31.08.2000 yildagi 123-II-son
Hujjat kuchini yo‘qotgan 13.08.2021
 LexUZ sharhi
 LexUZ sharhi
Ushbu Qonunning ishlab chiqilishi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 1998-yil 10-noyabrdagi PF-2107-son Farmoni bilan tasdiqlangan 1998—2005-yillarda O‘zbekiston Respublikasida sog‘liqni saqlash tizimini isloh qilishning asosiy chora-tadbirlarida nazarda tutilgan edi.
(2-modda O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
 LexUZ sharhi
(4-moddaning birinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
 LexUZ sharhi
O‘n to‘rt yoshgacha bo‘lgan voyaga yetmagan shaxsga, shuningdek qonunda belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxsga psixiatriya yordami ularning qonuniy vakillari iltimosiga binoan yoki roziligi bilan ushbu Qonunda nazarda tutilgan tartibda ko‘rsatiladi.
Ruhiy holati buzilgan shaxslar O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasida nazarda tutilgan fuqarolarning barcha huquqlari va erkinliklariga egadirlar.
(7-modda ikkinchi qismining to‘qqizinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
 LexUZ sharhi
(7-moddaning uchinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
(7-moddaning to‘rtinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
 LexUZ sharhi
Kasb bilan bog‘liq faoliyatning va o‘ta xavfli manba bilan bog‘liq faoliyatning ayrim turlarini amalga oshirish uchun tibbiy moneliklar ro‘yxati O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi hamda to‘plangan tajriba va ilmiy yutuqlarni hisobga olgan holda vaqti-vaqti bilan (besh yilda kamida bir marta) qayta ko‘rib chiqiladi.
(9-moddaning birinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
O‘n to‘rt yoshgacha bo‘lgan voyaga yetmagan shaxs va qonunda belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxsga psixiatriya yordami ko‘rsatilishida ularning huquqlari va qonuniy manfaatlarini ota-onalari, farzandlikka oluvchilari yoki boshqa qonuniy vakillari, ular bo‘lmagan hollarda esa — ijtimoiy ta’minot yoki maxsus ta’lim psixiatriya muassasasi ma’muriyati himoya qiladilar.
(9-moddaning uchinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
 LexUZ sharhi
O‘zbekiston Respublikasi “Advokatura to‘g‘risida”gi Qonunining 11-moddasiga muvofiq, yuridik xizmat uchun haq to‘lash advokat bilan mijoz o‘rtasida ixtiyoriy ravishda tuziladigan bitim (shartnoma) asosida amalga oshiriladi. Shaxs to‘lovga qobiliyatsizligi sababli ko‘rsatilgan yuridik yordam haqini to‘lashdan ozod etilganda, jinoiy ishni ko‘rib chiqishda qatnashishga tayinlangan advokatning yuridik yordami uchun haq to‘lash O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda davlat hisobidan amalga oshiriladi.
(10-moddaning matni O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
 LexUZ sharhi
Mazkur Qonunning 11-moddasi hamda O‘zbekiston Respublikasi “Fuqarolar sog‘lig‘ini saqlash to‘g‘risida”gi Qonunining 45-moddasiga qarang.
Fuqaroda ruhiy holatning buzilishi borligi, u psixiatriya yordami uchun murojaat etganligi va shunday yordam ko‘rsatadigan muassasada davolangani haqidagi ma’lumotlar, shuningdek ruhiy sog‘lig‘i holati to‘g‘risidagi boshqa ma’lumotlar qonun bilan ko‘riqlanadigan shifokor siri hisoblanadi. Ruhiy holati buzilgan shaxsning huquqlari va qonuniy manfaatlarini ro‘yobga chiqarish uchun uning iltimosiga yoki uning qonuniy vakilining iltimosiga binoan ularga mazkur shaxsning ruhiy sog‘lig‘i holati to‘g‘risida va unga ko‘rsatilgan psixiatriya yordami to‘g‘risida tushunarli shaklda va bemorning ruhiy holatini hisobga olgan holda ma’lumotlar taqdim etilishi mumkin.
(12-moddaning ikkinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
O‘n to‘rt yoshgacha bo‘lgan voyaga yetmagan shaxsni, shuningdek qonunda belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxsni davolash uchun rozilik ularning qonuniy vakillari tomonidan, ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan ma’lumotlar ularga ma’lum qilinganidan keyin, beriladi.
Faqat qonunchilikda nazarda tutilgan asoslar bo‘yicha tibbiy yo‘sindagi majburlov choralari qo‘llanilayotganda, shuningdek ushbu Qonunning 27-moddasida nazarda tutilgan asoslar bo‘yicha g‘ayriixtiyoriy tartibda statsionarga yotqizilayotganda davolash choralari ruhiy holati buzilgan shaxsning yoki uning qonuniy vakilining roziligisiz o‘tkazilishi mumkin. Bunday shaxslarga nisbatan ruhiy holat buzilishlarini davolash uchun jarrohlik usullarini hamda asl holiga qaytarib bo‘lmaydigan oqibatlarni keltirib chiqaradigan boshqa usullarni qo‘llanishga, shuningdek ularda tibbiy vositalar va usullarning sinovlarini o‘tkazishga yo‘l qo‘yilmaydi.
(13-moddaning to‘rtinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
(15-moddaning birinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
 LexUZ sharhi
O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining XVII bobi (91—96-moddalar) (“Tibbiy yo‘sindagi majburlov choralarining asoslari va ularni tayinlash”), shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat-ijroiya kodeksining 33 bobi (181—194-moddalar)ga qarang. (“Tibbiy yo‘sindagi majburlov choralarini ijro etish”).
(16-moddaning ikkinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
(16-moddaning uchinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
 LexUZ sharhi
(17-moddaning birinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
(17-moddaning ikkinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 12-sentabrdagi O‘RQ-567-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 13.09.2019-y., 03/19/567/3737-son)
(19-moddaning birinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
 LexUZ sharhi
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 12-maydagi 250-son qarori bilan tasdiqlangan Talab qilinadigan umumiy va maxsus ish staji bo‘lganda umumiy belgilangan yoshdan 5 yil oldin pensiyaga chiqish huquqini beruvchi ishlab chiqarishlar, muassasalar, ishlar, kasblar, lavozimlar va ko‘rsatkichlarning 3-ro‘yxatiga, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1997-yil 11-martdagi 133-son qarori bilan tasdiqlangan Alohida tusga ega bo‘lgan ishlardagi qisqartirilgan ish kuni belgilanadigan xodimlar ro‘yxatiga qarang.
(19-moddaning ikkinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
 LexUZ sharhi
Agar shaxs ushbu Qonunning 25-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan asoslar bo‘yicha dispanser kuzatuvi ostida bo‘lsa, u o‘zining yoki qonuniy vakilining roziligisiz psixiatriya tekshiruvidan o‘tkazilishi mumkin.
Ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida nazarda tutilgan hollarda shaxsni o‘zining roziligisiz yoki qonuniy vakilining roziligisiz psixiatriya tekshiruvidan o‘tkazish to‘g‘risidagi qaror shifokor psixiatr tomonidan mustaqil ravishda yoki sud ajrimiga ko‘ra qabul qilinadi.
Shaxsni o‘zining roziligisiz yoki qonuniy vakilining roziligisiz psixiatriya tekshiruvidan o‘tkazish to‘g‘risidagi qaror, ushbu Qonunning 25-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan hollarni istisno etganda, shunday tekshiruv uchun ushbu Qonunning 21-moddasi birinchi qismida sanab o‘tilgan asoslar mavjudligi haqidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan arizaga binoan shifokor psixiatr tomonidan qabul qilinadi. Ariza psixiatriya tekshiruvidan o‘tkazilishi lozim bo‘lgan shaxsning qarindoshlari, har qanday ixtisoslikdagi shifokor tomonidan berilishi mumkin.
(26-moddaning ikkinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
 LexUZ sharhi
O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat protsessual kodeksining 172-moddasiga muvofiq, ish uchun ahamiyatli holatlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni fan, texnika, san’at yoki kasb sohasi bo‘yicha bilimi bo‘lgan shaxs o‘tkazadigan maxsus tekshirish orqali olish mumkin bo‘lganda ekspertiza tayinlanadi. Ekspertiza tayinlash va o‘tkazish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat protsessual kodeksining 22 bobi (172—187-moddalar) bilan tartibga solingan.
 LexUZ sharhi
Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat-ijroiya kodeksining 183-moddasiga muvofiq, hibsda ushlab turilgan shaxslarning sud-psixiatriya ekspertizasi surishtiruv, tergov, prokuratura organining qarori yoki sudning ajrimi, qamoq jazosiga yoki ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan shaxslarga nisbatan esa — qamoq uyi yoki jazoni ijro etish muassasasi boshlig‘ining qarori asosida tayinlanadi.
Shaxsni psixiatriya statsionariga joylashtirish, ushbu Qonunning 27-moddasida nazarda tutilgan hollarni istisno etganda, ixtiyoriy tartibda uning iltimosiga binoan yoki roziligi bilan amalga oshiriladi.
Qonunda belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxs uning qonuniy vakilining iltimosiga binoan yoki roziligi bilan psixiatriya statsionariga yotqiziladi.
Ushbu Qonunning 27-moddasida nazarda tutilgan asoslar bo‘yicha psixiatriya statsionariga joylashtirilgan shaxs psixiatriya muassasasining shifokor psixiatrlar komissiyasi tomonidan 48 soatdan oshmagan muddatda majburiy tekshiruvdan o‘tkazilishi lozim bo‘lib, komissiya statsionarga yotqizilganlik qay darajada asosliligi to‘g‘risida qaror qabul qiladi. Yotqizish asossiz deb topilgan va yotqizilgan shaxs psixiatriya statsionarida qolish istagini bildirmagan hollarda, u darhol statsionardan chiqarilishi kerak.
Ushbu Qonunning 27-moddasida nazarda tutilgan asoslar bo‘yicha shaxsni g‘ayriixtiyoriy tartibda psixiatriya statsionariga yotqizish to‘g‘risidagi masala psixiatriya muassasasi joylashgan yerdagi sudda hal qilinadi.
G‘ayriixtiyoriy tartibda psixiatriya statsionariga yotqizish uchun qonunda nazarda tutilgan asoslar ko‘rsatilishi lozim bo‘lgan arizaga shifokor psixiatrlar komissiyasining shaxsning psixiatriya statsionarida bundan buyon bo‘lishi zarurligi to‘g‘risidagi asoslantirilgan xulosasi ilova qilinadi.
 LexUZ sharhi
(30-moddaning ikkinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
(32-moddaning uchinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Qonuniy vakillarining iltimosiga binoan yoki roziligi bilan psixiatriya statsionariga joylashtirilgan o‘n to‘rt yoshgacha bo‘lgan voyaga yetmagan shaxs va qonunda belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxs psixiatriya muassasasi shifokor psixiatrlarining komissiyasi tomonidan ushbu Qonun 28-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan tartibda majburiy tekshiruvdan o‘tkazilishi kerak. Bu shaxslar dastlabki olti oy mobaynida shifokor psixiatrlar komissiyasi tomonidan har oyda kamida bir marta statsionarda bo‘lishini uzaytirish to‘g‘risidagi masalani hal qilish uchun tekshiruvdan o‘tkazilishlari lozim. Statsionarda bo‘lish olti oydan ortiq uzaytirilganda shifokor psixiatrlar komissiyasi tomonidan tekshiruv olti oyda kamida bir marta o‘tkaziladi.
(34-moddaning to‘rtinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
qonunda belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz deb topilgan, ammo qonuniy vakilga ega bo‘lmagan davolanuvchilarning qonuniy vakili vazifasini bajarishlari;
(35-moddaning to‘qqizinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Ixtiyoriy ravishda psixiatriya statsionariga yotgan davolanuvchini, agar psixiatriya muassasasining shifokor psixiatrlari komissiyasi tomonidan g‘ayriixtiyoriy tartibda yotqizish uchun ushbu Qonunning 27-moddasida nazarda tutilgan asoslar aniqlansa, uni chiqarish rad etilishi mumkin. Bu holda psixiatriya statsionarida bo‘lish, yotishni uzaytirish va statsionardan chiqarish masalalari ushbu Qonunning 28—31-moddalarida, shuningdek ushbu moddaning uchinchi qismida belgilangan tartibda hal etiladi.
Ijtimoiy ta’minot psixiatriya muassasasiga joylashtirish uchun ruhiy holati buzilgan shaxsning shaxsiy arizasi va shifokor psixiatr ishtirokidagi tibbiy komissiyaning xulosasi, o‘n sakkiz yoshgacha bo‘lgan shaxs yoki qonunda belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxs uchun esa — shifokor psixiatr ishtirokidagi tibbiy komissiyaning xulosasi asosida vasiylik va homiylik organi qabul qilgan qaror asos hisoblanadi. Xulosa shaxsda uning ixtisoslashmagan ijtimoiy ta’minot muassasasida bo‘lish imkoniyatidan mahrum etadigan ruhiy holatning buzilishi borligi haqidagi, muomalaga layoqatli shaxsga nisbatan esa — shuningdek uni muomalaga layoqatsiz deb topish to‘g‘risidagi masalani sud oldiga qo‘yish uchun asoslar yo‘qligi haqidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan bo‘lishi kerak.
chiqarilayotgan shaxsning ota-onasi yoki boshqa qonuniy vakilining, o‘n sakkiz yoshgacha bo‘lgan shaxsni yoki qonunda belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxsni parvarishlash majburiyatini zimmasiga olayotgan qarindoshlarining arizasiga binoan amalga oshiriladi.
(41-moddaning ikkinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 29-avgustdagi O‘RQ-559-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 30.08.2019-y., 03/19/559/3670-son)
(43-modda O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
 LexUZ sharhi