Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Polsha Respublikasi Hukumati oʻrtasida
Madaniyat, fan, oliy taʼlim, maorif va sport sohalari uchun 2022 — 2026-yillarga moʻljallangan Ijro dasturi
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Polsha Respublikasi Hukumati, keyingi oʻrinlarda “Tomonlar” deb ataluvchilar,
ikki mamlakat oʻrtasida madaniyat, fan, oliy taʼlim maorif va sport sohalaridagi hamkorlikni chuqurlashtirish va qoʻllab-quvvatlash istagini bildirib,
1995-yil 11-yanvarda Varshavada imzolangan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Polsha Respublikasi Hukumati oʻrtasida madaniy va ilmiy hamkorlik toʻgʻrisidagi Bitimni amalga oshirish maqsadida,
2022 — 2026-yillarda madaniyat, fan, oliy taʼlim, maorif va sport sohalarida quyidagilarni amalga oshirish toʻgʻrisida kelishib oldilar.
I. Fan, oliy taʼlim va maorif
1-modda
Tomonlar quyidagi sohalarda keng qamrovli hamkorlik dasturlarini amalga oshirishga eʼtibor qaratadilar:
1) Fan, oliy taʼlim va taʼlim tizimlari, ularni rivojlantirish rejalari va ularni isloh qilish yoʻnalishlari toʻgʻrisida axborot almashish;
2) Tomonlar uchun alohida qiziqish uygʻotadigan sohalarda xodimlarni tayyorlash;
3) maktablar va taʼlim muassasalari oʻrtasidagi hamkorlikni ragʻbatlantirish;
4) konferensiyalar, simpoziumlar, shuningdek, fan olimpiadalari va yoshlar oʻrtasida tanlovlarni tashkil etishga koʻmaklashish;
5) Yevropa Ittifoqi va Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taʼlim, fan va madaniyat masalalari boʻyicha tashkiloti (YUNESKO) loyihalari doirasida maorif, fan va madaniyat sohalarida hamkorlik qilish.
2-modda
1. Tomonlar ikki davlatning fan akademiyalari, oliy taʼlim muassasalari va boshqa manfaatdor tadqiqot muassasalari oʻrtasida quyidagi sohalarda toʻgʻridan-toʻgʻri hamkorlikni rivojlantirishga koʻmaklashadilar:
1) Qoʻshma tadqiqot loyihalarini amalga oshirish;
2) Qoʻshma tadqiqot loyihalar boʻyicha olimlar va mutaxassislar almashinuvi hamda ularning ilmiy seminarlar, konferensiyalar va simpoziumlarda ishtirok etishini taʼminlash;
3) Ilmiy va texnik axborot almashish.
2. Hamkorlik sohalari va ularning moliyaviy shartlari Tomonlarning manfaatdor institutlari tomonidan xatlar almashish yoki tegishli memorandumlar tuzish yoʻli bilan kelishib olinadi.
3. Tomonlar tadqiqotchilar va talabalarning rejalashtirilgan ilmiy ishlarini osonlashtirish uchun ularning yashashini qonuniylashtirish tartib-taomillarini soddalashtirish va tezlashtirish zarurligini qayd etdilar.
3-modda
Polsha tomoni har yili oʻzbek tomoniga quyidagilar yuzasidan amaliy yordam koʻrsatadi:
1) Oliy taʼlim va fan boʻyicha vakolatli vazir rahbarligidagi davlat oliy taʼlim muassasalarining turli yoʻnalishlar boʻyicha oliy taʼlim muassasalarida (birinchi va ikkinchi bosqich) oʻqish uchun besh (5) tagacha grantlar ajratish;
2) Jami, bir oydan oʻn oygacha davom etadigan oʻn oylik (10) tadqiqot amaliyotlarini tashkillashtirishda amaliy yordam koʻrsatish;
3) Polsha Respublikasida oʻqish uchun nomzodlarni saralash tegishli tartibda chet ellik abituriyentlarning bilimlariga tayanib aniqlanadi.
4-modda
Oʻzbek tomoni har yili Polsha tomoniga talabalar, doktorantlar va olimlar uchun bir oydan oʻn oygacha boʻlgan jami oʻttiz (30) oylik ilmiy stajirovkalar oʻtashini taʼminlaydi.
5-modda
Polsha tomoni oʻzbek tomonining taklifiga binoan polyak tili va polyak tilida oʻqitiladigan boshqa fanlarni oʻqitish darajasini oshirish maqsadida oliy oʻquv yurtlari professorlari va oʻqituvchilari — polyak tili va adabiyotini oʻqitish boʻyicha mutaxassislarni Oʻzbekiston Respublikasi taʼlim tizimidagi maktablar yoki Polsha jamoat tashkilotlarida, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi oliy oʻquv yurtlariga ishlash uchun yuboradi.
6-modda
Polsha tomoni oʻz imkoniyatlari va ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda, Oʻzbekiston Respublikasida polyak tili va polyak tilidagi boshqa fanlarni oʻqitishni tashkil etuvchi maktablar va Polsha jamoat tashkilotlarini zarur qoʻllanmalar, oʻquv materiallari va audiovizual qoʻllanmalar bilan taʼminlaydi.
7-modda
1. Oʻzbek tomoni Polsha tomonining taklifiga binoan Polshada oʻzbek tilini oʻqitish darajasini oshirish maqsadida Polsha Respublikasidagi oliy oʻquv yurtlariga oʻzbek tili va adabiyotini oʻqitish boʻyicha mutaxassislarni yuboradi.
2. Oʻzbekiston Respublikasining diplomatik vakolatxonasi yoki oʻzbek madaniy-maʼrifiy asotsiatsiasi maktablarda oʻzbek tili va madaniyatini oʻrganishini tashkil qilishlari mumkin.
3. Polsha tomoni oʻzbek tilini oʻqitishni tashkil etishda koʻmak koʻrsatadi.
II. Madaniyat
8-modda
Tomonlar madaniyat sohasida faoliyat koʻrsatayotgan muassasalar va tashkilotlar oʻrtasida bevosita hamkorlikka koʻmaklashadilar.
9-modda
Tomonlar kinematografiya sohasida, shu jumladan kino institutlari va assotsiatsiyalari oʻrtasidagi hamkorlikni, shuningdek, boshqa Tomon davlatida tashkil etiladigan xalqaro kinofestivallarda ishtirok etishni mazkur kinofestivallarning qoidalariga muvofiq taʼminlaydilar.
10-modda
Tomonlar arxiv ishi sohasida hamkorlikni rivojlantirishga koʻmaklashadilar, toʻplamlarni ilmiy, ijtimoiy va huquqiy maqsadlarda foydalanishga topshirishga, tajriba almashishga, ixtisoslashtirilgan nashrlar va hujjatlar nusxalarini har bir davlatda qoʻllaniladigan qonunchilikka muvofiq amalga oshirishga alohida eʼtibor qaratadilar.
11-modda
1. Tomonlar madaniy merosni muhofaza qilish va asrab-avaylash sohasida hamkorlikni, xususan, tajriba almashish va qoʻshma tadqiqot loyihalarini va konservatsiya ishlarini amalga oshirish orqali ragʻbatlantiradilar.
2. Tomonlar nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish sohasida tajriba almashadilar.
12-modda
Tomonlar oʻzlarining madaniy merosini tashkil etuvchi madaniy boyliklarni noqonuniy olib kirish, olib chiqish va ularga egalik huquqini oʻtkazishning oldini olish maqsadida har ikki davlatda amaldagi milliy qonunchilik va har ikki davlat uchun majburiy boʻlgan xalqaro konvensiyalarga muvofiq hamkorlik qiladilar. Tomonlar bir davlat hududidan noqonuniy olib chiqilgan va boshqa davlat hududiga noqonuniy olib kirilgan madaniy boyliklar qaytarilishini tasdiqlaydilar.
13-modda
1. Tomonlar ommaviy teleradiokompaniyalari oʻrtasidagi hamkorlikni, xususan, televideniye faoliyati yoʻnalishlari boʻyicha mavjud hamkorlik shartnomalari doirasidagi hamkorlikni ragʻbatlantiradilar.
2. Tomonlar ommaviy televideniye tomonidan alohida shartnomalar asosida taqdim etiladigan turli janrdagi, ayniqsa, madaniy, tarixiy va maʼrifiy mavzulardagi koʻrsatuvlarni keng targʻib etishni ragʻbatlantiradilar.
3. Barcha ikki tomonlama dasturlar va institutsional loyihalarni amalga oshirish har ikki Tomonning teleradiokompaniyalari oʻrtasida tuzilgan har bir loyiha uchun alohida shartnomalarda kelishib olinadi.
14-modda
Tomonlar Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taʼlim, fan va madaniyat masalalari boʻyicha tashkiloti (YUNESKO) doirasida madaniyat, fan, maorif, aloqa va axborotlashtirish sohalarida hamkorlikni, shuningdek, YUNESKO ishlari boʻyicha Tomonlarning milliy komissiyalari oʻrtasida ushbu sohalarda bevosita hamkorlikni qoʻllab-quvvatlaydilar.
III. Yoshlar va sport
15-modda
1. Tomonlar ikki davlat yoshlari oʻrtasida, jumladan, yoshlar tashkilotlari oʻrtasida aloqa va hamkorlikni rivojlantirishga, shuningdek, ushbu tadbirlarning qoidalariga muvofiq boshqa Tomon davlatida tashkil etiladigan xalqaro yoshlar festivallarida ishtirok etishni ragʻbatlantiradilar.
2. Tomonlar ikki davlatning sport taʼlim muassasalari va ilmiy institutlari, sport federatsiyalari, assotsiatsiyalari va klublari oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri aloqa oʻrnatishni ragʻbatlantiradilar.
3. Sport muassasalari hamkorligi quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
1) Turli sport turlarini, shu jumladan anʼanaviy sport va kurash sporti kabi oʻyinlarni targʻib qilish;
2) Tajriba, shuningdek, ilmiy va oʻquv materiallarini almashish;
3) Jismoniy tarbiya va sport mutaxassislarining malakasini oshirishga qaratilgan seminarlar va oʻquv kurslarini tashkil etish;
4) Barcha uchun sport sohasida mutaxassislar almashinuvi, dopingga qarshi kurash va sport musobaqalarida xavfsizlikni taʼminlash.
4. Almashinuv va uning moliyaviy shartlari manfaatdor muassasalar oʻrtasida bevosita kelishib olinadi.
IV. Almashinuv shartlari
16-modda
Shaxslar almashinuvi oliy taʼlim muassasalarida oʻqish, ilmiy stajirovka oʻtash, oliy oʻquv yurtlari oʻqituvchilari va oʻqituvchilari — til va adabiyot mutaxassislari, professor-oʻqituvchilar delegatsiyasi, shuningdek, qisqa muddatli tashriflar doirasida amalga oshiriladi.
17-modda
1. Qabul qiluvchi Tomon Dasturning 3 va 4-moddalariga muvofiq almashinuvda ishtirok etuvchi shaxslarni quyidagilar bilan taʼminlaydi:
1) Davlat oliy taʼlim muassasalarida toʻlovsiz oʻqish;
2) Talabalar turar joyida toʻlab beriladigan turar joy;
3) Har yili 1-iyungacha nomzodlar va ularning taʼlim yoʻnalishlari boʻyicha fikr-mulohazalar.
2. Yuboruvchi Tomon:
1) Dastur doirasida almashinuvda ishtirok etuvchi shaxslarning sogʻligʻi, shoshilinch tibbiy yordamga koʻra qaytish zarurati bilan bogʻliq holda qabul qiluvchi Tomon hududida boʻlishlari davomida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan har qanday xarajatlarni qoplaydigan tegishli amaldagi sayohat tibbiy sugʻurtasi; shoshilinch kasalxonada davolanish yoki oʻlim bilan bogʻliq holatlarda yordam koʻrsatish;
2) Nomzodlar soni va ularning taʼlim yoʻnalishlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni har yili 31-martgacha taqdim etish.
18-modda
1. Oʻzbek tomoni Dasturning 5-moddasiga muvofiq polyak tili va adabiyoti boʻyicha oʻqituvchilar va akademik oʻqituvchilarni Oʻzbekiston Respublikasidagi maktablar yoki jamoat tashkilotlari va oliy taʼlim muassasalarida ishlash uchun quyidagilar bilan taʼminlaydi:
1) Qabul qiluvchi Tomonning bir xil malakaga ega boʻlgan va bir xil lavozimda ishlaydigan mahalliy oʻqituvchiga va oʻqituvchi-mutaxassislariga belgilangan miqdorda oylik ish haqi (shuningdek taʼtil paytida);
2) Mavjud resurslarga qarab bepul turar joy;
3) Oʻzbekiston Respublikasining taʼlim muassasalarida ishlash uchun yuborilgan oʻqituvchilarni, shuningdek ularning oila aʼzolarini (er, xotin, voyaga etmagan bolalar) ishga joylashtirish bilan bogʻliq rasmiylashtirish ishlarini hal qilishda koʻmaklashish.
2. Polsha tomoni Dasturning 7.1-moddasiga muvofiq oʻzbek tomonidan yuboriladigan akademik oʻqituvchilar — oʻzbek tili va adabiyoti mutaxassislarini Polsha Respublikasidagi oliy taʼlim muassasalarida ishlashlari uchun:
1) Qabul qiluvchi Tomonning bir xil malakaga ega boʻlgan va bir xil lavozimda ishlaydigan mahalliy oʻqituvchiga va oʻqituvchi-mutaxassislariga belgilangan miqdorda oylik ish haqi (shuningdek taʼtil paytida);
2) Mavjud resurslarga qarab bepul turar joy;
3) Polsha Respublikasining taʼlim muassasalariga ishlash uchun yuborilgan oʻqituvchi/professorlarni, shuningdek, ularning oila aʼzolarini (er, xotin, voyaga yetmagan bolalar) ishga joylashtirish bilan bogʻliq rasmiylashtirish ishlarini hal qilishda koʻmaklashish.
3. Yuboruvchi Tomon Dasturning 5 va 7-moddalariga muvofiq almashinuvda ishtirok etuvchi shaxslarni, agar tibbiy yordam olish huquqiga ega boʻlmasa, ularning qabul qiluvchi davlatda yashash vaqtidagi tibbiy yordam va vatanga qaytarish yoki vafot etish bilan bogʻliq barcha xarajatlarni qoplaydigan sugʻurta polisiga ega boʻlishini taʼminlaydi.
19-modda
Mazkur Dastur kuchga kirgunga qadar oliy oʻquv yurtlarida, doktoranturada va stajirovkada oʻqigan shaxslar oldindan belgilangan shartlarda oʻqishni tugatgunga qadar davom ettiradilar.
V. Shaxsiy maʼlumotlar almashinuvi
20-modda
1. Shaxsiy maʼlumotlarni olgan Dasturni amalga oshiruvchi tashkilotlar (Dasturni amalga oshirish uchun har ikki davlat tomonidan vakolatlangan tashkilotlar tushuniladi) ulardan faqat Dastur maqsadlarida foydalanishi (ishlov berishi) mumkin.
2. Dasturni amalga oshiruvchi tashkilotlar shaxsiy maʼlumotlari ishlov berilgan shaxsga quyidagilar toʻgʻrisida xabar berilishini taʼminlashi shart:
1) Dasturni amalga oshiruvchi tashkilot toʻgʻrisida maʼlumot va uning aloqa maʼlumotlari;
2) Maʼlumotlarga ishlov berish maqsadlari va maʼlumotlarga ishlov berishning huquqiy asoslari;
3) Maʼlumotlarga ishlov berish toifalari;
4) Qabul qiluvchilar toifalari, agar mavjud boʻlsa, Dasturni amalga oshirish uchun shaxsiy maʼlumotlar oshkor etiladiganlar;
5) Iloji boʻlsa, shaxsiy maʼlumotlar saqlanadigan muddat yoki, agar buning iloji boʻlmasa, ushbu muddatni aniqlash uchun foydalaniladigan mezonlar;
6) Dasturni amalga oshiruvchi tashkilotdan shaxsiy maʼlumotlarga kirishni, ularni tuzatish yoki oʻchirishni yoki alohida maʼlumotlar subyektiga tegishli maʼlumotlarga ishlov berishni cheklashni talab qilish yoki bunday maʼlumotlarga ishlov berishga eʼtiroz bildirish huquqi;
7) Agar maʼlumotlarga ishlov berish uchun bunday rozilik zarur boʻlsa, rozilikni qaytarib olish huquqi;
8) Maʼlumotlar tashkilotning huquqlari buzilgan taqdirda vakolatli maʼmuriy organga yoki ushbu moddaning 9-bandida koʻrsatilgan Tomonlar sudiga shikoyat qilish huquqi;
9) Avtomatlashtirilgan qarorlar qabul qilishning mavjudligi, shu jumladan profilni yaratish (maʼlumot subyekti uchun mantiqiy maʼlumotlar, shuningdek, bunday qayta ishlashning ahamiyati va kutilayotgan oqibatlari).
3. Maʼlumotlarga ishlov berish maqsadi tugagandan soʻng, maʼlumotlar zudlik bilan yoʻq qilinishi va maʼlumotlarni bergan Bitimni bajaruvchi shaxs bu haqda xabardor qilinishi kerak.
4. Tomonlar shaxsiy maʼlumotlarni uzatish, qabul qilish, keyinchalik foydalanish va yoʻq qilish Bitimni bajaruvchi subyektlar tomonidan roʻyxatga olinishini taʼminlaydi.
5. Tomonlar Bitimni bajaruvchi subyektlarning toʻgʻri maʼlumotlarni uzatishini taʼminlaydilar. Agar Bitimni bajaruvchi tashkilot notoʻgʻri maʼlumotlarni uzatsa yoki ularni tegishli ruxsatsiz uzatsa, bunday tashkilot bunday maʼlumotlarni qayta ishlash yoki yoʻq qilish choralarini koʻrishi uchun ushbu fakt toʻgʻrisida maʼlumotlarni qabul qiluvchi tashkilotni darhol xabardor qilishi kerak.
6. Tomonlar qayta ishlangan maʼlumotlarning tegishli himoya darajasini taʼminlaydilar. Shu maqsadda Tomonlar shaxsiy maʼlumotlarni qabul qilib olgan Bitimni bajaruvchi shaxslarning:
1) Uzatilgan, saqlangan yoki boshqa tarzda ishlov berilgan shaxsiy maʼlumotlarga kirish, turli ehtimollik, ayniqsa tasodifiy yoki noqonuniy yoʻq qilish, yoʻqotish, oʻzgartirish, ruxsatsiz oshkor qilish natijasida yuzaga keladigan shaxslarning huquq va erkinliklarini buzish xavfiga mos keladigan xavfsizlik darajasini taʼminlash uchun tegishli texnik va tashkiliy chora-tadbirlarni amalga oshirish;
2) Shaxsiy maʼlumotlarga kirish huquqiga ega boʻlgan Bitimni bajaruvchi tashkilotning vakolati ostida ishlaydigan har qanday shaxs ularni faqatgina uning iltimosiga binoan qayta ishlashini taʼminlash.
7. Shaxsiy maʼlumotlarga ishlov berilgan shaxslarning huquq va erkinliklarini buzish xavfi yuqori boʻlishi mumkin boʻlgan shaxsiy maʼlumotlar buzilgan taqdirda, Tomonlar bunday buzilish haqida bir-birlarini xabardor qiladilar va bunday buzilishning oldini olish uchun barcha mumkin boʻlgan choralarni koʻradilar.
8. Shaxsiy maʼlumotlariga ishlov berilgan shaxs quyidagi huquqlarga ega:
1) Oʻz shaxsiy maʼlumotlariga kirish, tuzatish va oʻchirish, ularga ishlov berish, cheklash yoki ularga ishlov berishga eʼtiroz bildirish;
2) Bitimni bajaruvchi tashkilotdan quyidagi maʼlumotlarni olish:
a) uning shaxsiy maʼlumotlariga ishlov beradigan tashkilot yoki tashkilotlar toʻgʻrisida maʼlumot;
b) ularning shaxsiy maʼlumotlari taqdim etilgan tashkilot yoki tashkilotlar toʻgʻrisida maʼlumot;
v) maʼlumotlarga ishlov berish maqsadi;
g) ishlov berilgan maʼlumotlar toifalari.
9. Tomonlar maʼlumotlar subyektlarining vakolatli maʼmuriy organga yoki Tomonlar sudiga shikoyat qilish imkoniyatiga ega boʻlishini taʼminlaydilar, bu esa bunday shaxslar shaxsiy maʼlumotlariga notoʻgʻri ishlov berilgan deb hisoblagan vaziyatda oʻz huquqlarining amalga oshirilishini taʼminlaydi.
VI. Yakunlovchi va umumiy qoidalar
21-modda
1. Dastur oliy taʼlim, maorif, fan, madaniyat va sport sohalarida hamkorlikning boshqa shakllarini, agar bunday shakllar diplomatik kanallar orqali kelishilgan boʻlsa, istisno etmaydi.
2. Dastur doirasidagi barcha qarorlar va majburiyatlar ikki Tomonning qonunchiligiga muvofiq diplomatik kanallar orqali amalga oshiriladi.
22-modda
Dastur imzolangan kundan boshlab kuchga kiradi va 2026-yil 31-dekabrgacha amal qiladi.
Toshkent shahrida 2022-yil 3-iyun kuni ikki (2) nusxada, har biri oʻzbek, polyak va ingliz tillarida imzolandi, bunda barcha matnlar teng autentikdir. Ularni talqin qilishda kelishmovchiliklar yuzaga kelgan taqdirda, ingliz tilidagi matn ustuvor hisoblanadi.
(imzolar)