Tashqi iqtisodiy faoliyat sohasida konsalting xizmatlari bozorini kengaytirish, sifatli xalq iste’mol tovarlari, oziq-ovqat mahsulotlari, mashinalar, asbob-uskunalar va texnologiyalar import qilinishini ta’minlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Import kontraktlarini mustaqil ekspertiza qilish va O‘zbekiston Respublikasiga import qilinadigan tovarlarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish to‘g‘risidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin va u 1997-yil 15-dekabrdan boshlab amalga kiritilsin.

2. Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi va “O‘zinvestloyiha” injiniring kompaniyasining kontraktlarning import qilinadigan tovarlar sifati, miqdori, narxlar darajasiga va kontraktlarning boshqa shartlariga muvofiqligini mustaqil ekspertiza qiluvchi qo‘shma konsalting firmalari tashkil etish, shuningdek, GATT/VTOning jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish bo‘yicha Bitimi prinsiplariga va boshqa xalqaro talablarga muvofiq jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish haqidagi takliflariga rozilik berilsin.

Konsalting firmalari, agar ular Inspeksiya agentliklari xalqaro federatsiyasi talablariga javob bersa va “O‘zstandart” agentligida akkreditatsiya qilingan bo‘lsa, kontraktlarni mustaqil ekspertiza qilishga va jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazishga haqlidirlar.

3. O‘zbekiston Respublikasining import tovarlar yetkazib beruvchi xo‘jalik yurituvchi subyektlari kontraktlarni ekspertiza qilish va import qilinadigan tovarlarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish uchun o‘zlari tanlagan holda kontraktlarni keyinchalik Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligida ro‘yxatdan o‘tkazish sharti bilan konsalting firmalariga yoki tovarlarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazmasdan kontraktlarni belgilangan tartibda ekspertiza qilish va ro‘yxatdan o‘tkazish uchun Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligiga murojaat qilish huquqiga egadirlar, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan istisno.

4. Belgilansinki, tovarlarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish:

umumiy qiymati 10 ming AQSh dollaridan oshmaydigan kontraktlar bo‘yicha tovarlar yetkazib berishga;

O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi tomonidan beriladigan litsenziyalar bo‘yicha import qilinadigan maxsus tovarlar yetkazib berishga tatbiq etilmaydi.

5. Belgilab qo‘yilsinki;

kontraktlar ekspertizasi va import qilinadigan tovarlarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish natijalarining ishonchliligi va xolisligi uchun javobgarlik konsalting firmalariga yuklanadi;

konsalting firmalari tomonidan berilgan va belgilangan tartibda rasmiylashtirilgan kontraktlar ekspertizasi va import qilinadigan tovarlarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish natijalari O‘zbekiston Respublikasida tovarlar sifati, miqdori va narxlar darajasi bo‘yicha ekspertiza dalolatnomalari sifatida tan olinadi;

Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi konsalting firmalari tomonidan berilgan tovarlar sifati, miqdori va narxlar darajasi bo‘yicha ekspertiza dalolatnomalari asosida import kontraktlarini vakil hozir bo‘lganda hujjatlar tushgan paytdan boshlab 2 ish kuni mobaynida ekspertizadan o‘tkazadi.

8. Toshkent shahar hokimligi mazkur qarorga muvofiq tashkil etilayotgan konsalting firmalariga joylashish va ularni keyinchalik sotib olish uchun zarur kommunikatsiyalari va aloqa liniyalari bo‘lgan binolar berilishini ta’minlasin.

9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri O‘.T. Sultonov zimmasiga yuklansin.

1. Tovarlarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish deganda quyidagilar tushuniladi:

jo‘natiladigan tovarlarning miqdorini, sifatini va kelib chiqishini tasdiqlash uchun jismoniy nazoratdan o‘tkazish;

tovarlar narxining, tashish haqining, sug‘urta va boshqa yig‘imlarning tovar kelib chiqqan mamlakatdagi hamda xalqaro bozordagi narxlarning qaror topgan darajasiga muvofiqligini aniqlash uchun qiyosiy tahlil qilish;

mazkur yuk guruhining kontrakt talablariga, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasining bojxona yo‘riqnomalariga muvofiqligini tekshirish;

Tashqi iqtisodiy faoliyatning tovar nomenklaturasi asosida poshlina/soliq uchun ma’lumotlarni tekshirish.

2. Import kontraktlarini mustaqil ekspertiza qilish va import qilinadigan tovarlarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish GATT/VTOning jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish bo‘yicha bitimi prinsiplariga muvofiq, Inspeksiya agentliklari xalqaro federatsiyasi talablariga javob beruvchi hamda “O‘zstandart” agentligida akkreditatsiya qilingan konsalting firmalari tomonidan amalga oshiriladi.

3. O‘zbekiston Respublikasining import tovarlar yetkazib beruvchi xo‘jalik yurituvchi subyektlari kontraktlarni ekspertiza qilish va tovarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish uchun, o‘zlari tanlagan holda kontraktlarni keyinchalik qonun hujjatlarida belgilangan hollarda Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligida ekspertizadan o‘tkazish sharti bilan konsalting firmalariga yoki tovarlarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazmasdan, kontraktlarni belgilangan tartibda ekspertiza qilish Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligiga murojaat qilish huquqiga egadirlar, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan istisno.

4. Import qilinadigan tovarlarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish:

umumiy qiymati 10 ming AQSh dollaridan oshmaydigan kontraktlar bo‘yicha tovarlar yetkazib berishga;

O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi tomonidan beriladigan litsenziyalar bo‘yicha import qilinadigan maxsus tovarlar yetkazib berishga tatbiq etilmaydi.

5. Import qiluvchi va xorijiy eksport qiluvchi o‘rtasida tuziladigan kontraktlarda import qilinadigan tovarlarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish yoki o‘tkazmaslik to‘g‘risidagi modda nazarda tutilgan bo‘lishi kerak.

6. Import kontraktlarini mustaqil ekspertiza qilish va O‘zbekiston Respublikasiga import qilinadigan tovarlarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish ishlari quyidagi tartibni nazarda tutadi:

import qiluvchi kelishilgan ro‘yxatga muvofiq konsalting firmasiga:

a) Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasiga tovar import qilishni oqilona tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 1996-yil 1-oktabrdagi 342-son qarori qoidalari talablariga muvofiq kontraktni ekspertizadan o‘tkazish uchun;

b) eksport qiluvchi mamlakatida tovarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish uchun zarur bo‘lgan hujjatlarni taqdim etadi.

Konsalting firmasi import qiluvchidan ko‘rsatib o‘tilgan ishlar yuzasidan buyurtmanomani qabul qilib oladi va ishlarni bajarish shartlarini shartnoma shaklida rasmiylashtiradi, bunda u taqdim etilgan materiallarni ruxsatsiz uchinchi shaxslarga oshkor qilmaslikni kafolatlaydi.

7. Import qilinadigan tovarlarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazuvchi konsalting firmalari import qiluvchi va konsalting firmasi o‘rtasida Namunaviy shartnoma ishlab chiqishlari, taqdim etiladigan axborotning, shuningdek, kontrakt ekspertizasi va tovarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish natijalarining to‘g‘riligi va xolisligi uchun import qiluvchi oldida javob berishlari kerak. Xo‘jalik yurituvchi subyekt va konsaltin firmasi o‘rtasidagi shartnomada ushbu qoidani buzganlik uchun jarima sanksiyalari kelishib olinadi.

8. Tovarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish tartibi quyidagi bosqichlardan iborat bo‘ladi:

I. Buyurtmanoma beruvchi tashkilot konsalting firmasi bilan tovarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish bo‘yicha shartnomani imzolaydi.

II. Konsalting firmasi buyurtmanomani ro‘yxatdan o‘tkazadi va uni tovarlarni yetkazib beruvchi yoki jo‘natuvchi mamlakatdagi konsalting firmasining hammuassisi bo‘lgan kompaniya vakolatxonasiga yuboradi.

III. Tovar yetkazib beruvchi mamlakatdagi kompaniya vakolatxonasi eksport qiluvchini tovarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish uchun buyurtmanoma olinganligi va talab qilinadigan hujjatlarni taqdim etish zarurligi to‘g‘risida xabardor qiladi, shuningdek, tovarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish sanasi va joyini kelishib oladi.

IV. Eksport qiluvchi nazoratdan o‘tkazish sanasi va joyini tasdiqlaydi va hujjatlarni firma idorasiga jo‘natadi.

V. Jismoniy nazoratdan o‘tkazish va uning natijalari bo‘yicha hisobotni rasmiylashtirish nazoratdan o‘tkazish sanasi va joyi kelishilgandan keyin 5 kun mobaynida amalga oshiriladi.

VI. Agar tovarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish vaqtida biron-bir nomuvofiqliklar yoki buzilishlar aniqlanmasa, konsalting firmasi tekshirish natijalari bo‘yicha dalolatnoma beradi. Kontrakt shartlariga biron-bir nomuvofiqliklar aniqlangan taqdirda, konsalting firmasi kontraktga nomuvofiqlik to‘g‘risida sertifikat beradi.

VII. Konsalting firmasi tomonidan ko‘rsatiladigan xizmatlar haqini to‘lash masalalari xo‘jalik yurituvchi subyekt va konsalting firmasi o‘rtasidagi shartnomada kelishib olinadi.

9. Tovarlar yuk kelib chiqqan mamlakatda, odatda, tovarni tayyorlagan zavodda, omborlarda yoki yuklash portida nazoratdan o‘tkaziladi. Agar firma nazoratdan o‘tkazishni yuk kelib chiqqan mamlakatda amalga oshirish uchun ruxsatnomaga ega bo‘lmasa, nazorat yuk tushiriladigan joyda o‘tkaziladi.

10. Nazoratdan o‘tkazish konsalting firmalari mutaxassislari tomonidan, Xalqaro savdo palatasi (ISS) bilan kelishilgan, xalqaro miqyosda qabul qilingan tartibotlarga, eksport qiluvchining sifat kafolati standartlariga, GATT/VTOning jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish bo‘yicha Bitimiga, Inspeksiya agentliklari xalqaro federatsiyasi nizomlari va qoidalariga qat’iy muvofiq ravishda amalga oshiriladi.

Tovarlarning xususiyatiga qarab, nazorat tahlili o‘z joyida yoxud, zarurat bo‘lganda, konsalting firmasining xorijdagi laboratoriyasida o‘tkaziladi.

11. Quyidagilar import kontraktlari ekspertizasiga ijobiy dalolatnoma berish uchun asosiy shartlar hisoblanadi:

import qilinadigan tovarlar sifati, miqdori va narxlar darajasining qo‘yiladigan talablarga muvofiqligi;

kontraktning umumiy qabul qilingan xalqaro savdo huquqi me’yorlariga muvofiqligi;

kontrakt shartlarining O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga va me’yoriy hujjatlariga muvofiqligi;

kontrakt shartlarining boshqa davlatlar va xalqaro tashkilotlar oldida O‘zbekiston Respublikasi tomonidan qabul qilingan majburiyatlarga muvofiqligi;

maxsus tovarlar, texnologiya asbob-uskunalari, texnologiyalar va ularga berilgan patentlar va litsenziyalar import qilinganda vakolatli vazirliklar va idoralar xulosalarining mavjudligi.

12. Tovarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish nazarda tutilgan import kontrakti konsalting firmasi tomonidan ijobiy dalolatnoma berilgandan va qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda kontraktning O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligida ekspertizadan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi tegishli xulosasidan so‘ng kuchga kiradi.

Import qilinadigan tovarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish ijobiy dalolatnomasi va qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda kontraktning O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligida ekspertizadan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi tegishli xulosa tovar yetkazib beruvchiga uni jo‘natishga ruxsat beradi, import qiluvchiga esa — O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlari talablariga muvofiq ushbu tovar uchun haq to‘lashga asos bo‘ladi.

13. Import qilinadigan tovarlarni jo‘natishdan oldin nazorat qiluvchi konsalting firmalari O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi, Davlat bojxona qo‘mitasi, Moliya vazirligi va Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki bilan yaqin o‘zaro aloqada faoliyat ko‘rsatadilar.

14. Konsalting firmalari yagona hisob-kitob uchun har oyda tegishli banklarga ekspertiza dalolatnomalari berilgan import kontraktlari to‘g‘risida axborot taqdim etadilar.

15. Konsalting firmalari va davlat boshqaruv organlarining import qilinadigan tovarlarni jo‘natishdan oldin nazoratdan o‘tkazish jarayonidagi o‘zaro aloqalarini O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga muvofiq tashkil etiladigan Muvofiqlashtiruvchi kengash amalga oshiradi.

16. Tomonlardan biri Muvofiqlashtiruvchi kengashning qaroriga rozi bo‘lmagan hollarda u YuNSITRAL (BMTning xalqaro savdo bo‘yicha komissiyasi)ning tartibot qoidalariga muvofiq nizoli masalani uzil-kesil hal etish uchun xalqaro arbitrajga murojaat qilishi mumkin.