarda, shu jumladan axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda ishtirok etishga;
chet davlat fuqaroligini yoki chet davlatda doimiy yashash huquqini beruvchi hujjatni olish maqsadida murojaat qilishga;
Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida hisobvaraqlar ochishga va ularga ega boʻlishga, koʻchmas mulkka va boshqa mol-mulkka egalik qilishga, bundan chet davlatda taʼlim olish, stajirovka oʻtash va tibbiy xizmatlardan foydalanish maqsadida ochilgan hisobvaraqlar mustasno;
oʻzining vakolatlarini siyosiy partiyalarning, boshqa jamoat birlashmalarining va ular organlarining manfaatlarini koʻzlab amalga oshirishga, xizmat majburiyatlarini amalga oshirish bilan bogʻliq hollar bundan mustasno;
xizmatni oʻtash vaqtida diniy rasm-rusumlar va marosimlarni bajarishga, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan alohida hollar bundan mustasno;
harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirlik yoki idoraning harbiy qismi, boshqaruv organi, muassasasining binolarida va hududida diniy rasm-rusumlar va marosimlarni tashkil etishga, diniy mazmundagi materiallar va buyumlarni saqlashga, xizmat majburiyatlarini amalga oshirish bilan bogʻliq hollar bundan mustasno;
Internet jahon axborot tarmogʻiga harbiy xizmatga oid maʼlumot va materiallarni, shuningdek harbiy qism, boshqaruv organi, harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirlik yoki idoraning harbiy tuzilmasiga mansubligini oshkor etuvchi axborotni (foto, video, matn va boshqalar) joylashtirishga, matbuot xizmatlari tomonidan chop etilgan materiallar bundan mustasno.
Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan cheklovlarga rioya etmaganlik harbiy xizmatchilarni qonunga muvofiq javobgarlikka tortish uchun asos boʻladi.
452-modda. Nomzodni rad etish uchun asoslar
Nomzodni rad etish uchun asoslar quyidagilardan iborat:
a) Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi boʻlmagan, shuningdek, boshqa davlatning fuqaroligi mavjud boʻlganda;
b) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatda boʻlish yoshi chegarasiga yetganida;
v) agarda shaxs harbiy xizmatga majbur boʻlmasa;
g) Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq kontrakt tuzish huquqi boʻlmasa;
d) fuqaroga nisbatan jinoyat ishi qoʻzgʻatilgan, tergovga qadar tekshiruv oʻtkazilayotgan, dastlabki tergov yoki surishtiruv olib borilayotgan, jinoyat ishi sudda koʻrilayotgan boʻlsa (bu holatlarda fuqaro nomzodini qayta koʻrib chiqish tergovga qadar tekshiruv yoki jinoyat ishi boʻyicha yakuniy qaror qabul qilingandan soʻng amalga oshiriladi);
e) qoʻllanilgan jazo turidan, sudlanganlik holati tugatilganligidan yoki olib tashlanganligidan va oʻziga nisbatan amnistiya akti yoki afv etish qoʻllanilganligidan qatʼi nazar sodir etgan jinoyati uchun ilgari hukm qilingan boʻlsa;
j) agar fuqaro muqaddam kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtagan va harbiy xizmatchining nomiga dogʻ tushiruvchi xatti-harakatni sodir etgani yoki xizmat vazifasiga noloyiq boʻlib qolganligi sababli boʻshatilgan boʻlsa;
z) harbiy xizmatni oʻtash bilan bogʻliq boʻlgan cheklovlarga rioya etishni rad etganda yoki belgilangan maxsus talablarga javob bermasa;
i) sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilsa.
Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish istagini bildirgan fuqaro qonunchilik hujjatlarida va harbiy xizmat shartlarida nazarda tutilgan harbiy xizmatni oʻtash bilan bogʻliq boʻlgan cheklovlar va maxsus talablar bilan yozma shaklda tanishtiriladi, bunda ushbu cheklovlarga rioya etishga rozi boʻlmaganda fuqaroga harbiy xizmatga chaqirish (kirish) rad etilishi mumkin.
453-modda. Muddatli harbiy xizmat harbiy hizmatchilarini kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirishga rad etish asoslari
Muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchilari orasidan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish istagini bildirgan nomzodga kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirishga quyidagi holatlarda rad javobi beriladi:
a) unga nisbatan jinoyat ishi qoʻzgʻatilgan, tergovga qadar tekshiruv oʻtkazilayotgan, dastlabki tergov yoki surishtiruv olib borilayotgan, jinoyat ishi sudda koʻrilayotgan boʻlsa, tergovga qadar tekshiruv yoki jinoyat ishi boʻyicha yakuniy qaror qabul qilingunga qadar;
b) qoʻllanilgan jazo turidan, sudlanganlik holati tugatilganligidan yoki olib tashlanganligidan va oʻziga nisbatan amnistiya akti yoki afv etish qoʻllanilganligidan qatʼi nazar sodir etgan jinoyati uchun ilgari hukm qilingan boʻlsa;
v) harbiy xizmatchini keyingi saralash tadbirlariga taqdim etish maqsadga muvofiq emasligi haqida harbiy qism qoʻmondonligi tomonidan qaror qabul qilingan boʻlsa;
g) harbiy xizmatni oʻtash bilan bogʻliq boʻlgan cheklovlarga rioya etishni rad etganda yoki vazirlikning maxsus talablariga javob bermasa.
454-modda. Harbiy xizmatchilar bilan kontrakt tuzish imkoniyatini inkor etuvchi holatlar
Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish kontrakti quyidagi harbiy xizmatchilar bilan tuzilishi mumkin emas:
haqiqiy harbiy xizmatda boʻlishning chegara yoshidan oʻtgan, shu jumladan xizmat muddatini uzaytirishni hisobga olgan holatlarda;
sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgan hollarda;
qoʻllanilgan jazo turidan, sudlanganlik holati tugatilganligidan yoki olib tashlanganligidan va oʻziga nisbatan amnistiya akti yoki afv etish qoʻllanilganligidan qatʼi nazar sodir etgan oʻta ogʻir va ogʻir jinoyati uchun ilgari hukm qilingan holatlarda;
attestatsiya komissiyasining qaroriga koʻra.
(VII1 boʻlim Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 29-noyabrdagi OʻRQ-1008-sonli Qonuniga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 02.12.2024-y., 03/24/1008/0988-son. Kuchga kirish sanasi — 2025-yil 3-yanvar)
VIII. SAFARBARLIK BOʻYICHA CHAQIRILISH TOʻGʻRISIDA VA HARBIY XIZMATDAN BOʻSHATISH
46-modda. Safarbarlik boʻyicha va urush davrida harbiy xizmatga chaqirilish
Fuqarolarning safarbarlik boʻyicha va urush davrida harbiy xizmatga chaqirilishi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari asosida oʻtkaziladi.
Safarbarlik eʼlon qilingan taqdirda bu vaqtda harbiy xizmatda va harbiy yigʻinlarda boʻlgan barcha fuqarolar alohida farmoyish berilguniga qadar xizmatni davom ettirib turadi, harbiy xizmatga majburlar esa harbiy xizmatga chaqiriladi. Harbiy xizmatchilarning taʼtillari bekor qilinadi. Harbiy xizmatga majburlar oʻzlari doimiy yashash joyi boʻyicha roʻyxatga olingan joydagi tuman (shahar) mudofaa ishlari organida, harbiy xizmatchilar esa xizmatni oʻtayotgan joyda hozir boʻlishi shart. Safarbarlik eʼlon qilinishi bilan hududiy komissiyalarning chaqirilish yoshidagi fuqarolarning chaqirilish muddatini kechiktirish va ularni chaqirilishdan ozod etish toʻgʻrisidagi qarorlari bekor qilinadi. Chaqirilish muddatini kechiktirish hamda chaqirilishdan ozod etish bundan keyin faqat salomatligi holatiga koʻra va maxsus hisobda turganligiga qarab qoʻllanilishi mumkin.
(46-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 14-martdagi OʻRQ-759-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.03.2022-y., 03/22/759/0213-son)
Safarbarlik eʼlon qilinganida va urush davrida harbiy xizmatga oʻn sakkiz yoshdan boshlab ushbu Qonunda belgilangan rezerv va zaxirada boʻlish yoshi chegarasiga qadar yoshdagi harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar hamda harbiy roʻyxatda turmagan oʻn sakkiz yoshdan qirq besh yoshgacha boʻlgan ayollar (oʻn olti yoshgacha boʻlgan bolalari bor ayollar bundan mustasno) chaqirilishlari mumkin.
Safarbarlik boʻyicha va urush davrida harbiy xizmatga chaqirilish faqat mudofaa ishlari organlari tomonidan amalga oshiriladi.
47-modda. Safarbarlik boʻyicha va urush davrida harbiy xizmatga chaqirilish munosabati bilan fuqarolarni moddiy jihatdan taʼminlash
Safarbarlik boʻyicha va urush davrida harbiy xizmatga chaqirilgan fuqarolar bilan ish (xizmat) joyida toʻla hisob-kitob qilinadi. Ularga amalda ishlagan vaqtlari uchun ish haqi, ishdan boʻshatish nafaqasi va foydalanilmagan taʼtil uchun kompensatsiya toʻlanadi.
Safarbarlik boʻyicha va urush davrida harbiy xizmatga chaqirilganlarning egallab turgan turar joy maydoni saqlanib qoladi.
Safarbarlik boʻyicha va urush davrida harbiy xizmatga chaqirilgan fuqarolarning oilalarini davlat tomonidan taʼminlash qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.
(47-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
48-modda. Safarbarlikdan boʻshatish
Safarbarlikdan boʻshatish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmoniga asosan amalga oshiriladi.
Harbiy xizmatchilarni safarbarlikdan boʻshatish bilan bogʻliq xarajatlar qonunchilikda belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.
(48-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
VIII1. Harbiy xizmatchilarning, oliy harbiy taʼlim muassasalari kursantlarining (tinglovchilarining), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlarning va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslarning moddiy javobgarligi
481-modda. Harbiy xizmatchilarni, oliy harbiy taʼlim muassasalari kursantlarini (tinglovchilarini), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlarni va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslarni moddiy javobgarlikka tortish shartlari
Harbiy xizmatchilar, oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari (tinglovchilari), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslar harbiy xizmat majburiyatlarini (xizmat majburiyatlarini) bajarish chogʻida harbiy mol-mulkka (Qurolli Kuchlar tasarrufidagi harbiy obyektlarga, binolar va inshootlarga, qurol-yarogʻ va oʻq-dorilar, jangovar va boshqa texnika, oʻzga moddiy-texnik vositalar va pul mablagʻlariga (qimmatliklarga) yetkazilgan toʻgʻridan-toʻgʻri haqiqiy zarar uchun moddiy javobgarlikka tortiladi.
Harbiy xizmatchilar, oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari (tinglovchilari), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslar, agar zarar komandirning (boshliqning) buyrugʻini bajarish yoxud asosli xizmat yoki xoʻjalik tavakkalchiligi yoki boshqa qonuniy harakatlar natijasida yetkazilganda moddiy javobgar boʻlmaydi.
Harbiy xizmat majburiyatlarini (xizmat majburiyatlarini) bajarmayotgan paytda moddiy zarar yetkazgan harbiy xizmatchilar, oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari (tinglovchilari), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslar fuqarolik qonunchiligiga muvofiq javobgar boʻladi.
482-modda. Toʻliq moddiy javobgarlik
Harbiy xizmatchilar, oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari (tinglovchilari), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslar oʻz aybi bilan harbiy mol-mulkni talon-toroj qilgan, kamomadga yoʻl qoʻygan, behuda sarflagan, yoʻqotgan, qasddan yoʻq qilgan, shikastlagan, ishdan chiqargan, qonunga xilof ravishda sarflagan hollarda yetkazilgan zarar uchun yoki qasddan sodir etilgan boshqa xatti-harakatlar (harakatsizlik) tufayli yetkazilgan zarar uchun, ularda jinoyat qonunchiligida nazarda tutilgan jinoyat tarkibi alomatlari borligidan qatʼi nazar, moddiy javobgar boʻladi.
Valyuta qimmatliklari, qimmatbaho metallar va qimmatbaho toshlardan yasalgan zargarlik buyumlari hamda boshqa maishiy-roʻzgʻor buyumlarining va bunday buyumlar parchalarining talon-toroj qilinishida, kamomadida hamda normativlardagidan ortiq yoʻqotishlarida aybdor boʻlgan harbiy xizmatchilar, oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari (tinglovchilari), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslar qonunchilikka muvofiq moddiy javobgar boʻladi.
Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar oʻz aybi bilan vagonlarning, avtomobillarning va boshqa transport vositalarining bekor turib qolishi tufayli yetkazilgan zarar uchun yetkazilgan zararga teng miqdorda moddiy javobgar boʻladi.
Harbiy xizmatchilar, oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari (tinglovchilari), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslar oʻz aybi bilan jismoniy va yuridik shaxslarga zarar yetkazgan taqdirda, agar zararning oʻrni qonunchilikka muvofiq Qurolli Kuchlar tomonidan qoplangan boʻlsa, Qurolli Kuchlar tomonidan qilingan xarajatlarning oʻrnini davlatga qoplashi shart.
Xizmatchilarni (ishchilarni) qonunga xilof ravishda ishdan boʻshatishda yoki boshqa ishga oʻtkazishda aybdor boʻlgan komandirlar (boshliqlar) majburiy progul vaqti yoki kam haq toʻlanadigan ishni bajarish vaqti uchun ortiqcha haq toʻlanishi munosabati bilan, shuningdek qonunchilikni buzganlik yoxud boʻysunuv tartibida yuqori turuvchi komandirning (boshliqning) yoki sudning xizmatchini (ishchini) ishga tiklash toʻgʻrisidagi qarorini bajarishni asossiz ravishda kechiktirganlik uchun yetkazilgan moddiy zararning oʻrnini davlatga qoplaydi.
483-modda. Cheklangan moddiy javobgarlik
Quyidagi hollarda komandirlar (boshliqlar) yetkazilgan zarar miqdorida, biroq bir oylik pul taʼminoti maoshidan ortiq boʻlmagan miqdorda moddiy javobgarlikka tortiladi:
harbiy mol-mulkni hisobga olishning, saqlashning, undan foydalanishning, uni sarflash va tashishning belgilangan tartibini buzadigan farmoyish berganda;
harbiy mol-mulkning talon-toroj qilinishi, kamomadi, yoʻq qilinishi, shikastlanishining va buzilishining oldini olishga doir zarur choralar koʻrmaganlik zarar yetkazilishiga sabab boʻlganda;
aybdor shaxslar tomonidan yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash choralarini koʻrmaganda.
484-modda. Zararning miqdorini aniqlash va zararni undirish tartibi
Moddiy zarar (moddiy va pul mablagʻlarining (qimmatliklarning) talon-toroj qilinganligi, kamomadi, behuda sarflanganligi, yoʻqotilganligi, yoʻq qilinganligi, shikastlanganligi, ishdan chiqarilganligi, ulardan qonunga xilof ravishda foydalanilganligi hamda ular qonunga xilof ravishda hisobdan chiqarilganligi faktlari) aniqlaganida komandirlar (boshliqlar) zararning kelib chiqishi sabablarini, miqdorini va aybdor shaxslarni aniqlash uchun belgilangan tartibda tergovga qadar tekshiruvni yoki xizmat tekshiruvini oʻtkazadi.
Agar moddiy zararning sabablari, miqdori va aybdor shaxslar tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv, dastlabki tergov organlari yoki sud tomonidan aniqlangan boʻlsa, komandir (boshliq) tomonidan tergovga qadar tekshiruv yoki xizmat tekshiruvi oʻtkazilmasligi mumkin.
Oʻz aybi bilan moddiy zarar yetkazgan harbiy xizmatchilar, oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari (tinglovchilari), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslar moddiy zararning oʻrnini harbiy xizmatni (yigʻinlarni) oʻtash davrida yoki rezervga (zaxiraga) boʻshatilgan yoxud isteʼfoga chiqarilgandan keyin ixtiyoriy ravishda toʻliq yoki qisman qoplashi mumkin.
485-modda. Moddiy javobgarlikka tortish muddatlari
Harbiy xizmatchilar, oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari (tinglovchilari), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslar, rezervga (zaxiraga) boʻshatilganligidan yoki isteʼfoga chiqarilganligidan qatʼi nazar, yetkazilgan zarar aniqlangan kundan eʼtiboran uch yil ichida moddiy javobgarlikka tortiladi.
(VIII1 boʻlim Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 30-sentabrdagi OʻRQ-718-sonli Qonuniga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2021-y., 03/21/718/0920-son)
IX. YAKUNLOVCHI QOIDALAR
49-modda. Fuqarolarning harbiy tajovuz yoki favqulodda vaziyatlar roʻy berish hollariga moʻljallangan harbiy tayyorgarligi
Fuqarolarning Oʻzbekiston Respublikasiga qarshi harbiy tajovuz yoki favqulodda vaziyatlar roʻy berish hollariga moʻljallangan harbiy tayyorgarligi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga binoan tashkil etiladi va ularning ish, oʻqish yoki turar joylarida ishlab chiqarishdan yoki oʻqishdan ajralmagan holda amalga oshiriladi.
(49-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 26-iyundagi OʻRQ-38-sonli Qonuni tahririda — Oliy Majlis palatalarining Axborotnomasi, 2006-y., 6-son, 262-modda)
Fuqarolarning harbiy tayyorgarligini tashkil etish va unga rahbarlik qilish Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi va mahalliy davlat hokimiyati organlari zimmasiga yuklatiladi.
Vazirliklar va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, hokimliklar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi bilan birgalikda harbiy tayyorgarlikning zarur oʻquv-moddiy bazasini yaratadilar, harbiy tayyorgarlik rahbarlarini tanlash va tayyorlashni taʼminlaydilar.
(49-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
Fuqarolarni harbiy tayyorgarlikdan oʻtkazish tartibi va bunday tayyorgarlikdan ozod etiladigan shaxslar doirasi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi.
(49-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 26-iyundagi OʻRQ-38-sonli Qonuni tahririda — Oliy Majlis palatalarining Axborotnomasi, 2006-y., 6-son, 262-modda)
50-modda. Umumiy harbiy majburiyatni bajarish bilan bogʻliq chora-tadbirlarni moliyaviy va moddiy jihatdan taʼminlash
Umumiy harbiy majburiyatni bajarish va harbiy xizmatni oʻtash bilan bogʻliq chora-tadbirlarni moliyaviy hamda moddiy jihatdan taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari va qonunchilikka muvofiq moliyalashtirishning boshqa manbalari hisobidan amalga oshiriladi.
(50-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, joylardagi davlat hokimiyati va boshqaruv organlari fuqarolarning tibbiy koʻrikdan oʻtkazilishini, ularning harbiy xizmatga chaqirilishi hamda chaqirilganlarning harbiy qismlarga joʻnatilishini amalga oshirish uchun mudofaa ishlari organlarini uskunalar, aloqa vositalari, chaqiruv (yigʻin) punktlari, dori vositalari, tibbiyot va xoʻjalik mol-mulki, avtomobil transporti bilan taʼminlashlari, shuningdek jamoat tartibi saqlanishini taʼminlashlari shart.
(50-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 13-iyundagi OʻRQ-436-son Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 24-son, 487-modda)
Urush davrida oʻtkaziladigan safarbarlik rejalari toʻliq va sifatli bajarilishi uchun vazirliklar, idoralar, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar hamda taʼlim muassasalari joylardagi davlat hokimiyati va boshqaruv organlarining qaroriga binoan tinchlik davrida mudofaa ishlari organlari bilan birgalikda harbiy xizmatga majburlarni xabardor etish va harbiy xizmatga majburlarni hamda texnikani yigʻish uchastkalarini tashkil etadilar, ana shu uchastkalarning shaxsiy tarkibini harbiy xizmatga majburlar bilan ularni asosiy ish (xizmat) joyidagi vazifalaridan ozod etmagan holda toʻldiradilar.
(50-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 28-noyabrdagi OʻRQ-880-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son)
Fuqarolarni chaqiruv uchastkalarida qayd etish komissiyalari va chaqiruvni oʻtkazish boʻyicha komissiyalar aʼzolarining, chaqiruv uchastkalari va yigʻin punktlarida ishlovchi vrachlar, oʻrta tibbiyot xodimlarining, yordamchi xodimlar va xizmat koʻrsatuvchi xodimlarning ish joyi, lavozimi va oʻrtacha ish haqi ular belgilangan vazifalarni bajarishining butun davrida saqlanib qoladi. Bu komissiyalardagi ishga jalb etilgan tibbiyot xodimlarining taʼminoti xarajatlari mahalliy budjet mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.
(50-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 30-sentabrdagi OʻRQ-718-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2021-y., 03/21/718/0920-son)
Agar ushbu moddaning toʻrtinchi qismida koʻrsatib oʻtilgan shaxslar oʻz zimmalariga yuklatilgan vazifalarni doimiy turar joyidan chetga chiqish bilan bajarsalar, ularning turar joyidan ish joyiga borish va u yerdan qaytib kelish, turar joyni ijaraga olish bilan bogʻliq xarajatlari mudofaa ishlari organlarining taqdimiga koʻra tegishli hokimliklar tomonidan qoplanadi, ularga xizmat safarlari uchun belgilangan normalar asosida kundalik xarajatlari puli toʻlanadi.
51-modda. Mansabdor shaxslar hamda fuqarolarning umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarligi
Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari harbiy xizmatdan boʻyin tovlagan taqdirda amaldagi qonunchilikka muvofiq jinoiy javobgarlikka tortiladilar.
Davlat organlarining, shuningdek mulk shaklidan qatʼiy nazar korxonalar, muassasalar, tashkilotlarning umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor rahbarlari, boshqa mansabdor shaxslari, fuqarolar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.
(51-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV
Toshkent sh.,
2002-yil 12-dekabr,
436-II-son
(Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2002-y., 12-son, 217-modda; 2003-y., 9-10-son, 149-modda; Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-y., 51-son, 514-modda; 2008-y., 37-38-son, 362-modda, 50-son, 491-modda; 2016-y., 39-son, 457-modda; 2017-y., 24-son, 487-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-y., 6-son, 262-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.04.2018-y., 03/18/476/1087-son, 24.07.2018-y., 03/18/486/1559-son, 2019-y., 2-son, 47-modda, 05.09.2019-y., 03/19/564/3690-son, 04.12.2019-y., 03/19/586/4106-son; 26.08.2020-y., 03/20/634/1218-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son, 30.09.2021-y., 03/21/718/0920-son, Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.03.2022-y., 03/22/759/0213-son, 18.05.2022-y., 03/22/770/0424-son; 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son; 02.12.2024-y., 03/24/1008/0988-son)
Закон Республики Узбекистан
О ВСЕОБЩЕЙ ВОИНСКОЙ ОБЯЗАННОСТИ И ВОЕННОЙ СЛУЖБЕ
I. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ
Статья 1. Цель настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений, связанных с исполнением гражданами Республики Узбекистан всеобщей воинской обязанности и прохождением ими военной службы.
Статья 2. Законодательство о всеобщей воинской обязанности и военной службе
Законодательство о всеобщей воинской обязанности и военной службе состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства, базирующихся на Конституции Республики Узбекистан.
Статья 3. Всеобщая воинская обязанность и присяга Родине
(наименование статьи 3 в редакции Закона Республики Узбекистан от 5 сентября 2019 года № ЗРУ-564 — Национальная база данных законодательства, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690)
Всеобщая воинская обязанность заключается в обязательной военной подготовке граждан к защите Республики Узбекистан и устанавливается в целях обеспечения комплектования Вооруженных Сил Республики Узбекистан (далее — Вооруженные Силы) и подготовки их резерва.
Всеобщая воинская обязанность включает подготовку граждан к военной службе, призыв (поступление) на военную службу, прохождение военной службы по призыву или по контракту, службу в резерве, альтернативную службу, соблюдение правил воинского учета, мероприятия по защите населения в чрезвычайных ситуациях или и случае военной агрессии против Республики Узбекистан.
В соответствии с настоящим Законом граждане Республики Узбекистан именуются:
призывники — лица, подлежащие призыву на военную службу и приписанные к районным (городским) призывным участкам;
военнослужащие — лица, состоящие на действительной военной службе;
военнообязанные — лица, состоящие в резерве и запасе Вооруженных Сил;
невоеннообязанные — лица, не принятые на воинский учет по различным причинам или исключенные с воинского учета, в том числе находящиеся в отставке.
Действительная военная служба — это военная служба в Вооруженных Силах по призыву или по контракту на должности рядового, сержантского и офицерского составов.
Всеобщая воинская обязанность не распространяется на иностранных граждан и лиц без гражданства, постоянно или временно проживающих на территории Республики Узбекистан.
Граждане, впервые призванные или добровольно (по контракту) поступившие на военную службу, принимают присягу Родине перед Государственным флагом Республики Узбекистан следующего содержания:
«Я, (фамилия, имя, отчество), вступая в ряды Вооруженных Сил Республики Узбекистан, целуя священный флаг — символ моего государства, перед светлой памятью моих Великих предков, будучи преисполнен решимости честно выполнять свой долг перед Родиной, перед своей совестью, честью и достоинством:
Торжественно клянусь,
на протяжении всей моей жизни быть верным Республике Узбекистан, своему народу и Президенту;
до последнего вздоха защищать независимость Родины, неприкосновенность ее границ и ее территориальную целостность, мир и спокойствие моего народа, национальные интересы Республики Узбекистан и демократический, правовой, социальный и светский государственный строй;
(абзац пятый части шестой статьи 3 в редакции Закона Республики Узбекистан от 29 ноября 2024 года № ЗРУ-1008 — Национальная база данных законодательства, 02.12.2024 г., № 03/24/1008/0988. Дата вступления в силу — 3 января 2025 года)
непримиримо бороться с любыми проявлениями агрессии и корыстного посягательства против Республики Узбекистан;
свято чтить Конституцию, законы Республики Узбекистан, общевоинские уставы, сохранять государственную и военную тайну;
в любых условиях — на земле, на воде, в воздухе добросовестно исполнять свой служебный долг;
при любых обстоятельствах, испытаниях и трудностях оправдать высокое доверие моей Родины».
(часть шестая статьи 3 в редакции Закона Республики Узбекистан от 5 сентября 2019 года № ЗРУ-564 — Национальная база данных законодательства, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690)
Военнообязанные, не принимавшие ранее присягу Родине, принимают ее, будучи привлеченными на военные сборы или призванными по мобилизации.
(часть седьмая статьи 3 в редакции Закона Республики Узбекистан от 5 сентября 2019 года № ЗРУ-564 — Национальная база данных законодательства, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690)
Порядок принятия присяги Родине определяется Уставом внутренней службы Вооруженных Сил Республики Узбекистан.
(часть восьмая статьи 3 в редакции Закона Республики Узбекистан от 5 сентября 2019 года № ЗРУ-564 — Национальная база данных законодательства, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690)
Гражданам Республики Узбекистан запрещается поступление на военную службу, на службу в органы безопасности, полиции, военной юстиции или иные подобные органы иностранных государств.
(часть восьмая статьи 3 дополнена Законом Республики Узбекистан от 30 августа 2003 г., № 535-II — Ведомости палат Олий Мажлиса, 2003 г., № 9-10, ст. 149)
Статья 4. Виды военной службы
Военная служба — особый вид государственной службы по выполнению гражданами Республики Узбекистан всеобщей воинской обязанности в Вооруженных Силах.
Устанавливаются следующие виды военной службы:
срочная военная служба;
военная служба в мобилизационном призывном резерве;
военная служба по контракту;
служба резервистов, отслуживших военную службу в Вооруженных Силах Республики Узбекистан.
В мирное время на срочную военную службу на должностях рядового и сержантского составов, а также на службу в мобилизационном призывном резерве призываются граждане мужского пола в возрасте от восемнадцати до двадцати семи лет, годные по состоянию здоровья к прохождению военной службы в Вооруженных Силах.
Статья 5. Срочная военная служба
Срочная военная служба — обязательная служба в Вооруженных Силах на должностях рядового и сержантского составов граждан призывного возраста, а также офицеров, ранее не проходивших военную службу, в течение установленного законодательством срока.
Срок срочной военной службы в календарном исчислении устанавливается двенадцать месяцев.
(часть вторая статьи 5 в редакции Закона Республики Узбекистан от 5 сентября 2019 года № ЗРУ-564 — Национальная база данных законодательства, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690)
Порядок прохождения срочной военной службы определяется законодательством.
Статья 6. Военная служба в мобилизационном призывном резерве
Лица, годные к военной службе, в том числе с ограничениями и не имеющие права на отсрочку и освобождение от нее, но не призываемые на очередной срок в Вооруженные Силы, подлежат зачислению в мобилизационный призывной резерв.
(часть первая статьи 6 в редакции Закона Республики Узбекистан от 5 сентября 2019 года № ЗРУ-564 — Национальная база данных законодательства, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690)
Служба в мобилизационном призывном резерве организуется по территориальному принципу в виде месячных сборов и предусматривает внесение призывниками денежных взносов на Специальный счет Министерства обороны Республики Узбекистан.
(часть вторая статьи 6 в редакции Закона Республики Узбекистан от 18 февраля 2019 года № ЗРУ-522 — Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2019 г., № 2, ст. 47)
Указанные лица зачисляются на службу в мобилизационный призывной резерв до достижения ими двадцати семи лет и могут привлекаться к ежегодным военным сборам, а в случае возникновения чрезвычайных ситуаций или военной агрессии против Республики Узбекистан призываются на действительную военную службу.
Граждане, прошедшие месячные сборы в мобилизационном призывном резерве, зачисляются в резерв Вооруженных Сил.
(часть четвертая статьи 6 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 сентября 2021 года № ЗРУ-718 — Национальная база данных законодательства, 30.09.2021 г., № 03/21/718/0920)
Размер денежных взносов и порядок их внесения лицами, зачисленными на службу в мобилизационный призывной резерв, определяются отдельным положением, утверждаемым Президентом Республики Узбекистан. Указанные средства направляются в целевом порядке на покрытие расходов, связанных с проведением сборов со служащими мобилизационного призывного резерва, выплату выходного пособия при увольнении военнослужащих срочной военной службы соответствующих министерств и ведомств, в которых предусмотрена срочная военная служба, содержание администрации сборов, развитие и укрепление материально-технической базы Министерства обороны Республики Узбекистан, включая ремонт и строительство зданий, содержание в органах по делам обороны работников по учету служащих мобилизационного призывного резерва, закупку вооружения, военно-технического имущества и боеприпасов для нужд Министерства обороны Республики Узбекистан.
(часть пятая статьи 6 в редакции Закона Республики Узбекистан от 18 февраля 2019 года № ЗРУ-522 — Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2019 г., № 2, ст. 47)
Порядок организации и прохождения службы в мобилизационном призывном резерве определяется Положением о порядке прохождения службы гражданами Республики Узбекистан в мобилизационном призывном резерве, утверждаемым Президентом Республики Узбекистан.
(часть шестая статьи 6 в редакции Закона Республики Узбекистан от 26 июня 2006 года № ЗРУ-38— Ведомости палат Олий Мажлиса, 2006 г., № 6, ст. 262)
Статья 7. Военная служба по контракту
Военная служба по контракту — вид военной службы, исполняемой гражданами, поступившими на действительную военную службу в Вооруженные Силы на добровольной основе в соответствии с контрактом, заключаемым с государством в лице министерств и ведомств, в которых предусмотрена военная служба.
(часть первая статьи 7 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
Граждане, избравшие военную службу в качестве профессии, проходят военную службу по контракту на должностях рядового, сержантского и офицерского составов.
Сроки и основные условия прохождения военной службы устанавливаются в контракте. При этом первоначальный контракт с лицами, поступающими на действительную военную службу по контракту, заключается на пять лет; новый контракт с военнослужащими по контракту (военнообязанными резерва) заключается на пять лет или на меньший срок, если до достижения предельного возраста пребывания на военной службе осталось менее пяти лет.
(часть третья статьи 7 в редакции Закона Республики Узбекистан от 23 сентября 2016 года № ЗРУ-411— СЗ РУ, 2016 г., № 39, ст. 457)
С курсантами высших военных образовательных учреждений на срок обучения заключаются контракты с условием последующего обязательного прохождения ими военной службы на должностях офицерского состава не менее пяти лет.
(часть четвертая статьи 7 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
По окончании срока военной службы, предусмотренного контрактом, по согласованию сторон срок службы может быть продлен с заключением нового контракта. Порядок и сроки прохождения военной службы по контракту определяются Положением о порядке прохождения военной службы гражданами Республики Узбекистан.
Статья 8. Служба резервистов, отслуживших военную службу в Вооруженных Силах
Служба резервистов — вид военной службы, устанавливаемый на основе всеобщей воинской обязанности для военнообязанных из числа рядовых, сержантов и офицеров, прошедших действительную военную службу, а также службу в мобилизационном призывном резерве, в целях комплектования соединений, частей и подразделений Вооруженных Сил до штатов военного времени, а также развертывания формирований военного времени.
Военнообязанные, проходящие службу в качестве резервистов, в мирное время могут привлекаться к прохождению военных сборов по военной подготовке, организуемых, как правило, по территориальному принципу на базе войсковых частей, с целью поддержания боевой готовности войск, сохранения и совершенствования навыков резервистов, необходимых для выполнения обязанностей по военно-учетной специальности в мирное и военное время.
Сроки прохождения военных сборов определяются статьей 32 настоящего Закона.
Резервисты в составе соединений и частей могут быть использованы по боевому предназначению как в военное, так и в мирное время при возникновении угрозы военной агрессии против Республики Узбекистан и безопасности страны, при ликвидации последствий стихийных бедствий и чрезвычайных ситуаций в соответствии с указом Президента Республики Узбекистан.
Порядок прохождения службы резервистами Вооруженных Сил определяется законодательством.
Статья 9. Состав военнослужащих и военнообязанных. Воинские звания
Военнослужащие и военнообязанные подразделяются на рядовой, сержантский и офицерский составы.
Офицерский состав подразделяется на младший, старший и генеральский.
Каждому военнослужащему и военнообязанному присваивается соответствующее воинское звание. Воинские звания в Вооруженных Силах делятся на войсковые и корабельного состава.
В Вооруженных Силах устанавливаются следующие воинские звания:

Войсковые

Корабельного состава

I. Рядовой состав

рядовой

матрос

II. Сержантский состав

младший сержант

сержант III степени

сержант II степени

сержант I степени

старший сержант

старшина

старшина III статьи

старшина II статьи

старшина I статьи

главный старшина

III. Офицерский состав

Младший офицерский состав

лейтенант

старший лейтенант

капитан

лейтенант

старший лейтенант

капитан-лейтенант

Старший офицерский состав

майор

подполковник

полковник

капитан III ранга

капитан II ранга

капитан I ранга

Генеральский состав

генерал-майор

генерал-лейтенант

генерал-полковник

генерал армии

(часть четвертая статьи 9 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
Высшим воинским званием в Вооруженных Силах является генерал армии, которое присваивается (в военное время) Верховному Главнокомандующему Вооруженными Силами Республики Узбекистан, а также министру обороны Республики Узбекистан.
К воинскому званию военнослужащего и военнообязанного офицерского состава, имеющего военно-учетную специальность юридического или медицинского профиля, добавляются соответственно слова «юстиции» или «медицинской службы».
(часть шестая статьи 9 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
К воинскому званию граждан, находящихся в резерве, запасе или отставке, добавляются соответственно слова «резерва», «запаса» или «в отставке».
Присвоение и лишение воинского звания, а также понижение и восстановление в воинском звании осуществляется в соответствии с законодательством.
За серьезные нарушения воинского долга, злоупотребление властью, невыполнение возложенных законами и общевоинскими уставами требований и обязанностей в чрезвычайных ситуациях лица генеральского состава могут быть понижены в воинском звании по решению Президента Республики Узбекистан.
(часть девятая статьи 9 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
Лишение воинского звания военнослужащих офицерского состава, в том числе лиц, находящихся в резерве или запасе, возможно только по решению суда при осуждении за тяжкое или особо тяжкое преступление.
(часть десятая статьи 9 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
Лишение воинского звания военнослужащих сержантского состава возможно по решению суда либо руководителей министерств и ведомств за совершение военнослужащим проступков, за которые другие меры дисциплинарного наказания недостаточны.
(часть одиннадцатая статьи 9 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
Статья 10. Военные должности
Военные должности (штатные должности, подлежащие замещению военнослужащими) и соответствующие им воинские звания предусматриваются в штатах воинских частей, органов управления, учреждений министерств и ведомств, в которых предусмотрена военная служба.
(часть первая статьи 10 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
Военные должности подразделяются на должности рядового, сержантского и офицерского составов.
Назначение и освобождение от должности высшего командования Вооруженных Сил осуществляется Президентом Республики Узбекистан.
Порядок назначения и освобождения военнослужащих от должности, а также их перемещения по службе определяется Положением о порядке прохождения военной службы гражданами Республики Узбекистан.
Военнослужащие могут быть откомандированы в органы государственной власти и управления, иные организации для выполнения работ государственно-правового и оборонного характера с оставлением на военной службе, а также с сохранением всех видов довольствия, гарантий и льгот, установленных для военнослужащих, в порядке, определяемом законодательством.
(часть пятая статьи 10 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
Статья 11. Военная форма одежды и знаки различия военнослужащих
Военная форма одежды и знаки различия военнослужащих утверждаются Президентом Республики Узбекистан.
Военнослужащие, а также военнообязанные на военных сборах носят военную форму со знаками различия по воинскому званию и роду войск.
Правила ношения военной формы одежды устанавливаются руководителями министерств и ведомств, в которых предусмотрена военная служба.
(часть третья статьи 11 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
Ношение военной формы одежды и знаков различия военнослужащих гражданами, не имеющими на это право, запрещается.
II. ПОДГОТОВКА ГРАЖДАН К ВОЕННОЙ СЛУЖБЕ
Статья 12. Подготовка призывников к военной службе
С призывниками проводится подготовка к военной службе, которая включает:
начальную допризывную подготовку;
подготовку призывников по военно-техническим специальностям;
подготовку к поступлению в высшие военные образовательные учреждения;
(абзац четвертый части первой статьи 12 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
физическую подготовку, лечебно-оздоровительную работу;
общеобразовательную подготовку;
патриотическое воспитание.
Подготовка призывников к военной службе проводится под общим руководством Кабинета Министров Республики Узбекистан. Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей, районов, городов осуществляют финансирование и материально-техническое обеспечение, создают учебно-материальную базу и несут ответственность за организацию подготовки призывников к военной службе.
Контроль за организацией, проведением и результатами подготовки призывников к военной службе, методическое обеспечение начальной допризывной подготовки осуществляются Министерством обороны Республики Узбекистан, а также министерствами и ведомствами, в ведении которых находятся образовательные учреждения.
(часть третья статьи 12 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
Статья 13. Начальная допризывная подготовка
Начальная допризывная подготовка, включая подготовку по гражданской защите и основам медицинских знаний, является обязательным предметом учебной программы и проводится в общих средних, средних специальных и начальных профессиональных образовательных учреждениях начиная с предвыпускного курса или класса, преподавателями допризывной подготовки.
(часть первая статьи 13 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 сентября 2021 года № ЗРУ-718 — Национальная база данных законодательства, 30.09.2021 г., № 03/21/718/0920)
Призывники, имеющие низкую допризывную подготовку, перед призывом могут проходить ее дополнительно в оборонно-спортивных оздоровительных лагерях, которые создаются Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей, районов и городов.
Статья 14. Подготовка призывников по военно-техническим специальностям
Подготовка призывников по военно-техническим специальностям осуществляется в центрах подготовки призывников по военно-техническим специальностям при управлениях по делам обороны (далее — центры при управлениях по делам обороны).
(часть первая статьи 14 в редакции Закона Республики Узбекистан от 5 сентября 2019 года № ЗРУ-564 — Национальная база данных законодательства, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690)
Призывники, обучающиеся в средних профессиональных и средних специальных профессиональных образовательных учреждениях по профилям, родственным военно-учетным специальностям, проходят подготовку по военно-техническим специальностям непосредственно в этих учреждениях.
(часть вторая статьи 14 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 сентября 2021 года № ЗРУ-718 — Национальная база данных законодательства, 30.09.2021 г., № 03/21/718/0920)
К подготовке по военно-техническим специальностям в центрах при управлениях по делам обороны привлекаются призывники, достигшие семнадцатилетнего возраста, годные по состоянию здоровья к военной службе и подлежащие призыву на военную службу после окончания подготовки.
(часть третья статьи 14 в редакции Закона Республики Узбекистан от 5 сентября 2019 года № ЗРУ-564 — Национальная база данных законодательства, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690)
Посещение занятий гражданами, привлекаемыми для прохождения подготовки по военно-техническим специальностям, является обязательным.
Количество призывников, подлежащих подготовке по военно-техническим специальностям, а также программы их подготовки утверждаются Министерством обороны Республики Узбекистан совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами.
(часть пятая статьи 14 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
Финансирование подготовки призывников в центрах при управлениях по делам обороны осуществляется через Министерство обороны за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и иных источников финансирования, предусмотренных законодательством.
(часть шестая статьи 14 в редакции Закона Республики Узбекистан от 5 сентября 2019 года № ЗРУ-564 — Национальная база данных законодательства, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690)
Статья 15. Подготовка к поступлению в высшие военные образовательные учреждения и военной службе. Физическая подготовка. Лечебно-оздоровительная работа. Повышение уровня общеобразовательной подготовки. Патриотическое воспитание призывников
(наименование статьи 15 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
Граждане, изъявившие желание поступить в высшие военные образовательные учреждения, проходят подготовку в военных лицеях, общих средних, средних специальных и профессиональных образовательных учреждениях, в центрах при управлениях по делам обороны или готовятся самостоятельно.
(часть первая статьи 15 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 сентября 2021 года № ЗРУ-718 — Национальная база данных законодательства, 30.09.2021 г., № 03/21/718/0920)
Физическая подготовка призывников осуществляется в рамках учебных программ образовательных учреждений, а также в спортивных обществах и клубах, лечебных учреждениях, оборонно-спортивных оздоровительных лагерях.
Лечебно-оздоровительная работа с призывниками организуется и проводится по месту их жительства, учебы или работы органами здравоохранения в лечебных, лечебно-профилактических и лечебно-оздоровительных учреждениях с созданием в них подростковых кабинетов.
Медицинское освидетельствование юношей пятнадцати и шестнадцатилетнего возраста проводится ежегодно врачами-специалистами, привлекаемыми органами по делам обороны к медицинскому освидетельствованию призывников.
Органы народного образования обязаны предпринимать необходимые меры по повышению уровня общеобразовательной подготовки призывников.
Патриотическое воспитание молодежи осуществляется министерствами, ведомствами, органами государственной власти на местах, органами самоуправления граждан и образовательными учреждениями. В патриотическом воспитании молодежи могут принимать участие общественные объединения и другие негосударственные некоммерческие организации.
(часть шестая статьи 15 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
Статья 16. Подготовка офицеров резерва и запаса в высших образовательных учреждениях
Подготовка офицеров резерва и запаса из числа студентов высших образовательных учреждений осуществляется в создаваемых в них учебных подразделениях военной подготовки (факультеты военного обучения, учебные центры военной подготовки, военные кафедры, циклы и курсы).
(часть первая статьи 16 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
Военную подготовку проходят студенты мужского пола очной формы обучения высших образовательных учреждений, а также студенты медицинских высших образовательных учреждений независимо от пола.
К военной подготовке привлекаются студенты в возрасте до двадцати семи лет, годные к военной службе по состоянию здоровья.
Зачисление студентов для прохождения военной подготовки проводится добровольно на основе их личных заявлений. Студенты, отслужившие военную службу, также могут проходить военную подготовку по программе обучения офицеров резерва и запаса.
Студенты, прошедшие военную подготовку в учебных подразделениях высших образовательных учреждений, усвоившие программу обучения и сдавшие установленные государственные экзамены, после присвоения им звания «лейтенант» подлежат призыву на действительную военную службу либо зачисляются в резерв или запас.
Студенты, не прошедшие обучение в учебных подразделениях военной подготовки высших образовательных учреждений, после окончания образовательного учреждения призываются для прохождения срочной военной службы в соответствии с настоящим Законом.
Разработка и утверждение программ подготовки офицеров возлагается на Министерство обороны Республики Узбекистан совместно с министерствами и ведомствами, в ведении которых находятся высшие образовательные учреждения.
(часть седьмая статьи 16 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
Профиль учебных подразделений военной подготовки в высших образовательных учреждениях, перечень специальностей, по которым осуществляется подготовка офицеров резерва и запаса, определяется Министерством обороны Республики Узбекистан и утверждается Президентом Республики Узбекистан.
Министерства и ведомства, имеющие высшие образовательные учреждения, на базе которых созданы учебные подразделения военной подготовки, осуществляют их целевое финансирование и создают при содействии Министерства обороны Республики Узбекистан необходимую учебно-материальную базу.
(часть девятая статьи 16 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
Министерство обороны Республики Узбекистан осуществляет контроль за военной подготовкой студентов, подбор и назначение офицеров на должности начальников учебных подразделений военной подготовки и их заместителей по согласованию с министерствами и ведомствами, в ведении которых находятся высшие образовательные учреждения. Назначение военнослужащих на преподавательские и иные должности в учебных подразделениях военной подготовки осуществляется Министерством обороны Республики Узбекистан по согласованию с ректорами высших образовательных учреждений.
(часть десятая статьи 16 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
На военнослужащих, назначенных на военные должности в учебных подразделениях военной подготовки, распространяются гарантии и льготы, определенные для военнослужащих, находящихся на военной службе.
(части шестая — одиннадцатая статьи 16 в редакции Закона Республики Узбекистан от 26 июня 2006 года № ЗРУ-38 — Ведомости палат Олий Мажлиса, 2006 г., № 6, ст. 262)
Статья 17. Гарантии призывникам при подготовке к военной службе
За призывниками, проходящими подготовку по военно-техническим специальностям в центрах при управлениях по делам обороны с отрывом от производства, на все время подготовки, включая время проезда к месту учебы (сборов) и обратно, сохраняется место работы и занимаемая должность, а также средний заработок.
(часть первая статьи 17 в редакции Закона Республики Узбекистан от 5 сентября 2019 года № ЗРУ-564 — Национальная база данных законодательства, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690)
Расходы по найму жилья на период обучения (сборов) призывников возмещаются, а стоимость проезда к месту учебы (сборов) и обратно (если это связано с выездом в другой населенный пункт) и средний заработок выплачиваются призывникам по месту основной работы. Неработающим призывникам эти расходы, а также пособие в размере 35,2 процентов минимального размера оплаты труда, установленного законодательством, возмещаются (выплачиваются) соответствующими хокимиятами.
(часть вторая статьи 17 в редакции Закона Республики Узбекистан от 3 декабря 2019 года № ЗРУ-586 — Национальная база данных законодательства, 04.12.2019 г., № 03/19/586/4106)
III. ПРИПИСКА ГРАЖДАН К ПРИЗЫВНЫМ УЧАСТКАМ, ПРИЗЫВ И ПОСТУПЛЕНИЕ НА ВОЕННУЮ СЛУЖБУ
Статья 18. Приписка граждан к призывным участкам
Приписка граждан к призывным участкам проводится с целью постановки юношей на воинский учет, определения их количества, степени годности к военной службе, общеобразовательного уровня и физической подготовки.
Приписка граждан осуществляется на призывных участках, создаваемых при органах по делам обороны районов (городов), и проводится по месту жительства приписываемых.
Приписка граждан к призывным участкам осуществляется в октябре-ноябре последнего года обучения в общем среднем, среднем специальном и начальном профессиональном образовательном учреждении.
(часть третья статьи 18 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 сентября 2021 года № ЗРУ-718 — Национальная база данных законодательства, 30.09.2021 г., № 03/21/718/0920)
Для приписки к призывному участку граждане обязаны прибыть в органы по делам обороны в срок, установленный в повестке, и предъявить необходимые документы.
Для проведения приписки граждан к призывным участкам в районах (городах) создаются комиссии по приписке граждан к призывным участкам, в состав которых включаются представители органов по делам обороны, врачи-специалисты.
(часть пятая статьи 18 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 сентября 2021 года № ЗРУ-718 — Национальная база данных законодательства, 30.09.2021 г., № 03/21/718/0920)
Медицинское освидетельствование граждан, приписываемых к призывным участкам, проводится врачами различных профилей, в том числе хирургом, терапевтом, невропатологом, психиатром, окулистом, отоларингологом, стоматологом, а при необходимости — врачами других специальностей.
Предприятия, учреждения, организации, органы самоуправления граждан, на которые возложено ведение учета военнообязанных и призывников, ежегодно в сроки, установленные Министерством обороны Республики Узбекистан, подают в соответствующие районные (городские) органы по делам обороны списки граждан, подлежащих приписке к призывным участкам.
Призывникам выдается приписное удостоверение, разъясняются права и обязанности, порядок воинского учета и подготовки к военной службе. С момента приписки граждане ставятся на воинский учет.
Статьи 19. Призыв граждан на срочную военную службу и службу в мобилизационном призывном резерве
Призыв граждан на срочную военную службу и службу в мобилизационном призывном резерве проводится на основании постановления Президента Республики Узбекистан один раз в год — в марте — апреле.
(часть первая статьи 19 в редакции Закона Республики Узбекистан от 5 сентября 2019 года № ЗРУ-564 — Национальная база данных законодательства, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690)
Постановление Президента Республики Узбекистан публикуется в средствах массовой информации не позднее чем за месяц до начала призыва.
После опубликования постановления Президента Республики Узбекистан призывники, в том числе находящиеся на временном учете, обязаны явиться на призывной пункт в срок, указанный в повестке. Граждане призывного возраста, не прошедшие срочную военную службу или службу в мобилизационном призывном резерве и не состоящие на воинском учете, а также призывники, временно уехавшие с постоянного места жительства в другую местность и не вставшие там на воинский учет, обязаны явиться в органы по делам обороны по месту жительства.
Руководители предприятий, учреждений, организаций и образовательных учреждений обязаны отзывать призывников из командировок и обеспечивать их своевременную явку на призывной участок.
Изменение места воинского учета призывниками, достигшими восемнадцатилетнего возраста и старше, допускается до опубликования постановления Президента Республики Узбекистан об очередном призыве.
После опубликования постановлений Президента Республики Узбекистан изменение призывниками места воинского учета возможно только в следующих случаях:
при переводе на работу в другую местность;
при переезде к новому месту жительства;
при поступлении в образовательное учреждение и выезде для продолжения образования.
(части первая — шестая статьи 19 в редакции Закона Республики Узбекистан от 26 июня 2006 года № ЗРУ-38— Ведомости палат Олий Мажлиса, 2006 г., № 6, ст. 262)
Наличие оснований, указанных в части шестой настоящей статьи, должно быть подтверждено соответствующими документами, представленными в орган по делам обороны.
Уважительными причинами неявки граждан на призывные участки в сроки, установленные органами по делам обороны, являются:
болезнь гражданина, лишившая его возможности личной явки на призывной участок;
смерть или тяжелая болезнь близкого родственника (отец, мать, брат, сестра, жена, ребенок);
препятствия стихийного характера или другие обстоятельства, не зависящие от гражданина, лишившие его возможности лично явиться на призывной участок.
Причина неявки должна быть подтверждена соответствующими документами.
В мирное время призыву на срочную военную службу не подлежат лица:
получившие отсрочку и освобожденные от призыва в соответствии со статьями 21 и 22 настоящего Закона;
в отношении которых ведется дознание или предварительное следствие либо уголовное дело рассматривается судом.
Статья 20. Комиссии по проведению призыва
Для проведения призыва граждан на срочную военную и альтернативную службу, зачисления на службу в мобилизационном призывном резерве создаются следующие комиссии:
1) для призыва на срочную военную службу:
Совет руководства при управлениях по делам обороны Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента (далее — Совет руководства);
военно-врачебная комиссия — на сборных пунктах Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента (далее — военно-врачебная комиссия);
комиссия по комплектованию Вооруженных Сил при районных (городских) отделах по делам обороны (далее — комиссия по комплектованию);
2) для призыва на альтернативную службу, зачисления на службу в мобилизационный призывной резерв, предоставления отсрочек от призыва на военную службу и перевода в запас Вооруженных Сил — территориальная комиссия при районных (городских) отделах по делам обороны (далее — территориальная комиссия);
3) для проведения медицинского освидетельствования призывников, определения степени здоровья и направления на лечение — территориальная медицинская комиссия при отделах по делам обороны (далее — территориальная медицинская комиссия).
Структура и порядок организации деятельности комиссий по проведению призыва определяются Президентом Республики Узбекистан. Персональный состав комиссий по проведению призыва утверждается председателем Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимами областей, города Ташкента и районов (городов).
Граждане, призывающиеся на военную и альтернативную службу, проходят обязательное медицинское освидетельствование в соответствии с Положением о медицинском освидетельствовании в Вооруженных Силах Республики Узбекистан в мирное и военное время, утверждаемым Президентом Республики Узбекистан.
(статья 20 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 сентября 2021 года № ЗРУ-718 — Национальная база данных законодательства, 30.09.2021 г., № 03/21/718/0920)
Статья 201. Основные задачи Совета руководства, военно-врачебной комиссии, комиссии по комплектованию, территориальной комиссии, территориальной медицинской комиссии
Основными задачами Совета руководства являются:
качественная организация мероприятий по призыву;
оценка правильности назначения комиссией по комплектованию призывников по родам войск с учетом их физической подготовки, способностей мышления, самоотверженности, интересов и других качеств;
принятие решений о назначении или неназначении призывников, признанных военно-врачебной комиссией годными к военной службе по состоянию здоровья, в команды по родам войск Вооруженных Сил;
призыв на срочную военную службу призывников;
организация взаимодействия местных органов исполнительной власти и общественных организаций при проведении мероприятий по сбору призывников и торжественной отправке их в воинские части;
организация работ по охране общественного порядка и создание на местах необходимых условий для осуществления деятельности комиссий по комплектованию, военно-врачебных комиссий, территориальных медицинских комиссий, обеспечению их медикаментами, медицинским инвентарем и другими материально-техническими средствами;
обеспечение гласности работ по призыву на срочную военную службу, а также широкого освещения в средствах массовой информации мероприятий по призыву;
рассмотрение жалоб призывников, не согласных с решениями военно-врачебных комиссий, комиссий по комплектованию и территориальных медицинских комиссий, а также принятие соответствующих решений по итогам их рассмотрения;
проведение проверок, выявление (определение) причин досрочного возвращения военнослужащих срочной военной службы из рядов Вооруженных Сил и принятие по итогам соответствующих организационных мер.
Основными задачами военно-врачебной комиссии являются:
проведение углубленного медицинского освидетельствования призывников, назначенных по родам войск комиссией по комплектованию;
проверка правильности записей и заключений, внесенных врачами-специалистами в учетные карточки призывников;
совместно с председателем Совета руководства направление призывников на дополнительное обследование и лечение, а также установление контроля за их возвращением в военно-врачебные комиссии для дальнейшего прохождения углубленного медицинского освидетельствования;
вынесение итогового медицинского заключения о годности призывника к военной службе по состоянию здоровья;
анализ и устранение недостатков, выявленных в деятельности медицинских комиссий;
обобщение по итогам комплектования Вооруженных Сил результатов работы медицинских комиссий, подготовка и представление в установленном порядке соответствующего отчета председателю Совета руководства, Министерству обороны и Министерству здравоохранения Республики Узбекистан.
Основными задачами комиссии по комплектованию являются:
проведение беседы с призывниками, рекомендованными для прохождения срочной военной службы и признанными территориальной медицинской комиссией годными к военной службе, а также принятие решений об их назначении в рода войск с учетом состояния здоровья, физической подготовки, способностей мышления и других качеств;
оформление и хранение в личных делах призывников принятых решений о годности к военной службе по соответствующим категориям и степеням ограничения;
обеспечение гласности и объективности работ по призыву призывников на срочную военную службу;
организация взаимодействия соответствующих ведомств, органов исполнительной власти и общественных организаций на местах при проведении мероприятий по сбору и торжественной отправке призывников в воинские части;
своевременное рассмотрение обращений призывников, их родителей по призыву, а также принятие соответствующих решений.
Основными задачами территориальной комиссии являются:
призыв призывников на альтернативную службу, зачисление их на службу в мобилизационный призывной резерв, предоставление отсрочек от призыва на военную службу и перевод в запас Вооруженных Сил;
сбор призывников, направление на альтернативную службу, зачисление их на службу в мобилизационный призывной резерв, а также организация взаимодействия с местными органами исполнительной власти и общественными организациями в проведении торжественных мероприятий по возвращении на постоянные места проживания военнослужащих, уволенных в резерв Вооруженных Сил;
организация мероприятий по призыву призывников на срочную военную и альтернативную службу, зачислению на службу в мобилизационный призывной резерв, а также по возвращению на постоянные места проживания военнослужащих, уволенных в резерв Вооруженных Сил;
обеспечение гласности призыва и деятельности комиссии.
Основными задачами территориальной медицинской комиссии являются:
проведение первичного медицинского освидетельствования призывников;
сбор информации о призывниках, состоящих на учете в психиатрических, наркологических, кожно-венерологических диспансерах, службе санитарно-эпидемиологического благополучия и общественного здоровья, в центре фтизиатрии и пульмонологии;
направление призывников на дополнительное обследование и лечение, а также установление контроля за их возвращением в территориальную медицинскую комиссию для дальнейшего прохождения медицинского освидетельствования;
выдача заключения о годности призывника к военной службе по состоянию здоровья;
анализ и устранение недостатков, выявленных в деятельности территориальной медицинской комиссии;
подготовка отчета по результатам медицинского освидетельствования призывников и представление данного отчета военно-врачебной комиссии, территориальному управлению (органу) Министерства здравоохранения Республики Узбекистан и управлению по делам обороны.
Статья 202. Решения (заключения), принимаемые Советом руководства, военно-врачебной комиссией, комиссией по комплектованию, территориальной комиссией, территориальной медицинской комиссией
Совет руководства принимает следующие решения:
о назначении или неназначении призывников, признанных военно-врачебной комиссией годными к военной службе по состоянию здоровья, в команды по родам войск Вооруженных Сил;
о призыве на военную службу.
Военно-врачебная комиссия выносит следующие заключения:
о годности к военной службе;
о годности к военной службе c незначительными ограничениями;
об ограниченной годности к военной службе;
о временной негодности к военной службе;
о негодности к военной службе в мирное время, ограниченной годности к военной службе в военное время;
о негодности к военной службе с исключением из воинского учета.
Комиссия по комплектованию принимает решение о назначении в рода войск призывников, рекомендованных для прохождения срочной военной службы и признанных территориальной медицинской комиссией годными к военной службе.
Территориальная комиссия принимает следующие решения:
о годности к военной службе и назначении на службу в мобилизационный призывной резерв;
о годности к военной службе и призыве на альтернативную службу;
о временной негодности к военной службе по состоянию здоровья;
о предоставлении отсрочки или об освобождении от призыва на военную службу в соответствии со статьями 21 и 22 настоящего Закона;
о зачислении в запас Вооруженных Сил в связи с достижением двадцати семи лет;
о негодности по состоянию здоровья к военной службе в мирное время, ограниченной годности к военной службе в военное время и переводе в запас;
о негодности к военной службе с исключением из воинского учета.
Территориальная комиссия при принятии решения руководствуется заключением медицинского освидетельствования призывников, результатами изучения их духовной зрелости и профессиональной подготовки, семейного и материального положения.
Территориальная медицинская комиссия выносит следующие заключения:
о годности к военной службе;
о годности к военной службе c незначительными ограничениями;
об ограниченной годности к военной службе;
о временной негодности к военной службе;
о негодности к военной службе в мирное время, ограниченной годности к военной службе в военное время;
о негодности к военной службе с исключением из воинского учета.
Организация в порядке контроля медицинских осмотров лиц, призванных на военную службу и направленных в рода войск, а также лиц, выразивших несогласие с результатами медицинских осмотров и решениями комиссий по проведению призыва, осуществляется военно-врачебными комиссиями Министерства обороны Республики Узбекистан.
Решения (заключения) Совета руководства, военно-врачебной комиссии, комиссии по комплектованию, территориальной комиссии и территориальной медицинской комиссии могут быть обжалованы в суде.
(статьи 201 и 202 введены Законом Республики Узбекистан от 30 сентября 2021 года № ЗРУ-718 — Национальная база данных законодательства, 30.09.2021 г., № 03/21/718/0920)
Статья 21. Отсрочка от призыва на срочную военную службу и службу в мобилизационном призывном резерве
Отсрочка от призыва на срочную военную службу, службу в мобилизационном призывном резерве предоставляется призывникам по решению территориальной комиссии по семейным обстоятельствам, по состоянию здоровья, для продолжения образования.
(часть первая статьи 21 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 сентября 2021 года № ЗРУ-718 — Национальная база данных законодательства, 30.09.2021 г., № 03/21/718/0920)
Отсрочка от призыва на срочную военную службу и службу в мобилизационном призывном резерве по семейным обстоятельствам предоставляется призывникам:
1) имеющим нетрудоспособных родителей, если у родителей нет другого совершеннолетнего трудоспособного сына, обязанного их содержать. Нетрудоспособность родителей определяется в соответствии с законодательством;
2) имеющим одиноких трудоспособных мать или отца с двумя или более детьми в возрасте до шестнадцати лет, которые не имеют другого совершеннолетнего трудоспособного сына;
3) имеющим на день призыва родного брата, проходящего срочную военную службу;
4) имеющим несовершеннолетнего ребенка, воспитываемого без матери;
5) имеющие жену с инвалидностью первой или второй группы и двух и более несовершеннолетних детей.
(подпункт 5 части второй статьи 21 в редакции Закона Республики Узбекистан от 17 мая 2022 года № ЗРУ-770 — Национальная база данных законодательства, 18.05.2022 г., № 03/22/770/0424)
Лица, у которых призывник находится на иждивении в связи со смертью родителей, их длительной болезнью или по другим уважительным причинам на протяжении не менее пяти лет, приравниваются к родителям.
Призывники, указанные в пункте 1 части второй настоящей статьи, с их личного согласия и согласия родителей (лиц, их заменяющих), могут быть призваны на военную службу без отсрочки от призыва.
(статья 21 дополнена частью четвертой Законом Республики Узбекистан от 30 сентября 2021 года № ЗРУ-718 — Национальная база данных законодательства, 30.09.2021 г., № 03/21/718/0920)
Отсрочка от призыва для продолжения образования предоставляется призывникам, обучающимся в общих средних, средних специальных и профессиональных образовательных учреждениях, а также студентам, обучающимся в высших образовательных учреждениях по очной форме обучения, до их окончания.
(часть пятая статьи 21 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 сентября 2021 года № ЗРУ-718 — Национальная база данных законодательства, 30.09.2021 г., № 03/21/718/0920)
Студенты очной и вечерной формы обучения высших образовательных учреждений с их согласия могут быть зачислены на службу в мобилизационный призывной резерв. При этом к прохождению месячных военных сборов студенты будут привлечены в июле-августе.
(статья 21 дополнена частью пятой Законом Республики Узбекистан от 5 сентября 2019 года № ЗРУ-564 — Национальная база данных законодательства, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690)
Лица, отчисленные из образовательных учреждений, теряют право на отсрочку.
Призывники, утратившие основания для получения отсрочки, а также лица, не имеющие права на отсрочку либо оснований для освобождения от призыва в соответствии с настоящим Законом и не призванные по различным причинам на срочную военную службу или на службу в мобилизационном призывном резерве, призываются при очередном призыве в Вооруженные Силы до достижения ими ко дню призыва двадцатисемилетнего возраста.
Статья 22. Освобождение от призыва на срочную военную службу и от службы в мобилизационном призывном резерве
От призыва на срочную военную службу и службу в мобилизационном призывном резерве в мирное время освобождаются призывники:
1) признанные по состоянию здоровья негодными к военной службе;
2) у которых один из близких родственников (брат, сестра) погиб или умер в связи с прохождением военной службы;
3) имеющие духовный сан в одной из зарегистрированных религиозных организаций.
Лица, указанные в пункте 2 настоящей статьи, могут быть призваны на военную службу с их согласия.
Не подлежат призыву на военную службу граждане, привлеченные к уголовной ответственности, а также имеющие непогашенную или неснятую судимость.
Статья 23. Призыв на военную службу офицеров запаса
Офицеры в возрасте до сорока лет, не прошедшие срочную военную службу, службу в мобилизационном призывном резерве или военную службу по контракту и не имеющие оснований для предоставления им отсрочки от призыва в соответствии со статьей 21 настоящего Закона, могут быть в мирное время призваны по приказу министра обороны Республики Узбекистан для прохождения срочной военной службы на должностях офицерского состава.
Статья 24. Поступление на военную службу по контракту
На военную службу по контракту поступают граждане, отвечающие следующим требованиям:
военнообязанные и лица женского пола, а также военнослужащие, отслужившие срочную военную службу, в возрасте до тридцати лет — на должности рядового и сержантского составов;
военнообязанные рядового и сержантского составов в возрасте до сорока лет, ранее проходившие военную службу по контракту, — на должности рядового и сержантского составов;
военнообязанные в возрасте до тридцати лет, отслужившие срочную военную службу или службу в мобилизационном призывном резерве и имеющие высшее образование, — на должности рядового, сержантского и офицерского составов;
граждане в возрасте от семнадцати до двадцати трех лет, включая тех, кому семнадцать лет исполняется в год зачисления на учебу, а также военнослужащие и военнообязанные в возрасте от восемнадцати до двадцати пяти лет, достигшие указанного возраста в год зачисления на учебу, не имеющие воинских званий офицерского состава, а также студенты высших образовательных учреждений Республики Узбекистан в возрасте до двадцати шести лет, и изъявившие желание обучаться в высших военных образовательных учреждениях, — на должности курсантов высших военных образовательных учреждений;
офицеры резерва и запаса в возрасте до сорока лет — на должности офицерского состава.
(часть первая статьи 24 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
На военную службу по контракту могут приниматься также граждане, имеющие высокую профессиональную подготовку и значительный опыт деятельности, до достижения ими установленного предельного возраста пребывания на военной службе по контракту.
(статья 24 дополнена частью второй Законом Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
Граждане, поступающие на военную службу по контракту, проходят обязательное медицинское освидетельствование.
Контракт о прохождении военной службы заключается гражданами с министерством и ведомством, в котором предусмотрена военная служба.
(часть четвертая статьи 24 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
Порядок заключения контрактов, в том числе с курсантами высших военных образовательных учреждений, а также порядок отбора и прохождения военной службы по контракту определяются Положением о порядке прохождения военной службы гражданами Республики Узбекистан.
(часть пятая статьи 24 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
Статья 25. Гарантии в связи с призывом или поступлением на военную службу
(наименование статьи 25 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
Гражданам, призванным или поступившим на военную службу, выплачивается по месту работы выходное пособие в соответствии с законодательством.
Граждане освобождаются от работы (учебы) на время, необходимое для выполнения обязанностей, связанных с постановкой на воинский учет, призывом или поступлением на военную службу, с сохранением за ними среднего заработка, стипендии по месту их работы (учебы).
Граждане, поступающие в высшие военные образовательные учреждения, освобождаются от работы на время, необходимое для сдачи вступительных экзаменов, с сохранением должности и среднего заработка по месту их работы.
За гражданами, направленными органами Министерства обороны Республики Узбекистан на диспансерное или стационарное обследование, на все время пребывания в медицинском учреждении сохраняются место работы, занимаемая должность средний заработок и возмещаются по месту работы (учебы) затраты и проезд к месту обследования и обратно. При определении на стационарное лечение по месту работы выплачивается пособие по временной нетрудоспособности в порядке, установленном законодательством.
Гражданам, призванным на срочную военную службу, а также поступившим на военную службу по контракту, могут быть установлены и иные льготы и гарантии в соответствии с законодательством.
(часть пятая статьи 25 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
IV. ПРОХОЖДЕНИЕ ВОЕННОЙ СЛУЖБЫ
Статья 26. Порядок прохождения военной службы. Предельный возраст пребывания на военной службе
Порядок прохождения гражданами Республики Узбекистан военной службы определяется настоящим Законом и Положением о порядке прохождения военной службы гражданами Республики Узбекистан.
Предельный возраст пребывания на военной службе устанавливается:
для рядовых (матросов), сержантов (старшин) и младших офицеров, проходящих военную службу по контракту — сорок пять лет;
для старших офицеров — пятьдесят лет, полковников (капитанов I ранга) — пятьдесят пять лет;
для офицеров в воинском звании генерал-майор, генерал-лейтенант и генерал-полковник — шестьдесят лет;
(часть вторая статьи 26 в редакции Закона Республики Узбекистан от 18 апреля 2018 года № ЗРУ-476 — Национальная база данных законодательства, 19.04.2018 г., № 03/18/476/1087)
Военнослужащим, достигшим предельного возраста пребывания на военной службе, имеющим ученые степени и ученые звания, а также высокую профессиональную подготовку, значительный опыт практической работы в занимаемой должности, годным по состоянию здоровья для прохождения военной службы, руководителями министерств и ведомств, в которых предусмотрена военная служба, или другими должностными лицами, которым предоставлены указанные полномочия, срок службы может быть продлен до пяти лет сверх предельного возраста.
(часть третья статьи 26 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
Статья 261. Проведение служебного расследования в отношении военнослужащих
Служебное расследование проводится в целях установления истины по произошедшим определенным происшествиям во время прохождения военной службы, случаям нарушения актов законодательства или воинской (исполнительской) дисциплины, вопросу причастности военнослужащего к происшествию и его виновности.
Порядок проведения служебного расследования в отношении военнослужащих утверждается внутриведомственными актами министерств и ведомств.
(статья 261 введена Законом Республики Узбекистан от 29 ноября 2024 года № ЗРУ-1008 — Национальная база данных законодательства, 02.12.2024 г., № 03/24/1008/0988. Дата вступления в силу — 3 января 2025 года)
Статья 27. Начало и окончание военной службы
Началом действительной военной службы считается:
для призывников и офицеров запаса, призванных на срочную военную службу, — день явки в орган по делам обороны для отправки в воинскую часть;
для лиц, поступивших на военную службу по контракту, — день вступления в силу контракта о прохождении военной службы;
для призывников, военнообязанных, поступивших в высшие военные образовательные учреждения, а также образовательные учреждения министерств и ведомств, обучение в которых приравнивается к военной службе, — день зачисления в соответствующее образовательное учреждение;
(абзац четвертый части первой статьи 27 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
для лиц, назначенных на военную должность Президентом Республики Узбекистан, — день подписания соответствующего указа, постановления или распоряжения.
(часть первая статьи 27 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
Окончанием нахождения на военной службе считается день, с которого военнослужащий приказом командира воинской части исключен из списков ее личного состава в связи с увольнением в резерв или в отставку.
Военнослужащий должен быть исключен из списков личного состава в день истечения срока его военной службы, за исключением случаев, когда военнослужащий:
находится на стационарном лечении;
находится в отпуске по беременности и родам (военнослужащие — женщины) или в отпуске по уходу за ребенком;
находится в плену, в положении заложника;
безвестно отсутствует — до признания его в установленном законом порядке безвестно отсутствующим или объявления его умершим, а также в иных случаях, установленных Положением о порядке прохождения военной службы гражданами Республики Узбекистан.
Статья 28. Военная служба курсантов и слушателей высших военных образовательных учреждений
Граждане, обучающиеся в высших военных образовательных учреждениях, а также образовательных учреждениях министерств и ведомств, обучение в которых приравнивается к военной службе, находятся на военной службе курсантов (слушателей) и называются курсантами, если они не имеют званий офицерского состава, и слушателями, если они имеют такие звания.
(часть первая статьи 28 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
Гражданам, не имевшим воинского звания до поступления в высшее военное образовательное учреждение, при зачислении на обучение присваивается воинское звание «рядовой». Воинские звания, присвоенные до поступления в высшее военное образовательное учреждение, сохраняются.
Порядок прохождения военной службы курсантами (слушателями) определяется законодательством.
Курсанты, отчисленные из высшего военного образовательного учреждения, а также образовательного учреждения, обучение в котором приравнивается к военной службе, увольняются в резерв или отставку либо направляются в войсковые части для дальнейшего прохождения срочной военной службы, если они не выслужили установленные для срочной военной службы сроки.
Курсанты, не достигшие ко дню отчисления из высшего военного образовательного учреждения призывного возраста, направляются в органы по делам обороны по месту жительства для постановки на воинский учет.
Курсанты, отчисленные из высшего военного образовательного учреждения со второго года обучения (за исключением отчисленных по недисциплинированности и по состоянию здоровья), могут поступить на военную службу по контракту на должности рядового и сержантского составов.
(статья 28 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
Статья 29. Увольнение с военной службы
Увольнение военнослужащего с действительной военной службы осуществляется по следующим основаниям:
1) по возрасту — при достижении им предельного возраста пребывания на военной службе, в том числе при истечении срока, на который ему в установленном порядке продлена военная служба;
2) по истечении срока срочной военной службы — при истечении установленного законодательством срока срочной военной службы по призыву (при отсутствии других оснований для увольнения);
3) по истечении срока контракта — при отсутствии других оснований для увольнения, в случае если к моменту окончания срока текущего контракта военнослужащим или министерством и ведомством принято решение не заключать новый контракт;
(пункт 3 части первой статьи 29 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
4) в связи с организационно-штатными мероприятиями, в случае невозможности использования военнослужащего на службе, при отсутствии других оснований для увольнения;
5) по состоянию здоровья — в связи с признанием его военно-врачебной комиссией негодным к военной службе;
6) в связи с досрочным расторжением контракта по инициативе одной из сторон;
7) в связи с отчислением курсантов из высшего военного образовательного учреждения по недисциплинированности, при отсутствии других оснований для увольнения;
8) при совершении проступка, дискредитирующего звание военнослужащего;
81) при несоблюдении ограничений, связанных с прохождением военной службы;
(часть первая статьи 29 дополнена пунктом 81 Законом Республики Узбекистан от 29 ноября 2024 года № ЗРУ-1008 — Национальная база данных законодательства, 02.12.2024 г., № 03/24/1008/0988. Дата вступления в силу — 3 января 2025 года)
9) при лишении допуска к государственным секретам;
10) при вступлении в законную силу приговора суда, которым назначены меры наказания, связанные с лишением свободы или воинского звания;
11) в связи с утратой гражданства Республики Узбекистан в соответствии с законодательством либо наличием гражданства другого государства.
Увольнение военнослужащих с военной службы осуществляется должностными лицами, уполномоченными назначать их на соответствующие должности, согласно Положению о порядке прохождения военной службы гражданами Республики Узбекистан.
Военнослужащие увольняются с военной службы в резерв, а в случаях исключения с воинского учета — в отставку.
Военнослужащие, достигшие предельного возраста пребывания в резерве или по состоянию здоровья признанные военно-врачебной комиссией не годными к военной службе, с исключением с воинского учета, а также утратившие гражданство Республики Узбекистан либо имеющие гражданство другого государства, увольняются в отставку.
(текст статьи 29 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
V. СЛУЖБА В РЕЗЕРВЕ
Статья 30. Предельный возраст нахождения в резерве. Разряды резерва
Военнообязанные, находящиеся в резерве, по возрасту делятся на два разряда.

Состав

Возраст

1 разряд

2 разряд

Рядовой и сержантский

до 35 лет

до 45 лет

Младший офицерский

до 40 лет

до 50 лет

Старший офицерский

до 50 лет

до 55 лет

Генеральский

до 55 лет

до 60 лет

(часть первая статьи 30 в редакции Закона Республики Узбекистан от 18 апреля 2018 года № ЗРУ-476 — Национальная база данных законодательства, 19.04.2018 г., № 03/18/476/1087)
Предельный возраст пребывания в резерве второго разряда является предельным возрастом пребывания на военной службе в резерве.
Военнообязанные, достигшие предельного возраста пребывания в резерве или признанные в установленном порядке негодными к военной службе с исключением с воинского учета по состоянию здоровья, исключаются органами по делам обороны с воинского учета и переводятся в отставку.
(часть третья статьи 30 в редакции Закона Республики Узбекистан от 5 сентября 2019 года № ЗРУ-564 — Национальная база данных законодательства, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690)
Статья 31. Категории резерва
Военнообязанные резерва Вооруженных Сил подразделяются на первую и вторую категории.
Резерв первой категории комплектуется на основе всеобщей воинской обязанности из числа военнообязанных первого разряда, прошедших военную службу по призыву или по контракту и получивших в период ее прохождения военно-учетную специальность.
Резерв первой категории предназначен для комплектования боевых соединений, частей и подразделений боевого обеспечения Вооруженных Сил до штатов военного времени.
(часть третья статьи 31 в редакции Закона Республики Узбекистан от 25 августа 2020 года № ЗРУ-634 — Национальная база данных законодательства, 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218)
Резерв второй категории комплектуется на основе всеобщей воинской обязанности из числа военнообязанных второго разряда, прошедших военную службу по призыву или по контракту, а также военнообязанных, отслуживших в мобилизационном призывном резерве.
Резерв второй категории предназначен для комплектования частей и подразделений тылового и технического обеспечения Вооруженных Сил до штатов военного времени, при возникновении чрезвычайных ситуаций или военной агрессии против Республики Узбекистан — для развертывания формирований военного времени.
Лица, зачисленные в резерв, могут периодически направляться на медицинское освидетельствование.
Статья 32. Прохождение военных сборов
Военнообязанные за время нахождения в резерве привлекаются на военные сборы по планам мобилизационных мероприятий.
Вытекающие из условий военной службы права и обязанности военнообязанных, призванных на военные сборы, устанавливаются настоящим Законом.
Продолжительность военных сборов для военнообязанных, находящихся в резерве, ежегодно может составлять для резерва первой категории до тридцати суток, для резерва второй категории — до пятнадцати суток.
На основании постановления Президента Республики Узбекистан военнообязанные резерва и запаса могут быть привлечены на военные сборы сроком до двух месяцев для предотвращения или ликвидации последствий чрезвычайных ситуаций, создающих угрозу нормальной жизнедеятельности Республики Узбекистан.
Военнообязанные, привлеченные на военные сборы, обеспечиваются денежным и иными видами довольствия в порядке и размерах, устанавливаемых Президентом Республики Узбекистан. За ними на период военных сборов, включая время следования к месту их проведения и обратно, сохраняется место работы (должность) и средний заработок по месту работы. Трудовой договор с указанными лицами не может быть прекращен по инициативе работодателя в период со дня получения повестки о призыве до возвращения с военных сборов, кроме случаев ликвидации предприятия, учреждения и организации.
(часть вторая статьи 20 в редакции Закона Республики Узбекистан от 26 июня 2006 года № ЗРУ-38 — Ведомости палат Олий Мажлиса, 2006 г., № 6, ст. 262)
Если военнообязанный заболел во время военных сборов и продолжает болеть после их завершения, за ним сохраняется место работы (должность), а со дня окончания военных сборов вместо заработной платы выплачивается пособие по временной нетрудоспособности в соответствии с законодательством.
Военнообязанные в период прохождения военных сборов имеют право:
на бесплатный проезд железнодорожным и автомобильным (кроме такси) транспортом к месту проведения военных сборов и обратно;
на бесплатную пересылку писем, отправляемых воинскими частями;
на бесплатное медицинское обеспечение в военно-медицинских учреждениях.
В период прохождения военнообязанными военных сборов производится обязательное государственное страхование их жизни и здоровья. Порядок и условия обязательного государственного страхования военнообязанных устанавливаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Порядок и продолжительность проведения военных сборов, количество призываемых военнообязанных определяется законодательством.
Статья 33. Освобождение от прохождения военных сборов
От прохождения военных сборов освобождаются военнообязанные, забронированные за органами государственной власти и управления, предприятиями, учреждениями и организациями, определяемыми в перечне, утверждаемом Президентом Республики Узбекистан.
(текст статьи 33 в редакции Закона Республики Узбекистан от 26 июня 2006 года № ЗРУ-38 — Ведомости палат Олий Мажлиса, 2006 г., № 6, ст. 262)
Статья 34. Присвоение воинских званий военнообязанным резерва
Военнообязанным, прошедшим учебные военные сборы и успешно сдавшим экзамены по программе обучения, могут быть присвоены очередные воинские звания до «подполковника резерва» включительно в порядке, устанавливаемом Положением о порядке прохождения военной службы гражданами Республики Узбекистан.
Статья 35. Военнообязанные, не прошедшие военную службу
Военнообязанные, освобожденные от призыва на срочную военную службу (кроме исключенных с воинского учета по состоянию здоровья) и от службы в мобилизационном призывном резерве, офицеры, не прошедшие военную службу, женщины, имеющие военно-учетную специальность, а также граждане, прошедшие альтернативную службу, определяются на воинский учет запаса.
Военнообязанные запаса привлекаются, в случае необходимости, к мероприятиям по мобилизации и развертыванию Вооруженных Сил, защите населения в чрезвычайных ситуациях или в случае военной агрессии против Республики Узбекистан.
Предельный возраст нахождения военнообязанных в запасе определяется в соответствии со статьей 30 настоящего Закона.
Статья 36. Перевод военнообязанных в отставку
Военнообязанные, достигшие предельного возраста пребывания в резерве и запасе или признанные в установленном порядке негодными к военной службе с исключением с воинского учета по состоянию здоровья, переводятся органами по делам обороны в отставку и исключаются с воинского учета.
(текст статьи 36 в редакции Закона Республики Узбекистан от 5 сентября 2019 года № ЗРУ-564 — Национальная база данных законодательства, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690)
VI. АЛЬТЕРНАТИВНАЯ СЛУЖБА
Статья 37. Понятие альтернативной службы
Альтернативная служба — вид исполнения гражданами всеобщей воинской обязанности взамен военной службы по призыву, связанный с выполнением малоквалифицированных (подсобных) работ в различных отраслях экономики, социальной сферы, а также работ по ликвидации последствий аварий, катастроф, стихийных бедствий и других чрезвычайных ситуаций.
Право на альтернативную службу имеют граждане в возрасте от восемнадцати до двадцати семи лет, состоящие на воинском учете и подлежащие призыву, в случае, если они состоят в зарегистрированных религиозных организациях, вероучение которых не допускает использование оружия и службу в Вооруженных Силах.
Срок альтернативной службы — двадцать четыре месяца, а для граждан, имеющих высшее образование, — восемнадцать месяцев.
Статья 38. Призыв на альтернативную службу, порядок ее прохождения
Призыв граждан на альтернативную службу осуществляется в порядке, установленном для призываемых на срочную военную службу, а его организация и проведение возлагаются на территориальные комиссии и районные (городские) хокимияты.
(часть первая статьи 38 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 сентября 2021 года № ЗРУ-718 — Национальная база данных законодательства, 30.09.2021 г., № 03/21/718/0920)
Граждане проходят альтернативную службу на предприятиях, в учреждениях и организациях по месту жительства или в других регионах страны. Перечень указанных предприятий, учреждений и организаций, а также виды работ и профессий, которыми могут заниматься служащие альтернативной службы, определяются Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Гражданам, проходящим альтернативную службу, выплачивается восемьдесят процентов заработной платы.
Суммы, удерживаемые из заработной платы граждан, проходящих альтернативную службу, переводятся в республиканский бюджет.
Руководство формированиями альтернативной службы в Республике Каракалпакстан, областях и городе Ташкенте осуществляют органы по делам обороны.
Порядок организации и прохождения альтернативной службы определяется Президентом Республики Узбекистан.
(текст статьи 38 в редакции Закона Республики Узбекистан от 26 июня 2006 года № ЗРУ-38 — Ведомости палат Олий Мажлиса, 2006 г., № 6, ст. 262)
Статья 39. Военная подготовка служащих альтернативной службы
Служащие альтернативной службы привлекаются на сборы (занятия) по военной подготовке, в ходе которых они приобретают военно-учетную специальность, не связанную с использованием, применением оружия, и принимают присягу Родине. Программа военной подготовки определяется Министерством обороны Республики Узбекистан.
(часть первая статьи 39 в редакции Закона Республики Узбекистан от 5 сентября 2019 года № ЗРУ-564 — Национальная база данных законодательства, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690)
Граждане, уволенные с альтернативной службы, зачисляются в запас Вооруженных Сил.
Статья 40. Права и обязанности граждан, проходящих альтернативную службу
На граждан, проходящих альтернативную службу, распространяется трудовое законодательство. Срок альтернативной службы засчитывается в трудовой стаж.
Граждане, потерявшие трудоспособность, и семьи погибших при прохождении альтернативной службы, а также лица, находящиеся на их иждивении, имеют право на получение пособий и пенсионное обеспечение в соответствии с законодательством, установленным для военнослужащих срочной военной службы.
(часть вторая статьи 40 в редакции Закона Республики Узбекистан от 22 декабря 2009 года № ЗРУ-238 — СЗ РУ, 2009 г., № 52, ст. 553)
Гражданин, проходящий альтернативную службу, обязан проходить ее в установленном месте, соблюдать требования, предусмотренные законодательством, правилами внутреннего трудового распорядка, действующими по месту работы, а также условия трудового договора (контракта).
Гражданин, проходящий альтернативную службу, не может занимать руководящие и выборные должности, заниматься предпринимательской деятельностью, поступать на учебу в образовательные учреждения.
Граждане, проходящие альтернативную службу, при привлечении их на работу для ликвидации последствий аварий, катастроф и стихийных бедствий, выполняют специальные обязанности, вытекающие из сложившейся ситуации и определяемые на местах руководителями комиссий или штабов по ликвидации этих последствий.
Гражданин, проходящий альтернативную службу, имеет право на возвращение после увольнения с этой службы на прежнюю или равноценную работу (должность), а также в образовательное учреждение, где он учился до призыва.
Статья 41. Увольнение с альтернативной службы
Увольнение граждан, выслуживших установленные сроки альтернативной службы, производится на основании постановления Президента Республики Узбекистан.
(часть первая статьи 41 в редакции Закона Республики Узбекистан от 26 июня 2006 года № ЗРУ-38 — Ведомости палат Олий Мажлиса, 2006 г., № 6, ст. 262)
Досрочное увольнение с альтернативной службы может производиться в случае изменения в семейном положении гражданина, которое давало бы ему право на отсрочку или освобождение от призыва в соответствии с законодательством.
Решение о досрочном увольнении с альтернативной службы принимает Министерство обороны Республики Узбекистан.
VII. ВОИНСКИЙ УЧЕТ
Статья 42. Общие правила воинского учета
Военнообязанные и призывники подлежат воинскому учету. Воинский учет военнообязанных и призывников является общегосударственной системой учета и анализа призывных ресурсов, имеющихся в государстве и годных к военной службе. Функционирование системы учета обеспечивается органами министерств обороны и внутренних дел Республики Узбекистан, Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей, районов, городов.
Лица женского пола, имеющие медицинскую подготовку или подготовку по профессии, родственной соответствующей воинской специальности по перечню, определяемому Президентом Республики Узбекистан, ставятся на воинский учет. Они обязаны являться по вызову органов по делам обороны района, города для прохождения медицинского освидетельствования и выполнения правил воинского учета.
Порядок и организация воинского учета определяются Положением о воинском учете, утверждаемым Президентом Республики Узбекистан.
(части вторая и третья статьи 42 в редакции Закона Республики Узбекистан от 26 июня 2006 года № ЗРУ-38 — Ведомости палат Олий Мажлиса, 2006 г., № 6, ст. 262)
Статья 43. Виды воинского учета
Воинский учет военнообязанных и призывников ведется по месту их жительства, делится на общий и специальный учет.
На общем воинском учете состоят призывники, а также военнообязанные, которые не забронированы за органами государственного управления, предприятиями, учреждениями и организациями на период мобилизации и военного времени.
На специальном воинском учете состоят военнообязанные, которые забронированы за органами государственного управления, предприятиями, учреждениями и организациями на период мобилизации и военного времени.
Персональный учет военнообязанных и призывников осуществляется районными (городскими) органами по делам обороны, органами самоуправления граждан, а также предприятиями, учреждениями и организациями, образовательными учреждениями, где они работают или обучаются.
Статья 44. Постановка на воинский учет и снятие с него
Для постановки на воинский учет военнообязанные и лица, уволенные с военной службы, после прибытия к месту жительства обязаны в трехдневный срок явиться в соответствующие органы по делам обороны.
В случае изменения места жительства на срок более чем полтора месяца, убытия в служебную командировку, на учебу, в отпуск или на лечение на срок более трех месяцев военнообязанные и призывники должны сняться с воинского учета по месту жительства, а после прибытия к новому месту жительства (постоянному или временному) — в трехдневный срок встать на воинский учет.
В военное время запрещается выезд военнообязанных и призывников из мест постоянного жительства без разрешения начальника районного (городского) органа по делам обороны.
Для снятия с воинского учета и постановки на воинский учет в случаях, указанных в части второй настоящей статьи, военнообязанные и призывники должны сдать в орган по делам обороны учетно-воинские документы. Военнообязанные и призывники, прибывающие в сельскую местность или выбывающие из нее, должны сдать учетно-воинские документы в соответствующий орган самоуправления граждан.
Снятию с воинского учета резерва и запаса подлежат лица, призванные или поступившие на военную службу, а также поступившие на службу в министерства и ведомства на должности сотрудников с присвоением специальных званий.
(часть пятая статьи 44 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
Исключению с воинского учета подлежат граждане:
1) признанные врачебными комиссиями негодными к военной службе с исключением с воинского учета;
2) достигшие предельного возраста нахождения в резерве или запасе;
3) убывающие за границу на постоянное место жительство;
4) умершие или признанные в установленном Законом порядке безвестно отсутствующими.
Статья 45. Обязанности государственных органов, органов самоуправления граждан, предприятий, учреждений, организаций, должностных лиц, военнообязанных и призывников по соблюдению правил воинского учета
Органы государственной власти и управления на местах, органы самоуправления граждан, руководители предприятий, учреждений, организаций и образовательных учреждений, на которые возложено ведение воинского учета, обязаны представлять по требованию органов по делам обороны необходимые сведения о лицах, находящихся на воинском учете, оповещать военнообязанных и призывников об их вызове и обеспечивать своевременную явку военнообязанных и призывников по этому вызову.
Органы внутренних дел обязаны:
отправлять в режиме реального времени посредством электронной системы информацию в районные (городские) органы по делам обороны о выдаче идентификационных ID-карт или биометрических паспортов для выезда за границу призывникам, регистрации военнообязанных и призывников по месту постоянного проживания или временного пребывания;
(абзац второй части второй статьи 45 в редакции Закона Республики Узбекистан от 14 марта 2022 года № ЗРУ-759 — Национальная база данных законодательства, 14.03.2022 г., № 03/22/759/0213)
оказывать органам по делам обороны помощь и содействие в принятии юношей на воинский учет, проведении призыва граждан на военную службу (сборы), в контроле за соблюдением правил воинского учета военнообязанными и призывниками и в выявлении лиц из числа военнообязанных и призывников, нарушающих установленные правила воинского учета;
организовывать розыск, задержание и доставку в органы по делам обороны лиц, уклоняющихся от выполнения всеобщей воинской обязанности.
Органы записи актов гражданского состояния обязаны в семидневный срок сообщать в районные (городские) органы по делам обороны об изменении военнообязанными и призывниками фамилии, имени, отчества, о внесении в записи актов гражданского состояния изменений о дате и месте их рождения, а также о случаях регистрации смерти военнообязанного или призывника.
Органы дознания и предварительного следствия обязаны в семидневный срок ставить в известность районные (городские) органы по делам обороны о призывниках и военнообязанных, в отношении которых ведется дознание или предварительное следствие, а суды — о рассматриваемых уголовных делах и вступивших в законную силу приговорах.
Военные удостоверения военнообязанных и удостоверения призывников, осужденных (в том числе условно) к лишению свободы, пересылаются судами в соответствующие органы по делам обороны.
Медико-социальные экспертные комиссии обязаны в семидневный срок извещать соответствующие районные (городские) органы по делам обороны о военнообязанных и призывниках, признанных лицами с инвалидностью, независимо от группы инвалидности.
(часть шестая статьи 45 в редакции Закона Республики Узбекистан от 17 мая 2022 года № ЗРУ-770 — Национальная база данных законодательства, 18.05.2022 г., № 03/22/770/0424)
Во время проведения призыва лечебные учреждения обязаны в трехдневный срок извещать соответствующие районные (городские) органы по делам обороны о гражданах призывного возраста, принятых на стационарное лечение.
Руководители жилищно-эксплуатационных органов и домовладельцы обязаны по требованию соответствующего органа по делам обороны и органа самоуправления граждан, на которые возложено ведение воинского учета, представлять домовые книги, карточки прописки, учетно-воинские и другие документы на военнообязанных и призывников, также оповещать их о вызове в органы по делам обороны.
Военнообязанные, призывники при изменении у них семейного положения, состояния здоровья, местожительства, образования, места работы и должности обязаны лично в семидневный срок сообщить об этом в органы, в которых состоят на воинском учете.
VII1. Ограничения на военной службе
Статья 451. Ограничения, связанные с прохождением военной службы
Военнослужащие не вправе:
проходить военную службу в одной и той же воинской части (в одном и том же органе управления, воинском формировании министерства или ведомства, в котором предусмотрена военная служба) с лицами, состоящими с ними в близком родстве или свойстве (родители, братья, сестры, сыновья, дочери, супруги, а также родители, братья, сестры и дети супругов), если их совместная служба приводит к непосредственному подчинению одного из них другому;
заниматься другой оплачиваемой деятельностью, кроме научной, творческой и педагогической;
заниматься предпринимательской деятельностью;
создавать субъекты предпринимательской деятельности, быть их учредителем (участником), выполнять организационно-управленческие, административно-хозяйственные функции в субъекте предпринимательской деятельности;
получать от физических и юридических лиц какие-либо вознаграждения, выгоды или подарки за выполнение или невыполнение своих служебных полномочий в их интересах;
пользоваться не предусмотренными законодательством льготами, преференциями или преимуществами в связи со своим служебным положением;
участвовать в азартных и других основанных на риске играх, в том числе посредством информационно-коммуникационных технологий;
обращаться с целью получения гражданства иностранного государства или документа, предоставляющего право на постоянное жительство в иностранном государстве;
открывать и иметь счета, владеть недвижимым и иным имуществом за пределами территории Республики Узбекистан, за исключением счетов, открытых с целью обучения, стажировки и пользования медицинскими услугами в иностранном государстве;
осуществлять свои полномочия в интересах политических партий, иных общественных объединений и их органов, за исключением случаев, связанных с осуществлением служебных обязанностей;
совершать религиозные обряды и церемонии во время прохождения службы, за исключением отдельных случаев, предусмотренных актами законодательства;
организовывать религиозные обряды и церемонии, хранить материалы и предметы религиозного содержания, за исключением случаев, связанных с осуществлением служебных обязанностей, в помещениях и на территории воинской части, органа управления, учреждения министерства или ведомства, в котором предусмотрена военная служба;
размещать во всемирной информационной сети Интернет информацию и материалы, связанные с военной службой, а также сведения (фото, видео, текст и другие), раскрывающие принадлежность к воинскому формированию, кроме материалов, опубликованных пресс-службами.
Несоблюдение ограничений, предусмотренных частью первой настоящей статьи, является основанием для привлечения военнослужащих к ответственности в соответствии с законом.
Статья 452. Основания для отказа кандидату
Основаниями для отказа кандидату являются:
а) отсутствие гражданства Республики Узбекистан, а также наличие гражданства другого государства;
б) превышение возраста, позволяющего поступить на военную службу по контракту;
в) если лицо не является военнообязанным;
г) отсутствие права на заключение контракта в соответствии с законодательством Республики Узбекистан;
д) наличие возбужденного в отношении гражданина уголовного дела, проведение в отношении него доследственной проверки, предварительного следствия или дознания, рассмотрение уголовного дела в отношении него в суде (в этих случаях повторное рассмотрение кандидата осуществляется после принятия окончательного решения по доследственной проверке или уголовному делу);
е) если он ранее осужден за совершение преступления независимо от меры примененного наказания, погашения или снятия судимости и применения в отношении него акта амнистии или помилования;
ж) если гражданин ранее проходил военную службу по контракту и был уволен в связи с совершением проступка, дискредитирующего звание военнослужащего или по служебному несоответствию;
з) отказ в соблюдении ограничений, связанных с прохождением военной службы, и несоответствие специальным требованиям;
и) признание его негодным к военной службе по состоянию здоровья.
Гражданин, изъявивший желание поступить на военную службу по контракту, ознакамливается в письменной форме с ограничениями и специальными требованиями, связанными с прохождением военной службы, установленными законодательными актами и условиями военной службы, при этом, в случае несогласия соблюдать данные ограничения, гражданину может быть отказано в призыве (поступлении) на военную службу.
Статья 453. Основания для отказа в поступлении военнослужащему срочной военной службы на военную службу по контракту
Кандидату из числа военнослужащих срочной военной службы, изъявившему желание поступить на военную службу по контракту, может быть отказано в поступлении на военную службу по контракту в случае:
а) возбуждения в отношении него уголовного дела, проведения доследственной проверки, предварительного следствия или дознания, рассмотрения уголовного дела в суде, до принятия окончательного решения по доследственной проверке или уголовному делу;
б) если ранее осужден за совершение преступления, независимо от примененного вида наказания, погашения или снятия судимости и применения в отношении него акта амнистии или помилования;
в) принятия командованием воинской части решения о нецелесообразности представления военнослужащего к дальнейшим мероприятиям отбора;
г) отказа его соблюдать ограничения, связанные с прохождением военной службы, или несоответствия его специальным требованиям министерства.
Статья 454. Случаи, исключающие возможность заключения контракта с военнослужащими
Контракт для поступления на военную службу по контракту не может быть заключен с военнослужащими:
в случаях превышения предельного возраста пребывания на действительной военной службе, в том числе с учетом продления срока службы;
в случаях признания по состоянию здоровья негодным к военной службе;
если ранее осужден за совершение тяжкого или особо тяжкого преступления, независимо от меры примененного наказания, погашения или снятия судимости либо применения в отношении него акта амнистии или помилования;
на основании решения аттестационной комиссии.
(разделом VII1 введен Законом Республики Узбекистан от 29 ноября 2024 года № ЗРУ-1008 — Национальная база данных законодательства, 02.12.2024 г., № 03/24/1008/0988. Дата вступления в силу — 3 января 2025 года)
VIII. О ПРИЗЫВЕ ПО МОБИЛИЗАЦИИ И ДЕМОБИЛИЗАЦИЯ
Статья 46. Призыв на военную службу по мобилизации и в военное время
Призыв граждан на воинскую службу по мобилизации и в военное время проводится на основании указов Президента Республики Узбекистан.
При объявлении мобилизации все граждане, находящиеся в это время на военной службе и на военных сборах, продолжают службу до отдельного распоряжения, а военнообязанные призываются на военную службу. Отпуска военнослужащим отменяются. Военнообязанные должны явиться в районный (городской) орган по делам обороны по месту регистрации по месту постоянного проживания, военнослужащие — к месту прохождения службы. С объявлением мобилизации решения территориальных комиссий о предоставлении гражданам призывного возраста отсрочки и освобождении от призыва отменяются. Дальнейшее применение отсрочки и освобождение от призыва возможно только по состоянию здоровья и при нахождении на специальном учете.
(часть вторая статьи 46 в редакции Закона Республики Узбекистан от 14 марта 2022 года № ЗРУ-759 — Национальная база данных законодательства, 14.03.2022 г., № 03/22/759/0213)
При объявлении мобилизации и в военное время могут быть призваны на военную службу военнообязанные и призывники в возрасте от восемнадцати лет до предельного возраста пребывания в резерве и запасе, установленного настоящим Законом, и женщины в возрасте от восемнадцати до сорока пяти лет, не находящиеся на воинском учете (кроме тех, кто имеет детей в возрасте до шестнадцати лет).
Призыв на военную службу по мобилизации и в военное время осуществляется исключительно органами по делам обороны.
Статья 47. Материальное обеспечение граждан в связи с призывом на военную службу по мобилизации и в военное время
С гражданами, призванными на военную службу по мобилизации и в военное время, проводится полный расчет по месту работы (службы). Им выплачивается заработная плата за фактически проработанное время, выходное пособие и компенсация за неиспользованный отпуск.
За призванными на военную службу по мобилизации в военное время сохраняется жилая площадь, которую они занимали.
Государственное обеспечение семей граждан, призванных на военную службу по мобилизации и в военное время, осуществляется в соответствии с законодательством.
Статья 48. Увольнение по демобилизации
Увольнение по демобилизации производится на основе указа Президента Республики Узбекистан.
Расходы, связанные с увольнением военнослужащих по демобилизации, осуществляются за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан в порядке, установленном законодательством.
VIII1. Материальная ответственность военнослужащих, курсантов (слушателей) высших военных образовательных учреждений, военнообязанных, призванных на военные сборы, и лиц, проходящих службу в мобилизационном призывном резерве
Статья 481. Условия материальной ответственности военнослужащих, курсантов (слушателей) высших военных образовательных учреждений, военнообязанных, призванных на военные сборы, и лиц, проходящих службу в мобилизационном призывном резерве
Военнослужащие, курсанты (слушатели) высших военных образовательных учреждений, военнообязанные, призванные на военные сборы, и лица, проходящие службу в мобилизационном призывном резерве, привлекаются к материальной ответственности за прямой действительный ущерб, причиненный военному имуществу (военные объекты, здания и сооружения, вооружение и боеприпасы, боевая и другая техника, другие материально-технические средства и денежные средства (ценности), находящиеся в ведении Вооруженных Сил), при исполнении обязанностей военной службы (служебных обязанностей).
Военнослужащие, курсанты (слушатели) высших военных образовательных учреждений, военнообязанные, призванные на военные сборы, и лица, проходящие службу в мобилизационном призывном резерве, не несут материальную ответственность, если ущерб причинен вследствие исполнения приказа командира (начальника) либо оправданного профессионального или хозяйственного риска или других законных действий.
Военнослужащие, курсанты (слушатели) высших военных образовательных учреждений, военнообязанные, призванные на военные сборы, и лица, проходящие службу в мобилизационном призывном резерве, причинившие материальный ущерб не при исполнении обязанностей военной службы (служебных обязанностей), несут ответственность в соответствии с гражданским законодательством.
Статья 482. Полная материальная ответственность
Военнослужащие, курсанты (слушатели) высших военных образовательных учреждений), военнообязанные, призванные на военные сборы, и лица, проходящие службу в мобилизационном призывном резерве, несут материальную ответственность за ущерб, причиненный по их вине, в случаях хищения, недостачи, промотания, утраты, умышленного уничтожения, повреждения, порчи, незаконного расходования военного имущества или причиненный ущерб другими умышленными действиями (бездействием), независимо от того, содержат ли они признаки состава преступления, предусмотренного уголовным законодательством.
Военнослужащие, курсанты (слушатели) высших военных образовательных учреждений, военнообязанные, призванные на военные сборы, и лица, проходящие службу в мобилизационном призывном резерве, виновные в хищении, недостаче и сверхнормативных потерях валютных ценностей, ювелирных и других бытовых изделий из драгоценных металлов и драгоценных камней и лома таких изделий, несут материальную ответственность в соответствии с законодательством.
Военнослужащие по контракту за ущерб, причиненный по их вине простоями вагонов, автомобилей и других транспортных средств, несут материальную ответственность в размере причиненного ущерба.
Военнослужащие, курсанты (слушатели) высших военных образовательных учреждений, военнообязанные, призванные на военные сборы, и лица, проходящие службу в мобилизационном призывном резерве, в случае причинения по их вине ущерба юридическим и физическим лицам, если в соответствии с законодательством ущерб возмещен Вооруженными Силами, обязаны возместить государству расходы, понесенные Вооруженными Силами в связи с возмещением ущерба.
Командиры (начальники), виновные в незаконном увольнении или переводе служащих (рабочих) на другую работу, возмещают материальный ущерб государству, причиненный в связи с оплатой за время вынужденного прогула или за время выполнения нижеоплачиваемой работы, а также за нарушение законодательства или безосновательную задержку исполнения решения вышестоящего в порядке подчиненности командира (начальника) или суда о восстановлении служащего (рабочего) на работе.
Статья 483. Ограниченная материальная ответственность
Командиры (начальники) привлекаются к материальной ответственности в размере причиненного ущерба, но не свыше одного месячного оклада денежного содержания, в случаях:
дачи распоряжения, нарушившего установленный порядок учета, хранения, использования, расходования и перевозки военного имущества;
непринятия необходимых мер к предотвращению хищения, недостачи, уничтожения, повреждения и порчи военного имущества, повлекших за собой причинение ущерба;
непринятия мер по возмещению причиненного ущерба виновными лицами.
Статья 484. Определение размера ущерба и порядок его взыскания
Командиры (начальники) при обнаружении материального ущерба (фактов хищения, недостач, промотания, утраты, уничтожения, повреждения, порчи, незаконного использования и списания с учета материальных и денежных средств (ценностей) в установленном порядке проводят доследственную проверку или служебную проверку для установления причин возникновения ущерба, его размера и виновных лиц.
Доследственная проверка или служебная проверка командиром (начальником) может не проводиться, если причины, размер материального ущерба и виновные лица установлены органами доследственной проверки, дознания, предварительного следствия или суда.
Военнослужащие, курсанты (слушатели) высших военных образовательных учреждений, военнообязанные, призванные на военные сборы, и лица, проходящие службу в мобилизационном призывном резерве, в период прохождения военной службы (сборов) либо после увольнения в резерв (запас) или отставку, причинившие материальный ущерб по своей вине, могут добровольно возместить его полностью или частично.
Статья 485. Сроки привлечения к материальной ответственности
Военнослужащие, курсанты (слушатели) высших военных образовательных учреждений, военнообязанные, призванные на военные сборы, и лица, проходящие службу в мобилизационном призывном резерве, привлекаются к материальной ответственности в течение трех лет со дня обнаружения причиненного ущерба, независимо от увольнения их в резерв (запас) или отставки.
(раздел VIII1 введен Законом Республики Узбекистан от 30 сентября 2021 года № ЗРУ-718 — Национальная база данных законодательства, 30.09.2021 г., № 03/21/718/0920)
IX. ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ ПОЛОЖЕНИЯ
Статья 49. Военная подготовка граждан на случай военной агрессии и чрезвычайных ситуаций
Военная подготовка граждан на случай военной агрессии против Республики Узбекистан или чрезвычайных ситуаций организуется по решению Президента Республики Узбекистан и осуществляется по месту их работы, учебы или жительства без отрыва от производства или учебы.
(часть первая статьи 49 в редакции Закона Республики Узбекистан от 26 июня 2006 года № ЗРУ-38 — Ведомости палат Олий Мажлиса, 2006 г., № 6, ст. 262)
Организация и руководство военной подготовкой граждан возлагается на Министерство обороны Республики Узбекистан, Министерство по чрезвычайным ситуациям и органы государственной власти на местах.
Министерства и ведомства, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты, предприятия, учреждения и организации совместно с Министерством обороны Республики Узбекистан создают необходимую учебно-материальную базу, обеспечивают подбор и подготовку руководителей военной подготовки.
(часть третья статьи 49 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
Порядок проведения военной подготовки граждан и круг лиц, освобождаемых от нее, определяются Президентом Республики Узбекистан.
(часть четвертая статьи 49 в редакции Закона Республики Узбекистан от 26 июня 2006 года № ЗРУ-38 — Ведомости палат Олий Мажлиса, 2006 г., № 6, ст. 262)
Статья 50. Финансовое и материальное обеспечение мер, связанных с выполнением всеобщей воинской обязанности
Финансовое и материальное обеспечение мер, связанных с выполнением всеобщей воинской обязанности и прохождением военной службы, производится за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и иных источников финансирования в соответствии с законодательством.
Кабинет Министров Республики Узбекистан, органы государственной власти и управления на местах для проведения медицинского освидетельствования граждан, их призыва на военную службу и отправки призванных в воинские части обязаны обеспечить органы по делам обороны оборудованием, средствами связи, призывными (сборными) пунктами, лекарственными средствами, медицинским и хозяйственным имуществом, автомобильным транспортом, а также охрану общественного порядка.
(часть вторая статьи 50 в редакции Закона Республики Узбекистан от 13 июня 2017 года № ЗРУ-436 — СЗ РУ, 2017 г., № 24, ст. 487)
Для полного и качественного выполнения планов проведения мобилизации в военное время министерства, ведомства, учреждения, предприятия, организации и образовательные учреждения по решению органов государственной власти и управления на местах в мирное время совместно с органами по делам обороны создают участки оповещения и сбора военнообязанных и техники, комплектуют их личным составом, без освобождения его членов от обязанностей по месту основной работы (службы).
(часть третья статьи 50 в редакции Закона Республики Узбекистан от 28 ноября 2023 года № ЗРУ-880 — Национальная база данных законодательства, 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905)
За членами комиссии по приписке граждан к призывным участкам и комиссий по проведению призыва, врачами и средним медицинским персоналом, техническими работниками и лицами обслуживающего персонала, которые выделяются для работы на призывных участках и сборных пунктах, на все время выполнения ими установленных обязанностей сохраняется место работы, должность и средний заработок. Затраты на содержание медицинского персонала, привлекаемого к работе в указанных комиссиях, производятся за счет средств местных бюджетов.
(часть четвертая статьи 50 в редакции Закона Республики Узбекистан от 30 сентября 2021 года № ЗРУ-718 — Национальная база данных законодательства, 30.09.2021 г., № 03/21/718/0920)
Если выполнение своих обязанностей лицами, указанными в части четвертой настоящей статьи, связано с выездом из мест постоянного жительства, соответствующие хокимияты, по представлению органов по делам обороны, возмещают им затраты на проезд от места жительства к месту работы и обратно, по найму жилого помещения, выплачивают суточные по нормам, установленным для служебных командировок.
Статья 51. Ответственность должностных лиц и граждан за нарушение законодательства о всеобщей воинской обязанности и военной службе
В случае уклонения от воинской службы граждане Республики Узбекистан привлекаются к уголовной ответственности в соответствии с действующим законодательством.
Руководители, другие должностные лица государственных органов, а также предприятий, учреждений, организаций независимо от форм собственности, граждане, виновные в нарушении законодательства о всеобщей воинской обязанности и военной службе, несут ответственность в соответствии с законодательством.
Президент Республики Узбекистан И. КАРИМОВ
г. Ташкент,
12 декабря 2002 г.,
№ 436-II
(Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2002 г., № 12, ст. 217; 2003 г., № 9-10, ст. 149; Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2004 г., № 51, ст. 514; 2008 г., № 37-38, ст. 362, № 50, ст. 491, 2009 г., № 52, ст. 553; 2016 г., № 39, ст. 457; 2017 г., № 24, ст. 487; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2006 г., № 6, ст. 262; Национальная база данных законодательства, 19.04.2018 г., № 03/18/476/1087, 24.07.2018 г., № 03/18/486/1559, 2019 г., № 2, ст. 47, 05.09.2019 г., № 03/19/564/3690, 04.12.2019 г., № 03/19/586/4106; 26.08.2020 г., № 03/20/634/1218; 30.09.2021 г., № 03/21/718/0920, 14.03.2022 г., № 03/22/759/0213, 18.05.2022 г., № 03/22/770/0424; 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905; 02.12.2024 г., № 03/24/1008/0988)