Xorijiy firmalar, kompaniyalar, jamiyatlar, korporatsiyalar va boshqa tijorat tashkilotlarning O‘zbekiston Respublikasidagi vakolatxonalarini akkreditatsiya qilish tartibini va ularning faoliyatini takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Xorijiy tijorat tashkilotlarining O‘zbekiston Respublikasi hududidagi vakolatxonalarini akkreditatsiya qilish tartibi va ularning faoliyati to‘g‘risidagi Nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining 2-ilovaga muvofiq qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilsin.

3. Ministrlar Sovetining “O‘zbekiston SSRda xorijiy firmalar, banklar va tashkilotlarning vakolatxonalarini ochish va ularning faoliyati to‘g‘risida” 1989-yil 28-dekabrdagi 442-son qarori o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.

4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri O‘.T. Sultonov zimmasiga yuklansin.

1. Ushbu Nizom xorijiy tijorat tashkilotlarining O‘zbekiston Respublikasi hududidagi vakolatxonalarini (keyingi o‘rinlarda “Vakolatxonalar” deb ataladi) akkreditatsiya qilish tartibini va ularning faoliyatini belgilaydi.

2. Ushbu Nizom maqsadlari uchun xorijiy tijorat tashkilotlari deyilganda firmalar, kompaniyalar, korporatsiyalar, jamiyatlar, sheriklar va xorijiy davlat qonun hujjatlariga muvofiq chet elda vakolatxona ochish huquqiga ega bo‘lgan, tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishning boshqa tashkiliy-huquqiy shakllari (keyingi o‘rinlarda “Xorijiy firmalar” deb ataladi) tushuniladi.

4. O‘zbekiston Respublikasi hududida xorijiy banklar vakolatxonalarini akkreditatsiya qilish O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilanadigan tartibda amalga oshiriladi.

5. Xorijiy firmalar O‘zbekiston Respublikasi hududida o‘z vakolatxonalarini O‘zbekiston hududida o‘z manfaatlarini ifodalash va himoya qilish maqsadida ochadilar.

6. Vakolatxonalarni ochish ularni O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar bo‘yicha davlat qo‘mitasida (keyingi o‘rinlarda “Akkreditatsiya qiluvchi organ” deb ataladi) akkreditatsiya qilish yo‘li bilan amalga oshiriladi.

7. Vakolatxonalar yuridik shaxslar hisoblanmaydi, xo‘jalik yoki boshqa tijorat faoliyatini amalga oshirmaydilar.

8. Vakolatxona soliq to‘lovchi hisoblanmaydi. Xorijiy firmaga, vakolatxonalarning xorijiy va mahalliy xodimlariga soliq solish O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.

9. Akkreditatsiya qiluvchi organ akkreditatsiya qilingan vakolatxonalar to‘g‘risidagi axborot bir kun muddatda axborot tizimlari orqali “Yuridik shaxslar, faoliyatini vakolatxona, filial yoki doimiy muassasa orqali amalga oshirayotgan chet el yuridik shaxslari va tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanuvchi jismoniy shaxslarning markaziy ma’lumotlar bazasi”ga kiritilishini ta’minlaydi.

Bunda vakolatxona bir vaqtning o‘zida joylashgan joyi bo‘yicha davlat soliq xizmati organida hisobga qo‘yiladi.

10. O‘zbekiston Respublikasi hududida o‘z vakolatxonasini ochishdan manfaatdor bo‘lgan xorijiy firma akkreditatsiya qiluvchi organga yozma ariza beradi, arizada quyidagilar ko‘rsatiladi:

a) xorijiy firma faoliyati to‘g‘risida ma’lumotlar;

b) O‘zbekiston Respublikasi korxonalari va tashkilotlari bilan amaliy va boshqa turdagi aloqalar, bajarilishiga vakolatxona ko‘maklashadigan tuzilgan shartnomalar va bitimlar to‘g‘risida mufassal ma’lumotlar;

v) hamkorlikni rivojlantirish istiqbollari;

g) vakolatxonani ochishga ruxsatnoma so‘raladigan muddat.

11. Arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi:

a) tijorat tashkilotlari vakolatxonalari bo‘yicha — xorijiy firma ro‘yxatdan o‘tkazilgan davlatning qonun hujjatlariga muvofiq xorijiy firmaning ta’sis hujjatlari;

davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari vakolatxonalari bo‘yicha — vakolatxona ochishni mo‘ljallayotgan organning maqomini va vakolatini belgilovchi me’yoriy yoki boshqa hujjat;

b) xorijiy firma joylashgan mamlakatda uning rasmiy ravishda ro‘yxatdan o‘tkazilganligini tasdiqlovchi, tegishli davlat organi tomonidan berilgan hujjat (davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnoma yoki savdo reyestridan ko‘chirma);

v) vakolatxona boshlig‘iga xorijiy firma tomonidan berilgan, pasporti ma’lumotlari va unga berilayotgan vakolatlar to‘liq ko‘rsatilgan holdagi ishonchnoma;

g) xorijiy firma rahbariyati tomonidan tasdiqlangan va firma muhri bilan muhrlangan vakolatxona to‘g‘risidagi nizom.

Yuqorida qayd etilgan hujjatlar xorijiy firma ro‘yxatdan o‘tkazilgan mamlakatdagi O‘zbekiston Respublikasi konsullik muassasasida, u mavjud bo‘lmagan taqdirda esa, xorijiy firma ro‘yxatdan o‘tkazilgan davlatning Tashqi ishlar vazirligida, mazkur mamlakatning O‘zbekiston Respublikasidagi konsullik muassasasida yoki diplomatik vakolatxonasida belgilangan tartibda qonunlashtirilishi, keyinchalik O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining konsullik boshqarmasida tasdiqlanishi kerak. Agar hujjatlarga apostil qo‘yilgan bo‘lsa, legallashtirish talab etilmaydi.

Hujjatlar notarial tasdiqlangan davlat yoki rus tilidagi tarjimasi bilan taqdim etiladi.

Agar yuqorida ko‘rsatib o‘tilgan hujjatlarning bir qismi xorijiy firma mamlakatining qonun hujjatlarida nazarda tutilmagan bo‘lsa, xorijiy firma akkreditatsiya qiluvchi organga Tashqi ishlar vazirligining yoxud xorijiy firma ta’sis etilgan mamlakatning O‘zbekiston Respublikasidagi diplomatik vakolatxonasining tasdiqnomasini taqdim etadi;

d) turarjoy bo‘lmagan bino egasi bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi yuridik yoki jismoniy shaxsining mazkur binoni vakolatxonaga ijaraga berishga yoki sotishga tayyorligini tasdiqlovchi (ijaraga berish yoki sotish shartlari va muddati ko‘rsatilgan) kafolat xati. Agar ko‘rsatilgan shaxslar berilayotgan binoning yollovchilari hisoblansa, u holda kafolat xati ushbu binoning egasi bilan kelishilgan bo‘lishi kerak.

Yuqorida ko‘rsatib o‘tilgan ro‘yxatdagidan ortiqcha qo‘shimcha materiallarni so‘rab olish taqiqlanadi.

Akkreditatsiya qiluvchi organning vakolatxonani akkreditatsiya qilish tartibi buzilishida aybdor bo‘lgan xodimlari amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq javob beradilar.

12. Vakolatxonani akkreditatsiya qilish uchun O‘zbekiston Respublikasining milliy valyutasida to‘lov undiriladi, u xorijiy firma tomonidan O‘zbekiston Respublikasining “Davlat boji to‘g‘risida”gi Qonunida belgilangan miqdorda akkreditatsiya qiluvchi organ hisobvarag‘iga o‘tkaziladi.

13. Vakolatxonani akkreditatsiya qilish yuzasidan arizani va ilova qilinadigan hujjatlarni ko‘rib chiqish hamda akkreditatsiya qilishga ruxsat berish yoki uni rad etish to‘g‘risida qaror qabul qilish ariza berilgandan keyingi kundan boshlab o‘n ish kuni mobaynida amalga oshiriladi.

Akkreditatsiya qiluvchi organ akkreditatsiya qilish yoki akkreditatsiya qilishni rad etish to‘g‘risida qaror qabul qilingan vaqtdan boshlab uch kun mobaynida bu haqda arizachiga yozma ravishda xabar qiladi.

14. Quyidagilar vakolatxonani akkreditatsiya qilishni rad etish uchun asos hisoblanadi:

qasddan qalbaki hujjatlar taqdim etish;

vakolatxona to‘g‘risidagi nizomning O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga zidligi;

taqdim etilgan hujjatlarning ushbu Nizom talablariga nomuvofiqligi.

Rad etish arizachiga aniq fikr-mulohazalar ro‘yxatini bayon qilgan holda ma’lum qilinadi.

Hujjatlarni takroriy ko‘rib chiqishda akkreditatsiya qiluvchi organ tomonidan ilgari arizachiga yozma ravishda bayon qilinmagan yangi fikr-mulohazalarning bildirilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.

Arizachi akkreditatsiya qilishning rad etilishiga rozi bo‘lmasa sudga murojaat qilishga haqlidir.

15. Vakolatxona uni ochishga ruxsatnoma (akkreditatsiya qilish to‘g‘risidagi sertifikat) berilgan kundan boshlab akkreditatsiya qilingan hisoblanadi.

16. Vakolatxonani akkreditatsiya qilish to‘g‘risida ijobiy qaror qabul qilinganda akkreditatsiya qilish to‘g‘risidagi sertifikat akkreditatsiya qilish uchun to‘lov akkreditatsiya qiluvchi organ hisob raqamiga tushgandan keyin besh kun mobaynida beriladi.

17. Akkreditatsiya qiluvchi organ tomonidan o‘zi belgilagan shaklda beriladigan akkreditatsiya qilish to‘g‘risidagi sertifikatda vakolatxona akkreditatsiya qilingan davr ko‘rsatiladi.

18. Vakolatxona akkreditatsiya qilish to‘g‘risidagi sertifikat olingandan keyin o‘n kun muddatda akkreditatsiya qiluvchi organga o‘zining pochta manzili to‘g‘risida yozma bildirishnoma taqdim etishga majburdir.

Akkreditatsiya qiluvchi organ vakolatxonaning pochta manzili to‘g‘risidagi bildirishnomani olgan kuni ma’lumotlar axborot tizimlari orqali “Yuridik shaxslar, faoliyatini vakolatxona, filial yoki doimiy muassasa orqali amalga oshirayotgan chet el yuridik shaxslari va tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanuvchi jismoniy shaxslarning markaziy ma’lumotlar bazasi”ga kiritilishini ta’minlaydi.

19. Vakolatxonani ochish yuzasidan ruxsatnoma akkreditatsiya qiluvchi organ tomonidan bir yildan uch yilgacha muddatga, xorijiy firma akkreditatsiya qiluvchi organga o‘z vaqtida murojaat qilgan taqdirda uni uzaytirish imkoniyati bilan beriladi.

O‘z funksiyalarini uzoq vaqt davomida amalga oshiradigan vakolatxonalar akkreditatsiya qiluvchi organga har uch yilda bir marta ushbu Nizomning 11-bandida ko‘rsatilgan hujjatlarni yangilagan holda taqdim etadilar.

20. O‘zbekiston Respublikasi hududida vakolatxonaga ega bo‘lgan xorijiy firma qayta tashkil etilgan yoki tugatilgan taqdirda vakolatxona akkreditatsiya qiluvchi organni bu haqda ikki hafta muddatda xabardor qilishga majburdir.

21. Vakolatxonani akkreditatsiya qilish muddati uzaytirilgan taqdirda xorijiy firma akkreditatsiya qiluvchi organga qo‘shimcha ravishda quyidagi hujjatlarni topshiradi:

a) akkreditatsiya qilish muddatini uzaytirish to‘g‘risida iltimos qilingan yozma ariza;

b) xorijiy firma tomonidan vakolatxona boshlig‘iga pasportining ma’lumotlari va unga berilayotgan vakolatlar to‘liq ko‘rsatilgan holda berilgan ishonchnoma (akkreditatsiya qiluvchi organga ilgari berilgan ishonchnomaning muddati o‘tgan taqdirda);

v) o‘z pochta manzilini yozma ravishda tasdiqlovchi hujjat, ijara shartnomasining yoki egallab turilgan binoga egalik qilish huquqini tasdiqlovchi hujjatning nusxasini ilova qilgan holda.

22. Vakolatxona uni tashkil etgan xorijiy firma tomonidan mol-mulk bilan ta’minlanadi va firma tasdiqlagan vakolatxona to‘g‘risidagi Nizom asosida faoliyat ko‘rsatadi.

23. Vakolatxonaga xorijiy firma ishonchnomasi va o‘z vakolati bayon etilgan vakolatxona to‘g‘risidagi Nizom asosida ish ko‘ruvchi vakolatxona boshlig‘i rahbarlik qiladi.

24. Vakolatxona boshlig‘i akkreditatsiya qiluvchi organga belgilangan shaklda vakolatxona faoliyati to‘g‘risida har yili bir marta axborot yuboradi.

25. Vakolatxona xodimlari ham xorijiy fuqarolardan, ham O‘zbekiston Respublikasi fuqarolaridan iborat bo‘lishi mumkin. Vakolatxonaga ishga qabul qilingan xorijiy fuqarolar akkreditatsiya qilinishi kerak.

26. Xorijiy xodimlarni akkreditatsiya qilish bo‘yicha ishlarni yuritish vakolatxona boshlig‘i yoki berilgan ishonchnoma asosida u vakil qilgan shaxs tomonidan amalga oshiriladi.

27. Xorijiy xodimni akkreditatsiya qilish uchun vakolatxona akkreditatsiya qiluvchi organga vakil qilingan shaxs (vakolatxona boshlig‘i yoki xorijiy firma rahbari) tomonidan imzolangan yozma ariza beradi.

28. Akkreditatsiya qilish uchun arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi:

a) o‘zbek va ingliz tillarida yozilgan ikki nusxadagi shaxsiy varaqa;

b) ikkita fotosurat (3x4 o‘lchamda);

v) mazkur Nizomning 11-bandi yettinchi xatboshida nazarda tutilgan tartibda legallashtirilgan yoki apostil qo‘yilgan holda vakolatli shaxs tomonidan imzolangan vakolatxonaga ishga qabul qilish to‘g‘risidagi xat;

g) OIV (odamning immunitet tanqisligi virusi) kasalligi yo‘qligi to‘g‘risidagi sertifikat;

d) milliy pasportning nusxasi.

29. Akkreditatsiya qiluvchi organ tomonidan shaxsiy akkreditatsiya kartochkasini berish ariza berilgan kundan boshlab o‘n ish kuni mobaynida amalga oshiriladi.

30. Xorijiy xodimning akkreditatsiya kartochkasi shaxsiy akkreditatsiyani tasdiqlovchi hujjat hisoblanadi.

31. Akkreditatsiya qilingan xorijiy xodimlar faqat akkreditatsiya qilingan vakolatxonada Tashqi mehnat migratsiyasi masalalari agentligining ruxsatnomasini olmasdan mehnat faoliyatini amalga oshirishga haqlidirlar.

32. Xorijiy xodimni akkreditatsiya qilish vakolatxona akkreditatsiya qilingan muddatga amalga oshiriladi, biroq u uning amalda bo‘lish muddatini keyinchalik uzaytirish mumkinligi sharti bilan o‘n ikki oydan oshib ketmasligi kerak.

33. O‘zbekiston Respublikasiga kirish vizalari xorijiy xodimlarga ular akkreditatsiya qilingan muddatga beriladi, biroq u akkreditatsiya kartochkasiga asosan o‘n ikki oydan oshib ketmasligi kerak.

34. O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarini vakolatxonada ishga qabul qilishni rasmiylashtirish O‘zbekiston Respublikasining mehnat qonunchiligiga muvofiq amalga oshiriladi.

35. Vakolatxona o‘z ehtiyojlari uchun qilingan xarajatlarni qoplash bilan bog‘liq hisob-kitoblarni amalga oshirishga haqlidir.

Bunday xarajatlarga quyidagilar kiradi:

— vakolatni amalga oshirish xarajatlari:

— vakolatxona ehtiyojlari uchun tovar-moddiy boyliklar xarid qilish bo‘yicha sarf-xarajatlar;

— vakolatxona xodimlarining ish haqi bo‘yicha hisob-kitoblar;

— xizmat safari xarajatlari;

— ijara, kommunal to‘lovlar va boshqalar.

Xorijiy tijorat tashkilotlarining vakolatxonalari qonunchilikda majburiy raqamli markirovkalanishi belgilangan mahsulotlarni raqamli markirovkalash maqsadida markirovka kodlarini taqdim etish, shu jumladan bojxona omborlarda ushbu mahsulotlarni raqamli markirovkalash yuzasidan xizmatlar ko‘rsatish uchun hisob-kitoblarni amalga oshirishga haqlidir. Bunda mazkur hisob-kitoblar tijorat faoliyati sifatida qaralmaydi.

36. Vakolatxonalar hisob-kitoblarni xorijiy firma tomonidan ajratilgan mablag‘lar hisobiga amalga oshiradilar.

37. Quyidagilar vakolatxonaning so‘mlardagi mablag‘lari manbalari hisoblanadi:

— O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda erkin almashtirilgan valyuta;

— xorijiy firmaning o‘z qaroriga ko‘ra vakolatxona ixtiyorida qoladigan O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasidagi mablag‘lar.

38. Vakolatxona faoliyati:

— akkreditatsiya muddati tugashi bilan, agar xorijiy firma uni uzaytirish to‘g‘risida iltimos qilmagan hollarda;

— xorijiy firma tugatilgan hollarda;

— xorijiy firma qaroriga ko‘ra;

— sud qaroriga ko‘ra;

— akkreditatsiya qilgan organning qaroriga ko‘ra, vakolatxonani ochish shartlari yoki O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari qoidalari vakolatxona tomonidan buzilgan hollarda to‘xtatiladi.

Akkreditatsiya qilgan organning vakolatxona faoliyatini to‘xtatish to‘g‘risidagi qaroriga rozi bo‘linmagan taqdirda xorijiy firma sudga murojaat qilishga haqlidir.

39. Akkreditatsiya muddati tugashi bilan, shuningdek, akkreditatsiya qilgan organning qaroriga ko‘ra vakolatxona faoliyati to‘xtatilgan hollarda akkreditatsiya qilgan organ vakolatxonani va xorijiy firmani qabul qilingan qaror to‘g‘risida xabardor qiladi.

40. Akkreditatsiya qiluvchi organ vakolatxona faoliyatini to‘xtatish to‘g‘risidagi qaror bir kun muddatda axborot tizimlari orqali “Yuridik shaxslar, faoliyatini vakolatxona, filial yoki doimiy muassasa orqali amalga oshirayotgan chet el yuridik shaxslari va tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanuvchi jismoniy shaxslarning markaziy ma’lumotlar bazasi”ga kiritilishini ta’minlaydi.

4. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 21-noyabrdagi 408-son qarori bilan tasdiqlangan Xorijiy fuqarolar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarning O‘zbekiston Respublikasiga kelishlari va O‘zbekiston Respublikasidan ketishlari tartibi 6-bandining “a” kichik bandidagi “xorijiy fuqaroni vakolatxona shtatiga kiritilganligini” so‘zlari “vakolatxona xodimining akkreditatsiya qilinganligini” so‘zlari bilan almashtirilsin.