Hujjat kuchini yo‘qotgan 05.09.2020 29.06.2017 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 2895
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining Qarori, 29.06.2017 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 2895
Дата вступления в силу
03.07.2017
Hujjat kuchini yo‘qotgan 05.09.2020
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qarori
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash”ni tasdiqlash toʻgʻrisida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2017-yil 29-iyunda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 2895]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
 LexUZ sharhi
Mazkur qaror Oʻzbekistan Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi direktorining 2020-yil 1-maydagi 01/11-15/62-sonli “Oʻzbekiston Respublikasining Yagona milliy baholash standartini tasdiqlash haqida”gi buyrugʻiga (roʻyxat raqami 3239, 04.06.2020-y.) asosan 2020-yil 5-sentabrdan oʻz kuchini yoʻqotadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 24-apreldagi PQ-843-sonli “Baholovchi tashkilotlar faoliyatini yanada takomillashtirish va koʻrsatilayotgan xizmatlar sifati uchun ularning masʼuliyatini oshirish toʻgʻrisida”gi qarori va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 18-apreldagi PF-5016-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasini tashkil etish toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi qaror qiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash” ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rais R. GULYAMOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toshkent sh.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2017-yil 15-may,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
01/27-26/05-son
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2017-yil 15-maydagi 01/27-26/05-son qaroriga
ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash”
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mazkur Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash” (bundan buyon matnda 15-son MBMS deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 24-apreldagi PQ-843-son “Baholovchi tashkilotlar faoliyatini yanada takomillashtirish va koʻrsatilayotgan xizmatlar sifati uchun ularning masʼuliyatini oshirish toʻgʻrisida”gi qarori va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 18-apreldagi PF-5016-son “Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasini tashkil etish toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq mashina va uskunalar qiymatini baholash sohasida Oʻzbekiston Respublikasidagi baholash faoliyatining normativ jihatdan tartibga solinishini belgilaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-bob. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. 15-son MBMSning maqsadi mashina va uskunalar qiymatini aniqlash va baholash natijalarini aks ettirish qoidalarini belgilashdan iboratdir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Quyidagilar 15-son MBMSning asosiy vazifalari hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mashina va uskunalar qiymatini baholash tushunchalari va qoidalaridan foydalanishda, shuningdek ularning qiymatini baholashda baholovchilar va mol-mulk egalari xatti-harakatlarining muvofiqligini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholashning xolisligi va sifatini oshirishda koʻmaklashadigan tartib-taomillarni belgilash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boshlangʻich axborot, baholash toʻgʻrisidagi hisobot mazmuni va materialni bayon etishga nisbatan baholash toʻgʻrisidagi hisobotlar turlicha talqin qilinishini istisno etadigan yagona talablarni belgilash.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-bob. 15-son MBMSni qoʻllanish sohasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Quyidagilar 15-son MBMS tatbiq etiladigan baholash obyektlari hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bitta alohida olingan mashina yoki uskuna yoxud mashina yoki uskunaning muayyan qismi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mashina va uskunalarning bir-biridan shartli ravishda mustaqil boʻlgan birliklari (ishlab chiqarish-texnologik tizim yoki liniyaning bir qismi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ishlab chiqarish-texnologik tizimlar: ishlab chiqarish-texnologik jarayon bilan oʻzaro bogʻliq boʻlgan mashina va/yoki uskunalarning majmuasi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. 15-son MBMS baholovchi tashkilotlar, baholovchilar va buyurtmachilar uchun moʻljallangan boʻlib, mashina va uskunalarning qiymatini baholash boʻyicha xizmatlar koʻrsatishda qoʻllanilishi majburiydir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. 15-son MBMSni qoʻllashda 15-son MBMSning ilovasida keltirilgan Uslubiy koʻrsatmalarga rioya etilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-bob. 15-son MBMSni buxgalteriya hisobi standartlari bilan oʻzaro aloqasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Baholash obyektlari 15-son MBMS talablariga muvofiq baholanganda olingan natijalar Oʻzbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni talablarini hisobga olgan holda qoʻllanilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Oʻzbekiston Respublikasi Buxgalteriya hisobi milliy standartlari (BHMS) norma va talablari faqat 15-son MBMSda nazarda tutilgan hollarda qoʻllanilishi mumkin. Boshqa hollarda 15-son MBMS talablariga rioya etilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. 15-son MBMS baholash usullari bilan aniqlangan baholash obyektining qiymati moliyaviy hisobot uchun belgilangan tartibda aniqlangan ushbu obyektning qiymatidan jiddiy tarzda farqlanishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-bob. 15-son MBMS talablari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Baholovchi uchun 15-son MBMSning talabi baholashning quyidagi bosqichlariga rioya etishdan iborat:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash topshirigʻini belgilash va baholash obyektini baholash toʻgʻrisida shartnoma tuzish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
axborot yigʻish va uni tahlil qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvlari va usullarini qoʻllash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining qiymatini hisob-kitob qilish va aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tuzish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Buyurtmachi uchun 15-son MBMSning talabi quyidagilardan iborat:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholovchi bilan birgalikda baholash topshirigʻini belgilash va baholash obyektini baholash toʻgʻrisida shartnoma tuzish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektiga kirish imkoniyatini taʼminlash (zarur hollarda);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholovchiga zarur dastlabki axborotni taqdim qilish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Baholash topshirigʻini belgilash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Baholash topshirigʻi buyurtmachi tomonidan baholovchi tashkilot bilan birgalikda tuziladi va baholash toʻgʻrisidagi shartnomaga ilova shaklida rasmiylashtiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash topshirigʻi quyidagilardan iborat boʻlishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining nomi va qisqacha tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buyurtmachining nomi va uning rekvizitlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholovchi tashkilotning nomi va uning rekvizitlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholashni oʻtkazish uchun asoslar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash maqsadi (vazifasi) va baholash natijalaridan foydalanish moʻljali;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash maqsadiga muvofiq boʻlgan aniqlanayotgan qiymat turi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
farazlar va cheklovchi shartlar (ular mavjud boʻlganda);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buyurtmachi tomonidan taqdim etilishi lozim boʻlgan dastlabki axborot roʻyxati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash ishlarini bajarish muddatlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash topshirigʻi qoʻshimcha shartlarni ham oʻz ichiga olishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Axborot yigʻish va uni tahlil qilish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Axborotni yigʻish va uni tahlil qilish:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektini funksional koʻrsatkichlari (unumdorligi yoki quvvati, yuk koʻtarishi, yuk tortishi, ish makoni hajmlari, aniqlik toifasi, avtomatlashtirish darajasi va h.k.), foydalanish koʻrsatkichlari (avtomatik, yarim avtomatik yoki noavtomatik foydalanilishi, toʻxtovsiz ishlashi, chidamliligi, taʼmirga yaroqliligi, but saqlanishi va h.k.), konstruktiv koʻrsatkichlari (massasi, ogʻirligi, asosiy konstruktiv materiallarining tarkibi va h.k.), iqtisodiy koʻrsatkichlari (mashinalar faoliyat koʻrsatganda vaqt birligida, mahsulot yoki ishlar birligiga turli zaxiralarning sarflanishi) toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan texnik hujjatlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti toʻgʻrisida moliyaviy maʼlumotlarni oʻz ichiga oluvchi iqtisodiy hujjatlarni (balans qiymati, xarid qiymati, joriy va kapital taʼmirlash qiymati, vaqt mobaynida ishlab chiqarish quvvatining qiymat koʻrsatkichlari va h.k.), shuningdek baholash obyektining kelib chiqishi toʻgʻrisidagi hujjatlarni (oldi-sotdi shartnomalari, qabul qilish dalolatnomalari, boshqalar);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti mansub boʻlgan bozorning holati va dinamikasi haqidagi axborotni (ishlab chiqarish, sotish holatlari, talab va taklif);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining qiymatini baholash va baholash toʻgʻrisida ishonchli hisobotni tuzish uchun zarur boʻlgan boshqa axborotni yigʻish va oʻrganishni oʻz ichiga oladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Axborotni yigʻish imkoni boʻlmaganda yoki maʼlumot mavjud boʻlmaganda baholovchi baholash toʻgʻrisidagi hisobotda buni koʻrsatishi hamda oʻzi olgan ishonchli axborot asosida mashinalar va uskunalar qiymatini baholash usullarini qoʻllashi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Baholash obyektining qiymatini baholash jarayonida buyurtmachi quyidagilarni taqdim etadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkdor toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni (huquqni belgilovchi hujjatlar boʻlgan hollarda, ularni ilova qilgan holda);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15-son MBMSning 12-bandida koʻrsatilgan texnik va iqtisodiy hujjatlarni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Baholovchi baholash obyekti mansub boʻlgan bozorning holati va dinamikasi haqidagi maʼlumotlar, analoglarning narxlari va takliflar haqidagi axborot, shuningdek oʻxshash obyektlar bilan bitimlar toʻgʻrisidagi (sanasi, narxi, narxni shakllantiruvchi omillar, axborot manbai va boshqalar) maʼlumotlarni yigʻishni amalga oshiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Baholanishi lozim boʻlgan barcha obyektlar boʻyicha qoʻshimcha axborotni yigʻish baholovchi tomonidan bozorni hamda baholash obyektlarining jismoniy va huquqiy tavsiflari toʻgʻrisida axborot manbalarini oʻrganish asosida amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Baholash obyektini baholashda quyidagilardan foydalanilishi mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buyurtmachidan olingan axborotdan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ishlarni bajarishga jalb qilingan uchinchi shaxslardan olingan, ularning imzolari bilan tasdiqlangan axborotdan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ixtisoslashtirilgan tashkilotlarning statistika maʼlumotlaridan (tarmoq, tahliliy sharhlar, bozor sharhlari), shu jumladan ommaviy axborot vositalari va Internet tarmogʻida eʼlon qilingan statistika maʼlumotlaridan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boshqa axborotdan (soʻrov, intervyu natijalari boʻyicha va boshqa manbalardan olingan), bunda ushbu axborotdan foydalanganlik uchun javobgarlik baholovchiga yuklanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Baholovchi tomonidan qoʻllaniladigan usullar bozor holati va dinamikasi toʻgʻrisida, shuningdek baholash obyekti boʻyicha bitimlar haqida (sanasi, narxi, narxni shakllantiruvchi omillar, axborot manbai va boshqalar) axborotdan foydalanishni talab etgan hollarda, baholovchi 15-son MBMSning talablariga muvofiq baholash obyekti tegishli boʻlgan bozor segmenti toʻgʻrisida umumiy axborotni yigʻishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Baholash jarayonida foydalaniladigan axborot baholovchi tomonidan baholash uchun zarur boʻlgan narxni shakllantiruvchi omillarni aniqlash uchun ishonchli va yetarli boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Buyurtmachi tomonidan taqdim qilingan, shuningdek ishlarni bajarishga jalb qilingan uchinchi shaxslardan olingan axborot quyidagi hollarda ishonchli hisoblanadi, agar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
axborotni taqdim etgan tashkilotning rahbari tomonidan imzolangan va muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlangan boʻlsa, tegishli manbalarga havola qilinishi lozim boʻlgan, baholovchi tomonidan ommaviy axborot vositalari, Internet tarmogʻi, soʻrov, intervyu natijalari boʻyicha va boshqa oʻxshash manbalardan olingan axborot bundan mustasno;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
hujjatlar asl nusxadagi hujjatning nusxasi boʻlgan hollarda axborot tegishli boʻlgan tashkilotning rahbari tomonidan imzolangan va muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlangan boʻlsa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Agar buyurtmachi tomonidan taqdim etilgan axborot hajmi va sifati 15-son MBMS talablariga muvofiq baholashni amalga oshirish va baholash obyektlarini baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tayyorlash uchun yetarli boʻlmasa, baholovchi baholash boʻyicha ishlarni bajarishdan bosh tortishga haqli.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Baholashni oʻtkazishda baholovchi uchun maʼlum boʻlgan barcha axborot va hujjatlar qonun hujjatlari talablarini inobatga olgan holda maxfiylik shartlarida qoʻllanilishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Baholash yondashuvlari va usullarini qoʻllash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. 15-son MBMS doirasida baholash obyekti qiymatining hisob-kitobi qiyosiy, xarajat va daromad yondashuvlarni qoʻllagan holda amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Biror-bir yondashuvdan foydalanishning imkoni yoʻqligi yoki cheklanganligini baholovchi baholash toʻgʻrisidagi hisobotda tegishli dalillarni keltirgan holda asoslashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Qiyosiy yondashuv aynan bir xil obyektlar va/yoki analoglarning sotilishiga doir bozor maʼlumotlaridan kelib chiqib baholash obyektining qiymatini aniqlashga asoslanadi. Aynan bir xil obyekt yoki analog bilan bitimlar toʻgʻrisida axborot mavjud boʻlmaganda, ishlab chiqaruvchi zavodlar, yetkazib beruvchilar takliflari toʻgʻrisidagi axborot asosida qiyosiy yondashuvdan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Analoglarni tanlash ularning baholash obyekti bilan texnik, texnologik, jismoniy va iqtisodiy tavsiflari boʻyicha oʻxshashligi asosida amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Mashina va uskunalarni baholashdagi qiyosiy yondashuv quyidagi usullar yordamida amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sotuvlarni toʻgʻridan toʻgʻri qiyoslash usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
statistik tahlil usullari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Qiyosiy yondashuvda sotuvlarni toʻgʻridan toʻgʻri qiyoslash usuli aynan bir xil yoki analog obyektlar narxiga ularning baholash obyektidan farqlanishiga qarab tegishli tuzatishlar (qiymat va/yoki foiz) kiritish orqali qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Statistik tahlil usullari korrelatsion va regression tahlil usullari bilan oʻrganiladigan, oʻzgaruvchan usullar oʻrtasidagi statistik aloqalarni aniqlashdan iboratdir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Analoglarni tanlashdagi asosiy talab funksional maqsadiga koʻra tarmoq boʻyicha va konstruktiv-texnologik oʻxshashligi hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15-son MBMS doirasida qiyosiy yondashuv usullari qoʻllanilganda analoglarni tanlash 15-son MBMSni qoʻllashga doir Uslubiy koʻrsatmalarning 5-bobi talablarini hisobga olgan holda amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Mashina va uskunalar qiymatini baholashda xarajat yondashuvi tiklanish qiymatini keyinchalik unda jamlangan eskirishning aniqlangan elementlari keltirib chiqargan qadrsizlanishni (jismoniy, funksional va iqtisodiy) hisobga olgan holda hisoblash yoʻli bilan baholash obyektining joriy qiymatini aniqlashga asoslanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Xarajat yondashuvi doirasida mavjud boʻlgan axborotdan kelib chiqib quyidagi usullardan biri qoʻllaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
almashtirish usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
turdosh obyekt narxi boʻyicha hisoblash usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
elementma-element hisoblash usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qiymatni indeksatsiya qilish usuli.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Almashtirish qiymatini aniqlash uchun almashtirish usuli aynan bir xil obyektlar yoki analoglar toʻgʻrisidagi narx axborotini keyinchalik ishlab chiqarish, texnik va texnologik tavsiflardagi tafovutlarga qarab tuzatishlardan, shuningdek vaqt mobaynida narxlar oʻzgarishini hisobga oluvchi tuzatishlardan kelib chiqib qoʻllashni nazarda tutadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Turdosh obyekt narxi boʻyicha hisoblash usuli keyinchalik asosiy ishlab chiqarish koʻrsatkichlaridagi farqlanishlarga tuzatishlar kiritish orqali analog toʻgʻrisidagi narx axborotiga (narxi maʼlum boʻlganda) asoslangan holda baholash obyekti qiymatini aniqlashga asoslanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Elementma-element hisoblash usuli baholash obyekti bozor narxi maʼlum boʻlgan bir nechta agregatlardan iborat boʻlganda, shuningdek texnik agregatlarni yigʻish murakkab boʻlmagan va isteʼmolchining oʻzi tomonidan bajarilishi mumkin boʻlgan hollarda qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Qiymatni indeksatsiya qilish usuli joriy narxlarga mos keltirish uchun baholash obyektining bazaviy (boshlangʻich yoki tiklanish) qiymatiga narxlar qimmatlashishining statistik indekslarini qoʻllashga asoslanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Daromad yondashuvi baholanayotgan obyektdan boʻlgʻusi daromadni prognozlash imkoniyatiga asoslanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15-son MBMS doirasida mashina va uskunalar qiymatini baholashga daromad yondashuvini qoʻllash cheklangan xususiyatga ega boʻlib, uni qoʻllash shartlari quyidagilar bilan belgilanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromad yondashuvidan xarajat va qiyosiy yondashuvlarni qoʻllashning imkoni boʻlmagan hollarda foydalaniladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromad yondashuvidan baholashning yakka tartibdagi obyekti boʻlgan mashina va uskunalar baholangan hollardagina foydalaniladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15-son MBMSning daromad yondashuviga tegishli boʻlgan baholash normalari va qoidalari mashina va uskunalarni yalpi biznes doirasida baholashda qoʻllanilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Daromad yondashuvi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
foydani toʻgʻridan toʻgʻri kapitallashtirish usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qoldiq usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bir xil samarador funksional analog usuli bilan amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Foydani kapitallashtirish usuli baholash obyektidan foydalanishdan keladigan foydani joriy qiymatga keltirishga asoslangan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mulkdorning operatsion xarajatlarini chegirgan holda baholash obyektini ijaraga berishdan hosil boʻlgan yillik pul oqimi foyda sifatida qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Foydani toʻgʻridan toʻgʻri kapitallashtirish usuli, texnologik majmuadan qatʼi nazar, daromad hosil qilishga qodir boʻlgan yakka tartibdagi obyektidan iborat baholash obyektlariga nisbatan qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Qoldiq usuli baholash obyekti tomonidan texnologik majmua sifatida hosil qilinadigan sof operatsion daromadni kapitallashtirishga asoslanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyekti texnologik majmua tariqasida tarkibiga kiritiladigan yalpi biznesning ishlab chiqarish boʻlinmasi yalpi biznesga bogʻliq boʻlmagan holda ishlab chiqarish-texnologik siklni taʼminlashga qodir boʻlgan alohida mustaqil mulkiy majmuaga ajratilishi mumkinligi qoldiq usulining qoʻllanilishini taqozo etadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ishlab chiqarish boʻlinmasini texnologik majmua bilan ajratish imkoni mavjud boʻlmaganda baholash obyektining qiymatini baholashga daromad yondashuvi qoʻllanilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Bir xil samarador funksional analog usuli baholash obyektining qiymatini bozor narxi maʼlum boʻlgan analoglarning funksional va ishlab chiqarish quvvatlari asosida aniqlashni nazarda tutadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Turli yondashuvlar doirasida olingan baholash natijalarini muvofiqlashtirish va baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Baholash obyektining yakuniy qiymati turli yondashuvlar bilan baholashda olingan baholar natijalarini muvofiqlashtirish orqali aniqlanadigan qiymatning yagona miqdori tarzida ifodalanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38. Muvofiqlashtirish turli yondashuvlar bilan olingan baholash natijalariga 15-son MBMSning Uslubiy koʻrsatmalarida belgilangan tartibda aniqlanadigan tegishli ogʻirlik koeffitsiyentlarini qoʻyish orqali amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
39. Turli yondashuvlar bilan hisob-kitob qilish yakunlari boʻyicha olingan baholash natijalari oʻrtasida jiddiy (30 foizdan ortiq) tafovutlar mavjud boʻlganda ushbu tafovutning sabablari tahlil qilinadi, u baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettiriladi hamda muvofiqlashtirish uchun baholovchining fikriga koʻra eng toʻgʻri natijalar tanlab olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholovchi qoʻllanilgan baholash yondashuvlari (usullari) natijalarini muvofiqlashtirishdan bosh tortishga va yondashuvlardan birining natijasini yakuniy qiymat sifatida tavsiya etishga haqli. Bunda baholovchi oʻzining rad javobini baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettirishi va asosli dalillarni keltirishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Muvofiqlashtirishda baholovchi quyidagilarni hisobga olishi zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash maqsadi va baholash natijalaridan foydalanish moʻljalini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining oʻziga xosligini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tahlil va hisob-kitob qilishga asos boʻlgan axborotning toʻliqligini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvi baholash obyektiga oʻxshash obyektlarning odatdagi xaridorlari va sotuvchilarining asoslarini aks ettirilishini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvining bozor konyunkturasini hisobga olinishini.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Muvofiqlashtirish usuli va solishtirma ogʻirlikni tanlash, shuningdek keltirilgan barcha mulohazalar va farazlar baholovchi tomonidan baholash toʻgʻrisidagi hisobotda asoslantirilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tuzish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Baholash toʻgʻrisidagi hisobot baholovchining professional fikrini ifodalaydi va baholash obyektining qiymatini aniqlash boʻyicha qilingan ishning hujjatli tasdigʻi hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Baholash toʻgʻrisidagi hisobot undan foydalanuvchi baholovchi tomonidan qilingan hisob-kitoblarning mantigʻini tushuna oladigan va butun ketma-ketligini takrorlay oladigan qilib tuzilishi lozim. Shuningdek, baholash toʻgʻrisidagi hisobotdan foydalanuvchi zarur hollarda baholash obyektining qiymatini hisobotda keltirilgan maʼlumotlardan kelib chiqqan holda mustaqil ravishda hisoblash imkoniga ega boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotda baholash obyekti toʻgʻrisidagi barcha axborot, baholash jarayonida foydalanilgan barcha axborot tavsifi, qilingan tahlil bosqichlari va hisob-kitoblar, olingan natijalarning asoslanmasi, baholash obyektining yakuniy qiymati, baholash bazasining tasdigʻi, baholashning maqsadi, shuningdek baholash natijalari toʻliq va bir xil talqin qilinishini taʼminlovchi barcha farazlar va cheklovchi shartlar boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. Hisobot faqatgina baholash jarayonidagi hisob-kitoblar va tahlil qilishda foydalanilgan axborot va maʼlumotlardan iborat boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirilgan, baholashni oʻtkazishda foydalanilgan yoki hisob-kitoblar natijasida olingan axborotda axborot manbaiga havolalar keltirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. Baholash toʻgʻrisidagi hisobot quyidagi tuzilishga ega boʻlishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
titul varagʻi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mundarija;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kuzatuv xati (umumlashtiruvchi qism);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qisqartmalar, shartli belgilar, ramzlar, birliklar va atamalar roʻyxati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
asosiy qism;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xulosa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
foydalanilgan manbalar roʻyxati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ilovalar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. Baholash toʻgʻrisidagi hisobot baholovchi (baholovchilar) tomonidan sahifama-sahifa raqamlangan va imzolangan, tikilgan, shuningdek baholovchi tashkilot rahbari tomonidan imzolangan va shu tashkilot muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotga ilovada baholovchi tomonidan foydalanilgan hamda baholash obyektining miqdor va sifat tavsiflarini belgilovchi hujjatlarning nusxalari boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotga baholovchi tashkilotning litsenziyasi, baholovchilarning malaka sertifikatlari va fuqarolik javobgarligini sugʻurtalash polisining nusxalari ham ilova qilingan boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. Baholashni oʻtkazishda ayrim hisob-kitoblar baholash toʻgʻrisidagi hisobotdagi ushbu hisob-kitoblarga havolalarni koʻrsatgan holda ilovaga chiqarilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. Baholovchi tashkilot baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettirilgan baholash natijalari uchun qonun hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-bob. Axborotni oshkor etishga qoʻyiladigan talablar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52. Baholash jarayonida foydalanilgan barcha axborot (maxfiy xususiyatga ega boʻlgani bundan mustasno) baholash toʻgʻrisidagi hisobotda, ular baholovchi tomonidan qanday shaklda toʻplangan boʻlsa, shunday shakl va tartibda ochib beriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
53. Maxfiy tusdagi axborot baholovchi tomonidan faqat buyurtmachi va/yoki bunday axborotni taqdim qilgan shaxslar bilan kelishuv boʻyicha yoxud sudning tegishli qaroriga binoan oshkor etiladi. Foydalanilayotgan axborotning maxfiylik darajasi buyurtmachi va/yoki bunday axborotni taqdim etuvchi yoxud unga bevosita aloqador boʻlgan shaxslar tomonidan belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotda barcha ehtimollar va cheklovchi shartlar, shuningdek axborotni oshkor etishga qoʻyiladigan har qanday talablar ochib beriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
55. Baholash toʻgʻrisidagi hisobot, shuningdek baholovchining baholash faoliyati toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari normalariga, mazkur standartga va qabul qilingan boshqa mulkni baholash standartlariga rioya qilinganligi haqidagi bayonotdan iborat boʻlishi, standartlarning talablaridan har qanday chetga chiqish koʻrsatilishi va bunday chetga chiqishga tushuntirish berilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-bob. Yakuniy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
56. 15-son MBMSning baholash jarayoni va olingan natijani bayon etish, baholashga va yakuniy qiymat toʻgʻrisidagi xulosaga daxldor boʻlgan har qanday farazlar va cheklovchi shartlarni oshkor etish bilan bogʻliq talablaridan biron-bir tarzda chetga chiqilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
57. Baholovchi qonun hujjatlariga muvofiq 15-son MBMSning talablariga qisman yoki toʻliq rioya qilish imkoni boʻlmagan hollarda, baholovchi baholash obyektining bazaviy qiymatini aniqlash boʻyicha mos keluvchi hisoblarni va baholashning tegishli tartib-taomillarini amalga oshirishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash toʻgʻrisidagi hisobotda belgilanishi lozim boʻlgan qiymatni koʻrsatish va aniqlash bilan bir qatorda 15-son MBMSning talablaridan chetga chiqishlarning sabablarini dalillar bilan isbotlashi va asoslab berish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
58. Mazkur 15-son MBMS Baholovchi tashkilotlar uyushmasi va Oʻzbekiston baholovchilar jamiyati bilan kelishilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholovchi tashkilotlar uyushmasi raisi A. ISLAMOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2017-yil 15-may
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston baholovchilar jamiyati raisi N. MIRZARAXIMOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2017-yil 15-may
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash”ga
ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash”ni qoʻllash boʻyicha
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
USLUBIY KOʻRSATMALAR
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mazkur Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash”ni qoʻllash boʻyicha Uslubiy koʻrsatmalar (bundan buyon matnda uslubiy koʻrsatmalar deb yuritiladi) 15-son MBMSni amalda qoʻllash tartibini belgilaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-bob. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Uslubiy koʻrsatmalarda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
aynan bir xil obyekt — baholanayotgan obyekt kabi xuddi shunday modeldagi (modifikatsiyadagi) obyekt boʻlib, uning standart (zavoddagi) konstruksiyasi, jihozlanishi, parametrlari va qoʻllaniladigan materiallari boʻyicha baholanayotgan obyektdan hech qanday farqi boʻlmaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
analog — asosiy funksional, foydalanish va ishlab chiqarish tavsiflariga koʻra baholash obyektiga oʻxshash, aynan bir xil vazifalarni bajaruvchi obyekt. Farqlanishlar faqat konstruktiv tavsiflarida (standart butlanishi, tashqi koʻrinishi, faoliyat koʻrsatish shartlari va boshqalar) hamda ishlab chiqarish quvvatlarida namoyon boʻlishi mumkin;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
analog-obyekt — baholash jarayonida ular haqidagi axborotdan foydalaniladigan aynan bir xil obyekt yoki analog;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
jamlangan eskirish — mashina va uskunalar qiymatining ular texnik-iqtisodiy tavsiflarini yoʻqotishi bilan kechadigan qadrsizlanishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
jismoniy eskirish — foydalanilishi davomida ishlab chiqarish omillari (korpus, agregatlar, materiallarning eskirishi, ishqalanish, zanglash, vibratsiya va boshqalar) taʼsirida baholash obyekti tavsiflarining tabiiy yomonlashuvi, shuningdek avariyalar, tabiiy ofatlar va boshqalar natijasida yomonlashuvi oqibatida mashina va uskunalar qiymatining pasayishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mashina parki — majmuada mavjud boʻlgan (masalan, ishlab chiqarish sexi koʻrinishida), biroq texnologik jihatdan oʻzaro bogʻliq boʻlmagan, yakka tartibdagi texnikadan iborat mashina va uskunalar birliklarining jami. Mashina va uskunalar ishlab chiqarish jarayonida yagona siklning bosqichma-bosqich funksiyalarini bajarishi mumkin, biroq mashina parki texnikasining har bir birligi materialga ishlov berishning tugallangan jarayonini amalga oshirishi munosabati bilan mashina parkini texnologik majmuadan farqlash zarur;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tashqi eskirish — mashina va uskunalarga isteʼmol talabiga taʼsir koʻrsatuvchi tashqi omillar (iqtisodiy, ekologik va boshqa) oʻzgarishi oqibatida ushbu mashina va uskunalar qiymatining pasayishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
texnologik majmua — tashkilotning ishlab chiqarish faoliyatida foydalaniladigan hamda uzluksiz ishlab chiqarish jarayonini taʼminlovchi texnologik va tashkiliy jihatdan oʻzaro bogʻliq mashina va uskunalarning, shuningdek komponentlarning (instrumentlar, materiallar, dasturiy taʼminotlar va boshqalar) jami;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
funksional eskirish — ishlab chiqarishning arzonlashishi yoki yangilariga nisbatan unumdorligi pastroqligi sababli mashina va uskunalar isteʼmol qiymatining qisman yoʻqotilishi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-bob. Baholash topshirigʻini belgilash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Baholash topshirigʻini tuzishda baholash obyekti barcha texnik parametrlar va konstruktiv elementlar, shuningdek barcha huquq va majburiyatlarni hisobga olgan holda tavsiflanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Baholash topshirigʻi erkin shaklda va 15-son MBMS talablarini hisobga olgan holda tuziladi, buyurtmachi hamda baholash tashkilotining rahbari tomonidan imzolanadi, ularning muhrlari bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlanadi va baholash toʻgʻrisidagi shartnomaga ilova sifatida rasmiylashtiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-bob. Axborot yigʻish va uni tahlil qilish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Baholash obyekti toʻgʻrisida axborot yigʻish buyurtmachidan baholash obyektiga doir hujjatlarni olish, baholash obyektini koʻzdan kechirayotganda olingan axborotni oʻrganish, mashina va uskunalar bozoriga doir axborotni izlash va oʻrganish, axborotni tahlil qilish, baholash obyektini tavsiflashdan iborat
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Axborot va taqdim etilgan hujjatlar tahlil qilinganda baholash obyektini koʻzdan kechirish natijalari hisobga olinadi. Ularda nomuvofiqliklar, qarama-qarshiliklar aniqlanganda yoki ularning ishonchliligiga shubha tugʻilganda baholovchi dastlabki maʼlumotlarni aniqlashtirishga va ularni kelgusi hisob-kitoblarda qoʻllashga yoki baholash uchun boshqa asoslangan axborotdan foydalanishga haqlidir
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Yigʻilgan (buyurtmachidan yoki u vakolat bergan shaxslardan olingan) boshlangʻich hujjatlarga ega boʻlgan holda, baholovchi buyurtmachining vakili yoki baholash obyektining balansda saqlovchisi vakili bilan birga baholash obyektini koʻzdan kechirish, uning amaldagi holatini oʻrganish, uni tavsiflash, fotosuratga olish hamda baholash obyektini identifikatsiya qilish uchun zarur boʻlgan boshqa harakatlarni bajaradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Baholash obyektini koʻzdan kechirish taomili uni identifikatsiya qilish maqsadida buyurtmachi yoki balansda saqlovchi (ularning vakillari) bilan birgalikda oʻtkaziladi hamda quyidagi bosqichlarni oʻz ichiga oladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti va uning qismlarining texnik holatini (ishga yaroqli-yaroqli emasligi) vizual koʻzdan kechirish (qismlarning nosozliklari va nuqsonlarini aniqlash);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining fotosuratini olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektini identifikatsiya qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻzdan kechirganlik dalolatnomasini tuzish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Baholash obyektini koʻzdan kechirayotganda buyurtmachi baholash obyektining pasportini, baholash obyektining pasporti mavjud boʻlmagan taqdirda baholash obyektining texnik tavsiflarini oʻz ichiga olgan hujjatni taqdim etishi kerak. Baholash obyekti qonun hujjatlariga muvofiq davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi zarur boʻlgan hollarda buyurtmachi baholash obyektining roʻyxatdan oʻtkazish hujjatlarini ham taqdim etadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyektining roʻyxatdan oʻtkazish hujjatlari mavjud boʻlmaganda koʻzdan kechirishda maʼlumotnoma-schyotlar, oldi-sotdi (hadya) shartnomalari yoki baholash obyektini yetkazib berish shartnomalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Baholash buyurtmachisi baholash obyektiga va uning qismlariga kirish imkoniyatini taʼminlashi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Axborot yigʻish davomida baholovchi tomonidan baholash obyekti mansub boʻlgan bozorning tahlili oʻtkaziladi, uning yakunlari boʻyicha koʻzdan kechirishda belgilangan baholash obyektining identifikatsiya alomatlariga muvofiq aynan bir xil obyektlar va analoglarning sotilishi va takliflari toʻgʻrisida maʼlumotlar toʻplanadi. Baholash obyektining asosiy parametr va tavsiflari xuddi shunday analog-obyektlarning parametr va tavsiflari bilan solishtiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Axborot yigʻishda aynan bir xil obyektlar toʻgʻrisidagi axborot ustuvor hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Baholash obyekti va analog-obyektlarning parametr va tavsiflari solishtirilganda unumdorligi va quvvati toʻgʻrisidagi tavsiflarni, shuningdek obyektlarning butligini va jismoniy holatini solishtirish taomilini oʻtkazish majburiy hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar parametr va tavsiflar baholash obyekti uchun narxni shakllantiruvchi ahamiyatga ega boʻlsa, obyektlarning boshqa parametr va tavsiflarini solishtirish ham majburiy hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Analogni tanlashda baholash obyektining aynan ishlab chiqaruvchisi va kelib chiqish mamlakatini, shuningdek aynan bir xil maqsadlisini (umumiy, ixtisoslashtirilgan, maxsus va boshqalar) afzal koʻrish kerak boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Analog-obyektlar haqidagi baholash jarayonida toʻplangan axborot quyidagi koʻrsatkichlar boʻyicha tahlil qilinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qatʼiy belgilangan narxning amal qilish vaqti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
narx amalda boʻlgan pul birligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kelib chiqish manbai boʻyicha narxning xususiyati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sotish joyi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
obyektning foizlardagi eskirishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
narxda mahalliy soliqlarning bor-yoʻqligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sotuvchining narxdagi transport va boshqa chiqimlarining mavjudligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Baholovchi axborot yigʻish taomili va uning tahlili baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-bob. Baholash obyektini identifikatsiya qilish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Baholash obyektini identifikatsiya qilish koʻzdan kechirish materiallariga ishlov berish, uning pasporti va roʻyxatdan oʻtkazish hujjatlarini (ular mavjud boʻlganda) oʻrganish yoʻli bilan oʻtkaziladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Oʻrnatilgan qoʻshimcha uskunaga buyurtmachi va/yoki manfaatdor shaxs tomonidan tegishli texnik, ruxsat berish hujjatlari va balans qiymati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (yuridik shaxslar uchun) taqdim etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Baholash obyektini koʻzdan kechirish va identifikatsiya qilish yakunlari boʻyicha baholash obyektining texnik holatini koʻzdan kechirish dalolatnomasi tuziladi, unda baholash obyektining texnik holati aks ettiriladi, identifikatsiya qilish, butlash natijalari, nosozliklar, ekspluatatsion va boshqa nuqsonlari toʻgʻrisida xulosalar shakllantiriladi. Baholash obyektining texnik holati toʻgʻrisidagi dalolatnoma Uslubiy koʻrsatmalarning 1-ilovasiga muvofiq rasmiylashtiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Koʻzdan kechirish dalolatnomasida, shuningdek, Uslubiy koʻrsatmalarning 2-ilovasida keltirilgan Mashina va uskunalar jismoniy holatining ekspert baholari shkalasiga muvofiq baholash obyektining texnik tavsiflari koʻrsatiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Funksional jihatdan bir xil boʻlgan koʻplab mashina va uskunalardan tarkib topgan mashina parki baholash obyekti boʻlgan hollarda mashina va uskunalarning turdosh guruhlarini (rusumi yoki funksional yoʻnalishiga koʻra) shakllantirish yoʻli bilan yoppasiga identifikatsiya (ommaviy identifikatsiya) qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yoppasiga identifikatsiya, tarkibiga kamida 30 ta texnika kiradigan mashina parki baholash obyekti hisoblangan taqdirdagina oʻtkaziladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yoppasiga identifikatsiya har bir guruhda kamida ikkita baholash obyektini tanlab identifikatsiya qilishni nazarda tutadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-bob. Analog-obyektlarni tanlash va analog-obyektlar toʻgʻrisidagi axborotdan foydalanish xususiyatlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. 15-son MBMS doirasida mashina va uskunalar qiymatini baholash usullarini qoʻllaganda analoglarni tanlash va ular toʻgʻrisidagi axborotdan foydalanishning quyidagi ustuvor jihatlari oʻrnatiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholashda asosan aynan bir xil obyektlar — xuddi baholash obyekti singari bitta ishlab chiqaruvchi tomonidan tayyorlangan va aynan bir xil rusumga, ishlab chiqarish yiliga va boshqalarga ega boʻlgan obyektlar toʻgʻrisidagi axborotdan foydalaniladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
aynan bir xil obyektlar toʻgʻrisida axborot mavjud boʻlmaganda analoglar toʻgʻrisidagi axborotdan foydalaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Analoglar toʻgʻrisidagi axborotdan foydalanayotganda quyidagi talablarga rioya etish zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
analoglar va baholash obyektining tarmoqdagi vazifasi (foydalanish, qoʻllash sohasi) bir xil boʻlishi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti va tanlangan analoglar bitta savdo rusumiga (brendga) ega boʻlishi kerak, bundan savdo rusumi ishlab chiqarishdan olib qoʻyilgan yoki mazkur savdo rusumi ostida analoglarni ishlab chiqarish toʻxtatilgan hollar mustasno;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti va tanlangan analoglar bitta mamlakatda ishlab chiqarilgan, shuningdek, yagona mintaqaviy sotish bozoriga (Yevropa, Osiyo va h.k.) ega boʻlishi zarur. Analoglarning narxlari (sotish yoki takliflar) toʻgʻrisida axborot mavjud boʻlmaganda tegishli tuzatishlarni kiritgan holda boshqa mintaqaviy bozorlardagi axborotdan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-bob. Baholash yondashuvlari va usullarini tanlash, asoslash va qoʻllash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Umumiy qoida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. 15-son MBMS talablariga muvofiq baholash obyektining qiymatini baholashda qiyosiy, xarajat va daromad yondashuvlardan foydalaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Qiyosiy yondashuv
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Qiymatni qiyosiy yondashuv bilan hisoblash quyidagi ketma-ketlikda amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bozorni tadqiq etish, analog-obyektlar boʻyicha axborotni tahlil qilish va yigʻish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qiyoslash analoglarini tanlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qiyoslash birliklarini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qiyoslash elementlarini tanlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qiymatni hisoblash usullarini tanlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qiyoslash elementlari boʻyicha tuzatishlarni hisoblash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
analog-obyektlar narxiga (qiymatiga) tuzatishlar kiritish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti qiymatini aniqlash.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Mashina va uskunalar bozori analog-obyektlarga doir bitimlar (takliflar) toʻgʻrisida axborot olish maqsadida tadqiq va tahlil qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Qiyosiy yondashuv usullarini qoʻllashda kamida 2 ta analog-obyekt toʻgʻrisida axborot yigʻish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Qiyoslash birliklari baholash obyekti va analog-obyektlar toʻgʻrisida axborot mavjudligiga qarab aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quyidagilar mashina va uskunalar qiymatini baholashda asosiy qiyoslash birliklari hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
texnik tavsiflar — unumdorligi yoki quvvati, yuk koʻtarishi, yuk tortishi, ish makoni hajmlari, aniqlik toifasi, avtomatlashtirish darajasi va h.k.;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
foydalanish tavsiflari — avtomatik, yarim avtomatik yoki noavtomatik foydalanilishi, toʻxtovsiz ishlashi, chidamliligi, taʼmirga yaroqliligi, but saqlanganligi va h.k.;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
konstruktiv tavsiflar — massasi, ogʻirligi, asosiy konstruktiv materiallarining tarkibi va h.k.;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
iqtisodiy tavsiflar — mashinalar vaqt birligida, mahsulot yoki ishlar birligida faoliyat koʻrsatganda turli zaxiralar sarflanishi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholovchi oʻzida mavjud axborot va baholash obyektining xususiyatlariga (noyobligiga) qarab, baholash obyektining boshqa tavsiflaridan ham qiyoslash birliklari sifatida foydalanishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Baholash obyekti va analog-obyektlarni qiyoslash birligi boʻyicha solishtirish asosida qiyoslash elementlari tanlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkiy huquqlar — baholash obyekti va (yoki) analog-obyektlar sotilganda oʻtadigan mulkiy huquqlar tahlil qilinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
moliyalashtirish shartlari — baholash obyekti va (yoki) analog-obyektning bozor qiymatiga taʼsir koʻrsatadigan toʻlov shartlari (boʻlib toʻlash, kredit, lizing v.b.) tahlil qilinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bozor holati (sotish vaqti) — analog-obyektlarga narxlarning oʻzgarishi tahlil qilinadi va hisobi yuritiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sotish shartlari — sotuvchi va xaridor oʻrtasidagi bozorga xos boʻlmagan munosabatlar aniqlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
fizik tavsiflar — baholash obyekti va analog-obyektlarning texnik-foydalanish tavsiflari tahlil qilinadi va hisobi yuritiladi. Hajmlardagi, konstruktiv qismlardagi (elementlardagi), texnik holati (eskirish foizi), joriy foydalanish xususiyati, qoʻshimcha butlanishi va boshqa farqlari tahlil qilinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
foydalanish shartlari — baholash obyekti va analog-obyektlardan foydalanishdagi farqlar (joriy foydalanish, funksional foydalanish), shuningdek mazkur farqlarning analog-obyektlar narxiga taʼsiri aniqlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining narxiga taʼsir koʻrsatuvchi boshqa qiyoslash elementlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qiyoslash elementlarini tanlash Uslubiy koʻrsatmalarning 5-bobi talablarini hisobga olgan holda amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Fizik tavsiflarni qiyoslash elementlari sifatida ikki guruhga ajratish mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining konstruksiyasiga (standart butlanishiga) tegishli boʻlgan (ishlab chiqaruvchi tomonidan oʻrnatilgan turkum butlash qismlarining mavjud emasligi, qoʻshimcha butlashning mavjudligi, turkum ishlab chiqariladigan konstruksiyaning jiddiy oʻzgartirilganligi bilan bogʻliq tuzatishlar);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining haqiqatdagi texnik holatiga tegishli boʻlgan (baholash obyektidan foydalanishning uzluksizligi rejimi, baholash obyekti asosiy tizimlari va qismlarining jiddiy boʻlmagan foydalanish nuqsonlari, foydalanishdagi, avariyaviy jiddiy shikastlanish va nuqsonlar, baholash obyekti tovar koʻrinishining (qiymatining) yoʻqotilishi bilan bogʻliq tuzatishlar).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Qiyosiy yondashuv quyidagi usullarning biridan foydalangan holda amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sotishlarni toʻgʻridan toʻgʻri qiyoslash usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
statistik tahlil usullari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Sotishlarni toʻgʻridan toʻgʻri qiyoslash usulini qoʻllashda baholovchi xuddi shunday obyektlarning sotilish narxlari toʻgʻrisida va/yoki sotish haqidagi takliflari toʻgʻrisida axborotga ega boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Xuddi shunday obyektning narxi (yoki sotish haqidagi taklifi) baholash obyektining qiymatini tayinlash uchun asos boʻlib xizmat qiladi. Oʻrin bosuvchining toʻliq qiymati tuzatishlar yordamida baholash shartlariga moslashtirilgan analogning narxiga tengdir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Sotishlarni toʻgʻridan toʻgʻri qiyoslash usuli analoglarning narxlariga tegishli tuzatishlarni kiritish yoʻli bilan quyidagi formulaga binoan amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S = San * Kfv/ (1 – Kiz) * K1 * K2 * K3* … * Kn +/– Sdop bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S — baholash obyektining narxi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
San — analog obyektining narxi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kfv — analoglar narxlarining vaqt omili boʻyicha (ishlab chiqarilgan paytidan boshlab baholash paytigacha) oʻzgarishini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kiz — ishlab chiqarilgan paytidan boshlab baholash paytigacha foydalanish davrida analogning jismoniy eskirishini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
K1 * K2 * K3* … Kn — baholanayotgan obyekt va analogning parametrlari qiymatidagi farqlarni hisobga oluvchi tuzatuvchi koeffitsiyentlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sdop –analog-obyekt qoʻshimcha qurilmalarning mavjudligi bilan farqlanib turadigan narx.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Baholash obyekti va analoglarning jismoniy holatiga tuzatishlar (ishlab chiqarilgan paytidan boshlab baholash paytigacha foydalanish davrida analogning jismoniy eskirishini hisobga oluvchi tuzatish):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kiz — eskirishga tuzatish kirituvchi koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Iobyekt — baholash obyekti jismoniy eskirishining koeffitsiyent koʻrsatkichi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ianalog — analog-obyekt jismoniy eskirishining koeffitsiyent koʻrsatkichi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Vaqt omili boʻyicha tuzatishlar (vaqt omili boʻyicha analoglar narxlarining oʻzgarishini hisobga oluvchi tuzatish (ishlab chiqarilgan paytidan boshlab baholash paytigacha)) analog ishlab chiqarilgan yil bilan uni baholash yili oʻrtasidagi vaqt davrida xuddi shunday obyektlar narxlari oʻzgarishining oʻrtacha koeffitsiyent koʻrsatkichi sifatida aniqlanadi. Analog bir yilning oʻzida ishlab chiqarilgan va baholanganda tuzatish kiritilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vaqtga koʻra mashina va uskunalar narxlari oʻzgarishi dinamikasining tahlili asosida vaqt omili boʻyicha tuzatish koeffitsiyentini aniqlashning imkoni boʻlmaganda tegishli guruh boʻyicha mahsulot narxlari qimmatlashishining statistik indeslaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Baholashda xorijiy bozorning mashina va uskunalari toʻgʻrisidagi axborotdan foydalanilgan hollarda ham analog-obyektlarning narxlariga turgan joyiga qarab tuzatish kiritiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Joylashgan joyiga qarab tuzatishni hisoblash ketma-ketligi quyidagicha:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
analogning shartnomaviy narxi aniqlanadi, u analogning sotish (taklif) narxi qoʻshuv yetkazib berishga (transport xarajatlari) teng;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
import qilishda soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar qonun hujjatlari normalariga muvofiq hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Transport xarajatlari haqiqatdagi tashish xarajatlariga qarab qabul qilinadi. Tashish xarajatlarining haqiqatdagi miqdorini aniqlash yoki hisob-kitob qilishning imkoni boʻlmaganda transport xarajatlari analog-obyektni sotish/taklif qiymatining 5 foizi miqdorida qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Narxlar (sotish va/yoki takliflar) toʻgʻrisidagi axborotdan foydalanganda tuzatishlar quyidagi ketma-ketlikda kiritiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sotishning noodatiy shartlarini bartaraf etadigan tuzatishlar (yetkazib berishning tezlashtirilgan muddatlari, kafolat muddati, chegirmalar, butlash, qoʻshimcha xizmatlar va boshqalar);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
QQS mavjudligiga qarab tuzatish kiritish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
vaqt omili boʻyicha tuzatish kiritish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ikkinchi va uchinchi guruhlardagi tuzatishlar doim amalga oshiriladi, birinchisi esa — ularning belgilanganligi va ahamiyatliligini hisobga olib tanlov asosida amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Analoglarning sotish narxlari (va/yoki takliflari) toʻgʻrisidagi axborotdan foydalanganda baholash obyektlarning narxlari (sotish va/yoki takliflar) va asosiy parametri oʻrtasidagi nisbatni aniqlashga, xususan darajali bogʻliqlikka asoslaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mazkur norma quyidagicha formulada aks ettiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R1, R2 — qiyoslanadigan mashinalarning narxlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N1, N2 — qiyoslanadigan mashinalarning asosiy parametrlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — texnik qurilmalarning aniq turiga bogʻliq boʻlgan darajali koeffitsiyent (narxni toʻxtatib turish koeffitsiyenti).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38. Qiyosiy yondashuvning barcha usullarini qoʻllashda tuzatishlar kiritishning yagona tartibiga rioya etish zarur: dastlab qiymat tuzatishlari, undan keyin foizli tuzatishlar kiritiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
39. Analoglar tuzatilgan narxlarining yagona qiymati oʻrtacha arifmetik, oʻrtacha oʻlchangan yoki mediana qiymatlarini hisoblash yoʻli bilan foydalanilgan axborotning toʻliqligi, batafsilligi va ishonchliligidan kelib chiqib aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Statistik tahlil usullari analog-obyektlar narxlarining korrelatsion-regression tahlildan foydalangan holda qiyoslash elementlariga bogʻliqligini aniqlash yoʻli bilan baholash obyekti qiymatini belgilashga imkon beradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mazkur usulni qoʻllaganda modellashtirish ehtimoliy potensial narx bilan korrelatsion aloqada boʻlgan analoglarning bir yoki bir nechta asosiy ishlab chiqarish va/yoki funksional parametrlarining tahlili asosida amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzgaruvchan miqdorlar oʻrtasidagi statistik aloqalar korrelatsion va regression tahlil usullari bilan oʻrganiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Korrelatsion tahlil baholash obyekti/analoglar narxi va ularning asosiy parametrlari (bir va bir nechta) oʻrtasidagi aloqani oʻrnatishga imkon beradi, regression tahlil usullari bilan esa aniq matematik modelni tanlash va tanlangan modelning adekvatligini (model xossalari (funksiyalari/parametrlari/tavsiflari va boshqalar) va modellanayotgan obyektning tegishli xossalari toʻgʻri kelishini) baholash mumkin boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Korrelatsion tahlil bir alomatning (asosiy koʻrsatkichning) oʻzgaruvchanligi boshqasining (narxning, qiymatning) oʻzgaruvchanligiga muvofiqligi dalilini aks ettiruvchi alomatlarning kelishilgan oʻzgaruvchanligini ifodalaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Juft korrelatsiya ikkita tasodifiy miqdorlar oʻrtasidagi, koʻp tarmoqli korrelatsiya — koʻp sonli miqdorlar oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni oʻrganadi. Korrelatsion tahlilning asosiy vazifasi — tasodifiy miqdorlar oʻrtasidagi aloqani aniqlash va baholashdan, regression tahlilning asosiy vazifasi — shaklni belgilash va tasodifiy miqdorlar oʻrtasidagi bogʻliqlikni oʻrganishdan iborat.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Korrelatsion tahlil elementlari: (α, β) tasodifiy miqdor kuzatuvlaridan n tanlanganda (x1, y1),...,(xn, yn) ikki oʻlchamli normal taqsimlanishga ega boʻladi. Koordinatalarning dekart tizimida tanlov elementlarini nuqtalar bilan tasvirlab, tarqalish diagrammasi yoki korrelatsion maydonga ega boʻlamiz. Korrelatsion maydonning koʻrinishiga qarab korrelatsiyaning tanlov koeffitsiyenti asosida α va β oʻrtasida aloqaning mavjudligi va tavsifi xususida taxmin qilsa boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Korrelatsiyaning tanlov koeffitsiyenti quyidagi son hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
| rvib | ≤ 1
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Asos sifatida analoglarning narxlari olinadi, ularning koeffitsiyentlari koʻproq darajada 1 raqamiga intiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Regression tahlil — mustaqil boʻlmagan oʻzgaruvchan miqdorlar bilan mustaqil oʻzgaruvchan miqdorning bir yoki bir nechtasi oʻrtasidagi aloqani oʻrganadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(α, β) ikki oʻlchamli tasodifiy miqdorning (x1, y1),...,(xn, yn) qiymatlari kuzatiladi. β tasodifiy miqdorining α tasodifiy miqdoriga tobeligi tekshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Umuman olganda regression model quyidagi koʻrinishga ega:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
y = ƒ (x, βk0, βk1, …, βkn,)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
βk0, βk1, …, βkn parametrlari regressiya koeffitsiyentlari deb nomlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Regression tahlilning vazifalaridan biri — regressiya koeffitsiyentlarini baholash. Regressiya koeffitsiyentlarini baholash uchun, qoida tariqasida, eng kichik kvadratlar usuli qoʻllaniladi: bunda kuzatilayotgan qiymatlarning chetga ogʻish kvadratlari summasini kamaytiradigan parametrlarning qiymatlari baholash sifatida qabul qilinadi, yaʼni eng kichik kvadratlar usuli kvadratlar summasini kamaytirishga asoslangan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar oʻzgaruvchan miqdorlar oʻrtasidagi aloqa chiziqli deb faraz qilinsa, u holda tegishli regression model quyidagi koʻrinishga ega boʻladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
y = βk0 + βk1 x bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
βk0 va βk1 — chiziqli regressiya koeffitsiyentlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Xarajat yondashuvi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Baholash obyektini baholashda xarajat yondashuvi jamlangan eskirishni chegirgan holda baholash obyektining qismlari va (yoki) qoʻshimcha uskuna qiymatini hisobga olib baholash obyekti tiklanish qiymatini aniqlashga yoxud almashtirishga asoslangan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Baholash obyektining qiymatini baholashda xarajat yondashuvi hisob-kitoblarning quyidagi bosqichlariga rioya etishni oʻz ichiga oladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
toʻliq tiklanish qiymatini yoki almashtirish qiymatini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektiga oʻrnatilgan, baholash obyektining standart butlanishiga (zarur hollarda) kirmaydigan qoʻshimcha uskunaning qiymatini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining tovar qiymati yoʻqotilishi hajmini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qoʻshimcha uskuna qiymati va jamlangan eskirishning qiymat koʻrsatkichini hisobga olgan holda toʻliq tiklanish yoki almashtirish qiymati oʻrtasidagi farq sifatida baholash obyektining qiymatini aniqlash.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Tiklanish qiymati yoki almashtirish qiymatini aniqlash quyidagi usullardan birini qoʻllash orqali amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
almashtirish usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
turdosh obyekt narxi boʻyicha hisoblash usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
elementma-element hisoblash usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qiymatni indeksatsiyalash usuli.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. Almashtirish usuli analog (aniq yoki taxminiy) obyektlar toʻgʻrisidagi narx axborotidan (bitim dalillari va/yoki yetkazib beruvchilarning takliflari toʻgʻrisidagi axborot) foydalangan holda qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Analog-obyektlarning bitim yoki taklif narxiga tuzatishlarning quyidagi asosiy turlari kiritilishi mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ishlab chiqarish, texnik, texnologik, funksional tavsiflari, butlanishi, jihozlanishi va h.k. boʻyicha tafovutlarga qarab tuzatish kiritish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tashish, bitimni rasmiylashtirish, soliq va boshqa majburiy toʻlovlarga qarab tuzatish kiritish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
analog-obyektning joylashgan joyiga qarab tuzatish kiritish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
narxlar oʻzgarishi dinamikasini hisobga olib tuzatish kiritish (analoglarga doir bitimlar va takliflar toʻgʻrisidagi axborot olinganiga bir yildan ortiq boʻlgan taqdirda qoʻllaniladi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bitimlar va takliflarning narxlariga narxni shakllantiruvchi boshqa omillarni hisobga olib tuzatishlar kiritilishi ham mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. Turdosh obyekt narxi boʻyicha hisoblash usulini qoʻllagan holda baholash obyektining qiymati quyidagi tartibda aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan obyekt uchun avvalo tayyorlash texnologiyasi, foydalanadigan materiallari, konstruksiyalari boʻyicha baholanayotgan obyektga oʻxshash turdosh obyekt tanlanadi. Turdosh obyektning narxi maʼlum boʻlishi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
turdosh obyektni ishlab chiqarishning toʻliq tannarxi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sp.od — turdosh obyektni ishlab chiqarishning toʻliq tannarxi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sod — turdosh obyekt narxi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nds — qoʻshilgan qiymat soligʻi stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Npr — foyda soligʻi stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kr — rentabellik koʻrsatkichi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
talabgir mahsulotlar uchun rentabellik koʻrsatkichi 0,25 — 0,35 oraligʻida, oʻrtacha talabgir boʻlgan mahsulotlar uchun 0,1 — 0,25 oraligʻida, past rentabelli mahsulotlar uchun 0,05 — 0,1 oraligʻida qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining toʻliq tannarxi hisoblab chiqiladi. Buning uchun turdosh obyekt tannarxiga asosiy tavsifga qarab tuzatishlar kiritiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sp — baholanayotgan obyektni ishlab chiqarishning toʻliq tannarxi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Go va God — tegishincha baholanayotgan va turdosh obyektlarning asosiy tavsifi koʻrsatkichi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ks va Ks/o — tegishincha baholanayotgan va turdosh obyektlarni ishlab chiqarishning turkumliligi koeffitsiyenti (turkumlilik koeffitsiyenti ishlab chiqarish turiga bogʻliq, u yirik turkumda boʻlsa 1 ga teng, oʻrtacha turkumda — 1,1 ga, mayda turkumda — 1,2 ga, bir martalik ishlab chiqarishda — 1,3 ga teng).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholanayotgan obyektni qayta ishlashning toʻliq qiymati (tiklanish qiymati) quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. Elementma-element hisoblash usuli qoʻllanganda ishlarning quyidagi bosqichlari amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining butlovchi uzellari va agregatlari roʻyxati tuziladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
butlovchi uzellar va agregatlar narxiga doir axborot yigʻiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quyidagi formula boʻyicha baholash obyektining toʻliq tannarxi aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sp = ∑ Se + V bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sp — obyektning toʻliq tannarxi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Se — butlovchi uzel va agregatning qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V — tayyorlovchining oʻz xarajatlari (yigʻish qiymati, xodimlarning ish haqi va h.k.).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholanayotgan obyektning tiklanish qiymati quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sv — baholanayotgan obyektning tiklanish qiymati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. Qiymatni indeksatsiyalash usuli statistika organlari tomonidan belgilanadigan narxlarning qimmatlashuvi indekslarini qoʻllash vositasida amalga oshiriladi. Bunda, indekslar narxlar indekslari hisoblangan davrga qarab, asosiy vositalarni soʻnggi qayta baholash sanasidan boshlab baholash obyektining bazaviy (boshlangʻich, tiklanish) qiymatiga nisbatan qoʻllanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bazaviy qiymat sifatida buxgalteriya hisobi maʼlumotlari yoki tayyorlovchilarning (yoki dilyerlar, yetkazib beruvchilarning) retrospektiv sanadagi narxga oid axborotdan foydalanish mumkin (bunda aynan bir xil butlangan aniq analog narxlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan foydalanish zarur).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. Baholash obyektining baholash sanasidagi jamlangan eskirishi uning jismoniy holatidan (jismoniy eskirish), baholash obyekti bozorning zamonaviy talablariga muvofiqligidan (funksional eskirish), shuningdek tashqi omillarning taʼsiri ostida qiymatining pasayishidan (tashqi/iqtisodiy eskirish) kelib chiqib baholash obyektini koʻzdan kechirish natijalari boʻyicha aniqlanadi. Jamlangan eskirish 100 foizdan ortiq boʻlishi mumkin emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Jamlangan eskirish tiklanish qiymatidan (koeffitsiyent koʻrsatkichi) yoki pul ifodasida almashtirish qiymatidan (mutlaq miqdor) foizlarda yoki ulushlarda aniqlanishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. Jamlangan eskirish quyidagi formulaga muvofiq aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Inak = 1 — (1 — Ifiz) * (1 — Ifunk) * (1 — Ivn) bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Inak — baholash obyekti jamlangan eskirishining koeffitsiyent koʻrsatkichi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ifiz — baholash obyekti jismoniy eskirishining koeffitsiyent koʻrsatkichi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ifunk — baholash obyekti funksional eskirishining koeffitsiyent koʻrsatkichi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ivn — baholash obyekti tashqi eskirishining koeffitsiyent koʻrsatkichi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. Baholash obyektining jismoniy eskirishi quyidagi usullardan biri bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
asosiy parametrning yomonlashuvi usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
normativ eskirish usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
jismoniy eskirishni oʻlchashning toʻgʻridan toʻgʻri usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xronologik yoshga tuzatish kiritish usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tiklanish usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻrtacha oʻlchangan eskirish usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yoshni va qilingan kapital taʼmirlashlarni hisobga olish usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ekspert-tahliliy usul.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. Asosiy parametrning yomonlashuvi usuli jismoniy eskirish baholash obyektiga xos muayyan bir foydalanish parametrining (unumdorligi, aniqligi, quvvati, yonilgʻi sarfi va h.k.) yomonlashuvida namoyon boʻlishini nazarda tutadi. Agar mazkur turdagi mashina/uskunalar uchun shunday parametr topilgan boʻlsa, u holda jismoniy eskirish quyidagi tartibda hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
X, Xo — baholash obyektining undan foydalanila boshlagunga qadar va baholash paytidagi asosiy parametri qiymatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — asosiy parametrning baholash obyekti qiymatiga taʼsir kuchini tavsiflovchi daraja koʻrsatkichi (0,6 — 0,8).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52. Normativ eskirish usuli baholash obyekti haqiqatdagi xizmat muddatining normativ muddatga nisbati sifatida jismoniy eskirish hisoblanishini anglatadi. Mazkur usulni normativ-texnik hujjatlarda bosib oʻtadigan masofasi normativi yoki xizmat qilish muddati belgilangan baholash obyektlari uchun qoʻllash maqsadga muvofiqdir. Bunda jismoniy eskirish quyidagi formula bilan hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tef — baholash obyektining baholash sanasidagi samarali yoshi (ishlagan vaqti);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tn — hisobdan chiqarish yoki kapital taʼmirlashgacha normativ xizmat muddati (ishlagan vaqti).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyektining unumdorlik yoshi quyidagi formulaga muvofiq aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tost — qoldiq xizmat muddati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
53. Jismoniy eskirishni oʻlchashning toʻgʻridan toʻgʻri usulida eskirishni bartaraf etish uchun talab qilinishi mumkin boʻlgan baholash obyektining alohida elementlarini (pul ifodasida) almashtirish xarajatlari summasi hisoblanadi. Shundan soʻng ushbu summa yangi (analogik) obyektning qiymati bilan solishtiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sr — eskirishni bartaraf etish uchun talab qilinadigan taʼmirlash qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sa — yangi analogning qiymati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54. Xronologik yoshga tuzatish kiritish usuli bilan jismoniy eskirishni hisob-kitob qilish baholash obyektini ishlab chiqarish xususiyati, foydalanish muhiti, ishning smenaliligi va sharoitlariga asoslanadi. Hisob-kitob quyidagi formulaga muvofiq amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ifiz = T * Ksm * Kxp * Kur bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
T — uskunaning xronologik yoshi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ksm — smenalilik koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kxp — ishlab chiqarish xususiyati koeffitsiyenti (0,9-1 ommaviy ishlab chiqarish uchun, 0,67 — 0,77 turkum ishlab chiqarish uchun, 0,5 — 0,65 bir marta ishlab chiqarish uchun);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kur — ish sharoitlari koeffitsiyenti (sex binosida ishlaganda 1, alohida xonada ishlaganda 0,6-0,7, ishning zararli sharoitlarida 1,3 — 1,5).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
55. Tiklanish usuli baholash obyektini yangi holatga keltirgunga qadar tiklash xarajatlarini:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
keyinchalik foydalanishga yaroqliligidan qatʼi nazar, alohida asosiy agregatlar va qismlarni (uzellarni) yangilariga almashtirish bilan kapital taʼmirlashga xarajatlar summasini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yangi baholash obyektini xarid qilish bilan bogʻliq xarajatlar summasini jamlash yoʻli bilan jismoniy eskirishni hisob-kitob qilishni nazarda tutadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ifiz = ∑ Skr + ∑ Sp bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Skr — kapital taʼmirlashni oʻtkazishga xarajatlar summasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sp — yangi baholash obyektini xarid qilish bilan bogʻliq xarajatlar summasi (transport xarajatlari, majburiy toʻlovlar).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
56. Oʻrtacha oʻlchangan eskirish usuli jismoniy eskirishni hisob-kitob qilishga asoslangan boʻlib, bunda baholash obyekti alohida konstruktiv elementlarining umuman baholash obyekti qiymatidagi salmogʻini hisobga olgan holda haqiqatdagi holati boʻyicha eskirish aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Eskirishni aniqlash mazkur usuli ishlab chiqaruvchi zavod texnik hujjatlariga muvofiq salmoqlarning normativlari mavjud boʻlgan taqdirda qoʻllanilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyekti, shuningdek uning butlovchi qismlari uchun jismoniy eskirish quyidagi formula boʻyicha hisob-kitob qilinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ifiz i — baholanayotgan baholash obyekti i-konstruktiv elementining (uzelining) jismoniy eskirishi, foizda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ai — butun baholash obyektining tannarxida i-uzel tannarxining salmogʻi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — baholanayotgan baholash obyektining konstruktiv elementlari (uzellari) soni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
57. Yoshni va qilingan kapital taʼmirlashlarni hisobga olish usuli texnik hujjatlar bilan rejali kapital taʼmirlashlarni oʻtkazish nazarda tutilgan baholash obyektlariga nisbatan qoʻllaniladi. Eskirish quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
α — bir marta kapital taʼmirlash oʻtkazilgandan keyin jismoniy eskirish kattalashadigan doimiy miqdor, foizda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k — baholash sanasiga qadar oʻtkazilgan kapital taʼmirlashlarning soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
e — natural logarifmaning asosi, e ≈ 2,72;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tk — oxirgi kapital taʼmirlash oʻtkazilgan paytdan boshlab baholash obyektining baholash sanasidagi haqiqatdagi xizmat muddati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tnkr — baholash obyektining kapital taʼmirlashga qadar boʻlgan normativ xizmat muddati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bir marta kapital taʼmirlash oʻtkazilgandan keyin jismoniy eskirish kattalashadigan α doimiy miqdori oʻrtacha 20 foizga teng deb qabul qilinadi (agar texnik hujjatlarda boshqacha miqdor belgilangan boʻlsa, texnik hujjatlardagi maʼlumotlar asos sifatida qabul qilinadi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
58. Ekspert-tahliliy usul mazkur Uslubiy koʻrsatmalarga 2-ilovada keltirilgan Mashina va uskunalar jismoniy holatining ekspert baholari shkalasiga muvofiq eskirish natijasida obyektning ehtimoliy texnik holatlari tavsiflaridan birini baholash obyekti bilan solishtirishdan iboratdir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
59. Jismoniy eskirishni baholash usullari bilan hisoblab chiqarilgan baholash obyektining jismoniy eskirishini baholash natijasi Uslubiy koʻrsatmalarga 2-ilovada keltirilgan Mashina va uskunalar jismoniy holatining ekspert baholari shkalasiga muvofiq jismoniy eskirish hajmi diapazoni boʻyicha texnik holat tavsiflariga mos kelishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
60. Jismoniy eskirish hisob-kitoblari Mashina va uskunalar jismoniy holatining ekspert baholari shkalasi koʻrsatkichlaridan farqlanganda baholovchi koʻzdan kechirish dalolatnomasida keltirilgan hamda baholash obyektining holati bahosiga mos keluvchi xulosalarni hisobga olgan holda hisob-kitoblar natijalariga tuzatish kiritishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
61. Funksional eskirish baholash obyektining ishlab chiqarishdan olib tashlanishi, xuddi shunday mashina va uskunalarni ishlab chiqarish sohasida yangi texnologiyalarning rivojlanishi munosabati bilan baholash obyekti u yoki bu xossalarining isteʼmol jozibadorligi pasayishi bilan belgilanadi. Funksional eskirish maʼnaviy va texnologik eskirishga boʻlinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Maʼnaviy eskirish — xuddi shunday qurilmalarning xossalari va tavsiflarining yaxshilanishi (texnik parametrlari yoki konstruktiv yechimlarining oʻzgarishi, yangi imkoniyatlarining vujudga kelishi, koʻproq ekologikligi, energiya sarfini tejashi va h.k.) yoki ular turkum ishlab chiqarilishining arzonlashuvi sababchi boʻlgan eskirish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Texnologik eskirish — xuddi shunday qurilmalarda foydalaniladigan konstruktiv materiallarning dizayni va tarkibidagi farqlanish, ishlab chiqarish (ishlov berish) texnologik siklining oʻzgarishi, qulayliklar va mexanika oʻrniga elektronika tufayli yangi funksiyalarning qoʻshilishi sababchi boʻlgan eskirish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62. Funksional eskirish quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ifunk = 1 — (Po / Pan) n bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Po — baholash obyekti unumdorligi koʻrsatkichi (natural birliklarda yoki pul ifodasida);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Pan — funksional takomillashuv alomatlari boʻlgan yangi analogning unumdorlik koʻrsatkichi (natural birliklarda yoki pul ifodasida);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — qoʻllanilayotgan parametrning baholash obyekti qiymatiga taʼsir kuchini tavsiflovchi daraja koʻrsatkichi (narxni toʻxtatish koeffitsiyenti) (0,6 — 0,8).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63. Baholash obyektining funksional eskirishini hisoblashda ham texnologik, ham funksional eskirishni hisobga olish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
64. Tashqi eskirish baholash obyektining qiymatiga tashqi omillarning salbiy taʼsir koʻrsatishi bilan yuzaga kelgan eskirishdan iboratdir. Tashqi omillarga quyidagilar kiradi: bozordagi vaziyat, moliyalashtirish shartlari, foydalanishdagi cheklovlar, infratuzilmaning, qonun hujjatlarining oʻzgarishi va boshqalar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
65. Baholash obyektining jalb etilmagan zaxiralarini (ishlab chiqarish quvvatlari) va buning oqibatida foyda (daromad) darajasining yoʻqotilishini aniqlash tashqi eskirishni hisoblashni taqozo etadi, bu baholash obyekti qiymatining pasayishida aks etadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
66. Tashqi eskirishning hisob-kitobi quyidagi formulaga binoan amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67. Xarajat yondashuvini qoʻllaganda baholash obyektining qiymati jamlangan eskirishni chegirgan va tashqi qimmatlashuvni hisobga olgan holda baholash obyektining tiklanish qiymati (almashtirish qiymati) sifatida aniqlanadi. Baholash obyekti qiymatini hisoblash formulasi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S = Sv * (100%– Isov) bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sv — baholash obyektining tiklanish qiymati yoki almashtirish qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Isov — baholash obyektining jamlangan eskirishi, foizda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Daromad yondashuvi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
68. Daromad yondashuvi mashina va uskunalarning joriy qiymatini ulardan foydalanishdan (ekspluatatsiya qilishdan) olinadigan kelgusidagi daromadlarning yigʻindisi sifatida aniqlashga asoslanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
69. 15-son MBMS doirasida daromad yondashuvi quyidagi usullarni qoʻllash yoʻli bilan amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
foydani toʻgʻridan toʻgʻri kapitallashtirish usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qoldiq usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
teng samarali funksional analog usuli.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
70. Daromad yondashuvi usullari baholash obyektidan foydalanishdan sof operatsion daromad miqdorini kapitallashtirishga asoslangan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sof operatsion daromad operatsion xarajatlar summasini yalpi daromad miqdoridan ayirish yoʻli bilan aniqlanadi. Bunda, shuningdek, sof operatsion daromadning miqdori savdo markasi (brend) uchun pul ustamasidan tozalangan boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sof operatsion daromadning oʻrtacha yillik miqdoriga joriy moliya yili davomida baholash obyektining yuklanganligini hisobga olgan holda tuzatish kiritiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
71. Daromadni toʻgʻridan toʻgʻri kapitallashtirish usuli quyidagi formulaga muvofiq amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S — baholash obyektining qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ChOD — sof operatsion daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rk — kapitallashtirish stavkasi (koeffitsiyent ifodasida).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
72. Qoldiq usulini texnologik majmuani yalpi biznes doirasidagi mulkiy majmua (yoki ishlab chiqarish sexi) sifatida ajratish imkoniyati mavjud boʻlgan hollarda qoʻllash mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
73. Qoldiq usuli texnologik majmua ulushiga toʻgʻri keladigan sof operatsion daromadning bir qismini kapitallashtirish asosida amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
74. Texnologik majmuaning ishlab chiqarish faoliyatidan sof operatsion daromadni hisoblash quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning butun mulkiy majmuasidan uskunasi baholanishi lozim boʻlgan majmua (yalpi, shartli ravishda mustaqil) ajratiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ushbu majmuaga toʻgʻri keladigan korxona sof daromadining ulushi hisob-kitob qilinadi (korxonaning moliyaviy hisoboti va/yoki ishlab chiqarish hisoboti asosida);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sof daromad ulushidan texnologik majmua joylashgan yer uchastkasiga tegishli qism aniqlanadi. Hisob-kitob quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ChDzem = Szem * Kzem bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ChDzem — yer uchastkasi hisobidan olingan sof daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Szem — yer uchastkasining bozor qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rzem — kapitallashtirish stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan texnologik majmuaga toʻgʻri keladigan sof daromad ulushidan mazkur texnologik majmuaning binosiga toʻgʻri keladigan qism ajratiladi. Hisob-kitob quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ChDzd = Szd * Kzd bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ChDzd — binolar hisobidan olingan sof daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Szd — binoning bozor qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rzd — kapitallashtirish stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
texnologik majmuaning mashinalari/uskunalariga toʻgʻri keladigan sof daromad ulushi (ChDob) yer uchastkasi va binolar hisobidan olingan sof daromadlar miqdorini ayirish yoʻli bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ChDob = ChDik — ChDzem — ChDzd bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ChDik — korxonaning (yalpi biznesning) mulkiy majmuasiga toʻgʻri keladigan sof daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan mashinalar/uskunalarga toʻgʻri keladigan sof daromad ulushi qoldiq usuli bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sob — baholanayotgan uskunaning qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ChDob — baholanayotgan uskunaga toʻgʻri keladigan sof daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rk — kapitallashtirish stavkasi (koeffitsiyent ifodasida).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yer uchastkasi va koʻchmas mulkning bozor qiymati boshqa baholash standartlarida belgilangan tartibda aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
75. Teng samarali funksional analog usuli quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xuddi shunday funksiyalarni bajaruvchi, lekin unumdorligi, xizmat muddati, uning yordamida tayyorlangan mahsulot sifati, boshqa koʻrsatkichlari boʻyicha baholanayotgan obyektdan farqlanishi mumkin boʻlgan analog (tayanch obyekt) tanlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan obyektdan olinadigan daromad aniqlanadi, lekin toʻliq hajmda emas, balki baholanayotgan obyektning daromadi xuddi shunday (tayanch) obyektdan farqlanadigan qismidagina.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
76. Baholash obyektining qiymati, ularning foyda keltirishi bir xil boʻlgandagina tayanch analog narxidan kelib chiqib aniqlanadi. Usul texnika samaradorligi nazariyasi qoidalariga asoslanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
77. Agar samaradorlik nolga teng (teng samaradorlik sharti) deb faraz qilinsa, bunda qoʻllaniladigan matematik model qiyosiy iqtisodiy samarani hisoblash formulasidan olinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S — baholash obyektining qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sb — tayanch analogning narxi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I, Ib — tegishli ravishda baholash obyekti va tayanch analogning yillik foydalanish chiqimlari (amortizatsiyani hisoblamaganda);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ka, Ka.b. — qoplash fondi omiliga binoan hisoblab chiqariladigan, tegishli ravishda baholash obyekti va tayanch analogning amortizatsiya koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q, Qb — tegishli ravishda baholash obyekti va tayanch analog tomonidan ishlab chiqariladigan mahsulotning yillik hajmi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rk — kapitallashtirish stavkasi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Teng samarali funksional analog usulida baholanayotgan obyekt qiymati, basharti ular bir xil foyda keltirsa, tayanch analog narxidan chiqariladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
78. Mashina va uskunalar qiymatini baholashga daromad yondashuvi usullarini qoʻllash kapitallashtirish stavkasidan foydalanishni nazarda tutadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
79. Mavjud axborotga qarab kapitallashtirish stavkasi bozor ekstraksiyasi usuli yoki kumulyativ tuzish usuli bilan hisoblanishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
80. Bozor ekstraksiyasi usuliga muvofiq kapitallashtirish stavkasi sof operatsion daromad va aynan bir xil obyektlarni sotish narxi toʻgʻrisidagi bozor maʼlumotlarining tahlili asosida aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ChOD — har bir sotilgan obyekt boʻyicha sof operatsion daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S — sotish narxi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
81. Kumulyativ tuzish usuli bilan kapitallashtirish stavkasi tavakkalsiz daromad keltirish normasi hamda baholash obyektiga egalik qilish va undan foydalanish tavakkalchiligi uchun baholash obyektiga xos boʻlgan daromad keltirish normasining summasi sifatida aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rk = Ro + Rs + Rl + Rin + nk bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R — kapitallashtirish stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ro — tavakkalsiz foiz stavkasi, foizda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rs — tarmoq tavakkalchiligi, foizda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rl — past likvidlilikka mukofot, foizda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rin — baholash obyektiga investitsiyalash tavakkalchiligi, foizda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nk — kapitalga qaytish normasi, foizda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kapitalning qaytish normasini hisoblash uchun quyidagi usullarning biridan foydalaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
investitsiyalangan kapital teng ulushlarda qoplanishini nazarda tutadigan Ring usuli (toʻgʻridan toʻgʻri qaytish):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nk= 1 / p bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
p — investitsiyalar qaytishi taxmin qilinayotgan vaqt davri;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kapitalning qaytish summalarini kapital uchun daromad keltiruvchi stavkada qayta investitsiyalashda foydalaniladigan Invud usuli:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nk = sff (n, Ron) bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sff — stavka kapital uchun daromad keltiruvchi stavkaga teng boʻlganda qoplash fondi omili;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ron — kapital uchun daromad keltiruvchi stavka;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kapitalning qaytish summalari tavakkalsiz stavka boʻyicha qayta investitsiyalanganda foydalaniladigan Xoskold usuli:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nk = sff ( n, Ro )
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
82. Baholash obyekti qiymati daromad yondashuvi bilan hisob-kitob qilinishi asos qilib olinadigan daromad shakllangan davrga muvofiq keluvchi davr uchun baholash obyektining amortizatsiyasini hisobga olgan holda kapitallashtirish stavkasiga tuzatish kiritish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
83. Baholash obyekti tavsiflari va undan foydalanish sohasining oʻziga xosligidan kelib chiqib, tavakkalchilik uchun daromad keltirish normalari muayyan obyektga xos boʻlgan tavakkalchiliklarning boshqa turlari bilan toʻldirilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Qoʻllanilgan baholash yondashuvlarining natijalarini muvofiqlashtirish va baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
84. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish hamda baholashning turli yondashuvlarini qoʻllab olingan natijalarni oʻlchash va qiyoslash yoʻli bilan baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash quyidagi usullardan biri yordamida amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mantiqiy muvofiqlashtirish usulida baholovchi amalga oshiradigan tahlil asosida, barcha muhim parametrlarni hisobga olgan holda solishtirma oʻlchamlarni tanlashdan iborat. Baholovchi tomonidan ustuvor yondashuv belgilanadi, qolgan yondashuvlarning natijalaridan esa ustuvor yondashuv yordamida olingan natijani tekshirish va unga tuzatish kiritish uchun foydalaniladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
matematik oʻlchash usulida baholashga turlicha yondashuvlar bilan olingan natijalarning ulushlarini aniqlash uchun bir nechta mezonlardan foydalaniladi, ularning yordamida qoʻllanilgan hisoblash usulining afzalliklari yoki kamchiliklari muayyan obyektni baholash xususiyatlarini hisobga olgan holda tavsiflanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
85. Ulushlarni aniqlashda baholovchi quyidagi asosiy omillarni tahlil qilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash maqsadini va baholash natijalaridan foydalanish moʻljalini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining xususiyatini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tahlil va hisob-kitoblar oʻtkazilishiga asos boʻlgan axborotning batafsilligini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvi baholash obyektiga oʻxshash obyektlarning odatdagi xaridorlari va sotuvchilari motivatsiyasini aks ettirishga qodirligini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvi bozor konyunkturasini hisobga olishga qodirligini.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
86. Baholash obyekti qiymatining yakuniy miqdori quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S is = (Sd * K1) + (Ss * K2) + (Sz * K3) bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sis — baholash obyektining yakuniy qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sd, Ss, Sz — tegishincha daromad, qiyosiy va xarajat yondashuvlari bilan aniqlangan qiymatlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
K1, K2, K3 — har bir baholash yondashuvi uchun tanlangan tegishli salmoqlarni belgilovchi koeffitsiyentlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda quyidagi shart bajarilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
K1 + K2 + K3 = 1
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-bob. Baholash toʻgʻrisida hisobot tuzish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
87. Toʻplangan axborot natijasining tasdigʻini va tegishli hisob-kitoblarni oʻz ichiga olgan baholash toʻgʻrisidagi hisobotda baholovchining baholash obyekti qiymatiga doir xulosasi taqdim etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
88. Baholash toʻgʻrisida hisobotni tuzishda quyidagi qoidalarga amal qilish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisidagi hisobot baholash obyekti qiymatini aniqlash uchun muhim boʻlgan barcha axborotni oʻz ichiga olgan boʻlishi zarur;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholashni oʻtkazishda foydalanilgan yoki hisob-kitoblar natijasida olingan, baholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirilgan axborot tasdiqlangan boʻlishi zarur;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisidagi hisobotning mazmuni mazkur hisobotdan foydalanuvchilarni chalgʻitmasligi, shuningdek turlicha talqin qilishiga yoʻl qoʻymasligi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirilgan materiallar tarkibi va ketma-ketligi hamda baholash jarayoni tavsifi qiymat hisoblanishini va xuddi shunday natijalarni olish imkoniyatini berishi lozim;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash jarayonida foydalanilmagan axborot, agar bunday axborotni ilova qilish baholash faoliyatini tartibga soluvchi qonun hujjatlarining talablariga binoan majburiy boʻlmasa, baholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirilmasligi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
89. Baholash obyektini baholash toʻgʻrisidagi hisobot quyidagi boʻlimlar va ularning qismlaridan iborat boʻlishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) I boʻlim “Titul varagʻi” — baholash toʻgʻrisidagi hisobotning birinchi sahifasi hisoblanadi va hujjatni qidirish uchun zarur boʻlgan birlamchi axborot manbai boʻlib xizmat qiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Titul varagʻida quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisidagi hisobotning roʻyxat raqami;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ishning nomi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining nomi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholashdan maqsad va moʻljal;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buyurtmachining nomi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholovchi tashkilotning nomi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisidagi hisobot tuzilgan sana.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash toʻgʻrisidagi hisobot ikki va undan ortiq kitobdan iborat boʻlsa, har bir kitob birinchi kitobning titul varagʻiga muvofiq boʻlgan va mazkur kitobga daxldor maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan oʻz titul varagʻiga ega boʻlishi lozim. Kitob raqami titul varagʻiga qoʻyiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) II boʻlim “Mundarija” — tegishli sahifalarning raqamlari koʻrsatilgan barcha boʻlimlar, kichik boʻlimlar, bandlar (agar ular nomlangan boʻlsa), ilovalar nomini oʻz ichiga oladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ikki va undan ortiq kitobdan iborat boʻlgan baholash toʻgʻrisidagi hisobot tuzilganda ularning har birida oʻz mundarijasi boʻlishi lozim. Bunda birinchi kitobda butun baholash toʻgʻrisidagi hisobotning kitoblar raqamlari koʻrsatilgan mundarijasi, keyingi kitoblarda — faqat tegishli kitob mundarijasi joylashtiriladi. Birinchi kitobda keyingi kitoblar mundarijasi oʻrniga faqat ularning nomini koʻrsatishga yoʻl qoʻyiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) III boʻlim “Ilova xat (umumlashtiruvchi qism)” buyurtmachiga baholashni oʻtkazish natijalari haqidagi erkin shaklda (ish uslubida) bayon etilgan xabarni oʻz ichiga oladi. Xatda quyidagilar koʻrsatiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholashni oʻtkazish uchun asos;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining nomi va roʻyxatga olingan manzili;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bajarilgan ishlar mazmunining qisqacha bayoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qiymat aniqlangan sanadagi baholash obyektining qiymati haqida xulosa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisidagi hisobot qaysi qonun hujjatlariga muvofiq tayyorlangan boʻlsa, shu hujjatlarga havola;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ilova xat baholash toʻgʻrisidagi hisobot asosida tayyorlangani va faqat hisobotning toʻliq matniga bogʻliq ravishda, yaʼni hisobotda qabul qilingan barcha farazlar va cheklashlarni hisobga olgan holda talqin qilinishi mumkinligiga koʻrsatma.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ilova xat baholovchi tashkilotning firma blankasida rasmiylashtiriladi, uning rahbari tomonidan imzolanadi va muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g) IV boʻlim “Kirish” asosiy dalillar va xulosalarning qisqacha bayonini oʻz ichiga oladi. Mazkur boʻlimga quyidagi qismlar kiritilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
asosiy dalillar va xulosalar, bu yerda quyidagilar koʻrsatiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti haqida umumiy axborot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisida shartnoma nomi, uning raqami va tuzatilgan sanasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisidagi hisobotga soʻnggi tuzatish kiritilgan va hisobot taqdim etilgan koʻrinishda rasmiylashtirilgan kalendar sanaga muvofiq boʻlgan baholash toʻgʻrisidagi hisobot tuzilgan sana;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash maqsadi va qiymat turi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash buyurtmachisi haqida maʼlumotlar yuridik shaxslar uchun — nomi, rekvizitlari, jismoniy shaxslar uchun — F.I.Sh., pasport maʼlumotlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholovchi tashkilot haqida (toʻliq nomi, yuridik manzili, fuqarolik javobgarligini sugʻurtalash haqidagi maʼlumotlar, baholash faoliyati bilan shugʻullanish huquqini beradigan litsenziya raqami, berilgan sanasi va amal qilish muddati) hamda baholovchi tashkilot bilan mehnat shartnomasiga asosan ishlaydigan baholovchi haqida (familiyasi, ismi, otasining ismi, baholashni amalga oshirish huquqini tasdiqlovchi hujjat raqami va berilgan sanasi). Shuningdek, baholashni oʻtkazish va baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tayyorlashga jalb qilinadigan barcha tashkilotlar va mutaxassislar haqida axborot ularning malakasi va baholash obyektini baholashda ularning ishtirok etish darajasini koʻrsatgan holda keltirilishi lozim;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash natijalariga taʼsir koʻrsatgan farazlar va cheklovchi shartlar (mavjud boʻlganda);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d) V boʻlim “Asosiy qism” quyidagi majburiy qismlarni oʻz ichiga olishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash jarayoni bosqichlari, bu yerda baholovchi oʻzi bajargan ishlar ketma-ketligini bosqichma-bosqich bayon etadi. Har bir bosqichda baholash obyektini baholash boʻyicha bajarilgan ishlar haqida umumiy maʼlumotlar keltiriladi (bajarilgan ishlarning oddiy roʻyxatini keltirishga yoʻl qoʻyiladi). Amalga oshirilgan tahlil va hisob-kitoblarning yanada batafsil tavsifi baholash obyektining xususiyatlari, baholash topshirigʻi va mavjud axborot hajmiga muvofiq quyidagi qismlarda keltiriladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining tavsifi, bu yerda baholash obyektining miqdor va sifat koʻrsatkichlari haqidagi maʼlumotlar keltiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholovchi baholash toʻgʻrisidagi hisobotda baholashni oʻtkazish uchun zarur boʻlgan axborotni olish jarayoni ham axborotni olishning aniq manbalarini, hujjatning nomi, raqami, sanasini va uni identifikatsiya qiluvchi boshqa maʼlumotlarni koʻrsatgan holda aks ettiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar buyurtmachining soʻralayotgan axborotni taqdim etishdan bosh tortishi baholash natijalarining aniqligi va/yoki haqqoniyligiga sezilarli darajada taʼsir koʻrsatsa, bu holat baholash toʻgʻrisidagi hisobotda qayd etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyektining tavsifi baholash toʻgʻrisidagi hisobotdan foydalanuvchida baholash obyektining qimmatliligiga taʼsir etadigan barcha jihatlardan baholash obyekti haqida xolis tasavvurni shakllantirishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyekti bozorining tahlili uning qiymatiga taʼsir etadigan barcha omillar tahlilini oʻz ichiga olishi lozim. Boʻlimda baholash obyekti qiymatini aniqlashda foydalanilgan narxni shakllantiruvchi barcha omillar haqida axborot keltirilishi va ularning qiymatlari asoslanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholovchi foydalanilgan barcha qonun hujjatlarini ham baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettirishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash jarayoni tavsifi baholash toʻgʻrisidagi hisobotdan foydalanuvchiga baholash jarayoni mantigʻini va baholovchi baholash obyekti qiymatini aniqlash yoʻlida tashlagan qadamlarning muhimligini tushunish imkoniyatini beruvchi baholash obyekti qiymatini aniqlash ketma-ketligini oʻz ichiga olishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Har bir yondashuv doirasida baholovchi oʻzining barcha tahlillari, hisob-kitoblari, fikr-mulohazalarini keltiradi. Qabul qilingan yondashuvlar doirasida baholash usullarini qoʻllab baholashni amalga oshirishda baholovchining har bir harakati lozim darajada asoslangan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirilgan barcha axborotni tekshirish imkoniyati boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash toʻgʻrisidagi hisobotda, shuningdek, baholovchining fikriga koʻra u qoʻllagan baholash obyekti qiymatini hisoblash usulini toʻla aks ettirish uchun muhim hisoblangan har qanday maʼlumotlar aks ettirilishi mumkin;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
e) VI boʻlim “Xulosa” quyidagi qismlardan tarkib topishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
muqofiqlashtirish taomili tavsifini keltirgan holda turli yondashuvlarni qoʻllab olingan baholash obyektini baholash natijalarini muvofiqlashtirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvlarining har biri yordamida olingan natijalar oʻrtasidagi jiddiy tafovut uning ehtimoliy sabablari xususidagi asoslangan sharhlar bilan bayon etilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash toʻgʻrisidagi hisobotning xulosa qismida sifat toʻgʻrisida bayonot — baholovchining baholash toʻgʻrisidagi hisobot qonun hujjatlari va qoʻllanilayotgan baholash standartlari talablariga muvofiqligi haqidagi rasmiy bayonoti ifoda etilishi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
j) VII boʻlim “Ilovalar” baholashni oʻtkazishda foydalanilgan bosma shakldagi barcha axborotni (shu jumladan internet-sahifalarni), shuningdek hisob-kitoblar va hisob-kitob jadvallarini oʻz ichiga olishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash toʻgʻrisidagi hisobotga ilova qilingan barcha hujjatlar tegishli tarzda rasmiylashtirilgan boʻlishi lozim (bunga vakolatli shaxs tomonidan imzolangan hamda hujjatlarni taqdim etuvchi organlar va tashkilotlar tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlangan boʻlishi kerak, bundan Internet tarmogʻi yoki boshqa ommaviy axborot vositalaridan olingan axborot mustasno).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash toʻgʻrisidagi hisobotga ilovalar baholovchi tashkilot litsenziyasi, baholovchining baholashni oʻtkazish huquqini tasdiqlovchi hujjatlarning nusxalarini, fuqarolik javobgarligini sugʻurtalash polisining nusxasini ham oʻz ichiga olishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash toʻgʻrisidagi hisobotda ilovadagi hujjatlarning toʻliq roʻyxati keltirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash toʻgʻrisidagi hisobot nusxasini baholovchi tashkilot hisobot tuzilgan sanadan eʼtiboran qonun hujjatlarida belgilangan muddat mobaynida saqlashi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash”ni qoʻllash boʻyicha Uslubiy koʻrsatmalarga
1-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

‎‎Baholash obyektining texnik holati toʻgʻrisida
‎DALOLATNOMA
‎(namunaviy shakl)

______________ sh.‎ ‎‎20__ yil “___” _________
‎‎Komissiya tarkibi:
‎‎1. ____________________________________________________ (komissiya raisi)
‎2. ____________________________________________________
‎…
‎n. ____________________________________________________
‎Quyidagilar ishtirokida:
‎1. ____________________________________________________
‎2. ____________________________________________________
‎…
‎n. ___________________________________________________
‎Baholash obyektining nomi (texnik hujjatlarga muvofiq koʻrsatiladi; texnik hujjatlar boʻyicha nomi buxgalteriya hujjatlaridagi nomi bilan tafovut qilganda keyingisi drob orqali koʻrsatiladi): _____________ ___________________________________________________________________________________________.
‎Modeli (ishlab chiqaruvchini koʻrsatgan holda rusumi): _______________________________________________
__________________________________‎_________________________________________________________.
‎Joylashgan joyi (joriy): ______________________________________________________________________
‎___________________________________________________________________________________________.
‎Inventar raqami: ____________________________________________________________________________
‎___________________________________________________________________________________________.
‎Balans qiymati: ______________________________________________________________________________
‎___________________________________________________________________________________________.
‎Qoldiq qiymati: ______________________________________________________________________________
‎___________________________________________________________________________________________.
‎Ishlab chiqarilgan yili: _______________________________________________________________________
‎___________________________________________________________________________________________.
‎Foydalanishga topshirilgan sanasi: ______________________________________________________________
‎___________________________________________________________________________________________.
‎Tasnifi: ishlab chiqarish / noishlab chiqarish.
‎Huquqlar: mulkda / egalikda / foydalanishda.
‎Maqsadi (asosiy): ____________________________________________________________________________
‎Xizmat muddati: normativ ________________________
‎‎qoldiq ____________________________
‎‎Qilingan oxirgi taʼmir:
‎kapital (ishlarning turi va summasi) _____________________________________________________________
‎________________________________________________________________________________________‎___;
‎joriy (ishlarning turi va summasi) _____________________________________________________________
‎___________________________________________________________________________________________.
‎Baholash obyektining jismoniy holati: ___________________________________________________________
‎___________________________________________________________________________________________.
‎Koʻzdan kechirishda foydalanilgan material va uskunalar: ____________________________________________ ___________________________________________________________________________________________.
‎Koʻzdan kechirishda ishtirok etganlarning alohida fikr-mulohazalari: ___________________________________
‎___________________________________________________________________________________________.
‎Dalolatnomaga ilova qilinadigan hujjatlar: ______________________________________________________
‎__________‎_________________________________________________________________________________.
‎‎Koʻzdan kechirishda ishtirok etganlarning imzolari:
‎‎1. ___________________________________________
‎2. ___________________________________________
‎3. ___________________________________________
‎4. ___________________________________________
‎5. ___________________________________________
‎‎m.oʻ. (muhr mavjud boʻlgan taqdirda)
‎‎‎m.oʻ. (muhr mavjud boʻlgan taqdirda)
‎‎‎m.oʻ. (muhr mavjud boʻlgan taqdirda)
‎‎‎m.oʻ. (muhr mavjud boʻlgan taqdirda)
‎‎‎m.oʻ. (muhr mavjud boʻlgan taqdirda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh: baholash obyektining texnik holati toʻgʻrisidagi dalolatnoma namunaviy hisoblanadi hamda zarur hoshiyalar va ustunlar, boshqa zarur axborot bilan toʻldirilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash”ni qoʻllash boʻyicha Uslubiy koʻrsatmalarga
2-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mashina va uskunalar jismoniy holatining ekspert baholari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ShKALASI
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Holatning bayoni

Texnik holatning tavsifi

Xizmat muddatining qoldigʻi, foizda

Eskirish, foizda

Yangi

Yangi, biroq davlat organlarida roʻyxatdan oʻtkazilmagan, aʼlo darajadagi holatda, savdoga tayyorlashdan keyingi davrda, foydalanish belgilari mavjud emas.

100

95

0

5

Juda yaxshi

Deyarli yangi, foydalanishning kafolatli davrida, texnik xizmatlar hajmi koʻrsatilgan va taʼmirga yoki biror-bir qismini almashtirishga ehtiyojsiz.

90

85

10

15

Yaxshi

Foydalanishning kafolatli davridan keyingi davrda, texnik xizmatlar hajmi koʻrsatilgan, joriy taʼmirga yoki biror-bir qismini almashtirishga ehtiyojsiz. Mukammal taʼmirdan soʻng.

80

75

70

65

20

25

30

35

Qoniqarli

Oldin foydalanishda boʻlgan, texnik xizmatlar hajmi koʻrsatilgan, joriy taʼmirga yoki ayrim detallarni almashtirishga ehtiyoj bor, lok-boʻyoq qoplamasining biroz zararlanishi mavjud.

60

55

50

45

40

40

45

50

55

60

Shartli-yaroqli

Oldin foydalanishda boʻlgan, agregatlar joriy taʼmirdan chiqqach, kuzov (kabina) taʼmirlangach (almashtirilgach) keyinchalik foydalanishga yaroqli.

35

30

25

20

65

70

75

80

Qoniqarsiz

Oldin foydalanishda boʻlgan, raqamli agregatlarning (dvigatel, kuzov, ramalar) mukammal taʼmirlanishi yoki almashtirilishi, toʻliq boʻyalishi talab qilinadi.

15

10

85

90

Qoʻllashga yaroqsiz

yoki lom

Oldin foydalanishda boʻlgan, bajarilishi iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiqlikdan oshadigan hajmda taʼmirga talab bor; buni bajarish uchun texnik imkoniyat�ing yoʻqligi; foydalanishga va taʼmirga yaroqli emas.

2,5

0

97,5

100

(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2017-y., 26-son, 600-modda)