Yuridik va jismoniy shaxslarning valyuta, eksport-import hamda boshqa tashqi iqtisodiy operatsiyalarini nazorat qilishni kuchaytirish, mahsulotlarni eksport qilishdan valyuta tushumlarining to‘liq va o‘z vaqtida tushishini ta’minlash, to‘lov muddati o‘tib ketgan debitorlik qarzlarini qisqartirish, shuningdek import qiluvchi korxonalarning valyuta mablag‘laridan samarali foydalanish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi tarkibida Valyuta va eksport-import operatsiyalarini nazorat qilish Bosh boshqarmasi 1-ilovaga muvofiq tashkil etilsin.

Davlat soliq organlari xodimlari soni 106 nafarga, shu jumladan markaziy apparat xodimlari — 20 nafarga ko‘paytirilsin.

O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi davlat soliq organlarining qo‘shimcha xodimlarini ta’minlash uchun budjetdan mablag‘ ajratsin.

2. Belgilab qo‘yilsinki, Bosh boshqarma boshlig‘i va boshqarmalar boshliqlari Davlat soliq qo‘mitasi raisi tomonidan tasdiqlanadilar. Hududiy bo‘limlar boshliqlari mintaqaviy soliq boshqarmalari boshliqlarining taqdimnomasiga binoan Davlat soliq qo‘mitasi raisi tomonidan tasdiqlanadilar.

3. Valyuta va eksport-import operatsiyalarini nazorat qilish Bosh boshqarmasi to‘g‘risida Nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

4. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari soliq organlarini O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining yangi tashkil etilayotgan bo‘linmalarini hisobga olgan holda zarur binolar, xizmat xonalari bilan ta’minlasinlar va qo‘shimcha maydon ajratsinlar.

5. “O‘zistiqbolstat” davlat qo‘mitasi, Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi va vakolatli banklar soliq organlarining tegishli bo‘linmalarini zarur axborot bilan ta’minlasinlar.

6. Davlat soliq qo‘mitasi bir hafta muddatda Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 4-martdagi 114-son qarori bilan tasdiqlangan Davlat soliq qo‘mitasi to‘g‘risida Nizomga o‘zgartirishlar hamda qo‘shimchalarni tayyorlasin va kiritsin.

Adliya vazirligi Davlat soliq qo‘mitasi, Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi, Moliya vazirligi va Markaziy bank bilan birgalikda bir oy muddatda O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining qonun hujjatlariga hamda qarorlariga o‘zgartirishlar va qo‘shimchalar kiritish bo‘yicha takliflarni ishlab chiqsin va kiritsin.

7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri o‘rinbosari B.S. Hamidov zimmasiga yuklansin.

1. O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi Valyuta va eksport-import operatsiyalarini nazorat qilish Bosh boshqarmasi (bundan keyin Bosh boshqarma deb ataladi) valyuta va eksport-import operatsiyalarini, shu jumladan eksportdan valyuta tushumlarining o‘z vaqtida va to‘liq hajmda tushishini hamda ularning Markaziy bankka majburiy sotilishini, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasining xo‘jalik yurituvchi subyektlari tomonidan aniq maqsadlar va dasturlar uchun Respublika valyuta birjasida sotib olingan valyuta mablag‘laridan samarali foydalanishni amalga oshirishga doir normativ hujjatlarning yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan to‘liq bajarilishini ta’minlashga qaratilgan qonunda nazarda tutilgan chora-tadbirlarni ro‘yobga chiqaradi.

2. Bosh boshqarma va uning mintaqaviy bo‘linmalari O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga va qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlariga, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi va Vazirlar Mahkamasi qarorlariga, O‘zbekiston Respublikasi qatnashchisi bo‘lgan xalqaro shartnomalarga, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 1991-yil 14-iyundagi qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi soliq organlari to‘g‘risida Nizomga, shuningdek ushbu Nizomga amal qiladi.

3. Bosh boshqarma o‘z faoliyatini O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Markaziy banki, Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi, huquqni muhofaza qilish organlari va vakolatli banklar, valyuta nazorati organlari bilan o‘zaro yaqin hamkorlikda amalga oshiradi, shuningdek o‘z vakolati doirasida ularning o‘zaro hamkorlik tizimini ishlab chiqadi va joriy qiladi.

4. Valyuta va eksport-import operatsiyalarini nazorat qilish Bosh boshqarmasiga boshliq rahbarlik qiladi.

Davlat soliq qo‘mitasi markaziy apparatida Bosh boshqarma tarkibida:

valyuta operatsiyalarini nazorat qilish boshqarmasi;

eksport-import operatsiyalarini nazorat qilish boshqarmasi;

statistika hamda valyuta va eksport-import operatsiyalarining bajarilishini tahlil qilish boshqarmasi tashkil etiladi.

5. Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalarida valyuta va eksport-import operatsiyalarini nazorat qilish bo‘limlari tashkil etiladi, ular Valyuta va eksport-import operatsiyalarini nazorat qilish Bosh boshqarmasiga bevosita bo‘ysunadilar.

6. Bosh boshqarma va boshqarmalar boshliqlari Davlat soliq qo‘mitasi raisi tomonidan tasdiqlanadi. Hududiy bo‘limlar boshliqlarini mintaqaviy soliq boshqarmalari boshliqlarining tavsiyanomasiga binoan Davlat soliq qo‘mitasi raisi tasdiqlaydi.

7. Bosh boshqarma O‘zbekiston Respublikasi normativ hujjatlarining valyuta va eksport-import operatsiyalarini amalga oshirishda qatnashuvchi korxonalar, tashkilotlar va jismoniy shaxslar tomonidan bajarilishini o‘z vakolati doirasida ta’minlaydi.

8. Quyidagilar Bosh boshqarma va uning mintaqaviy bo‘linmalarining asosiy vazifalari hisoblanadi:

tashqi iqtisodiy operatsiyalar bo‘yicha xorijiy valyutadagi mablag‘larning belgilangan tartibda to‘liq tushishini nazorat qilish;

eksport-import operatsiyalarini, shu jumladan O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi orqali markazlashtirilgan tartibda amalga oshiriladigan eksport-import operatsiyalarini amalga oshirishning to‘g‘riligini hamda ular bo‘yicha tushumlarning bir qismi O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankiga majburiy sotilishini nazorat qilish;

bojxona deklaratsiyalari va bitishuv pasportlari asosida eksport-import kontraktlarini to‘liq va o‘z vaqtida hisobga olishni ta’minlash, shuningdek, uni yanada takomillashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish;

korxonalar va tashkilotlarning qarzga olingan valyuta mablag‘laridan, shuningdek Respublika valyuta birjasida sotib olingan mablag‘lardan belgilangan maqsadda foydalanishni nazorat qilish;

erkin almashtiriladigan valyutaga import qilingan tovarlarni sotishdan olingan tushumlarni hisobga olish va konvertatsiyalash Tartibiga patent egalari bo‘lgan korxonalar tomonidan rioya etilishini nazorat qilish.

9. Bosh boshqarma o‘z zimmasiga yuklatilgan vazifalarga muvofiq quyidagi asosiy funksiyalarni bajaradi:

har oyda (10-kungacha) vakolatli banklardan, Davlat bojxona boshqarmasining Valyuta nazorati boshqarmasidan va Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligidan eksport-import kontraktlarining bajarilishi, ular bo‘yicha tushumning bir qismi O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankiga majburiy sotilishi, shuningdek valyuta mablag‘laridan foydalanish to‘g‘risidagi ma’lumotlarni nazorat qilish, tahlil etish va statistika ma’lumotlarini tayyorlash uchun zarur axborotni oladi;

Moliya vazirligi, Markaziy bank, Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi, vakolatli banklar va huquqni muhofaza qilish organlarining xuddi shunday bo‘linmalari bilan birgalikda respublika korxonalarining eksport-import operatsiyalari ustidan nazoratni takomillashtirish, valyuta tushumining o‘z vaqtida tushishi va to‘liqligi, undan samarali foydalanish bo‘yicha takliflarni ishlab chiqadi, yo‘riqnomalar, uslubiy qo‘llanmalar va boshqa hujjatlarni ishlab chiqadi, ularni respublika Hukumatining ko‘rib chiqishi uchun kiritadi;

tovarlar va xizmatlarni eksport qilishga berilgan kvotalar va litsenziyalardan foydalanishning to‘g‘riligini nazorat qilishda qatnashadi;

eksport-import kontraktlarini hisobga olish va ular bo‘yicha tushumning bir qismini majburiy sotish ishlarini tashkil etish va o‘tkazishga doir tushuntirishlar va uslubiy tavsiyalarni ishlab chiqishda qatnashadi;

boshqaruv vakolatiga tegishli masalalar bo‘yicha Davlat soliq qo‘mitasi tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentiga, O‘zbekiston Respublikasi Hukumatiga, O‘zbekiston Respublikasi vazirliklari va idoralariga yo‘llanadigan hujjatlarni tayyorlashda qatnashadi;

eksport-import operatsiyalari va tushumlarning bir qismini Markaziy bankka majburiy sotish, valyuta mablag‘laridan foydalanishning belgilangan tartibi buzilishi hollarini aniqlash va ularning oldini olish uslubiyotini ishlab chiqadi;

xorijiy davlatlarning xuddi shunday organlari bilan o‘zaro hamkorlikni ta’minlaydi;

nazorat ishlari amaliyotini, shuningdek ushbu sohadagi chet el tajribasini tahlil qiladi va umumlashtiradi hamda valyuta va eksport-import operatsiyalarini nazorat qilish sohasida O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlarini rivojlantirish va takomillashtirishga oid takliflarni belgilangan tartibda kiritadi;

patent egasi bo‘lgan korxonalar tomonidan erkin almashtiriladigan valyutaga import qilingan tovarlarni sotishdan olingan tushumni hisobga olish va konvertatsiya qilish tartibiga rioya etilishi masalalari yuzasidan ushbu korxonalarni tekshiradi hamda belgilangan tartibni buzgan korxonalardan so‘mlarni erkin almashtiriladigan valyutaga konvertatsiya qilish huquqini beruvchi patentlarni qaytarib olish to‘g‘risida Markaziy bankka va Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasiga takliflar kiritadi;

tekshirish natijalari asosida huquqni muhofaza qilish organlariga berish uchun materiallar tayyorlaydi va o‘z vakolati doirasida ushbu organlarga ko‘maklashadi;

qilingan ishlar to‘g‘risida axborot tayyorlaydi va ko‘rib chiqish uchun uni O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritadi;

korxonalar va tashkilotlar tomonidan eksport-import operatsiyalarini o‘tkazish, majburiy to‘lovlarni amalga oshirish va valyuta mablag‘laridan foydalanish tartibi buzilganligi uchun ularga qonunchilikda belgilangan moliyaviy sanksiyalar solish to‘g‘risida takliflar kiritadi;

O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Markaziy bank, Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi va Davlat bojxona qo‘mitasi bilan birgalikda Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligida, vakolatli banklarda va Davlat bojxona qo‘mitasida ro‘yxatdan o‘tgan eksport-import kontraktlari soni va qiymati to‘g‘risidagi ma’lumotlarni, majburiy to‘lov amalga oshirilishini va valyuta mablag‘laridan foydalanishni tahlil qiladi va solishtiradi;

tashqi iqtisodiy faoliyatni amalga oshiruvchi tashkilotlar va korxonalarning eksport-import operatsiyalari bajarilishining to‘g‘riligi, majburiy sotuv amalga oshirilishi va olingan valyuta mablag‘laridan foydalanish masalalari bo‘yicha arizalari, shikoyatlari va xatlarini ko‘rib chiqadi, tahlil etadi va ko‘rib chiqish natijalarini muntazam ravishda umumlashtiradi.

10. Bosh boshqarma o‘ziga yuklangan vazifalarga va bajaradigan funksiyalariga muvofiq quyidagi huquqlarga ega bo‘ladi:

o‘z vazifalarini samarali amalga oshirish uchun valyuta nazorat organlari va agentlaridan zarur axborot va hujjatlarni olish;

xo‘jalik yurituvchi subyektlarni ularning valyuta va eksport-import operatsiyalarini to‘g‘ri amalga oshirganliklari yuzasidan hujjatlar asosida tekshirish;

xorijiy davlatlardagi yuridik va jismoniy shaxslar — O‘zbekiston Respublikasi rezidentlarining faoliyatini, shuningdek ularning mavjud valyuta schyotlaridagi va ulardagi mablag‘larni tekshirish chog‘ida xorijiy davlatlarning soliq organlariga, vakolatli xizmatlariga, firmalar va banklariga yordam so‘rab murojaat etish;

vakolatlari doirasida markazlashtirilgan eksport-import operatsiyalari amalga oshirilishini nazorat qilish hamda belgilangan tartib buzilishlari aniqlangan taqdirda sud organlarida davlat manfaatlarini ifodalash va himoya qilish.

11. Bosh boshqarma va uning tarkibiy bo‘linmalari xodimlariga O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 1991-yil 14-iyundagi qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi davlat soliq organlari to‘g‘risida Nizomda nazarda tutilgan huquqlar beriladi.

12. Bosh boshqarma va uning hududiy bo‘linmalari xodimlari o‘z funksiyalarini bajarish chog‘ida yuridik va jismoniy shaxslarning ularga ma’lum bo‘lgan tijorat siri saqlanishi, shuningdek yuridik va jismoniy shaxslarning qonuniy asoslarda olingan va ular tomonidan foydalaniladigan chet el valyutasidagi mablag‘lari to‘g‘risidagi ma’lumotlarning oshkor qilinmasligi uchun javob beradilar.

Bosh boshqarma boshlig‘i, boshqarmalar va bo‘limlar boshliqlari, Bosh boshqarma va uning tarkibiy bo‘linmalari xodimlari:

O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligi talablarini buzganlik;

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 4-martdagi 114-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi to‘g‘risida Nizomni bajarmaganlik;

o‘z lavozim majburiyatlarini bajarmaganlik;

Bosh boshqarma to‘g‘risida Nizom talablarini bajarmaganlik uchun javob beradilar.