Предложения по документу
Прослушать аудио
Получить ссылку из элемента документаOʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаqarori
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаKredit byurolarining axborot xavfsizligi va kiberxavfsizligiga doir minimal talablar toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 23-sentabrda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3679]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаOʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа1. Kredit byurolarining axborot xavfsizligi va kiberxavfsizligiga doir minimal talablar toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati, Raqamli texnologiyalar vazirligi va Savdo-sanoat palatasi bilan kelishilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа3. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy keyin kuchga kiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMarkaziy bank raisi T. ISHMETOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаToshkent sh.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2025-yil 19-avgust,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа20/2-son
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаKelishildi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаRaqamli texnologiyalar vaziri Sh. SHERMATOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2025-yil 6-avgust
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаSavdo-sanoat palatasi raisi D. VAXABOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2025-yil 31-iyul
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаDavlat xavfsizlik xizmati raisi B. KURBANOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2025-yil 30-iyul
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаOʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 19-avgustdagi 20/2-son qaroriga
ILOVA
ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаKredit byurolarining axborot xavfsizligi va kiberxavfsizligiga doir minimal talablar toʻgʻrisidagi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаNIZOM
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMazkur Nizom kredit byurolarining axborot tizimlarida axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlashga doir minimal talablarni belgilaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа1-bob. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаavtorizatsiya — maʼlum shaxsga yoki shaxslar guruhiga muayyan harakatlarni amalga oshirish huquqini berish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаautentifikatsiya — foydalanuvchi, dastur, qurilma yoki maʼlumotlarning haqiqiyligini tasdiqlash tartib-taomili;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаidentifikatsiya — foydalanuvchilarning shaxsini aniqlash maqsadida ularga identifikator (noyob nomlar) tayinlash yoki tayinlangan identifikatorlarni (noyob nomlar) identifikatorlar roʻyxati bilan solishtirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkriptografik kalit — elektron raqamli imzoni hisoblash yoki tekshirish, shuningdek shifrlash va dastlabki matnga oʻgirish uchun qoʻllaniladigan simvollar ketma-ketligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot xavfsizligi — axborot sohasida shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarining himoyalanganlik holati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkiberxavfsizlik — kibermakonda shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarining tashqi va ichki tahdidlardan himoyalanganlik holati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkredit axborotidan foydalanuvchi — kredit bitimi boʻyicha tegishincha kreditor, lizing beruvchi, garovga oluvchi va sugʻurtalovchi sifatida ishtirok etuvchi yuridik yoki jismoniy shaxs, shuningdek qonunchilikka muvofiq kredit axborotidan foydalanish vakolatiga ega boʻlgan yuridik shaxs.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2-bob. Axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash xizmati
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа2. Kredit byurolarida axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash maqsadida asosiy vazifalari quyidagilardan iborat boʻlgan axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash xizmati (bundan buyon matnda Xizmat deb yuritiladi) tashkil etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikning taʼminlanganlik darajasini oshirish, uni baholash, shuningdek avariyalar va xodimlar yoʻl qoʻygan xatolar natijasida kelib chiqadigan yoʻqotishlarni kamaytirish va sodir etilishini oldini olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot infratuzilmasining yaxlitligi va xavfsizligini nazorat qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаserverlarda va tarmoq qurilmalardagi dasturiy taʼminotlarni muhofaza qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаbarcha texnologik jarayonlarda xodimlar harakati, shuningdek axborot tizimlarida amalga oshirilgan harakatlar boʻyicha elektron bayonnomalar roʻyxatini yuritish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlarida axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik talablarini buzish holatlarini oldini olish choralarini koʻrish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmaʼlumotlarning uchinchi shaxslarga oshkor etilishini oldini olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot-kommunikatsiya texnologiyalari infratuzilmasida yuzaga kelgan axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik hodisalari, kibertahdidlar, kiberhujumlar aniqlangan vaqtda bu haqidagi maʼlumotlarni zudlik bilan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga (bundan buyon matnda Markaziy bank deb yuritiladi) taqdim etish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot-kommunikatsiya texnologiyalari infratuzilmasi, axborot tizimlari va resurslarida axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikning taʼminlanganlik holatini mazkur Nizom talablari, ichki qoida va tartiblarga muvofiqligini bir yilda kamida ikki marotaba axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik tavakkalchiliklarini hisobga olgan holda oʻrganish va oʻrganish natijalarini dalolatnoma bilan rasmiylashtirish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа3. Xizmatning vazifalari, vakolatlari va majburiyatlari kredit byurosining ichki hujjatlari bilan belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаKredit byurolari Xizmatning vazifa va majburiyatlarini toʻlaqonli bajarishi uchun zarur boʻlgan texnik resurslar bilan taʼminlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа4. Xizmat xodimlarining soni yuklatilgan vazifalar, axborot tizimlari va resurslari soni hamda axborot xavfsizligi tizimlarining avtomatlashtirilganlik darajasidan kelib chiqib belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа5. Xizmat va axborot texnologiyalari boʻlinmalari kredit byurosi boshqaruvining turli aʼzolariga boʻysunishi lozim, bunda Xizmat kredit byurosining ijro etuvchi organi rahbariga (yoki bosh direktorga), axborot texnologiyalari boʻlinmasi esa bosh direktor oʻrinbosariga boʻysunadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа6. Kredit byurolari tizimli ravishda har yili kamida ikki marotaba axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash sohasiga ixtisoslashtirilgan oʻquv kurslarida Xizmat xodimlarining malakasini oshirishni taʼminlashi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа7. Axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash qonunchilikda belgilangan talablar hamda kredit byurolarining axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlashga oid ichki hujjatlari asosida taʼminlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа8. Kredit byurolari axborot xavfsizligiga oid ichki siyosatni ishlab chiqishi va Markaziy bank bilan kelishishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаAxborot xavfsizligi siyosatida kredit byurosida mavjud boʻlgan barcha axborot tizimlari va resurslarida axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash boʻyicha talablar belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа9. Axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlashga oid ichki hujjatlar hamda ularda belgilangan talablar kredit byurosining har bir xodimiga tanishtirilishi va ushbu talablarga xodimlar qatʼiy rioya qilishlari kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа10. Axborot tizimlari va resurslarida axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash bilan bogʻliq mazkur Nizomda belgilangan barcha chora-tadbirlar amalga oshirilganligi yozma yoki elektron shaklda oʻz tasdigʻiga ega boʻlishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа11. Kredit byurolari faoliyatida axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikning taʼminlanganlik darajasini baholash boʻyicha reyting axborot tizimi Markaziy bank tomonidan yuritiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаReyting axborot tizimiga kredit byurolari tomonidan oʻz vaqtida va toʻgʻri (haqqoniy) maʼlumotlar kiritilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа3-bob. Tarmoqda xavfsizlikni taʼminlash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа12. Kredit byurolari tarmoq hamda aloqa kanallarini ehtimoli mavjud boʻlgan kibertahdidlar va kiberhujumlardan himoya qilish uchun quyidagi choralarni koʻrishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkompyuter tarmoqlarini segmentlash hamda yangi avlod tarmoqlararo ekran qurilmalaridan foydalanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtarmoq orqali qabul qilingan va uzatiladigan maʼlumotlarga ruxsatsiz kirishni oldini olish boʻyicha texnik (kriptografik va boshqa) va (yoki) tashkiliy choralar koʻrish hamda tarmoq maʼlumotlarini filtrlashni taʼminlash (yangi avlod tarmoqlararo ekran qurilmalarini qoʻllash);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtarmoq qurilmalaridagi ARP (Address Resolution Protocol) jadvallarini elektron arxivlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаInternet jahon axborot tarmogʻi resurslaridan xodimlarning foydalanishini proksi-server orqali amalga oshirish, ish faoliyati uchun zarur boʻlmagan veb-saytlarga kirishni chegaralash va kirilgan veb-saytlarni qayd etib borish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlarini asosiy va zaxira aloqa kanallari bilan taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаserverlarda ish faoliyati uchun zarur boʻlmagan portlarni yopish va xizmatlarni toʻxtatish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimiga kirish obyektlari va resurslarining hisobini yuritish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmasofaviy xizmat koʻrsatish va boshqa axborot tizimlarida mijozni identifikatsiya va autentifikatsiya qilish maqsadida qoʻllaniladigan (bir martalik yoki koʻp martalik) parollarni ishlatish tartibini belgilash, tasdiqlash kodlarini qoʻllash, bir martalik tasdiqlash kodlarini tizimga shifrlangan holda yuborish, kodning faol boʻlish vaqti va boshqalarni yoritish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimiga kirishda qoʻllanilgan qurilmaning identifikatsiya maʼlumotlarini (IP-manzil, MAC-manzil va boshqa identifikatorlar) qayd etish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtajovuzlarni aniqlash va oldini olish tizimlarini (IDS/IPS) qoʻllash hamda bazasini aktual holatda boʻlishini taʼminlash.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа13. Tarmoqlararo ekran qurilmalarining sozlanishlari tasdiqlanishi va ruxsat berilgan axborot almashinuvi protokollari asoslangan boʻlishi lozim. Sozlanishlarga kiritiladigan oʻzgartirishlar kredit byurosi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа14. Asosiy va zaxira tarmoqlararo ekran qurilmalarining sozlamalari bir xil boʻlishi lozim. Kredit byurosida tarmoqlararo ekran qurilmalarining har bir sozlanishlari aktual holda elektron arxivda kamida 1 yil mobaynida saqlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа15. Tarmoqlararo ekran qurilmalari va proksi-serverning elektron bayonnomalari Xizmat tomonidan tahlil qilinadi va tashqi hujumlar aniqlanganida shu kunning oʻzida Markaziy bankka xabar beriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа16. Axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash choralarini kuchaytirish maqsadida tarmoq protokolida (TCP/IP) tarmoq tranzit paketlarining IP manzillarini oʻzgartirish imkonini beruvchi (NAT) protokoli qoʻllanilishi mumkin. Bunda tarmoq orqali barcha ulanishlarning elektron jurnallari asl IP manzillar koʻrsatilgan holda yuritilishi va belgilangan tartibda elektron arxivga olinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа17. Kredit byurolari axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash boʻyicha ichki hujjatlarida quyidagilarni belgilashlari lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtarmoqni xavfsiz va ishonchli aloqa kanallari bilan taʼminlash tartibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtizim ishtirokchilari boʻlgan kredit tashkilotlari va boshqa tashkilotlar hamda ularning xodimlarini identifikatsiya va autentifikatsiya qilish tartibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimiga kirish va undan chiqish jarayoni tartibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаfoydalanuvchini axborot tizimiga ulashda axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash tartibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik hodisalari, kibertahdidlar hamda kiberhujumlar bilan bogʻliq tavakkalchiliklarni baholash va boshqarish tartibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtavakkalchiliklarni boshqarish choralari va usullari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlarida foydalanuvchilarning yagona identifikatorini hosil qilish tartibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаqayd etiladigan harakatlar roʻyxati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmaʼlumotlarni roʻyxatga olish va saqlash tartibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаelektron arxivni yuritish (hajmi, saqlash muddati, yoʻq qilish) tartibi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаKredit byurolari axborot tizimlari va resurslarini yilda kamida bir marotaba inventarizatsiyadan oʻtkazishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа18. Kredit byurolarida barcha imtiyozli foydalanuvchilarning harakatlarini nazorat qilish va tekshirish imkonini beruvchi PAM (Priviliged Account Management) tizimi joriy etilishi lozim. Bunda foydalanuvchilarning harakatlarini nazorat qilish Xizmat tomonidan amalga oshiriladi. Ushbu harakatlar faol tizimda kamida uch oy, elektron arxivda esa bir yilgacha saqlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа4-bob. Axborot tizimlarida maʼlumotlarni himoya qilish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа19. Kredit byurolari kredit axborotini shakllantirish, uzatish, saqlash va unga ishlov berishning barcha bosqichlarida uzluksiz himoyani taʼminlash uchun quyidagi choralarni koʻrishlari shart:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаidentifikatsiya, autentifikatsiya va avtorizatsiya qilish tizimini joriy etish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtizimga ruxsatsiz kirishning oldini olish usullarini (login, parol, koʻp faktorli autentifikatsiya va boshqa) qoʻllash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаidentifikatsiya maʼlumotlarini qalbakilashtirish, ularni ruxsatsiz oʻzgartirish hamda uchinchi shaxslarga taqdim etishdan himoyalash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkredit axborotini uzatishda uning asl egasiga yetkazilishini taʼminlash hamda boshqa shaxslarga joʻnatilishining oldini olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkredit axborotini saqlashda ularni ruxsatsiz koʻchirish, oʻzgartirish, oʻchirish hamda uchinchi shaxslarga joʻnatilishining oldini olish choralarini koʻrish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtashqi saqlovchiga koʻchirilgan maʼlumotlarni seyfda (temir shkafda) saqlanishini taʼminlash hamda maʼlumotlarni saqlash uchun masʼul xodim (xodimlar) tayinlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlaridagi dasturiy taʼminotlarning nazoratini va hisobini yuritish hamda dasturiy taʼminot talqinlarining, apparat-dasturiy qurilmalarining va dasturiy vositalarining uzluksiz ishlashini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlarining aktual holatda (oxirgi versiyada) boʻlishini taʼminlash, bunda dasturiy taʼminotning yangi talqinini amaliyotda ishlab turgan axborot tizimining ish faoliyatiga salbiy taʼsir koʻrsatmasdan test-sinov maydonlarida tekshiruvdan oʻtkazish va ijobiy natijaga erishilganidan soʻng amaliyotga joriy etish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkredit axborotini uzatish, saqlash jarayonlarini elektron bayonnomalarda (log) avtomatik tarzda shakllantirib borish va saqlanishini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаXizmatni tashkil etish hamda axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash boʻyicha amalga oshiriladigan ishlarni nazorat qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаhisoblash tarmogʻining xavfsizligi va kriptografik muhofazasini taʼminlash, kompyuter viruslaridan himoyalash, axborot tizimlariga kirishni boshqarish, texnik vositalarini sozlash va boshqa choralarni qoʻllash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlashda uskuna, qurilma, apparat-dasturiy va dasturiy texnik vositalar qoʻllanishini taʼminlash hamda ularni muntazam takomillashtirib borish, foydalanish tartiblarini belgilash, texnik xizmat koʻrsatish, taʼmirlash va boshqa holatlarda ulardan ruxsatsiz foydalanishning oldini olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаqoʻllanilayotgan texnik vositalarga barcha telekommunikatsiya tarmoqlaridan ruxsatsiz kirish, maʼlumotlarni oʻzgartirish, oʻchirish va koʻchirib olishdan himoyalash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborotlarni chiqib ketishini (yoʻqolishini) oldini olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimiga ruxsatsiz kirish yoki kiberxavfsizlik hodisalari sodir boʻlganda, tahlil qilish asosida himoya tizimlarini mustahkamlab borish choralarini koʻrish.
Oldingi tahrirga qarang.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаПредложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа191. Kredit byurolari tomonidan mijozlarni identifikatsiya va autentifikatsiya qilish jarayonida foydalanilgan jismoniy shaxslarning biometrik maʼlumotlari Oʻzbekiston Respublikasi hududida saqlanishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMijozga tegishli biometrik boʻlmagan boshqa turdagi shaxsga doir maʼlumotlar Oʻzbekiston Respublikasi “Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisida”gi Qonunining 271-moddasi uchinchi qismiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida saqlanishi va ularga ishlov berilishi mumkin.
(191-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2026-yil 22-iyuldagi 21/4-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 3914, 01.08.2026-y.) asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 03.08.2026-y., 10/26/3914/0809-son)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа20. Kredit byurolari axborot tizimlaridan maʼlumotlarning ruxsatsiz uzatilishi va tarqalishidan himoyalash boʻyicha DLP (Data Loss Prevention) tizimi joriy etilishi shart. Maʼlumotlarni himoya qilishda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmuhofazalanadigan maʼlumotlarni ruxsatsiz turli tarmoq kanallari orqali uzatilishi, hisobga olinmagan tashqi tashuvchiga koʻchirilishi, ruxsatsiz chop etilishi aniqlanishi va bu haqida kredit byuro rahbariyatiga maʼlumot berish va kelgusida shu kabi salbiy holatlar boʻlmasligini oldini olish choralari koʻrilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmuhofazalanadigan maʼlumotlarni server va kompyuterlarda saqlanishi nazorat qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа21. Kredit byurolari dasturlar va operatsion tizimlarga zarar keltiruvchi zararli kodlar (kompyuter viruslari) va ularning salbiy taʼsirini oldini olish uchun quyidagi choralarni koʻrishi shart:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаhisoblash texnikasi qurilmalari (serverlar, kompyuterlar va boshqalar), ish faoliyatiga zarar yetkazuvchi kodlarni (kompyuter viruslarini) aniqlash va ularning salbiy taʼsirini oldini olish choralarini koʻrishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlarida faqat litsenziyalangan antivirus dasturidan foydalanish, ularning rusumlari va bazalari aktualligi hamda yangilanib borilishini taʼminlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаantivirus dasturlarining oʻrnatilishi hamda uning ishlashi Xizmat tomonidan nazorat qilinishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаantivirus dasturlarining avtomatik tarzda ishlashini taʼminlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtarmoq orqali kelgan barcha axborotlarni antivirus dasturi orqali tekshirishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаantivirus dasturining sozlamalari bunga masʼul boʻlmagan kredit byurosi xodimlari tomonidan oʻzgartirish imkoniyati boʻlmasligini taʼminlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkompyuter virusi aniqlanganda, xodimlar tomonidan amalga oshiriladigan harakatlar tartibi belgilanishi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа22. Kredit byurolarida antivirus dasturlarini markazlashgan holda boshqarish tizimi joriy etilishi, antivirus dasturining bazasi har kuni yangilanib borilishi va versiyasi aktual (maʼnan eskirmagan) boʻlishi taʼminlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа23. Antivirus dasturlari serverlar, kompyuterlar va boshqa barcha antivirus dasturlari oʻrnatilishi mumkin boʻlgan hisoblash vositalariga hamda qurilmalarga oʻrnatilgan boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаAntivirus dasturlari Markaziy bankning monitoring tizimiga ulanishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа24. Axborot tizimlarida axborotni muhofaza qilishning kriptografik usullari qoʻllanilishida quyidagilar belgilab olinishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkriptografik muhofaza vositalarini avtomatlashtirilgan tizimlarga bogʻlash, ishga tushirish, ishlatish va foydalanishdan chiqarish tartibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkriptografik muhofaza vositalarining toʻxtab qolishi, ishdan chiqishi va boshqa favqulodda holatlarda ularni qayta tiklash tartibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkriptografik muhofaza dasturlariga va texnik hujjatlariga oʻzgartirishlar kiritish tartibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkriptografik kalitlarni boshqarish tartibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkriptografik kalitlarni tashuvchi qurilmalarni qoʻllash, saqlash, oʻzgartirish va boshqalar boʻyicha tashkiliy hamda texnikaviy usullarni qoʻllash tartibi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа25. Kredit byurolari Markaziy bank va kredit tashkilotlari bilan elektron axborot almashinuvini Markaziy bankning “Axborotlashtirish bosh markazi” davlat unitar korxonasi bilan tuzilgan shartnoma asosida bank telekommunikatsiya tarmogʻi orqali amalga oshiradi. Bunda, quyidagi xavfsizlik choralari koʻrilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаa) kredit axboroti bilan ishlash uchun faqat tegishli ruxsatga ega boʻlgan xodimlar qoʻyilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаb) foydalanuvchilarning tizimga kirishi uchun autentifikatsiya qilish login va parol hamda apparat-dasturiy vositalar (token-maxsus qurilma) yordamida amalga oshirilishi. Bunda, parol 12 ta belgidan kam boʻlmagan raqam va simvollar kombinatsiyasidan iborat boʻlishi hamda parol va loginlarni muddati tugashiga qarab oʻzgartirish imkoniyati boʻlishi lozim. Parolning amal qilish muddati bir oydan oshmasligi lozim;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаv) kredit axboroti almashinuvida qatnashuvchi xodimlarning server va kompyuterlari telekommunikatsiya tarmoqlari orqali ishlashi uchun apparat-dasturiy vositalar bilan jihozlanishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаg) axborotlarni qayta ishlash, uzatish va qabul qilish uchun ajratilgan serverlar va kompyuterlarga umumiy lokal tarmoqqa ulangan boshqa kompyuterlardan kirish imkoniyati boʻlmasligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаd) kredit byurosi tomonidan uzatiladigan va qabul qilinadigan har qanday axborot elektron raqamli imzo bilan tasdiqlanishi hamda bajarilgan ishlar boʻyicha maʼlumot avtomatik ravishda elektron jurnalga kiritilishi. Bunda, elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasi quyidagilarni amalga oshirishi shart:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаelektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalanish ustidan nazoratni taʼminlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаelektron raqamli imzo kaliti sertifikatini bergan elektron raqamli imzolar kalitlarini roʻyxatga olish markaziga elektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalanish rejimi buzilganligi yoki buzilishi ehtimoli borligi toʻgʻrisida xabar qilishi va elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turishni yoxud mazkur sertifikatni bekor qilishni talab qilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаoʻzi vakil boʻlgan yuridik shaxs qayta tashkil etilganda va tugatilganda, bu haqda elektron raqamli imzo kaliti sertifikatini bergan elektron raqamli imzolar kalitlarini roʻyxatga olish markaziga xabar qilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаe) elektron raqamli imzo ochiq kalitining foydalanuvchisi elektron raqamli imzoning haqiqiyligi tasdiqlanmagan hollarda elektron raqamli imzoning yopiq kaliti egasiga xabar berishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаj) kredit byurolarining tizimlarida kredit axborotiga tegishli boʻlmagan axborotlarning uzatilishi taqiqlanishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаz) elektron axborot almashinuvida virtual tarmoqlar (VPN) asosida tashkil etilgan va himoyalangan aloqa kanallari qoʻllanilishi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаAxborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash boʻyicha qoʻshimcha axborotni muhofaza qilish vositalari qoʻllanilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа26. Mazkur Nizomning 25-bandida koʻrsatilganlardan tashqari tizim ishtirokchilari kredit axboroti almashinuvi uchun umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiya tarmoqlaridan tegishli shartnomalar asosida foydalanishlari mumkin. Bunda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаfoydalanuvchilarni tizimga kirishida autentifikatsiya qilish login va parol (12 ta belgidan kam boʻlmagan raqam va simvollar kombinatsiyasi) yoki apparat-dasturiy vositalar yordamida amalga oshirilishi. Autentifikatsiya natijasi uch marta notoʻgʻri boʻlgan holda, tizim berkitilishi lozim;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkredit byurolarining foydalanuvchilar, axborotni yetkazib beruvchilar va boshqa kredit byurolari bilan elektron axborot almashinuvi kriptografik himoyalash va xavfsiz uzatishni koʻzda tutadigan protokol (SSL protokol) orqali amalga oshirilishi. Bunda, virtual xususiy tarmoqlar (VPN) asosida tashkil etilgan va himoyalangan aloqa kanallari qoʻllanilishi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаserverlar orqali uzatiladigan va qabul qilinadigan maʼlumotlar yangilangan bazali antivirus dasturi bilan tekshirilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа27. Kredit byurolari tizim ishtirokchilari bilan tuzilgan shartnomalarda axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash hamda konfidensial, jumladan bank sirini tashkil etuvchi va shaxsga doir maʼlumotlarning xavfsizligini taʼminlash boʻyicha talablarni belgilashi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа28. Kredit byurolari axborotlashtirish obyektlariga ruxsatsiz kirish hamda foydalanishni chegaralash maqsadida quyidagi choralarni koʻrishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborotlashtirish obyektlariga jismonan taʼsir etishni hamda texnik jihozlar mavjud boʻlgan bino va xonalarga kirishni nazorat qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаxodimlarning axborotlashtirish obyektlariga kirishini nazorat qilish va maʼlumotlarning ruxsatsiz tarqalishidan himoyalash tizimlarini joriy qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаserverlar va telekommunikatsiya qurilmalari joylashgan xonalarda ishlash jarayonlarini videokuzatuv tizimlari yordamida nazorat qilish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа29. Kredit byurolari barcha turdagi maʼlumotlarni (shu jumladan, bank sirini tashkil etuvchi, shaxsga doir va boshqa qonun bilan muhofaza qilinadigan maʼlumotlarni) saqlovchi axborot tizimlarining axborot xavfsizligi va kiberxavfsizligini taʼminlashlari shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа30. Kredit byurolari masofadan xizmat koʻrsatuvchi axborot tizimlarini amaliyotga joriy etish hamda ularga oʻzgartirish kiritishdan avval quyidagilarni taʼminlashlari shart:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmasofaviy axborot tizimlarining barcha funksiyalarini sinov (test) tarzida toʻliq tekshiruvdan oʻtkazish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmasofaviy axborot tizimlarini texnik topshiriqlar, ularning texnik topshiriqqa va kiberxavfsizlik talablariga muvofiqligi yuzasidan ekspertizadan oʻtkazish hamda ularning natijalari boʻyicha olingan ekspertiza xulosalarini Markaziy bankka taqdim etish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаdasturlarni ishlatish boʻyicha yoʻriqnomalarni ishlab chiqish va ularning aktualligini taʼminlagan holda mijozlarga taqdim etish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaniqlangan zaifliklarni bartaraf etish uchun oʻzgarishlar kiritilishini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmijozlar qoʻllayotgan dasturlarning aktualligini nazorat qilish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаKredit byurolari masofaviy axborot tizimlarining yangi talqinini (versiyasini) joriy etganidan soʻng eski talqindan (versiyadan) foydalanishni cheklashi va yangi talqinga (versiyaga) oʻtishi (yangilashi) lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа31. Kredit byurolari kredit axborotidan foydalanuvchilar bilan tuzilgan shartnomalarda axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash boʻyicha tomonlarning majburiyatlarini belgilagan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа32. Kredit byurolari axborotning konfidensialligi va yaxlitligini, shu jumladan shaxsga doir maʼlumotlarni muhofaza qilishda hamda xavfsizlikni taʼminlashda quyidagi choralarni koʻrishlari lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlari orqali ishlov beriladigan konfidensial va shaxsga doir maʼlumotlarning yaxlitligi va daxlsizligini taʼminlash hamda ulardan foydalanish tartibini ishlab chiqish va tasdiqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаichki hujjatlar bilan tartibga solinadigan himoyalanadigan maʼlumotlar bilan ishlashda xavfsizlik va konfidensiallikni taʼminlash qoidalari va talablarini ishlab chiqish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkonfidensial va shaxsga doir maʼlumotlar bilan ishlovchi xodimlar sonini imkon darajasida kamaytirish, xodimlar bilan konfidensial va shaxsga doir maʼlumotlar oshkor etilishining oldini olish boʻyicha majburiyatnomalar (shartnoma) tuzish va ushbu maʼlumotlardan foydalanish huquqlarini xodimlarning lavozim majburiyatlaridan kelib chiqib belgilash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkonfidensial maʼlumotlar roʻyxatini yuritish boʻyicha komissiya tarkibini shakllantirish va tasdiqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkonfidensial maʼlumotlar roʻyxati va hajmini aniqlash hamda tasdiqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkonfidensial maʼlumotlar bilan ishlashga ruxsat berilgan xodimlar roʻyxatini shakllantirish va tasdiqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborotlashtirish obyektining texnik pasportini ishlab chiqish va tasdiqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkonfidensial maʼlumotlarni tashuvchi vositalarni roʻyxatga olish, yoʻq qilish hamda tashqariga olib chiqish va kirish jurnallarini yuritish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmaʼlumotlar yaxlitligi va xavfsizligini taʼminlash maqsadida elektron raqamli imzo kalitlaridan foydalanish hamda shifrlangan maʼlumotlarni saqlash tartibini belgilash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkonfidensial va shaxsga doir maʼlumotlar mavjud boʻlgan axborot resurslariga kirishda identifikatsiya, autentifikatsiya va avtorizatsiya qilinishini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkonfidensial va shaxsga doir maʼlumotlar bilan ishlash huquqlarining ruxsatsiz berilishini oldini olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlari foydalanuvchilarining muhofazalangan maʼlumotlariga kirish, ishlov berish, ularni saqlash hamda taqdim etish jarayonidagi amalga oshirilgan harakatlarni elektron bayonnomalarda qayd etib borish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtashqi saqlovchi qurilmalar va texnik vositalarning binodan tashqariga olib chiqilishini nazorat qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmaʼlumotlarni uzatish, saqlash, ishlov berish, oʻchirish hamda ruxsatsiz chetga chiqib ketishini oldini olish choralari taʼminlash.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа33. Axborot tizimlari va resurslari hamda mobil ilovalarning dastur kodida mavjud zaifliklar dasturchilar yordamida va (yoki) maxsus dasturiy taʼminotda tekshirilishi, aniqlangan zaifliklar bartaraf etilishi hamda har bir tekshiruv natijalari boʻyicha dalolatnoma rasmiylashtirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа5-bob. Maʼlumotlar bazasini boshqarish tizimi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа34. Kredit byurolari axborot tizimining maʼlumotlar bazasi sozlanishlarida xatoliklarning oldini olishi va tajovuzkorning quyidagi harakatlarini cheklashlari shart:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmaʼlumotlar bazasiga kirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmaʼlumotlar bazasining maxsus interfeysini qoʻllash, buyruqlar kiritish va dasturlarni ishlatish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаadministrator va foydalanuvchilar parollarini bilib olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmaʼlumotlar bazasining tizim fayllariga kirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаzararli dasturlar oʻrnatish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаserverning ilova dasturlariga egalik qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmaʼlumotlar bazasi va serverga masofadan hujum qilish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаKredit byurolari axborot tizimining maʼlumotlar bazasiga kiritiladigan barcha dasturiy oʻzgartirishlarni hujjatlashtirishi va oʻzgartirishlarning hisobini yuritishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа35. Kredit byurolari axborot tizimining maʼlumotlar bazasiga kiritilgan dasturiy oʻzgartirishlarni testdan (sinovdan) oʻtkazish, ijobiy natijaga erishilganidan keyin bazaga kiritish hamda kiritilgan oʻzgartirishlarni hujjatlashtirish va hisobini yuritish Xizmat tomonidan axborotlashtirish boʻyicha masʼul xodim bilan birgalikda amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа36. Maʼlumotlar bazasida oʻrnatilgan serverning ish jarayoni uchun zarur boʻlmagan xizmatlar toʻxtatilishi va axborot portlari yopib qoʻyilishi lozim. Ishlatiladigan axborot portlarining roʻyxati va foydalanish maqsadi koʻrsatilgan holda kredit byurosi direktori tomonidan tasdiqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа37. Maʼlumotlar bazasining administratori va maʼlumotlar bazasida axborot xavfsizligini taʼminlovchi xodimlarning vazifa va vakolatlari kredit byurosining ichki hujjatlari bilan belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа38. Maʼlumotlar bazasi administratorining paroli 12 ta belgidan kam boʻlmasligi lozim, bunda parolning belgilari sifatida pastki va yuqori registr harflari, raqamlar va maxsus belgilardan (@,#, $, &, % va h.k.) qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа6-bob. Axborot tizimlarida vakolatlarni cheklash va roʻyxatga olishda xavfsizlikni taʼminlash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа39. Kredit byurolari axborot tizimlarida ishlash jarayonida, shu jumladan ishlab chiqish va sinovdan oʻtkazish jarayonida vakolatlarni chegaralash uchun quyidagi choralarni koʻrishlari lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlarida ishlash huquqlarini belgilovchi tartib va qoidalarni ishlab chiqish va ularni lavozim yoʻriqnomalarida aks ettirish hamda tegishli hujjatga (ariza, talabnoma yoki boshqa shaklga) asosan tizimdan foydalanish tartibini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlarida ishlash huquqi berilgan masʼul xodimlar roʻyxatini shakllantirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlarida ishlash huquqlarini belgilash va taqsimlash bilan bogʻliq harakatlarni roʻyxatga olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlarida ishlash huquqlari mantiqan va ish vazifasidan kelib chiqib toʻgʻri belgilanganligini davriy (har chorakda bir marotaba) tekshirib turish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlarining ishlashi va sinovdan oʻtkazilish davrida axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash hamda berilgan axborot tizimlarida ishlash huquqlari toʻgʻriligini nazorat qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimi foydalanuvchilari axborot tizimi tomonidan berilgan huquqlarni oʻzgartirish imkoniyatiga ega boʻlmasligini taʼminlash hamda bu huquqlarni begona shaxslarga berishni cheklash choralarini koʻrish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа40. Kredit byurolari oʻzlarining axborot tizimlariga oʻzgartirish kiritish uchun boshqa tashkilotlarni jalb qilganda quyidagilarni amalga oshirishlari zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkonfidensial va shaxsga doir maʼlumotlarni oshkor etmaslik boʻyicha bitim tuzish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlarida muhofaza qilinadigan maʼlumotlar bilan ishlashni belgilangan tartibda ruxsat berish asosida amalga oshirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtegishli litsenziya va (yoki) boshqa ruxsatnomaga ega boʻlgan (agar ushbu faoliyat litsenziya yoki tegishli ruxsatnoma asosida amalga oshirilsa) tashkilotlarni jalb qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlarini loyihalash bosqichida maʼlumotlarning konfidensialligini taʼminlash choralarini ishlab chiqish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkoʻriladigan axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash boʻyicha choralar (amalga oshiriladigan ishlar, oʻrnatiladigan dasturlar, qurilmalar va boshqalar) va aniq koʻrsatilgan texnik topshiriqni qabul qilish (test sinovlarini amalga oshirish rejasi) hamda boshqa tegishli hujjatlarni rasmiylashtirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаdasturiy taʼminotni ishlab chiqqan va unga oʻzgartirish kiritgan (kiritadigan) tashkilotlar roʻyxatini tuzish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlarini ishlab chiqish va joriy etishning taxminiy muddatlarini hamda shartlarini belgilab olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаjalb qilingan tashkilot xodimlari tomonidan axborot tizimlariga kiritiladigan oʻzgartirishlarning asosliligini, mavjud texnik topshiriqlarga mosligini, axborot tizimiga aloqador boʻlmagan dasturlar (tizim funksiyalari) kiritilmasligi va test sinovlari natijalarining ijobiyligini Xizmat hamda axborotlashtirish boʻyicha masʼul xodim tomonidan nazoratga olish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа41. Axborot tizimlariga oʻzgartirish kiritgan tashkilot oʻz vazifasini amalga oshirganidan soʻng yoki u bilan tuzilgan shartnoma muddati tugaganida, unga maʼlum boʻlgan barcha konfidensial maʼlumotlar (identifikator, parollar va boshqalar) hamda tizimga kirish imkoniyatlari Xizmat tomonidan oʻzgartirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа42. Axborot tizimlariga kirish huquqi mavjud boʻlgan foydalanuvchilarni har yili kamida bir marotaba xatlovdan (inventarizatsiyadan) oʻtkazish va huquqlarini qayta koʻrib chiqish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа43. Axborot tizimidan bank sirini tashkil etuvchi va shaxsga doir maʼlumotlarni olish jarayonida anomal (frod) holatlarni aniqlash mexanizmi joriy etilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа7-bob Internet tarmogʻidan foydalanishda axborot xavfsizligini va kiberxavfsizlikni taʼminlash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа44. Kredit byurolari elektron pochta tizimi serverini oʻzining lokal hisoblash tarmogʻida yaratadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаKredit byurolari internet tarmogʻi va elektron pochta tizimlaridan foydalanishda axborot muhofazasini taʼminlash, xodimlarni tizimga kiritish, ularga cheklovlar qoʻyish, xodimlar harakati va tizim axborot xavfsizligi ustidan nazorat qilishni oʻzining ichki hujjatlarida belgilaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа45. Kredit byurolari tomonidan konfidensial va shaxsga doir maʼlumotlar ruxsat berilgan axborot tizimlari orqali yuborilishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа46. Fayllarni uzatish protokoli (FTP) serverida tashkil qilingan umumiy katalog orqali fayl almashinuvini amalga oshirish va bank siri maʼlumotlarini tarmoqda erkin oʻqish uchun joylashtirish taqiqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа47. Kredit byurolari tomonidan internet va elektron pochta orqali yuborishga tayyorlangan yoki qabul qilingan har bir elektron maʼlumot antivirus dasturi yordamida tekshirilishi shart. Elektron pochta orqali qabul qilingan maʼlumotlar zarar keltirmasligi uchun qumdonda (Sandbox tizimi) tekshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа48. Kredit byurolari oʻzining elektron pochta tizimi hamda internet tarmogʻidan foydalanish tartibini ichki hujjatlari bilan belgilaydi hamda elektron pochta orqali yuborilgan va qabul qilingan maʼlumotlarni Xizmat tomonidan nazorat qilinishini taʼminlaydi. Bunda faqat ruxsat berilgan foydalanuvchilar internet tarmogʻidan foydalanishi va internet tarmogʻidan foydalanishda axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash choralari koʻrilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа49. Internet tarmogʻi va bank telekommunikatsiya tarmogʻi alohida marshrutizator (router) va alohida tarmoqlararo ekran (firewall) qurilmalari orqali jismonan ulanishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа50. Axborot muhofazasini kuchaytirish maqsadida tarmoq protokolida (TCP/IP) tarmoq tranzit paketlarining IP manzillarini oʻzgartirish imkonini beruvchi tarmoq adreslarini oʻzgartirish protokoli (NAT) qoʻllanilishi mumkin. Bunda tarmoq orqali barcha ulanishlarning elektron jurnallari asl IP manzillar koʻrsatilgan holda yuritilishi va belgilangan tartibda elektron arxivga olinishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа51. Internet tarmogʻidan foydalanish tartibi nazoratga olingan boʻlishi va kredit byurosi xodimlarining internet tarmogʻidan foydalanishlari ularning lavozim yoʻriqnomasiga asosan belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаInternet tarmogʻidan foydalangan xodimning logini, foydalanish vaqti, resurs nomi va boshqa maʼlumotlar aks ettirilgan elektron bayonnomalar yuritilishi kerak. Xizmat ushbu elektron bayonnomalarni tahlil qilib boradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа52. Internet tarmogʻidan foydalanishda axborot muhofazasini taʼminlash yangi avlod tarmoqlararo ekran qurilmalari, proksi-server, antivirus, tajovuzlarni aniqlash va oldini olish (IDS/IPS), anti-spam, anti-bot va boshqa axborot xavfsizligi tizimlarini qoʻllash yoʻli bilan amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа8-bob. Axborot tizimlari va resurslari monitoringi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа53. Kredit byurolari konfidensial maʼlumotlardan va oʻta muhim mantiqiy hamda jismoniy resurslardan (axborot tizimlari, maʼlumotlar bazalaridan, axborotni himoya qilish modullaridan) foydalanish monitoringini amalga oshiradi. Bunda monitoring qilishda quyidagilar belgilanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot infratuzilmasining axborotga ishlov berish, ularni saqlash va tarmoqda uzatish uchun qoʻllaniladigan dastur va qurilmalar hisobini yuritish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik hodisalarini tahlil qilish, axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik holatini monitoring qilish hamda ogohlantirish imkonini beruvchi SIEM (Security Information and Event Management) yoki boshqa tizimlarni joriy qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot xavfsizligi va kiberxavfsizligi holatini monitoring qilishni amalga oshiruvchi tizim maʼlumotlarini tahlil qilib borish va aniqlangan holatlarni (tarmoqqa ruxsatsiz kirish va kirishga urinish, tizimdagi toʻxtalishlar, axborot resurslarining yetishmovchiligi, tarmoqdagi uzilishlar, axborot xavfsizligi va kiberxavfsizligini taʼminlashdagi cheklanishlar va boshqa hodisalar) bartaraf etish va (yoki) ularning oldini olish boʻyicha choralar koʻrish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkonfidensial maʼlumotlardan va oʻta muhim mantiqiy hamda jismoniy resurslardan (tarmoqlar, axborot tizimlari, maʼlumotlar bazalari va axborotni himoya qilish modullaridan) ruxsatsiz foydalanishning oldini olish boʻyicha choralar koʻrish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаfoydalanuvchi operatsiyani amalga oshirgan sana (kun, oy, yil) va vaqt (soat, daqiqa, soniya), uning amalga oshirgan operatsiyasi foydalanuvchiga avtomatlashtirilgan tizimlarda hamda axborot dasturlarida berilgan identifikatsiya raqami, tizimlarga kirishda mavjud boʻlgan identifikatsiya maʼlumotlari (IP-manzil, MAC-manzil va boshqa), avtomatlashtirilgan tizimlar tomonidan foydalanuvchiga huquq berilishi bilan bogʻliq harakatlarni qayd etish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik holatini monitoring qilish tizimlarini Markaziy bank “CERT-CBU” kiberxavfsizlik markazining monitoring tizimiga bogʻlanishini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot dasturlari va avtomatlashtirilgan tizimlar ishlatilishi bilan bogʻliq foydalanuvchilarning harakatini (operatsiya) qayd etish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа9-bob Axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik hodisalarini boshqarish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа54. Kredit byurolari axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlashga doir talablarning buzilishi bilan bogʻliq boʻlgan hodisalarni aniqlash maqsadida quyidagi ishlarni tashkil etishi shart:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаqoʻllanilishi zarur boʻlgan axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik boʻyicha tashkiliy choralarni aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmavjud texnik qurilmalarni ishlatish, sozlash hamda ulardagi maʼlumotlarni qayd etish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik talablarining buzilishi bilan bogʻliq hodisalarni aniqlash choralarini koʻrish hamda ushbu holatlar kredit byurosi xodimlari tomonidan aniqlanganda Xizmatni xabardor qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik talablarining buzilishi bilan bogʻliq hodisalar yuzaga kelganda, ularni bartaraf etish, yuzaga kelish sabablarini aniqlash, tahlil qilish hamda aniqlangan hodisalar yuzaga kelmasligi boʻyicha tegishli choralar koʻrish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaniqlangan hodisalarni roʻyxatga olib borish (reyestrini yuritish);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaniqlangan hodisalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni saqlash tartibini belgilash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlashning boshqa choralarini koʻrish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаKredit byurolari axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik talablarining buzilishi bilan bogʻliq hodisalar toʻgʻrisida Markaziy bankka zudlik bilan yozma yoki elektron shaklda xabar berishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа55. Kredit byurolari axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash boʻyicha talablarning buzilishi bilan bogʻliq hodisalarning oldini olish maqsadida quyidagilarni belgilashi shart:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlarida axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik tavakkalchiliklarini boshqarish tartibi va ularni baholash mezonlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimida noxush hodisalar yuzaga kelganda oʻzaro harakatlanish tartibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаsodir boʻlgan noxush hodisalarga nisbatan taʼsir choralarini koʻrish boʻyicha amalga oshiriladigan harakatlar roʻyxati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаishning uzluksizligini taʼminlash, axborotni qayta tiklash hamda boshqa salbiy holatlarni bartaraf etish choralari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаxodimlar tomonidan mavjud axborot tizimlarida ishlashda axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik talablari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаyuzaga kelgan hodisalarning kelib chiqish omillarini aniqlash maqsadida tarmoq qurilmalari va axborot tizimlarining elektron bayonnomalarini rasmiylashtirish, yigʻish, tahlil qilish hamda ularga asosan tegishli koʻrsatmalar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа56. Axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlashga doir talablarning buzilishi bilan bogʻliq aniqlangan hodisalar sabablarini tahlil qilish hamda ularga taʼsir koʻrsatish natijalarini baholash lozim. Bunda aniqlangan hodisalar sabablarini tahlil qilish hamda ularga taʼsir koʻrsatish natijalarini baholash tizimi quyidagilarni oʻz ichiga olishi shart:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaniqlangan hodisalarga nisbatan taʼsir choralari koʻrilgandan keyin ushbu hodisalarning kelib chiqish sabablarini Xizmat tomonidan tegishli boʻlinmalar bilan birgalikda tahlil qilish tartibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimlarining tegishli elektron bayonnomalarini oʻrganish hamda aniqlangan hodisaning yuzaga kelishiga sababchi boʻlgan xodimlardan tushuntirishlar olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаhodisalarning kelib chiqish sabablariga oydinlik kiritib, bunday holatlar yuzaga kelmasligi yoki yuzaga kelganda uning zarar keltirish imkoniyatlarini kamaytirish choralarini koʻrish (shu jumladan, tegishli mutaxassislarni jalb qilgan holda);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаhodisalarning salbiy taʼsir koʻrsatish darajasiga qarab tasniflash va baholash mezoniga asosan ularni baholash.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаAxborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlashga doir talablarning buzilishi bilan bogʻliq aniqlangan hodisalarga nisbatan koʻrilgan taʼsir choralari, ularni baholash natijalari va boshqa qoʻshimcha maʼlumotlar chop etilishi hamda alohida yigʻmajildda saqlanishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа10-bob. Axborot tizimining uzluksiz ishlashini yoʻlga qoʻyish va elektron arxiv yuritish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа57. Axborot tizimlarining uzluksiz ishlashi va barqarorligini taʼminlash maqsadida quyidagi choralar koʻrilishi shart:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаasosiy axborot tizimlari ishdan chiqqan holatlarda xizmatlardan foydalanishni kamida 99,9 foiz darajada taʼminlay olish imkoniyatiga ega zaxira server quvvatlariga ega boʻlishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаreal vaqt rejimida maʼlumotlarni qayta ishlovchi axborot infratuzilmasida kamida 30 foizgacha zaxira joy boʻlishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimi bilan bogʻliq tarmoq va boshqa qurilmalar nosoz holatga kelganda, uni ish jarayoniga keltirish va uzluksiz ishlashini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаoperatsion tizim, dasturiy taʼminotlar, axborot tizimlarining dasturlari, maʼlumotlar (maʼlumotlar bazasi, sozlamalari, elektron bayonnomalar) nusxalarini zaxiraga (backup) olish va elektron arxivda saqlash hamda ularni qayta tiklash tartibini (mexanizmini) ishlab chiqish, ularning hisobini yuritish va nazoratini olib borish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаzaxira tiklanish rejasi, texnik qurilma va uskunalarga ega boʻlish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmaʼlumotlarning zaxiraga olingan (backup) nusxalarini texnik nosozliklarda va favqulodda vaziyatlarda qayta tiklash rejasini ishlab chiqish va davriy (bir yilda bir marotaba) ravishda axborot tizimini qayta tiklab tekshirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаzaxira nusxalarini saqlash muddati, tartibi va zaxiradan yechish qoidalariga rioya qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаdasturlarga oʻzgartirish kiritishni sinov (test) uchun moʻljallangan serverlarda tekshirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtizimdagi qurilma va uskunalarning ishlashini nazorat qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot tizimining uzluksizligiga salbiy taʼsir etishi mumkin boʻlgan holatlarni oldini olish va axborot muhofazasini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаdizel elektr stansiyasi va (yoki) boshqa elektr taʼminoti uzluksizligini taʼminlash vositalaridan (UPS va boshqalar) foydalanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаishlov berilgan maʼlumotlarni saqlash va ularning elektron arxivda yuritilishini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmijozlarning harakatiga tegishli boʻlgan maʼlumotlarni kamida besh yil saqlanishini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаelektron arxiv yuritishda axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlashga doir talablarga rioya etilishi boʻyicha ishchi guruh tuzgan holda bir yilda kamida ikki marotaba tekshirish va natijalari toʻgʻrisida Markaziy bankka maʼlumot berish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаaxborot uzatish zaxira tarmoqlariga ega boʻlish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа58. Kredit byurolari asosiy axborot tizimlari joylashgan joydan 50 kilometrdan kam boʻlmagan masofada joylashgan hududlardagi shahar markazlarida zaxira axborot tizimlarini tashkil etishi lozim. Bunda asosiy va zaxira axborot tizimlari Oʻzbekiston Respublikasi hududida tashkil etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаAxborot tizimlaridagi maʼlumotlar (elektron bayonnomalar va h.k) elektron arxivlarda kamida ikki nusxada (xususan, asosiy va zaxira axborot tizimlarining har birida bitta nusxadan) saqlanishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа59. Kredit byurosi oʻz faoliyati davomida shakllanadigan barcha axborot va hujjatlarni raqamli shaklda tartibli ravishda saqlash maqsadida elektron arxiv tizimini tashkil etishi va yuritishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаElektron arxivda quyidagi maʼlumotlar majburiy ravishda saqlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаfoydalanuvchilarning tizimga kirish va chiqish jurnallari (bayonnomalari);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаyozuvlar ustida amalga oshirilgan harakatlar (yaratish, oʻzgartirish, oʻchirish) boʻyicha bayonnomalar (loglar);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkredit tarixiga oid barcha kiruvchi va chiquvchi soʻrovlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаkredit tarixini tuzatish yoki rad etish boʻyicha ariza va qarorlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаelektron pochta orqali qabul qilingan va yuborilgan hujjatlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаARP (Address Resolution Protocol) jadvallari, tizim xatoliklari va ruxsatsiz kirish urinishlari haqida texnik bayonnomalar (loglar);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаzaxiralash va tiklash boʻyicha amaliyotlar jurnali.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа60. Zaxira nusxalarni saqlash, yuritish va ulardan foydalanish bilan bogʻliq talablar quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаa) zaxira nusxalarni saqlash muddati:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаtizim konfiguratsiyasi, elektron bayonnomalar va log fayllar — bir yil;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmoliyaviy va mijozlarga oid operatsion maʼlumotlar — besh yil;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаichki xizmatlar faoliyatiga tegishli joriy maʼlumotlar — olti oyni tashkil etadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаb) zaxira nusxalarini tiklash va oʻchirish faqat vakolatga ega boʻlgan masʼul xodimlar tomonidan amalga oshirilishi lozim. Bunda, barcha harakatlar rasmiylashtirilishi va elektron bayonnomalar (log)da qayd etilishi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаs) saqlash muddati yakuniga yetgan zaxira nusxalar ularning maxfiylik darajasi va axborot xavfsizligi talablari inobatga olingan holda qayta tiklab boʻlmaydigan qilib yoʻq qilinadi. Bunda, barcha jarayonlar elektron bayonnomalar (log)da qayd etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа61. Kredit byurolarining faoliyati tugatilganda, ulardagi mavjud elektron arxivning axborot resurslari qonunchilikda belgilangan tartibda tegishli davlat yoki nodavlat arxivlariga topshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаKredit byurolari qayta tashkil etilganda, ularning elektron arxiv maʼlumotlari tegishli davlat arxivlari bilan kelishilgan holda mazkur tashkilotning huquqiy vorislari elektron arxiviga topshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа11-bob. Server xonalarining xavfsizlik talablari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа62. Kredit byurolari hududidagi server xonasida byuroning axborot tizimlari, maʼlumotlar bazasi, veb-serverlari va boshqa serverlar joylashtiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаAgar serverlar Oʻzbekiston hududida joylashgan hamda bank telekommunikatsiya tarmogʻiga ulangan maʼlumotlarni qayta ishlash markazlarida joylashtirilsa, maʼlumotlarni qayta ishlash markazlari server joylashgan xonalarning xavfsizligini xalqaro talablar doirasida taʼminlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа63. Kredit byurolari server xonaning kafolatli elektr taʼminoti tizimini joriy etishi lozim, bunda turli elektr podstansiyalardan elektr taʼminotining ikkita kirishlari va bitta avtomatik tarzda ishga tushuvchi dizel elektr stansiyasi mavjud boʻlishi kerak. Elektr energiyasining barcha uchta manbai elektr taʼminotining asosiy (zaxira) fideriga avtomatik tarzda qayta ulanishi taʼminlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа64. Elektr taʼminoti liniyalarining, avtomatik dizel elektr stansiyasi va uning zaxirasi avtomatik kirishining parametrlari uskuna va server xonasi tizimlarining isteʼmol qilinadigan umumiy quvvatidan kelib chiqib aniqlanishi va quvvat boʻyicha zaxiraning kamida 10 foizini taʼminlashi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа65. Kredit byurolari uzluksiz ishlashi uchun kamida bir sutkaga yetadigan yoqilgʻi zaxirasiga ega boʻlgan dizel elektr stansiyasi bilan taʼminlanishi lozim, bunda kredit byurosida elektr quvvati boʻlmaganda dizel elektr stansiyasi avtomatik ravishda ishga tushishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа66. Kredit byurolari server xonasini uzluksiz elektr taʼminoti manbai (UPS) bilan jihozlashlari lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаBunda elektr taʼminoti manbai (UPS) quvvati barcha taʼminlanadigan uskuna va kelajakdagi ehtiyoj uchun zaxira hisobga olingan holda joriy qilingan boʻlishi kerak. Elektr taʼminoti manbai (UPS) orqali avtonom ishlash vaqtini aniqlashda ehtiyojlar, shuningdek zaxira liniyalarga yoki avtomatik dizel elektr stansiyasiga oʻtish va qayta oʻtish uchun kerak boʻladigan vaqt hisobga olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа67. Server xonasiga kirish faqat tasdiqlangan roʻyxatga muvofiq amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаServer xonasiga kirishga ruxsat berilgan xodimlar roʻyxatida boʻlmagan shaxslar server xonasiga kirish zarurati paydo boʻlgan hollarda ularning kirishi asoslangan holda talabnoma bilan rasmiylashtirilishi lozim. Ushbu talabnoma axborot texnologiyalari boʻlinmasi rahbari tomonidan koʻrib chiqilishi va imzolanishi, shuningdek Xizmat rahbari bilan kelishilishi zarur. Server xonasiga kirish server administratori kuzatuvi ostida amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа68. Server xonasiga xodimlar kirishni nazorat qilish tizimi orqali nazoratdan oʻtgan holda (biometrik yoki boshqa usullardan) kirishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа69. Server xonasiga axborot tizimlariga xizmat koʻrsatuvchi tashkilotlar xodimlari kiritilganda, bu haqda roʻyxatga olish jurnaliga server xonalariga kirish va chiqish sanasi, vaqti, amalga oshirilgan ishlar nomi, bajaruvchining familiyasi, ismi, lavozimi, tashkilot nomi yozilishi hamda ushbu xodimning imzosi qoʻyilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа70. Server xonasi quyidagi jihozlanish talablariga javob berishi shart:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаmustahkam devorlar va ishonchli toʻsiqlarga ega boʻlishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаishonchli (kodli) qulflar oʻrnatilgan mustahkam eshiklar bilan jihozlanishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаderazalar xonaga kirishdan himoya qilish vositalariga ega boʻlishi, shuningdek begona shaxslarning koʻz yoki maxsus qurilmalar bilan kuzatishidan himoya qiluvchi deraza pardalari, qoʻriqlash va ogohlantirish qurilmalari bilan jihozlanishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаyongʻin xavfsizligi talablariga muvofiq boʻlishi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа71. Server xonasiga oʻrnatilgan videokuzatuv tizimi quyidagi talablarga javob berishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаserverlar bilan bevosita jismoniy kontaktlar yozib borilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаuzluksiz videokuzatuv amalga oshirilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаserverlarning (server shkaflarining) oldi va orqa tarafini kecha-yu kunduz nazorat qilish imkoniyati boʻlishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаvideokameralarning tasvirga olish imkoniyatlari texnologik qurilmalarga xizmat koʻrsatayotgan xodimlarning yuzlarini ishonch bilan farqlashiga yetarli boʻlishi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа72. Server xonasining videokuzatuv qurilmalari maʼlumotlari axborot tizimi lokal tarmoqlardan ajratilgan va tashqi taʼsirlardan himoya qilingan boʻlishi hamda elektr taʼminoti uzilgan vaqtdan boshlab 12 soat ichida energiyaga bogʻliq boʻlmagan holda avtonom ravishda ishlash imkoniyatiga ega boʻlishi, shuningdek videoarxiv 2 oydan kam boʻlmasligi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа73. Server xonasining videoarxiv maʼlumotlarini yuritish va undan foydalanish Xizmat tomonidan amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа74. Server xonasi yongʻinga qarshi qurilmalar bilan jihozlangan boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа75. Sovitish va ventilyatsiya quyi tizimiga qoʻyiladigan asosiy talablar quyidagilardan iborat:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаa) server xonasida quyidagi iqlim sharoitlariga rioya qilinishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаxonadagi havo harorati: 18 — 24°C;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаharoratning yoʻl qoʻyiladigan ogʻishlari: ± 2°C;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаhavoning nisbiy namligi 40 — 50 foiz.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаHavoni sovitish tizimining haqiqiy sovitish quvvati server xonasida joylashgan barcha uskunalar va tizimlarning umumiy issiqlik chiqarishidan ortiq boʻlishi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаb) server xonasining havosini sovitish tizimi 100 foiz zaxiralashdan foydalangan holda bajariladi (har biri mustaqil ravishda xonaning havo rejimini taʼminlay oladigan ikkita mustaqil konditsioner).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа76. Kredit byurolarining binolari himoya qilinishida ular zaruriy uskunalar, tashkiliy-texnik vositalar bilan jihozlanishi va tegishli dasturiy taʼminotlardan foydalanilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа12-bob. Kredit axboroti foydalanuvchilariga qoʻyiladigan talablar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа77. Kredit axborotidan foydalanuvchilar kredit byurolarining axborot tizimlariga ruxsat etilmagan holda kirish, kredit axborotini yoʻq qilib yuborish, oʻzgartirish, undan boshqa shaxslar foydalanishi yoki uni oshkor etilishini oldini olish uchun tashkiliy va texnik choralar koʻrishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа78. Kredit byurolari kredit axborotidan foydalanuvchilar uchun axborot tizimida axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash boʻyicha talablarni belgilashi hamda ijrosini nazorat va monitoring qilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документаMonitoring natijasida salbiy holatlar aniqlanganda, ushbu foydalanuvchiga nisbatan choralar koʻradi, jumladan uni axborot tizimiga kirishini cheklaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа13-bob. Yakuniy qoida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа79. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3679/0865-son; 03.08.2026-y., 10/26/3914/0809-son)