Mamlakatimizda jamoat tartibini saqlash va xavfsizligini taʼminlash, huquqbuzarliklarning oldini olish va jinoyatchilikka qarshi kurashishning zamonaviy usullarini joriy etish orqali huquq-tartibot va qonuniylikni mustahkamlash hamda aholining tinchligi va osoyishtaligini taʼminlashga alohida eʼtibor qaratilmoqda.

Huquqbuzarlik sodir etganlik holatini aniqlash maqsadida ichki ishlar organlarining navbatchilik qismlariga olib kelingan shaxslarning alkogolli ichimlik isteʼmol qilganligini alkotester yordamida aniqlashni yoʻlga qoʻyish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining huquqbuzarlik sodir etganlik holatini aniqlash maqsadida ichki ishlar organlarining navbatchilik qismlariga olib kelingan shaxslarning alkogolli ichimlik isteʼmol qilganligini alkotester yordamida aniqlash tartibini joriy etish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin.

2. Ichki ishlar organlarining navbatchilik qismlarida alkotester yordamida shaxslarning alkogolli ichimlik isteʼmol qilganligini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

3. Belgilab qoʻyilsinki:

ichki ishlar organlari xodimlari yoki Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi harbiy xizmatchilari va (yoki) xodimlari (keyingi oʻrinlarda — masʼul xodimlar) tomonidan huquqbuzarlik sodir etganlik holatini aniqlash maqsadida ichki ishlar organlarining navbatchilik qismlariga olib kelingan shaxslarning alkogolli ichimlik isteʼmol qilganligi alkotester yordamida tekshiruvdan oʻtkaziladi;

ushbu bandning ikkinchi xatboshisida koʻrsatilgandan boshqa hollarda alkogolli ichimlik isteʼmol qilganlikni aniqlash taqiqlanadi, yoʻl-patrul xizmati xodimlari tomonidan transport vositalari haydovchilarining alkogolli ichimlik isteʼmol qilganligini aniqlash hollari bundan mustasno;

maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etganlikda gumon qilinayotgan shaxs alkotester yordamida tekshiruvdan oʻtkazilib, uning organizmida alkogol mavjudligi aniqlansa, biroq natijalari boʻyicha ushbu shaxsda eʼtirozlar mavjud boʻlgan taqdirda, uning organizmida alkogol mavjudligi aniqlash maqsadida tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish uchun ushbu shaxs masʼul xodimlar tomonidan tuman (shahar) davolash-profilaktika muassasasiga olib boriladi;

ichki ishlar organlarining navbatchilik qismlari alkotesterlar bilan toʻliq taʼminlangunga qadar shaxslar tuman (shahar) davolash-profilaktika muassasasiga qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda olib boriladi.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi:

Milliy gvardiya bilan birgalikda bir oy muddatda alkotester yordamida shaxslarning alkogolli ichimlik isteʼmol qilganligini aniqlash boʻyicha masʼul xodimlar uchun maxsus oʻquv mashgʻulotlarini tashkil etsin;

2024-2025-yillarda davlat xaridlari toʻgʻrisidagi qonunchilik talablari asosida tuman (shahar) ichki ishlar organlarining navbatchilik qismlarini huquqbuzarliklar profilaktikasi tizimini rivojlantirish jamgʻarmalari hisobidan 2-ilovaga muvofiq bosqichma-bosqich alkotesterlar bilan taʼminlash choralarini koʻrsin.

5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vaziri P.R. Bobojonov zimmasiga yuklansin.

1. Ushbu Nizom ichki ishlar organlari xodimlari yoki Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi organlari harbiy xizmatchilari va (yoki) xodimlari tomonidan huquqbuzarlik sodir etganlik holatini aniqlash maqsadida ichki ishlar organlarining navbatchilik qismlariga olib kelingan shaxslarning alkotester yordamida alkogolli ichimlik isteʼmol qilganligini aniqlash tartibini belgilaydi.

Transport vositalari haydovchilarining alkogolli ichimlik isteʼmol qilganligi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 1-dekabrdagi 975-son qarori bilan tasdiqlangan Yoʻl-patrul xizmati xodimlarining yoʻl harakati qatnashchilari bilan oʻzaro munosabatlari hamda maxsus moslamalardan foydalanishi tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq aniqlanadi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

alkotester — shaxs tomonidan havoga chiqarilgan etanol bugʻlarini aniqlovchi va tekshiruv natijalarini qogʻozda aks ettiruvchi maxsus moslama;

alkotester tekshiruvi — huquqbuzarlik sodir etganlik holatini aniqlash maqsadida ichki ishlar organlarining navbatchilik qismlariga olib kelingan shaxslarning alkogolli ichimlik isteʼmol qilganligini alkotester yordamida tekshirish;

masʼul xodimlar — ichki ishlar organlarining navbatchilik qismiga tekshiriluvchi shaxsni olib kelgan ichki ishlar organlari xodimlari yoki Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi harbiy xizmatchilari va xodimlari;

tekshiriluvchi shaxs — huquqbuzarlik sodir etganlik holatini aniqlash maqsadida ichki ishlar organlarining navbatchilik qismlariga olib kelingan hamda alkogolli ichimlik isteʼmol qilganlik holati alkotester orqali tekshiriladigan shaxs;

tibbiy tekshiruv — huquqbuzarlik sodir etganlik holatini aniqlash maqsadida tuman (shahar) davolash-profilaktika muassasalariga olib borilgan shaxsning alkogolli ichimlik isteʼmol qilganlik holatini tekshirish maqsadida oʻtkaziladigan tekshiruv.

3. Tekshiriluvchi shaxs alkogolli ichimlik isteʼmol qilganligi masʼul xodimlar tomonidan ushbu Nizomda belgilangan tartibda alkotester yordamida tekshiriladi.

4. Quyidagilar alkotester tekshiruvini oʻtkazish uchun asos boʻladi:

shaxsning ogʻiz boʻshligʻidan alkogol hidi kelishi;

shaxsning bir holatda toʻgʻri tura olmasligi (chayqalib turishi);

shaxs nutqining buzilganligi;

shaxs qoʻl barmoqlarining qaltirashi;

shaxs yuz terisi rangining sezilarli oʻzgarganligi.

5. Masʼul xodimlar alkogolli ichimliklar taʼsiridan mast holatda boʻlib, mustaqil harakatlanish qobiliyatini yoʻqotgan yoki qayerdaligini aniq anglab yetmaydigan shaxslarni aniqlagan taqdirda, ushbu shaxslarni Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-noyabrdagi 644-son qarori bilan tasdiqlangan Alkogol, giyohvandlik vositalari taʼsiridan yoki oʻzgacha tarzda mastlik holatida boʻlgan shaxslarga tibbiy yordam koʻrsatish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq tibbiy yordam koʻrsatish punktlariga olib boradi.

6. Alkotester tekshiruvi kamida ikki nafar xolis ishtirokida, zarur hollarda esa shifokor yoki boshqa mutaxassis ishtirokida oʻtkaziladi.

7. Alkotester tekshiruvidan oldin masʼul xodimlar tekshiriluvchi shaxs va xolislarni alkotesterning ishlash tartibi va koʻrsatkichlari bilan tanishtiradi, ularning talabiga asosan qiyoslash sertifikati (nusxasi)ni koʻrsatadi.

Ushbu bandda koʻrsatib oʻtilgan hujjat va boshqa koʻrsatkichlar bilan tanishtirilmaganda yoki maxsus moslama nosozligiga shubha mavjud boʻlganda yoxud alkotester tekshiruvini oʻtkazish jarayonida sanitariya-gigiyena qoidalari buzilganda, shaxs alkotester tekshiruvidan oʻtishdan bosh tortishi mumkin.

8. Alkotester tekshiruvi jarayonida masʼul xodim tomonidan tekshiriluvchi shaxs bilan muloqotda xushmuomala, unga nisbatan xatti-harakatlari tushunarli va qonunchilik talablari asosida boʻlishi, shuningdek, sanitariya-gigiyena qoidalariga qatʼiy rioya etilishi lozim.

9. Alkogolli ichimlik isteʼmol qilganlik holatini aniqlash uchun alkotester tekshiruvini oʻtkazishda tekshiriluvchi shaxs tomonidan chiqarilgan havo namunasi alkotester moslamasini qoʻllash yoʻriqnomasiga asosan olinadi.

10. Tekshiriluvchi shaxsning ogʻiz boʻshligʻidan chiqarilgan havodagi etanol bugʻlar konsentratsiyasi koʻrsatkichi 0,135 milligramm va undan yuqori boʻlgan hollarda, masʼul xodimlar tekshiriluvchi shaxsga nisbatan alkogolli ichimliklarni isteʼmol qilganligi holati yuzasidan xolislar ishtirokida (alkotester moslamasining qiyoslash sertifikati raqami bayonnomada koʻrsatiladi) bayonnoma rasmiylashtiradi hamda alkotester tekshiruvi natijalarini ushbu bayonnomaga ilova qiladi.

11. Tekshiriluvchi shaxs alkotester yordamida alkotester tekshiruvidan oʻtishdan bosh tortgan yoki unda texnik vositalar orqali oʻtkazilgan alkotester tekshiruvi natijalariga eʼtiroz mavjud boʻlgan hollarda, masʼul xodimlar ushbu shaxsni tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish uchun tuman (shahar) davolash-profilaktika muassasasiga olib boradilar.

Tekshiriluvchi shaxs tuman (shahar) davolash-profilaktika muassasasida ham tibbiy tekshiruvdan oʻtishdan bosh tortgan taqdirda, unga nisbatan qonunda belgilangan tartibda javobgarlikka tortish choralari koʻriladi.

12. Masʼul xodimlarning alkotesterdan foydalanish, uni saqlash, qabul qilish, topshirish va uning hisobini yuritish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi tomonidan belgilanadi.

13. Masʼul xodimlar:

tekshiriluvchi shaxsga oʻzini tanishtirish, lavozimi, unvoni, familiyasi haqida maʼlumot berish, uning talabiga koʻra xizmat guvohnomasini ochiq holda koʻrsatishi (bunda xodim tomonidan xizmat guvohnomasini huquqbuzar ixtiyoriga (qoʻliga) berishi taqiqlanadi);

har qanday vaziyatda tekshiriluvchi shaxs bilan vazmin, xushmuomala, odobli va eʼtiborli boʻlish, ularga hurmat bilan hamda “Siz” deb murojaat qilish, ular bilan oʻzaro munosabatlarda muomala madaniyati va qonuniylikka rioya qilishi;

tekshiriluvchi shaxs va xolislarni alkotesterning ishlash tartibi va koʻrsatkichlari bilan tanishtirish, ularning talabiga asosan qiyoslash sertifikati (nusxasi)ni koʻrsatishi;

huquqbuzarlik sodir etganlik holatini aniqlash zarurati mavjud boʻlgan shaxsni alkogolli ichimlik isteʼmol qilgan deb hisoblashga asoslar mavjud boʻlgan taqdirda, uni belgilangan tartibda alkotester tekshiruvi yoki tibbiy tekshiruvdan oʻtkazishni tashkil qilish, alkogolli ichimlik isteʼmol qilgan yoki isteʼmol qilmaganligini aniqlash uchun tekshiruv oʻtkazilishidan bosh tortgan taqdirda, qonunchilikda belgilangan tartibda chora koʻrish uchun hujjatlarni rasmiylashtirishi;

ruxsat etilmagan, qiyoslash sertifikatga ega boʻlmagan, qiyoslash sertifikatining amal qilish muddati tugagan yoki belgilangan tartibda ichki ishlar organlari hisobida mavjud boʻlmagan alkotesterdan foydalanmasligi;

tekshiriluvchi shaxsga alkotester tekshiruvi yoki tibbiy tekshiruv oʻtkazish jarayonidagi huquq va majburiyatlarini tushuntirishi;

tekshiriluvchi shaxsni alkotester tekshiruvi natijalarining nusxasi bilan taʼminlashi lozim.

Masʼul xodimlar qonunchilikda belgilangan boshqa majburiyatlarni ham bajaradi.

14. Masʼul xodimlar xizmat vazifalarini bajarishda quyidagi huquqlarga ega:

mazkur Nizomning 5-bandida koʻrsatilgan asoslarga koʻra alkotester tekshiruvini oʻtkazish;

oʻz xizmat majburiyatlarini amalga oshirish chogʻida fuqarolarning shaxsini aniqlash maqsadida maxsus elektron maʼlumotlar bazasidan foydalanish.

Masʼul xodimlar qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

15. Tekshiriluvchi shaxs masʼul xodimlar bilan oʻzaro munosabatlarda quyidagi huquqlarga ega:

masʼul xodimlardan nima sababdan ichki ishlar organlariga olib kelinganligini, oʻzini tanishtirishini, xizmat guvohnomasini koʻrsatishini talab qilish;

oʻz ona tilidan hamda tarjimon xizmatidan foydalanish;

alkotester tekshiruvi natijalari bilan tanishish;

huquqbuzarlik holatini aniqlashda foydalanilgan alkotesterning qiyoslash sertifikatini koʻrsatishni talab qilish;

masʼul xodimlarning harakatlari yoki harakatsizligi, rasmiylashtirilgan huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi maʼmuriy bayonnoma hamda chiqarilgan qaror ustidan yuqori turuvchi organ (mansabdor shaxs)ga yoki sudga shikoyat qilish;

alkotester tekshiruvidan bosh tortish va tibbiy tekshiruv oʻtkazilishini talab qilish.

Tekshiriluvchi shaxs qonunchilik hujjatlarida belgilangan boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

16. Tekshiriluvchi shaxs:

masʼul xodimlarning qonuniy talablariga boʻysunishi va ularni bajarishi;

yonida shaxsini tasdiqlovchi yoki oʻzini identifikatsiya qilish imkonini beradigan hujjatlari boʻlgan hollarda masʼul xodimlar talabiga koʻra ularni tekshirish uchun taqdim etish lozim.

Tekshiriluvchi shaxsga alkotester tekshiruvi jarayonida yuqoridagilardan boshqa majburiyatlar yuklanishi mumkin emas.

17. Shaxsini tasdiqlovchi hujjati mavjud boʻlmagan tekshiriluvchining shaxsi ichki ishlar organlarining vakolatli xodimlari tomonidan maxsus elektron maʼlumotlar bazasidan yordamida aniqlanadi.

Tekshiriluvchining shaxsini tasdiqlovchi hujjati mavjud emasligi uni alkotester tekshiruvi yoki tibbiy tekshiruvdan oʻtkazmaslik uchun asos boʻlmaydi.

18. Tibbiy tekshiruv ichki ishlar organlariga olib kelingan vaqtda yoki uzogʻi bilan ikki soat ichida oʻtkazilishi lozim.

19. Tuman (shahar) davolash-profilaktika muassasalarida alkogolli ichimlik isteʼmol qilganlik holatida ekanligiga gumon qilingan shaxs har taraflama klinik tekshiruvdan oʻtkaziladi va etanol bugʻlari bor-yoʻqligini aniqlash maqsadida ulardan chiqarilayotgan nafas havosi namunasi olinadi.

20. Alkogolli ichimlik isteʼmol qilganlik holatining klinik belgilarini aniqlash imkoni boʻlmagan hollarda (shoshilinch tez tibbiy yordam koʻrsatilishini talab qiluvchi holatlar), tekshiruvdan oʻtkazish uchun qon namunasi masʼul xodimning qarori asosida tegishli davolash-profilaktika muassasalarida olinadi.

Bunda tekshiriluvchi shaxsning alkogolli ichimlik isteʼmol qilganligi toʻgʻrisidagi tibbiy xulosa qonning laboratoriya tekshiruvi natijalari asosida chiqariladi.

21. Chiqarilayotgan nafas havosi tarkibidagi alkogol miqdorini va sifatini aniqlash uchun Oʻzbekiston Respublikasida qoʻllanishga ruxsat etilgan hamda tekshiruvdan oʻtgan alkotesterlardan foydalaniladi.

22. Tibbiy tekshiruv natijalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlangan shakldagi bayonnoma tuziladi. Bayonnomada tekshiruv sanasi va tartib raqami alkogolli ichimlik isteʼmol qilganlik holatini aniqlash boʻyicha tibbiy tekshiruvdan oʻtgan shaxslar hisobini yuritish daftarining tartib raqamiga muvofiq holda koʻrsatiladi.

23. Bayonnomaning barcha bandlari hech qanday qisqartirish va boshqa oʻzgartirishlarsiz toʻldiriladi. Bayonnoma tibbiy tekshiruvni oʻtkazgan shifokor tomonidan imzolanadi va tekshiruv oʻtkazilgan tibbiyot muassasasining muhri bilan tasdiqlanadi.

24. Tibbiy tekshiruvdan oʻtkazilgan shaxsga tibbiy tekshiruv bayonnomasi nusxasi (qogʻoz yoki elektron shaklda) beriladi.

25. Biologik suyuqliklarning va chiqarilayotgan nafas havosi tarkibining laboratoriya tekshiruvi natijalari inobatga olingan kompleks tibbiy tekshiruv natijalari tekshiriluvchi shaxsning holati toʻgʻrisidagi xulosaning asosi hisoblanadi.

26. Tekshiriluvchi shaxs tekshiruvdan yoki ayrim tekshiruv turidan bosh tortgan hollarda, shifokor tomonidan daftarga va bayonnomada “tekshiruvdan bosh tortdi” deb yozib qoʻyiladi.

27. Tibbiy tekshiruv asosida xulosa tuziladi, unda tekshiriluvchi shaxsning tekshiruv vaqtidagi holati aniq yoritilishi zarur. Shifokor xulosa tuzayotganda, quyidagi holatlardan birini belgilashi lozim:

alkogolli ichimlik isteʼmol qilganlik holati aniqlanmadi;

alkogolli ichimlik isteʼmol qilganlik holati aniqlandi.

28. Tibbiy tekshiruvdan oʻtkazilgan shaxs tekshiruvdan oʻtkazish natijalari toʻgʻrisidagi xulosa bilan uni olib kelgan masʼul xodimlar oldida tanishtiriladi.

29. Tekshiriluvchi shaxsda xulosaga nisbatan eʼtirozlar mavjud boʻlgan hollarda, u boshqa tibbiyot muassasasida qayta tibbiy tekshiruvdan oʻtkazishni talab qilishga haqli. Bunda qayta tibbiy tekshiruv alkogolli ichimlik isteʼmol qilganlik holati aniqlangan yoki masʼul xodim shaxsning alkogolli ichimliklar isteʼmol qilganligi boʻyicha asoslarini maʼlum qilgan paytdan boshlab, uzogʻi bilan bir soat ichida boshqa yaqin masofada joylashgan tibbiyot muassasasida oʻtkazilishi lozim.

Tekshiriluvchi shaxs alkogolli ichimlik isteʼmol qilganlik holatini aniqlash yuzasidan xususiy tibbiyot muassasalarida tibbiy tekshiruvdan oʻtishini maʼlum qilgan taqdirda, tekshiriluvchi shaxs xususiy tibbiyot muassasasida oʻz hisobidan tekshiruvdan oʻtkazilib, tekshiruv toʻgʻrisida maʼlumotnoma olinadi.

30. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.