Shanxay hamkorlik tashkilotiga aʼzo davlatlar hukumatlari, keyingi oʻrinlarda “Tomonlar” deb ataluvchilar,

global axborot makonida shakllantirilayotgan yangi axborot-kommunikatsiya texnologiya va vositalarini rivojlantirish va joriy etishda sezilarli oʻsishni qayd etgan holda,

xalqaro xavfsizlik va barqarorlikni taʼminlash vazifalariga mos kelmaydigan texnologiya va vositalardan fuqarolik, shuningdek harbiy sohalarda foydalanish imkoniyatlari bilan bogʻliq tahdidlardan tashvish bildirgan holda,

xalqaro axborot xavfsizligiga xalqaro xavfsizlik tizimining tayanch elementlaridan biri sifatida muhim ahamiyat bergan holda,

xalqaro axborot xavfsizligini taʼminlash masalalarida Tomonlarning bir-biriga ishonchini yanada chuqurlashtirish va hamkorlikni rivojlantirish juda muhim ehtiyoj hisoblanishini va ularning manfaatlariga javob berishiga ishongan holda,

axborot xavfsizligi inson va fuqarolarning asosiy huquq va erkinliklarini taʼminlashda muhim ahamiyat kasb etishini inobatga olgan holda,

BMT Bosh Assambleyasining “Xalqaro xavfsizlik kontekstida axborotlashtirish va telekommunikatsiyalar sohasidagi yutuqlar” Rezolyutsiyasini inobatga olgan holda,

xalqaro axborot xavfsizligiga tahdidlarni cheklash, Tomonlarning axborot xavfsizligi boʻyicha manfaatlarini taʼminlash, tinchlik, hamkorlik va muvofiqlik xususiyatiga ega boʻlgan xalqaro axborot muhitini yaratishga intilgan holda,

xalqaro axborot xavfsizligini taʼminlash sohasida Tomonlar hamkorligining huquqiy va tashkiliy asoslarini yaratish istagida,

quyidagilar toʻgʻrisida kelishib oldilar:

Mazkur Kelishuvning ajralmas qismi hisoblangan 1-ilova roʻyxatida keltirilgan asosiy tushunchalar (“Xalqaro informatsion xavfsizlik sohasidagi asosiy tushunchalar”) mazkur Kelishuvni bajarish jarayonida Tomonlarning hamkorligi maqsadida foydalaniladi.

Zaruriyat yuzaga kelganida Tomonlar bilan kelishilgan holda 1-ilovaga aniqlik kiritilishi, toʻldirilishi va yangilanishi mumkin.

Mazkur Kelishuvga muvofiq hamkorlikni amalga oshirish jarayonida Tomonlar xalqaro axborot xavfsizligini taʼminlash sohasidagi mavjud quyidagi asosiy tahdidlardan kelib chiqadi:

1) Informatsion urushga tayyorlanish va olib borish, informatsion qurolni ishlab chiqish va qoʻllash;

2) axborotga oid terrorizm;

3) axborotga oid jinoyatchilik;

4) axborot makonida boshqa davlatlarning manfaatlari va xavfsizligiga zid ravishda ustunlik mavqedan foydalanish;

5) Boshqa davlatlarning oʻrtasida ijtimoiy-siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy, maʼnaviy, madaniy, axloqiy jabhalariga ziyon yetkazuvchi maʼlumotlarni tarqatish;

6) Tabiiy va (yoki) texnogen xaraktyerga ega global va milliy informatsion infrastrukturalarning barqaror ishlashi, xavfsizligiga tahdidlar.

Tomonlar bilan kelishilgan mazkur moddaning 2-ilovasida (“Xalqaro axborot xavfsizligini taʼminlash sohasidagi asosiy tahdid turlari roʻyxati, ularning manba va belgilari”) koʻrsatib oʻtilgan asosiy tahdidlarning mazmuni mazkur Kelishuvning ajralmas qismi hisoblanadi.

Zaruriyat yuzaga kelganida Tomonlar bilan kelishilgan holda 2-ilovaga aniqlik kiritilishi, toʻldirilishi va yangilanishi mumkin.

Ushbu Kelishuvning 2-moddasida koʻrsatib oʻtilgan tahdidlarni eʼtiborga olgan holda Tomonlar, ularning vakolatli vakillari, shuningdek Tomonlarning vakolatli davlat organlari, Kelishuvning 5-moddasida belgilangan xalqaro axborot xavfsizligini taʼminlash sohasidagi hamkorlikni quyidagi asosiy yoʻnalishlar boʻyicha amalga oshiradi:

1) xalqaro axborot xavfsizligini taʼminlash sohasidagi zaruriy hamkorlikdagi choralarni belgilash, kelishish va amalga oshirish;

2) ushbu sohada sodir boʻladigan tahdidlarga hamkorlikda javob qaytarish va manitoring tizimini tashkil etish;

3) mudofaa qobiliyati, jamoat va milliy xavfsizlikga tahdidlarni yuzaga keltiruvchi informatsion qurollarni tarqatish va qoʻllashni cheklash sohasida xalqaro huquqiy normalarni rivojlantirish boʻyicha hamkorlikdagi choralarni ishlab chiqish;

4) axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan terroristik maqsadlarda foydalanish tahdidiga qarshi turish;

5) axborotga oid jinoyatchilikka qarshi xarakat;

6) mazkur Kelishuv maqsadi uchun axborot xavfsizligini taʼminlash sohasida zaruriy baholash, ekspertiza va tadqiqotlar oʻtkazish;

7) global Internet tarmogʻini boshqarishni internatsionallashtirish, barqaror va xavfsiz ishlashini taʼminlashda koʻmaklashish;

8) Tomonlar davlatlarining juda muhim strukturalaridagi axborot xavfsizligini taʼminlash;

9) xalqaro axborot xavfsizligini taʼminlashga imkon beruvchi hamkorlikdagi ishonchli choralarni ishlab chiqish va amalga oshirish;

10) Transchegaraviy maʼlumotlar almashinuvida maʼlumotlarni himoya qilish va raqamli elektron imzodan foydalanish imkoniyatlarini amalga oshirish boʻyicha tashkiliy-texnik tadbirlar hamda kelishilgan siyosatni ishlab chiqish va amalga oshirish;

11) axborot xavfsizligini taʼminlash masalasi boʻyicha Tomonlar davlat qonunchiligi xaqida maʼlumotlar almashish;

12) xalqaro axborot xavfsizligini taʼminlashda Tomonlar hamkorligining amaliy mexanizmlari va xalqaro-huquqiy bazalarini takomillashtirish;

13) mazkur Kelishuvni amalga oshirish maqsadida Tomonlar davlat vakolatli organlarining hamkorligi uchun sharoitlar yaratish;

14) xalqaro axborot xavfsizligini taʼminlash muammosi boʻyicha xalqaro tashkilot va forumlar doirasidagi hamkorlik;

15) Tomonlar axborot xavfsizligi sohasida tajriba almashish, mutaxassislarni tayyorlash, ekspert va vakolotli vakillarining ishchi uchrashuv, konferensiya, seminar va boshqa forumlarini oʻtkazish;

16) Ushbu moddadagi asosiy yoʻnalishlar boʻyicha sanab oʻtilgan hamkorlikni amalga oshirish masalasi boʻyicha maʼlumotlar almashish.

Tomonlar yoki Tomonlarning vakolotli davlat organlari oʻzaro kelishuv asosida hamkorlikning boshqa yoʻnalishlarini belgilashlari mumkin.

1. Tomonlar ushbu Kelishuv doirasida xalqaro axborot makonida hamkorlik va oʻz faoliyatlarini shu tarzda amalga oshirishlari kerakki, bunday faoliyat ijtimoiy va iqtisodiy rivojlanishga imkon berishi va xalqaro xavfsizlik va barqarorlikni saqlash vazifalariga mos kelishi, umumeʼtirof etilgan xalqaro huquq tamoyillariga va meʼyorlariga hamda bahs va nizolarni tinchlik yoʻli bilan hal qilish, kuch ishlatmaslik, ichki ishlarga aralashmaslik, insonning asosiy huquq va erkinliklarini hurmat qilish tamoyillariga, shuningdek mintaqaviy hamkorlik qilish va Tomonlarning axborot resurslariga aralashmaslik tamoyillariga muvofiq boʻlishi lozim.

2. Mazkur Kelishuv doirasida Tomonlar faoliyati har bir Tomonning maʼlumot qidirish, olish va tarqatish huquqi, milliy va jamoat xavfsizligi manfaatlarini himoya qilish maqsadida ushbu huquq qonunchilik tomonidan cheklanishi mumkinligini hisobga olgan holda, bir biriga mos boʻlishi lozim.

3. Har bir Tomon oʻz davlatining axborot resurslari va juda muhim tuzilmalarini gʻayriqonuniy foydalanish va ruxsatsiz aralashishdan, shu jumladan ularga axborot hujumlaridan himoya qilishda bir xil huquqqa ega.

Har bir Tomon boshqa Tomonga nisbatan shunga oʻxshash harakatlarni oʻtkazmaydi va boshqa Tomonlarga yuqorida koʻrsatilgan huquqni tatbiq qilishda koʻmak beradi.

1. Ushbu Kelishuvning kuchga kirgan kunidan boshlab oltmish kun mobaynida Tomonlar depozitariy orqali ushbu Kelishuvni amalga oshirishga masʼul boʻlgan vakolatli davlat organlari va Tomon davlatlar hamkorligining aniq yoʻnalishlari boʻyicha toʻgʻridan toʻgʻri maʼlumotlar almashinish kanali toʻgʻrisidagi maʼlumotlar almashinadi.

2. Ushbu Kelishuvning bajarilish jarayonlarini koʻrib chiqish, maʼlumotlar almashish, yuzaga kelayotgan axborot xavfsizligiga tahdidlarni birgalikda baholash, shuningdek shu kabi tahdidlarni aniqlash, kelishish va taʼsir koʻrsatish hamkorlikdagi choralarni belgilash maqsadida muntazam ravishda Tomonlarning vakolotli vakillari va Tomonlar davlatlarining vakolatli organlari konsultatsiyalari (keyinggi oʻrinlarda — Konsultatsiya) oʻtkaziladi.

Navbatdagi maslahat yigʻilishi Tomonlar bilan kelishilgan holda, qoidaga koʻra, yarim yilda bir marotaba Shanxay hamkorlik tashkiloti Kotibiyatida yoki Tomonlar davlatidan biri hududida uning taklifiga binoan oʻtkaziladi.

Har bir Tomonlar kelgusida vaqti va joyi, shuningdek kun tartibini Shanxay hamkorlik tashkiloti Kotibi va Tomonlar bilan kelishgan holda taklif qilgan holda navbatdan tashqari maslahat yigʻilishlari oʻtkazish tashabbusi bilan chiqishlari mumkin.

3. Ushbu Kelishuvda nazarda tutilgan asosiy yoʻnalishlar boʻyicha amaliy hamkorlikni Tomonlar Kelishuvni amalga oshirishga masʼul boʻlgan Tomonlar davlatlarining vakolatli organlari yoʻnalishi boʻyicha amalga oshirishlari mumkin.

4. Tomonlarning vakolatli davlat organlari hamkorlikning tashkiliy va huquqiy asoslarini yaratish maqsadida aniq yoʻnalishlar boʻyicha idoralararo tegishli shartnomalar tuzishlari mumkin.

1. Agar maʼlumotni oshkor qilish milliy manfaatlarga zarar yetkazishi mumkin boʻlsa, ushbu Kelishuv Tomonlarga mazkur Kelishuvga muvofiq hamkorlik doirasida maʼlumot taqdim qilish boʻyicha majburiyatlarni yuklamaydi hamda ushbu hamkorlik doirasida maʼlumotni uzatish uchun asos hisoblanmaydi.

2. Tomonlar mazkur Kelishuvga muvofiq hamkorlik doirasida Tomonlardan istalgan davlat qonunchiligiga koʻra davlat siriga oid boʻlgan maʼlumotlar bilan almashish amalga oshirilmaydi. Maʼlum holatlarda ushbu Kelishuvni bajarish maqsadida zarur hisoblanishi mumkin boʻlgan shunga oʻxshash maʼlumotni berish va foydalanish tartibi Tomonlar oʻrtasidagi tegishli shartnomalar asosida va shartlarda yoʻlga qoʻyiladi.

3. Tomonlardan istalgan davlat qonunchiligi va tegishli meʼyoriy-huquqiy hujjatlariga muvofiq foydalanish va (yoki) tarqatish cheklangan, Tomonlardan istalgan davlat qonunchiligiga muvofiq davlat siriga oid boʻlmagan, mazkur Kelishuv doirasida hamkorlik jarayonida beriladigan yoki yaratiladigan maʼlumotni Tomonlar kerakli himoya qilinishini taʼminlashadi.

Bunday maʼlumotni himoya qilish uni oladigan Tomonning qonunchiligi va (yoki) tegishli meʼyoriy-huquqiy hujjatlarga muvofiq amalga oshiriladi. Bunday maʼlumot ushbu maʼlumot manbasi hisoblangan Tomonning yozma roziligisiz oshkor qilinmaydi va berilmaydi.

Bunday maʼlumot Tomonlarning qonunchiligi va (yoki) tegishli meʼyoriy-huquqiy hujjatlarga muvofiq lozim tarzda belgilanadi.

1. Ushbu Kelishuvni ijro etishdagi tegishli tadbirlarda oʻzlarining vakillari va ekspertlarining ishtiroklari uchun Tomonlar mustaqil ravishda xarajatlarni amalga oshiradi.

2. Ushbu Kelishuvni ijro etish bilan bogʻliq boshqa xarajatlar yuzasidan Tomonlar har bir alohida holat boʻyicha Tomonlar oʻzlarining qonunchilik talablariga asosan moliyalashtirishning oʻzga tartiblarini kelishishlari mumkin.

Ushbu Kelishuv, har bir Tomonlardan ishtirokchisi uning davlati hisoblangan boshqa xalqaro shartnomalardagi huquq va majburiyatlariga dahl qilmaydi.

Tomonlar ushbu Kelishuv qoidalarini qoʻllash yoki sharhlash masalasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan bahsli savollarni maslahatlashuv va muzokaralar yoʻli bilan hal etishadi.

Ushbu Kelishuv doirasidagi hamkorlikni amalga oshirish jarayonlarida ish olib borish tillari rus va xitoy tillari hisoblanadi.

Ushbu Kelishuvning depozitariyasi Shanxay hamkorlik tashkiloti Kotibiyati hisoblanadi.

Kelishuv imzolangan sanadan boshlab, oʻn besh kun muddat oraligʻida Tomonlarga uning tasdiqlangan nusxalari yuborilsin, asl nusxasi depozitariyda saqlanadi.

1. Mazkur Kelishuv noaniq muddatga tuziladi va uni kuchga kirishi uchun zarur davlat ichki protseduralarini Tomonlar orqali bajarilishi toʻgʻrisida yozma shaklda toʻrtinchi xabar depozitariy tomonidan olingan sanadan oʻttiz kun ichida kuchga kiradi. Davlat ichki protseduralarini kechroq bajargan Tomon uchun mazkur Shartnoma tegishli xabarni depozitariy tomonidan olingan sanadan oʻttizinchi kuni kuchga kiradi.

2. Tomonlar mazkur Kelishuvga Tomonlarning oʻzaro kelishuviga koʻra alohida bayonnoma bilan rasmiylashtiriladigan oʻzgartirishlar kiritishlari mumkin.

3. Mazkur Kelishuv biror bir davlat va tashkilotlarga qarshi qaratilmagan va u kuchga kirganidan keyin ushbu Kelishuv maqsadlari va tamoyillarini qoʻllab quvvatlaydigan istalgan davlat depozitariyga Kelishuvga qoʻshilish toʻgʻrisida hujjatni joʻnatish yoʻli bilan qoʻshilishi uchun ochiq. Qoʻshilayotgan davlat uchun mazkur Kelishuvni imzolagan va unga qoʻshilgan davlatlarning shunday qoʻshilishga roziligi toʻgʻrisidagi oxirgi xabar depozitariy tomonidan olingan sanadan 30 kun oʻtgandan soʻng kuchga kiradi.

4. Tomonlardan har biri ushbu Kelishuvdan chiqish uchun, chiqish sanasidan toʻqson kun oldin boʻ toʻgʻrisida yozma shaklda depozitariyga xabar yuboradi. Depozitariy mazkur qaror haqida shunday xabar olgan sanadan oʻttiz kun ichida boshqa Tomonlarni xabardor qiladi.

5. Tomonlar mazkur Kelishuv amal qilishi tugatilgan hollarda, maʼlumotni himoya qilish boʻyicha majburiyatlarni, shuningdek Kelishuv doirasida amalga oshiriladigan va Kelishuv amal qilishi tugatilguncha yakunlanmagan, oldin kelishilgan hamkorlik ishlari, loyihalari va boshqa tadbirlar toʻliq bajarish uchun chora-tadbirlar qabul qilishadi.

2009-yil 16-iyunda Ekaterinburg shahrida bitta asl nusxada rus va xitoy tillarida qabul qilingan va ikkalasi ham bir xil kuchga ega.

“Axborot xavfsizligi” — axborot makonida shaxs, jamiyat, davlat va ularning manfaatlarini tahdidlar, destruktiv va boshqa salbiy taʼsirlardan himoyalanganlik holati;

“axborot urushi” — axborot tizimlari, jarayonlari va resurslari, juda muhim va boshqa tuzilmalariga zarar yetkazish, siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy tizimlarni buzish, jamiyat va davlatni beqarorlashtirish uchun aholiga ommaviy psixologik ishlov berish, shuningdek davlatni qarshi kurashuvchi tomon manfaatlariga oid qarorlar qabul qilishga majburlash maqsadida axborot makonida ikkita yoki undan ortiq davlatlar oʻrtasidagi qarshi kurash;

“axborot infrastrukturasi” — informatsiyani saqlash, foydalanish, uzatish, oʻzgartirish, tashkil etish va texnik vositalar yigʻindisi;

“axborot quroli” — informatsion urush olib borish maqsadida qoʻllaniladigan informatsion texnologiya, vosita va usullar;

“axborotga oid jinoyatchilik” — axborot resurslardan foydalanish va (yoki) informatsion makonda ularga qonunga qarshi maqsadlarda taʼsir koʻrsatish;

“axborot makoni” — axborot infratuzilishi va maʼlumotga, shu jumladan individual va jamoat ongiga taʼsir koʻrsatuvchi maʼlumotni shakllantirish, yaratish, qayta ishlash, uzatish, foydalanish, saqlash bilan bogʻliq faoliyat sohasi;

“axborot resurslari” — axborot infratuzilmasi, shuningdek maʼlumotning oʻzi va uning oqimi;

“informatsion terrorizm” –informatsion makondagi informatsion resurslardan terroristik maqsadlarda foydalanish va (yoki) ularga taʼsir oʻtkazish;

“juda muhim tuzilmalar” — taʼsir oʻtkazish natijasida, toʻgʻridan toʻgʻri milliy xavfsizlik, shuningdek shaxs, jamiyat va davlat xavfsizligiga dahldor boʻlgan oqibatlarga olib kelishi mumkin boʻlgan davlat obyektlari, tizimlari va institutlari;

“xalqaro axborot xavfsizligi” — axborot makonida dunyodagi barqarorlikning buzilishini hamda davlatlar va jaxon hamjamiyati xavfsizligiga tahdidlar yaratilishiga imkon bermaydigan xalqaro munosabatlar holati;

“informatsion resurslardan noqonuniy foydalanish” — informatsion resurslardan Tomonlarning davlat qonunchiligi yohud xalqaro huquq normalari yoki tegishli huquqlarsiz, oʻrnatilgan qoidalarni buzgan holda foydalanish;

“axborot resurslariga ruxsatsiz aralashish” — maʼlumotlarni shakllantirish, yaratish, ishlov berish, oʻzgartirish, uzatish, foydalanish, saqlash jarayonlariga gʻayriqonuniy taʼsir oʻtkazish;

“informatsion xavfsizlik tahdidi” — informatsion makonda shaxslar, jamiyat, davlat va uning manfaatlari uchun xavf tugʻdiruvchi faktorlar.

1. Informatsion qurolni ishlab chiqish va qoʻllash, informatsion urushga tayyorlanish va olib borish.

Ushbu tahdidning manbai xalqaro informatsion xavfsizlik sohasiga ulkan tahdid va yangi qurollanish poygasiga olib keluvchi davlatning nozik muhim tuzilmalari uchun bevosita tahdid tugʻdiruvchi informatsion qurolni yaratish va rivojlantirish.

Informatsion urushga tayyorlanish va olib borish, shuningdek transportda yuk tashish, kommunikatsiya va xavoda boshqarish, raketalarga qarshi va mudofaaning boshqa turdagi obyektlari tizimiga taʼsir oʻtkazish oqibatida davlatning agressor oldida mudofaa qobiliyatini yoʻqotadi va oʻzini himoyalash qonuniy huquqidan foydalana olmaydi; informatsion infrastruktura obyektlarining ishlash faoliyati buzulishi oqibatida davlatlarda qaror qabul qilish va boshqarish tizimi falajlanadi; nozik muhim tuzilma strukturalariga destruktiv taʼsirlar informatsion qurolni qoʻllash belgilari hisoblanadi.

2. Axborotga oid terrorizm.

Axborot resurslarga nisbatan yoki uning vositasida qonunga zid xarakatlarni amalga oshiruvchi terroristik faoliyatga aloqador terroristik tashkilotlar va shaxslar ushbu tahdid manbai hisoblanadi.

Terroristik faoliyatni amalga oshirish va oʻzlarining saflariga yangi tarafdorlarni jalb qilish uchun terroristik tashkilotlar tomonidan axborot tarmoqlaridan foydalanish; jamoat tartibini buzishga olib keluvchi axborot resurslariga destruktiv taʼsir oʻtkazish; ommaviy axborot uzatish kanallarini nazorat qilish yoki bloklash; jamiyatda terrorizmni targʻib qilish, qoʻrquv va sarosima muhitini yaratish uchun Internet tarmoqlari yoki boshqa axborot tarmoqlaridan foydalanish, shuningdek axborot resurslariga boshqa salbiy taʼsirlar oʻtkazish uning belgilari hisoblanadi.

3. Axborotga oid jinoyatchilik.

Axborot resurslaridan gʻayriqonuniy foydalanish yoki ruxsatsiz shunday resurslarga jinoiy maqsadlarda aralashishni amalga oshiruvchi shaxslar yoki tashklotlar ushbu tahdid manbasi hisoblanadi.

Maʼlumotning butunligi, ochiqligi va maxfiyligini buzish uchun axborot tizimlariga suqilib kirish; kompyuter viruslari va boshqa zararli dasturlarni qasdan tayyorlash va tarqatish; DOS-hujumlarni (xizmat koʻrsatishni rad qilish) va boshqa salbiy taʼsirlar oʻtkazishni amalga oshirish; axborot resurslariga zarar yetkazish; axborot sohasida fuqarolarning qonuniy huquq va erkinliklarini, shu jumladan intellektual mulk va shaxsiy hayot dahlsizligini, buzish; firibgarlik, oʻgʻirlik, tamagirlik, kontrabanda, narkotilar bilan noqonuniy savdo qilish, bolalar pornografiyasi va boshqalarni tarqatish kabi jinoyatlarni sodir etish uchun axborot resurslari va metodlaridan foydalanish uning belgilari hisoblanadi.

4. Axborot makonida boshqa davlatlarmanfaatlari va xavfsizligiga zid ravishda ustunlik mavkeidan foydalanish.

Turli davlatlarda axborot texnologiyalarini rivojlantirishda notekislik va rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlar oʻrtasidagi “raqamli tafovut”ning oshishga oid mavjud moyillik ushbu tahdidning manbasi hisoblanadi. Axborot texnologiyalarini rivojlantirishda ustuvorlikka ega baʼzi davlatlar boshqa malakatlarning rivojlanishini va axborot texnologiyalaridan foydalanishini qasdan cheklaydi, bu esa yetarlicha axborot imkoniyatlariga ega boʻlmagan davlatlar uchun jiddiy xavfni yuzaga keltiradi.

Dasturiy taʼminotni ishlab chiqarish va axborot infratuzilmalarini jihozlashni monopoliyalashtirish, davlatlarning rivojlanishiga toʻsqinlik qilish va ushbu mamlakatlarning boshqa yaxshiroq rivojlangan davlatlardan tobeligini oshirish uchun, xalqaro axborot-texnologiya hamkorligida davlatlarning ishtirokini cheklash; ushbu mamlakatlarning axborot resurslari va (yoki) juda muhim tuzilmalarini nazorat qilish va ularga taʼsir oʻtkazish uchun, boshqa davlatlarga maʼlumot yetkazish maqsadida dasturiy taʼminotga va uskunalarga yashirin imkoniyatlar va funksiyalar oʻrnatish; davlatlarning manfaatlari va xavfsizligiga zid ravishda axborot texnologiyalari bozorini va mahsulotlarini nazorat qilish va monopoliyalashtirish uning belgilari hisoblanadi.

5. Boshqa davlatlarning ijtimoiy-siyosiy va sotsial-iqtisodiy tizimlariga, maʼnaviy, axloqiy va madaniy sohasiga zarar yetkazuvchi maʼlumotni tarqatish.

Boshqa davlatlarning ijtimoiy-siyosiy va sotsial-iqtisodiy tizimlariga, maʼnaviy, axloqiy va madaniy sohasiga zarar yetkazuvchi maʼlumotni tarqatish uchun axborot infratuzilmasidan foydalanuvchi davlatlar, tashkilotlar, bir guruh shaxslar yoki ayrim shaxslar ushbu tahdidning manbasi hisoblanadi.

Elektron (radio va televideniye) va boshqa ommaviy axborot vositalari, Internet tarmogʻida va boshqa axborot almashinish tarmoqlarida maʼlumotlarning paydo boʻlishi va koʻpaytirilishi uning belgilari hisoblanadi:

siyosiy tizim, jamiyat tuzilishi, tashqi va ichki siyosati, davlatdagi muhim siyosiy va ijtimoiy jarayonlar, uning aholisining maʼnaviy, axloqiy va madaniy qadriyatlari toʻgʻrisida notoʻgʻri tasavvur uygʻotish;

terrorizm, separatizm va ekstremizm gʻoyalarini targʻib qilish;

millatlararo, irqlararo va konfessiyalararo dushmanlikni qoʻzgʻatish.

6. Tabiiy va (yoki) texnogen xususiyatga ega boʻlgan globao va milliy axborot infratuzilmalarining xavfsizligi, barqaror ishlashiga tahdidlar.

Tabiiy ofatlar va boshqa tabiiy hodisalar, shuningdek kutilmaganda yoki davlatning axborot resurslariga keng miqyosda vayronkor taʼsir oʻtkazishga qodir uzoq jarayon natijasida yuzaga keladigan texnogen xususiyatga ega katastrofalar ushbu tahdidlarning manbalari hisoblanadi.

Axborot infratuzilmasi obyektlarining ishlashini buzish va buning natijasida davlat va jamiyat xavfsizligiga toʻgʻridan toʻgʻri dahldor boʻlgan juda muhim tuzilmalar, davlat boshqaruv va qarorlar qabul qilish tizimlarining barqarorligini yoʻqqa chiqarish ularning belgilari hisoblanadi.