1. Garov majburiyatlar bajarilishini ta’minlash usullaridan biri hisoblanadi.

2. Garov tufayli kreditor (garovga oluvchi) qarzdor majburiyatlarni bajarmagan taqdirda garovga qo‘yuvchi garovga qo‘ygan mol-mulk qiymatidan ta’minlanish huquqiga egadir.

3. Qonun bo‘yicha haqiqiy bo‘lgan har qanday majburiyatning: zayom, (bank beradigan qarz), ijara, oldi-sotdi, yuklarni tashish va huquqning har qanday subyektlari (jismoniy va yuridik shaxslar, davlat) o‘rtasidagi boshqa majburiyatlarning bajarilishi garov bilan ta’minlanishi mumkin.

1. Garov to‘g‘risidagi asosiy qoidalar ushbu Qonun bilan belgilab qo‘yiladi.

2. Qoraqalpog‘iston Respublikasida garov bilan bog‘liq munosabatlar Qoraqalpog‘iston Respublikasi qonun hujjatlari bilan ham tartibga solinadi.

3. Agar O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida garov to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasining qonun hujjatlaridagidan o‘zgacha qoidalar belgilangan bo‘lsa, u holda xalqaro shartnoma qoidalari qo‘llaniladi.

1. Garov shartnoma yoki qonun hujjatlari tufayli yuzaga keladi.

2. Garovning yuzaga kelishini nazarda tutuvchi qonun hujjatida qanday majburiyat tufayli va aynan qaysi mol-mulk garovda turgan deb e’tirof etilishi lozimligi qayd qilingan bo‘lishi lozim.

1. Ashyolar, qimmatli qog‘ozlar, pul mablag‘lari, shaxsiy yordamchi xo‘jalik yuritish, yakka tartibda uy-joy qurish uchun kim oshdi savdosi asosida olingan yer uchastkasiga meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik huquqi, shuningdek savdo va xizmat ko‘rsatish sohasi obyektlari, turar joy binolari ular joylashgan yer uchastkalari bilan birgalikda, boshqa mol-mulk va mulkiy huquqlar garov narsasi bo‘lishi mumkin.

Shaxsiy xususiyatga ega bo‘lgan talablar, shuningdek garovga qo‘yilishi qonun bilan taqiqlab qo‘yilgan boshqa talablar garov narsasi bo‘lishi mumkin emas.

2. Garov huquqi kelgusida garovga qo‘yuvchining egaligiga (to‘liq xo‘jalik tasarrufiga yoki bevosita boshqaruviga) o‘tadigan mol-mulkka nisbatan shartnoma bilan tatbiq etilishi mumkin.

3. Basharti, shartnomada yoki qonunlarda o‘zgacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, mol-mulkka nisbatan garov huquqi mol-mulkning ashyolarini ham, tarkibiy samarasini ham o‘z ichiga oladi. Mol-mulkka nisbatan garov huquqi shartnomada yoki qonunlarda nazarda tutilgan hollarda, doirada va tartibda ajratib bo‘ladigan samarani, bo‘lg‘usi hosilni, chorva mollar naslini, buyum keltiradigan daromadlarni o‘z ichiga olishi mumkin.

4. Tarixiy, madaniy yoki o‘zga qimmati tufayli yoxud davlat xavfsizligi nuqtai nazaridan garov qo‘llanilishi mumkin bo‘lmagan obyektlar ro‘yxati O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilab qo‘yiladi.

1. Basharti, shartnomada yoki qonunlarda o‘zgacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, garov haqiqatda qondirish paytida bo‘lgan hajmdagi talabni qondiradi, foizlar, ijroni kechiktirib yuborish oqibatida yetkazilgan zararlarni qoplash, neustoykani (jarimani, penyani), jarimalarni to‘lash, garovga qo‘yilgan mol-mulkni saqlab turishga ketadigan zarur chiqimlar, shuningdek undiruv olish bilan bog‘liq sarf-xarajatlarni qoplash shular jumlasiga kiradi.

2. Garov kelgusida paydo bo‘luvchi talablarga nisbatan ham, basharti, tomonlar bunday talablarning garov bilan ta’minlanish miqdori to‘g‘risida kelishib olsalar, belgilanishi mumkin.

1. O‘rtadagi umumiy mol-mulk faqat barcha mulkdorlarning roziligi bilan garovga berilishi mumkin.

2. Mulkdorning umumiy hissabay mulkdagi o‘z ulushini garovga qo‘yish qolgan mulk egalarining rozilik berishini talab qilmaydi.

Basharti, shartnomalar yoki qonunlarda o‘zgacha qoidalar nazarda tutilmagan bo‘lsa, garovga qo‘yilgan mol-mulkning egasi (to‘liq xo‘jalik tasarrufi yoki bevosita boshqaruv huquqi subyekti) narsa tasodifan nobud bo‘lishi yoki tasodifan ishdan chiqishi xavfini o‘z zimmasiga oladi.

1. Yuridik yoki jismoniy shaxslar garovga qo‘yuvchi yoki garovga oluvchi bo‘lishlari mumkin.

2. Qarzdorning o‘zi ham, uchinchi shaxs (mulkiy kafil) ham garovga qo‘yuvchi bo‘lishi mumkin. Garovga qo‘yuvchi garovga berilayotgan mol-mulkka egalik (to‘liq xo‘jalik tasarrufi yoki bevosita boshqaruv) huquqiga ega bo‘lishi lozim.

Mol-mulk to‘liq xo‘jalik tasarrufi huquqi bilan birkitib qo‘yilgan korxona shu mol-mulk egasining yoki u vakolat bergan idoraning roziligi bilan umuman korxonaning, mulkiy majmualar sifatida uning tuzilmalari va bo‘linmalarining, shuningdek alohida binolar va inshootlarning garovini amalga oshiradi.

O‘ziga birkitib qo‘yilgan mol-mulkni bevosita idora qilish huquqiga ega bo‘lgan muassasa (tashkilot) o‘ziga ruxsat etilgan xo‘jalik faoliyatidan olingan daromadlar hisobiga orttirilgan ashyolar yoki huquqlarni garovga berishga xaqlidir.

Egalik huquqining keyingi subyektga o‘tishi to‘liq xo‘jalik tasarrufi yoki bevosita boshqaruvi ostidagi mol-mulk garoviga dahl qilmaydi.

3. Huquqlarni garovga qo‘yishda shu huquqlarga ega bo‘lgan shaxs garovga qo‘yuvchi bo‘lishi mumkin. Bir necha shaxsga birgalikda tegishli bo‘lgan huquq uning barcha egalarining roziligi bilangina garovga qo‘yilishi mumkin.

Ijarachi ijara shartnomasida nazarda tutilgan hollardagina ijaraga beruvchining roziligisiz o‘zining ijaraga oid huquqlarini garovga o‘tkazishga haklidir.

4. Boshqa davlatlarning yuridik va jismoniy shaxslari, shuningdek fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar, qonunlarda o‘zgacha qoidalar nazarda tutilmagan bulsa, garovga doir munosabatlarda O‘zbekiston Respublikasining yuridik va jismoniy shaxslari bilan ayni bir xil huquqlardan foydalanadilar hamda ayni bir xil majburiyatlarga ega bo‘ladilar.

1. Qonun va shartnoma garovga oluvchining zimmasiga uning tasarrufiga berilgan garovdagi mol-mulkni sug‘urta qilish majburiyatini yuklashi mumkin, agar ushbu mol-mulk uning egasi tomonidan sug‘urtalanmagan bo‘lsa.

Garovga qo‘yuvchining foydalanishida qoladigan garovdagi mol-mulkni sug‘urta qilish uning o‘ziga yuklanadi.

2. Shartnoma yoki qonunlar bilan garovga qo‘yuvchi zimmasiga davlat boshqaruv idoralari tomonidan uning xo‘jalik faoliyatini to‘xtatib qo‘yuvchi yoxud unga xalaqit qiluvchi yoki unga salbiy ta’sir etuvchi xatti-harakatlar sodir etilishi va hujjatlar qabul qilinishi (mol-mulkni musodara, rekvizitsiya qilish), shuningdek tugatilishi yoki xo‘jalik subyekti to‘lov qobiliyatini yo‘qotgan deb e’tirof etilishi hollaridan sug‘urta qilish majburiyati yuklanishi mumkin.

3. Garovdagi mol-mulk sug‘urta qilishda garovga oluvchi garov bilan ta’minlangan majburiyat summasigacha bo‘lgan sug‘urta puli summasini oluvchi deb ko‘rsatiladi. Garovga qo‘yuvchi sug‘urta pulining qoldiq summasini oladi.

Sug‘urta hollari sodir bo‘lganda garovga oluvchi o‘z talablari sug‘urta puli summasidan imtiyozli qondirilishi huquqiga ega bo‘ladi.

Garov shartnomasida tomonlarning nomi, joylashgan manzili (istiqomat joyi), garov turi, garov bilan ta’minlangan talabning mohiyati, uning miqdori, majburiyatni ijro etish muddatlari, garovdagi mol-mulkning ro‘yxati, qiymati va turgan joyi, shuningdek tomonlarning kelishuviga erishilgan boshqa ma’lumotlar ko‘rsatilgan bo‘lishi zarur.

1. Garov shartnomasi yozma shaklda tuzilishi lozim. Ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollarda garov shartnomasi notarial yo‘l bilan tasdiqlanishi va shunday ro‘yxatni yurituvchi davlat idorasida qayd etilishi zarur.

2. Ko‘chmas mulk va unga bo‘lgan huquqlarni garovga qo‘yish shartnomalari, shuningdek muomaladagi va qayta ishlovdagi mollarni garovga qo‘yish notarial yo‘l bilan albatta tasdiqlanishi hamda ro‘yxatdan o‘tkazilishi shart. Qonunlarda garov shartnomalarini notarial yo‘l bilan tasdiqlash va davlat ro‘yxatidan o‘tkazishning boshqa hollari nazarda tutilishi mumkin.

3. Basharti, shartnomada nazarda tutilgan bo‘lsa, notarial idora garov to‘g‘risidagi shartnomani tasdiqlash bilan bir paytda garov narsasini tasarrufdan chiqarishni taqiqlab qo‘yadi.

4. Garov sharti garov bilan ta’minlangan majburiyat yuzaga keluvchi shartnomaga kiritilishi mumkin. Bunday shartnoma ushbu Qonunda belgilangan tartibda notarial yo‘l bilan tasdiqlanishi va ro‘yxatdan o‘tkazilishi lozim.

5. Garov to‘g‘risidagi shartnoma shakliga, uni tasdiqlash va ro‘yxatdan o‘tkazish tartibiga rioya etilmagan hollarda shartnoma haqiqiy emas deb hisoblanadi.

Garov garov shartnomasi imzolangan paytdan e’tiboran, shartnoma ro‘yxatdan o‘tkazilishi lozim bo‘lgan hollarda esa, shartnoma ro‘yxatdan o‘tkazilgan paytdan boshlab vujudga keladi. Agar shartnomaga yoki qonunlarga muvofiq garov narsasi garovga oluvchida turishi lozim bo‘lsa, garov huquqi unga garov narsasi berilgan paytda, agar garov narsasi shartnoma imzolangunga qadar berilgan bo‘lsa, shartnoma imzolangan paytda vujudga keladi.

Garov narsasiga bo‘lgan mulkiy huquq (to‘liq xo‘jalik tasarrufi yoki bevosita boshqaruvi) garovga qo‘yuvchidan uchinchi shaxsga o‘tgan taqdirda garov o‘z kuchini saqlaydi.

1. Agar garov shartnomasida o‘zga qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, takroriy va keyingi garovlarga yo‘l qo‘yiladi. Bu holda avvalgi garovga oluvchining (avvalgi garovga oluvchilarning) garovi o‘z kuchini saqlab qoladi.

2. Garov huquqi keyinroq vujudga keladigan garovga oluvchining talabi avvalgi garovga oluvchining talablari to‘liq bajo etilgandan keyin qondiriladi.

3. Garovga qo‘yuvchi har bir garovga oluvchiga barcha avvalgi va keyingi garovlari haqida, shuningdek bu garovlar bilan ta’minlangan majburiyatlarning xususiyati va miqdori haqida ma’lum qilishi shart. Garovga qo‘yuvchi garovga oluvchilardan har birida u bu majburiyatni bajarmasligi oqibatida paydo bo‘ladigan zararni qoplashi shart.

Kreditor talablarini to‘liq hajmda qondirgan uchinchi shaxsga talab qilish huquqini ta’minlagan garov ham o‘tadi.

Garovga oluvchi garov bilan ta’minlangan pul majburiyati ijrosini qabul qilishdan voz kechganida tegishli pul notarial idora yoki bankning depozitiga o‘tkaziladi. Depozitga o‘tkazilgan pul qarzni to‘liq qoplasa, garov shartnomasi o‘z kuchini yo‘qotadi.

1. Qarzdor tomonidan kreditor oldidagi majburiyat bajarilmagan taqdirda, qarzdorning majburiyatini ta’minlashga garov bergan uchinchi shaxs (mulkiy kafil) undiruvning garovga qo‘yilgan narsaga qaratilishidan saqlanish maqsadida bu majburiyatni bajarishga xaqlidir.

2. Undirish garov narsasiga uni sotish yo‘li bilan qaratilgan taqdirda, mulkiy kafil qarzdordan uning qiymatini va ko‘rilgan zararni qoplashni talab qilishi mumkin.

1. Agar shartnomada yoki qonunlarda undiruvning garovga qo‘yilgan narsaga majburiy qaratilishiga yo‘l qo‘yilmaydigan imtiyozli muddat belgilangan bo‘lsa, garovga oluvchi asosiy majburiyat bo‘yicha talab muddati boshlangan paytda undiruvni garovga qo‘yilgan narsaga qaratish huquqiga ega bo‘ladi.

2. Agar shartnomada yoki qonunlarda o‘zgacha qoidalar nazarda tutilmagan bo‘lsa, qarzdor garov bilan ta’minlangan majburiyatning bir qismini bajargan taqdirda, garovga oluvchi garovga qo‘yilgan barcha mol-mulkka bo‘lgan huquqni saqlab qoladi.

Agar bir nechta ashyo yoki huquq garov narsasi bo‘lsa, garovga oluvchi ana shu barcha mol-mulk hisobiga yoki ashyolar (huquqlar)dan birortasi hisobiga talabini qondirishi mumkin, bunda keyinchalik garov narsasini tashkil etuvchi boshqa ashyolar (huquqlar) hisobiga talabini qondirish imkonini saqlab qoladi.

1. Agar qonunda o‘zgacha qoidalar belgilanmagan bo‘lsa, qarzdor garov bilan ta’minlangan majburiyatni bajarmagan taqdirda kreditor talabini garovga qo‘yilgan mol-mulk qiymatidan qondirish sud, xo‘jalik sudi va xolislar sudining qaroriga binoan amalga oshiriladi.

Qonunlarda nazarda tutilgan hollarda undiruvni garovga qo‘yilgan mol-mulkka qaratish notariusning ijro etish yozuvi asosida muqarrar tartibda amalga oshiriladi.

Agar qonun hujjatlarida o‘zgacha qoidalar nazarda tutilmagan bo‘lsa, garov narsasini sotish sud ijrochisi tomonidan sud bergan ijro varaqasi yohud xo‘jalik sudining buyrug‘i yoki notariusning ijro etish yozuvi asosida qonunlarda nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.

Garov narsasini sotish kimoshdi savdosi (ochiq savdoda) yoki vositachilik do‘konlari orqali amalga oshiriladi.

2. Undiruv garovga qo‘yilgan narsaga qaratilganda garovga oluvchining talabi boshqa kreditorlarga nisbatan imtiyozli tarzda qondiriladi, O‘zbekiston Respublikasi qonunlarida ko‘zda tutilgan hollar bundan mustasno.

3. Agar garov narsasini sotishdan tushgan pul garov oluvchining talablarini qoplashga kamlik qilsa, shartnomada yoki qonunlarda o‘zgacha qoidalar yo‘q bo‘lgan taqdirda yetishmayotgan pulni garov oluvchi qarzdorning boshqa mol-mulkidan qonunlarda nazarda tutilgan navbat bilan olish huquqiga ega bo‘ladi.

4. Agar garov narsasini sotishdan tushgan pul kreditorning garov bilan ta’minlangan majburiyat bo‘yicha talablari miqdoridan ortiq bo‘lsa, kreditor bir oylik muddat ichida qarzdorga farqni to‘lashi shart.

1. Garovga oluvchi garov to‘g‘risidagi shartnomada nazarda tutilgan hollarda, garovda turgan mol-mulkni mustaqil ravishda sotishga haqlidir.

2. Garovga qo‘yuvchi mol-mulkni qasddan arzon bahoda sotganligi uchun javob berishi to‘g‘risida garovga oluvchi oldiga talab qo‘yishga haqlidir. Garov narsasini vositachilik asosida, bozorda yoki kimoshdi savdosida sotish garovga oluvchining arzon bahoda sotganlikda aybi yo‘qligining shartidir.

1. Agar kimoshdi savdosi (ochiq savdo) amalga oshmagan deb e’lon qilgan bo‘lsa, garovga oluvchi garovga qo‘yilgan mol-mulkni ushbu Qonunning 19-moddasida nazarda tutilgan oqibatlar bilan dastlabki bahosida o‘zida qoldirishga haqlidir.

2. Kimoshdi savdosi (ochiq savdo) amalga oshmagan deb e’lon qilinishi oqibatida garovga oluvchi garov narsasini o‘zida qoldirgan hollarda, u qonunlarga muvofiq o‘z talablariga nisbatan ustunlikka ega bo‘lgan da’volarni qondirishi shart. Bunday hollarda garovga oluvchining javobgarligi bu mol-mulkning kimoshdi savdosi (ochiq savdo) uchun belgilangan dastlabki bahosidan oshmasligi lozim.

Garov huquqi:

a) garov bilan ta’minlangan majburiyat ijro etilganda;

b) garovga qo‘yilgan mol-mulk nobud bo‘lganda;

v) garov narsasiga bo‘lgan huquq garovga oluvchiga o‘tganida;

g) garovga qo‘yilgan mol-mulk majburan sotilganda;

d) da’vo muddati o‘tib ketganligi oqibatida garov bilan ta’minlangan majburiyat bo‘yicha kreditorning o‘z talablari qanoatlantirilishi mumkin bo‘lmaganda;

e) garov narsasini tashkil etuvchi huquqning amal qilish muddati tugaganda;

j) Qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda to‘xtatiladi.

Yuridik shaxs – garovga qo‘yuvchi qayta tashkil etilgan yoki tugatilganda garovga oluvchi garov bilan ta’minlangan majburiyatni bajarish muddati boshlanishidan qat’i nazar, undiruvni garovga qo‘yilgan mol-mulkka qaratish huquqiga ega bo‘ladi.

1. Zakalat — ko‘char mol-mulkning garovidir, bunda garov narsasini tashkil etuvchi ashyo garovga qo‘yuvchi tomonidan garovga oluvchi ixtiyoriga beriladi.

2. Kreditorning garovga qo‘yuvchi bilan kelishuviga binoan garov narsasi garovga qo‘yuvchi ixtiyorida qulflangan va garovga oluvchining muhri bosilgan holda (ishonchli garov) qoldirilishi mumkin. Alohida belgilangan ashyo garov to‘g‘risida dalolat beruvchi belgilar qo‘yilgan holda garovga qo‘yuvchi ixtiyorida qoldirilishi mumkin.

1. Garovga oluvchi garov narsasidan shartnomada yoki qonunlarda nazarda tutilgan hollardagina foydalanish huquqiga ega. U garov narsasidan foydalanishda ega bo‘lgan mulkiy foyda birinchi navbatda ashyoni saqlash bilan bog‘liq chiqimlarni qoplashga sarflanadi yoki garov bilan ta’minlangan majburiyat foizlarini yohud majburiyatning o‘zini uzish hisobiga o‘tkaziladi.

2. Garovga oluvchi majburiyat to‘liq bajarilgunga qadar ashyoni ushlab turishga haqlidir.

3. Garovga oluvchining aybi bo‘lmagani holda garov narsasi nobud bo‘lishi, shikastlanish yoki qiymati pasayishi xavfi paydo bo‘lgan taqdirda, u bunday narsani almashtirishni talab qilishga, qarzdor bu talabni bajarishni rad etgan taqdirda esa undirishni garovga qo‘yilgan mol-mulkka muddatidan ilgari qaratishga haqlidir. Tushgan pul, agar shartnomada yoki qonunlarda o‘zgacha qoidalar nazarda tutilmagan bo‘lsa, notarial idora yoki bank depozitiga qo‘yiladi va garov narsasi bo‘lib xizmat qiladi.

4. Agar garov bilan ta’minlangan talab bajarilishi oqibatida garov to‘xtatilsa, garovga oluvchida turgan garovga qo‘yilgan mol-mulk garovga qo‘yuvchiga qaytarib berilishi yoki uning ko‘rsatmasiga binoan garov huquqi paydo bo‘lishi vaqtiga ko‘ra keyingi garovga oluvchiga berilishi lozim.

Agar shartnomada yoki qonunda o‘zgacha qoidalar nazarda tutilmagan bo‘lsa, garovga oluvchi:

a) zakalat narsasini yoki shartnomada nazarda tutilgan narsasini saqlab qolish uchun zarur choralarni ko‘rishi;

b) shartnomada nazarda tutilgan hollarda garovga qo‘yuvchining manfaatlarini ko‘zlab garovga qo‘yilgan ashyodan daromad chiqarib olishi;

v) garov narsasining nobud bo‘lishi yoki shikastlanishi xavfi paydo bo‘lganida zudlik bilan garovga qo‘yuvchiga xabar qilishi;

g) qarzdor yoki uchinchi shaxs majburiyatni bajarganidan keyin garov narsasini darhol qaytarib berishi;

d) ashyoga – garov narsasiga egalik qilish bilan bog‘liq soliqlar va yig‘imlarni garovga qo‘yuvchi hisobidan to‘lashi shart.

Agar garovga oluvchi zakalat narsasini lozim darajada saqlamayotgan yoki undan foydalanmayotgan bo‘lsa, garovga qo‘yuvchi istalgan paytda garovni to‘xtatishni talab qilishga yoxud zakalat bilan ta’minlangan majburiyatni muddatidan oldin bajarishga haqlidir.

1. Garovga oluvchi, agar yo‘qotish, kamomad yoki shikastlanish uning aybi bo‘lmagani holda sodir bo‘lganini isbotlay olmasa, garov narsasining yo‘qolgani, yetishmasligi yoki shikastlangani uchun javob beradi.

Agar garovxona yoki mol-mulk zakalati uchun qarz berish faoliyat sohasi hisoblanuvchi boshqa tashkilot garovga oluvchi bo‘lsa, garovga oluvchi garov narsasining yo‘qolishi, kamomadi yoki shikastlanishi bartaraf qilib bo‘lmaydigan kuchlar ta’siridan qasd qilish yoki garovga qo‘yuvchining o‘ta ehtiyotsizligi oqibatida sodir bo‘lganini isbotlagan taqdirdagina javobgarlikdan ozod qilinishi mumkin.

2. Garovga oluvchi zakalat chog‘ida zakalat narsasi yo‘qolgani va kamomadi uchun yo‘qolgan (etishmagan) narsaning qiymati miqdorida, zakalat narsasi shikastlangani uchun esa qo‘yilgan ashyoning qiymati qanchaga pasaygan bo‘lsa, shuncha summa miqdorida javobgar bo‘ladi. Agar ashyoni zakalatga qabul qilib olishda zakalat narsasi baholangan bo‘lsa, garovga oluvchining javobgarligi ko‘rsatilgan bahodan ortiq bo‘lmasligi lozim.

Garovga oluvchi zakalat narsasi yo‘qolgani, kamomadi yoki shikastlanishi tufayli ko‘rilgan zararni, agar bu qonunlarda yoki shartnomada nazarda tutilgan bo‘lsa, garovga qo‘yuvchiga to‘liq hajmda qoplanishi shart.

1. Mol-mulkni garovxonada yoki fuqarolarga garov evaziga pul qarz berish xo‘jalik (tadbirkorlik) faoliyati turi hisoblanuvchi o‘zga korxona (tashkilot)da garovga qo‘yish shartnomasi ikki tomon imzolaydigan egasining nomi yozilgan garov guvohnomasini berish yo‘li bilan rasmiylashtiriladi va majburiy ro‘yxatdan o‘tkazilmaydi.

2. Garovxona (garovxona yumushlarini amalga oshiruvchi o‘zga korxona) garovga olingan mol-mulkni garovga qo‘yuvchi hisobidan mol-mulkni garovga qabul qilib olishda qo‘yilgan bahoda sug‘urta qilishi shart.

3. Garov bilan ta’minlangan qarz o‘z muddatida uzilmagan taqdirda, garovxona (o‘zga korxona) imtiyozli bir oylik muddat o‘tganidan keyin bu mol-mulkni vositachilik do‘koni orqali haqiqiy qiymati bo‘yicha, lekin belgilanganidan kam bo‘lmagan bahoda sotishga haqlidir. Tushgan pulning qarzlar va boshqa chiqimlar qoplanganidan keyin (5-moddaning 1-bandi) qolgan qismi garovga qo‘yuvchiga qaytariladi.

1. Korxonalar, binolar, inshootlar, kvartiralar, transport vositalari va ushbu Qonunning 4-moddasida uqtirib o‘tilgan boshqa mol-mulk garovga qo‘yilgan mol-mulkni garovga qo‘yuvchida qoldiriladigan garov narsasi bo‘lishi mumkin.

2. Bo‘laklarga ajraladigan samara, agar u ajralish chog‘idan boshlab uchinchi shaxs huquqlari obyektiga aylanmagan taqdirda, ushbu moddaning 1-bandida ko‘rsatilgan garov narsasi bo‘lishi mumkin.

3. Garovga qo‘yuvchi tomonidan uchinchi shaxsga vaqtincha egalik qilish yoki foydalanishga berib qo‘yilgan mol-mulk garovi uni garovga qo‘yuvchida qoldiriladigan garov hisoblanadi.

Mol-mulk garovga qo‘yuvchida qoldiriladigan garovda, basharti shartnomada o‘zgacha qoidalar nazarda tutilmagan bo‘lsa, garovga oluvchi:

a) garov narsasining mavjudligi, miqdor, holati va saqlanish sharoitlarini hujjatlar bo‘yicha va amaliy jihatdan tekshirishga;

b) garovga qo‘yuvchidan garov narsasi saqlanishi uchun zarur choralar ko‘rishni talab qilishga;

v) garov narsasiga nisbatan uning yo‘qolishi yoki shikastlanishi xavfini tug‘diradigan tajovuzlar qilishni, kim tomonidan sodir etilayotganidan qat’i nazar, to‘xtatishni talab etishga haqlidir.

Agar garov narsasi garovga oluvchining aybi bo‘lmagani holda yo‘qolgan va garovga qo‘yuvchi uni tiklamagan yoki garovga oluvchining roziligi bilan qiymati teng boshqa mol-mulkka almashtirmagan bo‘lsa, garovga oluvchi garov bilan ta’minlangan majburiyat muddatidan oldin bajarilishini talab qilishga haqlidir.

Agar shartnomada yoki qonunda o‘zgacha qoidalar nazarda tutilmagan bo‘lsa, mol-mulk garovga qo‘yuvchida qoldiriladigan garovda garovga qo‘yuvchi:

a) garov narsasiga uning belgilangan maqsadiga muvofiq ravishda egalik qilish va undan foydalanishga;

b) garov narsasini garov bilan ta’minlangan majburiyat bo‘yicha qarzni sotib oluvchiga o‘tkazgan holda olib qo‘yish yoxud ijaraga berish yo‘li bilan tasarruf etishga haqlidir.

Mol-mulk garovga qo‘yuvchida qoldiriladigan garovda, agar shartnomada o‘zgacha qoidalar nazarda tutilmagan bo‘lsa, garovga qo‘yuvchi:

a) garov narsasini o‘z hisobidan uning to‘liq qiymatiga sug‘urta qildirishi;

b) garov narsasining saqlanishi yuzasidan, xususan asosli va joriy ta’mirlashni qo‘shgan holda, choralar ko‘rishi;

v) garov narsasini ijaraga berganlik to‘g‘risida garov oluvchini xabardor qilishi shart.

Garovga qo‘yuvchi ushbu Qonun 33-moddasining “a” va “b” bandlarida nazarda tutilgan majburiyatlarni buzgan taqdirda garovga oluvchi garov bilan ta’minlangan majburiyatni bajarish muddati boshlangunga qadar undirishni garov narsasiga qaratishga haqlidir.

Garov narsasi garovga qo‘yuvchida yoki uchinchi shaxsda qoladigan ko‘chmas mulk garovi ipoteka deb e’tirof qilinadi.

1. Yer bilan bog‘liq mol-mulk — imorat, inshoot, ko‘p kvartirali uylardagi kvartiralar, korxonalar, boshqa mulkiy majmualar, yuridik va jismoniy shaxslar mulkida bo‘lgan savdo va xizmat ko‘rsatish sohasi obyektlari, shuningdek turar joy binolari ular joylashgan yer uchastkalari bilan birga qonunlar bilan ko‘chmas mulk sirasiga kiritilgan boshqa mol-mulk, shuningdek transport vositalari ipoteka narsasi bo‘lishi mumkin.

2. Agar ipoteka to‘g‘risidagi shartnomada nazarda tutilgan bo‘lsa, ko‘chmas mulkdan xo‘jalikda va o‘zga tarzda foydalanish natijalari, shu jumladan mahsulot, samara va boshqa daromadlar garovning mustaqil narsasi bo‘lishi mumkin.

1. Ipoteka shartnomasi ushbu Qonunning 11-moddasida belgilangan tartibda rasmiylashtiriladi.

2. Agar shartnomada nazarda tutilgan bo‘lsa, notarial idora shartnomani tasdiqlash bilan bir paytda ipoteka narsasini tasarrufdan chiqarishni taqiqlab qo‘yadi.

3. Ipoteka bilan ta’minlangan majburiyat mazmuni o‘zgartirilgan, keyingi ipotekada, shuningdek ipoteka narsasiga bo‘lgan mulk huquqi (to‘liq xo‘jalik tasarrufi yoki bevosita boshqaruvi) garovga qo‘yuvchidan boshqa shaxsga o‘tganida qo‘shimcha ravishda ro‘yxatdan o‘tkaziladi. Mazkur talabning buzilishi majburiyatda amalga oshirilgan o‘zgartishlar haqiqiy emas deb topilishiga sabab bo‘ladi.

4. Ipoteka bilan ta’minlangan majburiyat qarzdor tomonidan bajarilganida, garovga oluvchi garovga qo‘yuvchining talabiga binoan ipotekani ro‘yxatdan o‘tkazgan idoraga ro‘yxat daftariga tegishli o‘zgartishlarni kiritish uchun zarur bo‘lgan hujjatlarni taqdim etishi shart. Garovga oluvchi mazkur talabni bajarmagan hollarda garovga qo‘yuvchi undan o‘ziga yetkazilgan zararni to‘liq hajmda qoplashni talab qilishga haqlidir.

Agar shartnomada yoki qonunda o‘zgacha qoidalar nazarda tutilmagan bo‘lsa, ipoteka garovi qo‘yuvchisi:

a) ipoteka narsasiga uning belgilangan maqsadiga muvofiq ravishda egalik qilish va undan foydalanishga;

b) garovga oluvchining roziligi bilan ipoteka narsasi sotilgan taqdirda asosiy majburiyatni muddatidan oldin bajarishga yoxud asosiy qarzni garov topshirig‘i bilan birgalikda sotib oluvchiga o‘tkazgan holda ipoteka narsasini sotishga;

v) ipoteka narsasini ijaraga topshirishga haqlidir.

Agar shartnomada yoki qonunda o‘zgacha qoidalar nazarda tutilmagan bo‘lsa, ipoteka garovi qo‘yuvchisi:

a) asosli va joriy ta’mirlashni amalga oshirishni qo‘shgan holda ipoteka narsasining saqlanishi uchun zarur choralarni ko‘rishi;

b) ipoteka narsasini sug‘urta qildirishi;

v) ipoteka narsasi nobud bo‘lgan taqdirda, qiymati nobud bo‘lgan narsa qiymatiga teng ko‘chmas mulk berishi yoki muddat kelishidan qat’i nazar, majburiyatni to‘liq hajmda yoxud uning tegishli qismini bajarishi;

g) ipoteka narsasini ijaraga berganlik to‘g‘risida garovga oluvchini xabardor qilishi shart.

1. garovga qo‘yuvchi ipoteka narsasini saqlash uchun choralarni ko‘rishga doir majburiyatlarini buzgani taqdirda, garovga oluvchi zaruratga qarab, undirishni ipoteka narsasiga qaratgan holda ipoteka bilan ta’minlangan majburiyatning muddatidan oldin bajarilishini talab qilishga haqlidir.

2. Garovga qo‘yuvchi ipoteka narsasini sug‘urta qilish bo‘yicha majburiyatlarni buzgan taqdirda garovga oluvchi asosiy qarz muddatidan oldin bajarilishini talab qilishga yoxud ipoteka narsasini o‘z hisobidan, lekin garovga qo‘yuvchining manfaatlarini ko‘zlab undan sug‘urta qildirishga ketgan chiqimlarni undirgan holda, sug‘urta qilishga haqlidir.

3. Ushbu moddaning 1 va 2-bandlarida uqtirib o‘tilgan oqibatlar, ipoteka narsasi garovga qo‘yuvchida yoki uchinchi shaxsda turganidan qat’i nazar, boshlanadi. Garovga qo‘yuvchi bunday uchinchi shaxsning xatti-harakatlari uchun garovga oluvchi oldida baayni o‘z xatti-harakatlaridek javobgar bo‘ladi.

Ipoteka narsasi garovga qo‘yuvchi tomonidan begonalashtirilishiga faqat garovga oluvchining roziligi bilan yo‘l qo‘yiladi.

Imoratlar, binolar yoki inshootlar ipotekasida ko‘rsatilgan obyektlar joylashgan yer uchastkasidan foydalanish huquqi ham ular bilan bir paytda garov narsasiga aylanadi. Bunday hollarda undirish garov narsasiga qaratilganda imoratni, binoni, inshootni qo‘lga kirituvchiga bir yo‘la yer uchastkasidan foydalanish huquqi ham o‘tadi.

1. Jamoa (shirkat) mulkiga, shuningdek fuqarolarning mulkiga asoslangan korxonalarni ipotekaga berish korxonaning o‘zi tomonidan amalga oshiriladi.

2. To‘liq xo‘jalik tasarrufi huquqiga asoslangan korxonalar ipotekasi korxona mulkdorining roziligi bilan ana shu korxona tomonidan amalga oshiriladi.

3. Agar qonunda yoki shartnomada o‘zgacha qoidalar nazarda tutilmagan bo‘lsa, korxona ipotekasi uning barcha mol-mulkini, shu jumladan asosiy fondlar va dastmoya mablag‘larni, shuningdek korxonaning mustaqil balansida aks etgan boshqa boyliklarni o‘z ichiga oladi.

4. Garovga qo‘yuvchi korxona garovga oluvchining talabiga binoan unga yillik balansni taqdim etishi shart.

5. Korxona ipotekasi bilan ta’minlangan majburiyat bajarilmagan taqdirda garovga oluvchi korxonaning moliyaviy ahvolini sog‘lomlashtirish yuzasidan ipoteka shartnomasida nazarda tutilgan chora-tadbirlarni ko‘rishga, shu jumladan korxona boshqaruvi tarkibiga ishlab chiqarilgan mahsulotni hamda korxonaning boshqa mol-mulkini tasarruf etish huquqi cheklangan vakillar tayinlashga haklidir.

6. Ushbu moddaning 5-bandida nazarda tutilgan choralar kutilgan natijalarni bermagan holda garovga oluvchi undirishni ipotekada turgan korxonaga qaratishga haqlidir.

Agar shartnomada yoki qonunda nazarda tutilgan bo‘lsa, korxona garovga oluvchiga o‘tadi. Bu holda ipoteka narsasining uzil-kesil bahosi korxonaning o‘tish paytida, garovga qo‘yuvchi va garovga oluvchi o‘rtasidagi kelishuviga binoan belgilanadi, nizo paydo bo‘lganda esa sud yoki xo‘jalik sudining qaroriga binoan belgilanadi.

1. Xom ashyo, butlovchi buyumlar, yarim tayyor va tayyor mahsulotlar muomaladagi va qayta ishlashdagi mollarning garov narsasi bo‘lishi mumkin.

Muomaladagi va qayta ishlashdagi mollar garovida garov narsasi (mol zaxiralari, xomashyo, materiallar, yarim tayyor va tayyor mahsulot kabilar)ning tarkibi va natural shaklini o‘zgartirishga, ularning umumiy qiymati garov to‘g‘risidagi shartnomada ko‘rsatilganidan kam bo‘lib qolmasligi sharti bilan yo‘l qo‘yiladi.

Agar shartnomada o‘zgacha qoidalar nazarda tutilmagan bo‘lsa, garovga qo‘yilgan mollarning garov bilan ta’minlangan majburiyatning bajarilgan qismiga mutanosib ravishda ularning qiymatini pasaytirishga yo‘l qo‘yiladi.

2. Muomaladagi va qayta ishlashdagi mollar garovida garovga qo‘yuvchi tomonidan realizatsiya qilingan mollar qo‘lga kirituvchining mulkiga, to‘liq xo‘jalik tasarrufiga yoki bevosita boshqaruviga o‘tgan paytdan boshlab garov narsasi bo‘lishdan to‘xtaydi, garovga qo‘yuvchi sotib olgan, garov to‘g‘risidagi shartnomada nazarda tutilgan mollar ularga nisbatan garovga qo‘yuvchining mulkiy yoki to‘liq xo‘jalik tasarrufi huquq paydo bo‘lgan paytdan boshlab garov narsasiga aylanadi.

1. Garovga qo‘yuvchi garovga qo‘yilgan molga daxldor yumushlarni alohida hisobga olib borishi shart. U garov narsasiga egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etish huquqini saqlab qoladi.

2. Garovga oluvchi garovga qo‘yilgan molning miqdori, holati va qiymatini, shuningdek saqlash sharoitini istalgan paytda tekshirish huquqiga ega.

3. Garovga qo‘yuvchi garov to‘g‘risidagi shartnoma talablarini bajarmagan taqdirda garovga oluvchiga garovga qo‘yilgan molni unga berishni yoki molni garovga qo‘yuvchining ixtiyorida qulflangan yoki garovga oluvchining muhri bosilgan holda qoldirishni, yoxud garov bilan ta’minlangan qarzni muddatidan oldin undirishni talab qilish huquqi beriladi.

1. Garovga qo‘yuvchiga tegishli egalik qilish va foydalanish huquqlari, shu jumladan ijarachining huquqlari, majburiyatlaridan kelib chiquvchi boshqa huquqlar (talablar) va o‘zga mulkiy huquqlar garov narsasi bo‘lishi mumkin.

2. Garov narsasi bo‘lishi qonun bilan man qilingan huquqlarni garovga qo‘yishga yo‘l qo‘yilmaydi.

3. Yer uchastkasiga bo‘lgan huquqlarni, shuningdek o‘zga tabiiy resurslarga nisbatan bo‘lgan huquqlarni garovga qo‘yishga qonunlarda belgilangan me’yor va shartlarda ruxsat etiladi.

4. Muddatli huquq uning amal qilish muddati tugagunga qadargina garov narsasi bo‘lishi mumkin.

5. Garovga qo‘yuvchi huquqlar garovi amalga oshirilgani haqida o‘z qarzdorini xabardor qilishi shart. Basharti, huquqlar garovi to‘g‘risidagi shartnomada o‘zgacha qoidalar belgilanmagan bo‘lsa, garovga qo‘yuvchiga nisbatan qarzdor hisoblanuvchi shaxs garovga oluvchi majburiyatini bajarishi lozim.

1. Basharti, shartnomada o‘zgacha qoidalar nazarda tutilmagan bo‘lsa, huquqlar garovida garovga qo‘yuvchi:

a) garovga qo‘yilgan huquqning haqiqiyligini ta’minlash;

b) garovga qo‘yilgan huquqni berib yubormasligi;

v) garovga qo‘yilgan huquq to‘xtatilishiga yoki uning qiymati kamayishiga sabab bo‘luvchi xatti-harakatlar qilmasligi;

g) garovga qo‘yilgan huquqni uchinchi shaxslar tomonidan qilinadigan tajovuzlardan himoya qilish uchun zarur bo‘lgan barcha choralarni ko‘rishi;

d) garovga oluvchiga garovga qo‘yilgan huquqda sodir bo‘lgan o‘zgarishlar to‘g‘risidagi, uning uchinchi shaxslar tomonidan buzilganligi haqidagi ma’lumotlarni xabar qilishi shart.

2. Ushbu moddaning 1-bandida nazarda tutilgan qoidalarga garovga qo‘yuvchining huquqiy vorislariga nisbatan garovga qo‘yilgan huquqlar doirasida qo‘llaniladi.

Agar shartnomada o‘zgacha qoidalar nazarda tutilmagan bo‘lsa, huquqlar garovga oluvchi:

a) majburiyat bilan ta’minlangan garov ijrosi muddati boshlanganidan qat’i nazar, agar garovga qo‘yuvchi ushbu Qonunning 47-moddasi 1-bandida nazarda tutilgan majburiyatlarni buzgan bo‘lsa, garovga qo‘yilgan huquq o‘ziga o‘tkazilishini sud orqali talab qilishga;

b) garovga qo‘yilgan huquq masalasi ko‘rib chiqiladigan sud ishida uchinchi shaxs sifatida qatnashishga;

v) garovga qo‘yuvchi 47-moddaning 1-bandi “g” bandchasida nazarda tutilgan majburiyatlarni buzgan taqdirda, garovga qo‘yilgan huquq uchinchi shaxslar tomonidan buzilishining oldini olish uchun mustaqil ravishda himoya choralarini ko‘rishga haqlidir.

1. Agar garovga qo‘yuvchining qarzdori garov bilan ta’minlangan majburiyat garovga qo‘yuvchi tomonidan bajarilgunga qadar o‘z majburiyatini bajarsa, bunda garovga qo‘yuvchi olgan barcha narsalar garov narsasiga aylanadi, garovga qo‘yuvchi bu haqda garovga oluvchini darhol xabardor qilishi shart;

2. Agar garov shartnomasida o‘zgacha qoidalar belgilanmagan bo‘lsa, garovga qo‘yuvchi o‘z qarzdoridan majburiyatni bajarish hisobiga pul summalari olishda garovga oluvchining talabiga ko‘ra garov bilan ta’minlangan majburiyatni bajarish hisobiga tegishli summalarni o‘tkazishi shart.

1. Qimmatli qog‘ozlar garovi to‘g‘risidagi shartnoma, agar qonunlar yoki tomonlarning kelishuvida o‘zgacha qoidalar nazarda tutilgan bo‘lsa, ushbu Qonunning 11-moddasida belgilangan tartibda tuziladi.

2. Tomonlarning kelishuviga binoan garovga qo‘yilgan qimmatbaho qog‘ozlar saqlash uchun notarial idora yoki bankka depozitga topshirishi mumkin.

3. Garov narsasi hisoblanuvchi qimmatbaho qog‘ozlardan keladigan daromadlar, agar shartnomada yoki qonun hujjatlarida o‘zgacha qoidalar nazarda tutilmagan bo‘lsa, garovga qo‘yuvchiga tegishli bo‘ladi.

4. 24 — 26-moddalarning qoidalari ko‘rsatuvchiga to‘lanadigan qimmatbaho qog‘ozlar garoviga nisbatan ham amal qiladi.

5. Garov narsasi hisoblanuvchi pul mablag‘lari notarial idora yoki bankning depozit hisobida saqlanadi. Ushbu summaga hisoblanadigan foizlar garovga qo‘yuvchiga tegishli bo‘ladi.

6. Basharti, qimmatbaho qog‘ozlar yoki pul mablag‘larining garovga oluvchisi bank bo‘lsa, unda garov shartnomasi notarial yo‘l bilan tasdiqlanmaydi va maxsus ro‘yxatdan o‘tkazilmaydi.

Davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi lozim bo‘lgan korxonaning butunlay yoki boshqa mol-mulkning garovga qo‘yilishi bunday ro‘yxatni amalga oshiradigan idorada ro‘yxatga olinishi lozim.

Agar mol-mulk garovi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi lozim bo‘lsa, unda garov to‘g‘risidagi shartnoma ro‘yxatga olingan paytdan boshlab tuzilgan deb hisoblanadi.

1. Yuridik yoki jismoniy shaxs – tadbirkor:

a) garovlarni ro‘yxatga olish daftari yuritishi;

b) garov yuzaga kelganidan so‘ng o‘n kundan kechiktirmay garov va narsasi, shuningdek garov bilan ta’minlangan majburiyat hajmi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga oluvchi yozuvlarni daftarga kiritishi shart.

2. Yuridik yoki jismoniy shaxs – tadbirkor jabrlanuvchiga – garovga oluvchiga yoki tegishlicha uchinchi shaxsga garovlarni ro‘yxatga olish daftariga yozuvlarni o‘z vaqtida kiritmaganlik, yozuvlarning to‘liq emasligi yoki noaniqligi, shuningdek garovlarni ro‘yxatga olish daftarini taqdim etish majburiyatidan bo‘yin tovlash oqibatida yetkazilgan zararni qoplashi shart.

1. Garovni ro‘yxatga olish garovga qo‘yuvchining arizasiga binoan, agar shartnomada o‘zga muddat ko‘rsatilmagan bo‘lsa, garov to‘g‘risidagi shartnoma imzolangan paytdan boshlab 20 kundan kechiktirmay amalga oshiriladi.

2. Ro‘yxatga olishni amalga oshiruvchi idora qaydlov yozuvlari to‘g‘risida darhol garovga qo‘yuvchiga xabar qilishi shart.

Garov to‘g‘risidagi ro‘yxatga olish yozuvi:

a) garovga qo‘yuvchining (garovga qo‘yuvchilarning) va garovga oluvchining (garovga oluvchilarning) nomi va manzilini;

b) garov to‘g‘risidagi shartnomaning imzolanishi va amalga kirishi yoxud qonundan kelib chiquvchi garov yuzaga kelishi sanasini;

v) garov bilan ta’minlangan majburiyat miqdorini;

g) garov narsasining qisqacha tavsifi;

d) garovga qo‘yuvchining garov narsasiga bo‘lgan huquqlari xususiyatini o‘z ichiga olishi lozim.

Agar garov narsasi kelgusida garovga qo‘yuvchi tomonidan sotib olinishi lozim bo‘lsa, unda uni sotib olish mumkin bo‘lgan muddat ko‘rsatiladi.

Ariza beruvchining talabiga binoan garovni ro‘yxatdan o‘tkazgan idora garov bilan ta’minlangan majburiyatning miqdorini, ro‘yxatga olish yozuvi qayd etilgan sana va vaqtni hamda uning tartib raqamini tasdiqlovchi ro‘yxatga olish to‘g‘risidagi guvohnoma beradi.

1. Garovni ro‘yxatga olish 5 yil mobaynida amal qiladi va garov bilan ta’minlangan majburiyat bajarilgunga yoxud bunday majburiyatning amal qilish muddati tugagunga qadar navbatdagi besh yillik muddatga uzaytirilishi mumkin.

2. Agar garovni ro‘yxatga olishning amal qilish muddati qarzdor (garovga qo‘yuvchi) korxonani tugatish to‘g‘risida sudda ish qo‘zg‘ash paytiga qadar tugasa, ro‘yxatga olish yakunlangan paytdan boshlab oltmish kun mobaynida va tugatish uchun belgilangan muddat o‘tgunga qadar o‘z kuchini saqlab qoladi.

3. Garovni ro‘yxatga olishning amal qilish muddatini uzaytirish to‘g‘risidagi ariza ro‘yxatga olishning besh yillik muddati tugashiga kamida 6 oy qolganida jo‘natilishi lozim.

4. Agar garovning ro‘yxatga olinishini uzaytirish to‘g‘risidagi ariza ushbu moddaning 3-bandida ko‘rsatilgan muddat tugagunga qadar jo‘natilmagan bo‘lsa, ro‘yxatni amalga oshirgan idora ro‘yxatga olishning amal qilish muddati tugaganidan so‘ng ro‘yxatga olish daftaridagi garov to‘g‘risidagi yozuvni bekor qilishi lozim.

Manfaatdor shaxs garovni ro‘yxatga olishni rad etganlik yoki g‘ayriqonuniy ravishda ro‘yxatga olganlik ustidan ro‘yxatga oluvchi idora joylashgan erdagi sudga shikoyat arizasi berishga haqlidir.

1. Garovni ro‘yxatga olishni amalga oshirgan idora tegishli yuridik yoki jismoniy shaxs — tadbirkorning mol-mulki garovlarini ro‘yxatga olishga doir ma’lumotlarni manfaatdor shaxslarning talabi bilan ularga yuborishi shart.

2. Garovlarni ro‘yxatga olish to‘g‘risidagi ma’lumotlarni yo‘llash bilan bog‘liq xizmatlarga ariza beruvchi tomonidan haq to‘lash miqdori va tartibini O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilaydi.

Garovni ro‘yxatga olishni amalga oshirgan idora garov bilan ta’minlangan shartnoma to‘liq yoki qisman bajarilgani to‘g‘risida yoxud garovga qo‘yuvchi endilikda garov narsasining mulkdori hisoblanmasligi (to‘liq xo‘jalik tasarrufi, bevosita boshqaruvi huquqiga ega emasligi) to‘g‘risida notarial yo‘l bilan tasdiqlangan xabarnoma olsa, bu idora darhol ro‘yxat daftariga tegishli yozuvni kiritishi shart.

Garovni ro‘yxatga olish va uni uzaytirish, ro‘yxatga olish to‘g‘risidagi guvohnomalarni berish, shuningdek ro‘yxat daftaridan ko‘chirmalar yuborish uchun davlat boji to‘lanadi.

Garovga oluvchi garovga qo‘yuvchidan garovni ro‘yxatdan o‘tkazishga doir belgilangan muddatlarni buzganlik uchun jarima undirishga, shuningdek muddatni o‘tkazib yuborish oqibatida yetkazilgan zararning jarima bilan qoplanmagan qismini to‘lashni talab qilishga haqlidir. Jarima miqdori shartnoma bilan belgilanadi.

Ushbu Qonunda ko‘rsatilgan harakatlar umuman yoki lozim darajada amalga oshirilmagan hollarda asossiz ro‘yxatga olgan yoki ro‘yxatga olishni asossiz rad etgan idora g‘ayriqonuniy xatti-harakatlari to‘fayli yoxud harakatsizligi tufayli yetkazilgan zararni qoplashi shart.

Shartnoma imzolanganidan keyin qonunlarda garovga oluvchining va (yoki) garovga qo‘yuvchining ahvolini o‘zgartiruvchi me’yorlar belgilangan hollarda garov to‘g‘risida ilgari imzolangan shartnomaning talablari uning butun amal qilish muddatida o‘z kuchini saqlab qoladi.

1. O‘zbekiston Respublikasi tomonidan garov huquqini yoxud garovga qo‘yuvchining garovga qo‘yilgan mol-mulkka bo‘lgan huquqini to‘xtatuvchi qonunlar qabul qilingan taqdirda, bu hujjatlar qabul qilinishi natijasida garovga oluvchiga yetkazilgan zarar qiymati unga O‘zbekiston Respublikasi tomonidan to‘liq hajmda to‘lanadi. Zarar qiymatini to‘lashga doir nizolar sud tomonidan hal qilinadi.

2. Davlat tomonidan davlat mulkiga aylantirish, qiymatini to‘lash sharti bilan davlat ixtiyoriga olish kabi mol-mulk yoki huquqlarni majburan tortib olish choralari, shuningdek o‘z oqibatlariga ko‘ra shunga o‘xshash choralar ko‘rilgan taqdirda O‘zbekiston Respublikasi shu choralarni amalga oshirish natijasida garovga oluvchiga yetkazilgan zarar qiymatini to‘laydi.

3. Davlat idorasining garovga qo‘yilgan mol-mulkni yoki garovga qo‘yilgan huquqlarni bevosita olib qo‘yishga qaratilmagan qarori, shu jumladan garovga qo‘yilgan uy, boshqa imoratlar, inshootlar yoki dov-daraxtlar joylashgan yer uchastkasini olib qo‘yish to‘g‘risidagi qarori munosabati bilan garovga qo‘yilgan mol-mulkka bo‘lgan mulkiy huquq to‘xtatilgan yoki garovga qo‘yilgan huquqlar to‘htatilgan hollarda, bu qaror tufayli garovga oluvchi ko‘rgan zarar qiymati unga to‘liq hajmda to‘lanadi. Zarar qiymatini to‘lashga doir nizolar sud yoki xo‘jalik sudi tomonidan hal qilinadi.

1. Joylardagi davlat hokimiyati yoki davlat boshqaruvi idorasining qonunlarga nomuvofiq ravishda chiqargan hujjati natijasida garovga oluvchining garov narsasiga egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etishga doir huquqlari buzilgan taqdirda, bunday hujjat garovga oluvchining da’vosiga binoan sud yoki xo‘jalik sudi tomonidan haqiqiy emas deb e’tirof etilishi mumkin.

2. Ushbu moddaning 1-bandida nazarda tutilgan oqibatlar garovga qo‘yuvchi garov narsasini xo‘jalikda to‘liq tasarruf etish yoki operativ boshqarish huquqidan mahrum etilgan hollarda ham yuzaga keladi.

3. Ushbu moddaning 1-bandida ko‘rsatilgan hujjatlar chiqarilishi natijasida garovga oluvchiga yetkazilgan zarar qiymati tegishli davlat hokimiyati yoki davlat boshqaruv idorasi tomonidan to‘liq xajmda to‘lanishi lozim.

1. Garov shartnomasidagi tomonlarning huquq va majburiyatlari, shartnomaning shakli, u qayerda tuzilgan bo‘lsa, shu mamlakat qonunlari bilan yoki garov to‘g‘risidagi shartnomani tuzish chog‘ida tomonlarning o‘zi tanlangan mamlakatning qonunlari bilan yoxud tomonlarning o‘zaro kelishuviga binoan belgilanadi.

2. Garov to‘g‘risidagi shartnomaga nisbatan huquq qo‘llash borasida tomonlar o‘rtasida bitim bo‘lmagan taqdirda, garovga qo‘yuvchi qaysi mamlakatda ta’sis etilgan bo‘lsa, o‘z turar joyiga yoki asosiy faoliyat joyiga ega bo‘lsa, ana shu mamlakat qonunlari qo‘llaniladi.

3. Muayyan mol-mulk yoki huquqning garov shartnomasining obyekti bo‘la olishi yoki bo‘la olmasligi tegishli ravishda mol-mulkka mulkdorlik huquqlarini tartibga soluvchi qonunlar bilan hamda shu huquq yuzaga kelgan huquqiy munosabatlarni tartibga soluvchi qonunlar bilan belgilab qo‘yiladi.

4. O‘zbekiston Respublikasida joylashgan imoratlar, binolar, inshootlar va boshqa ko‘chmas mol-mulkning garovi to‘g‘risidagi shartnoma shakli, shuningdek unga bo‘lgan huquqlar shakli O‘zbekiston Respublikasida ta’sis etilgan, turar joyi yoki asosiy faoliyat joyiga ega bo‘lgan garovga qo‘yuvchi tomonidan tuzilgan muomaladagi mol-mulk garovi shartnomasining shakli O‘zbekiston Respublikasining qonunlari bilan belgilanadi.

1. Ushbu Qonunga muvofiq garovni ro‘yxatga olish majburiy bo‘lgan hollarda, agar u:

a) O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashgan ko‘chmas mol-mulk garov narsasi bo‘lsa;

b) O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashgan ko‘chmas mol-mulkka bo‘lgan huquq garov narsasi bo‘lsa;

v) muomaladagi va qayta ishlashdagi mollar garovi to‘g‘risidagi shartnomada garovga qo‘yuvchi O‘zbekiston Respublikasida ta’sis etilgan bo‘lsa, o‘z turar joyiga yoki asosiy faoliyat joyiga ega bo‘lsa;

g) dengizdagi qurilmalar, inshootlar garov narsasi bo‘lsa, agar ular O‘zbekiston Respublikasining yuridik yoki jismoniy shaxsining, yoxud O‘zbekiston Respublikasi ishtirokidagi ajnabiy yuridik shaxsning, yoxud qarorgohi O‘zbekiston Respublikasida joylashgan davlatlararo tashkilotning mulk yoki ijara obyekti bo‘lsa, O‘zbekiston Respublikasi idoralari tomonidan amalga oshiriladi.

2. Ajnabiy davlat idoralari tomonidan amalga oshirilgan garov to‘g‘risidagi shartnomani ro‘yxatga olish, agar unga garovni majburiy tarzda ro‘yxatga olishning ushbu moddaning 1-bandida belgilangan talablari buzilmagan bo‘lsa, e’tirof etiladi.

1. Garov to‘g‘risidagi tashqi savdo shartnomasida tomonlar garov to‘g‘risidagi shartnomani imzolashda yoki keyin kelishib olish asosida garovga qo‘yilgan mol-mulkni O‘zbekiston Respublikasidan tashqarida kimoshdi savdosi qilib sotishni belgilab qo‘yishga haqlidir.

2. Garovga qo‘yilgan mol-mulkni kimoshdi savdosi tarzida sotish tartiboti kimoshdi savdosi qaysi davlat hududida o‘tkaziladigan bo‘lsa, ana shu davlat huquqi bilan belgilanadi.

O‘zbekiston Respublikasida joylashgan garovga qo‘yilgan mol-mulk respublikadan tashqarida kimoshdi savdosida sotilsa, bunda dastavval O‘zbekiston Respublikasining boj to‘g‘risidagi qonunlarida ko‘zda tutilgan talablar bajarilmog‘i kerak.