Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 24-dekabrdagi PQ-1449-son “Oʻzbekiston Respublikasining 2011-yilgi asosiy makroiqtisodiy koʻrsatkichlari va davlat budjeti parametrlari toʻgʻrisida”gi qarorining 8-bandiga hamda Vazirlar Mahkamasining 2010-yil 2-fevraldagi 10-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 5-son, 39-modda) bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq buyuraman:

1. Iqtisodiyotning ayrim tarmoqlari xoʻjalik yurituvchi subyektlari uchun xodimlar soni va mehnatga haq toʻlash fondining eng kam meʼyorlarini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi.

Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-y., 1-songa ilova) va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 24-dekabrdagi PQ-1449-son “Oʻzbekiston Respublikasining 2011-yilgi asosiy makroiqtisodiy koʻrsatkichlari va davlat budjeti parametrlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq chakana savdo, umumiy ovqatlanish va qurilish tashkilotlari uchun xodimlar soni va mehnatga haq toʻlash fondining eng kam meʼyorlarini belgilaydi.

1. Chakana savdo va umumiy ovqatlanish tashkilotlarida xodimlarning eng kam soni chakana savdo va umumiy ovqatlanish sohasida ishga qancha mehnat kuchi sarflanish meʼyorlaridan kelib chiqqan holda aniqlanadi.

2. Qurilish ishlaridagi quruvchi ishchilar sonining eng kam meʼyori qurilish ishlarida qancha mehnat kuchi sarflanishi meʼyorlaridan kelib chiqqan holda aniqlanadi.

3. Tashkilotlarning maʼmuriy va texnik xodimlarga boʻlgan ehtiyojidan kelib chiqib maʼmuriy, texnik va yordamchi ishchilar soni shtat jadvaliga muvofiq belgilanadi, ularning soni belgilangan xodimlar sonining eng kam meʼyori tarkibiga kirmaydi.

4. Xodimlarning ish vaqti tartibi va grafigi ichki mehnat tartibi qoidalari va boshqa lokal normativ hujjatlarda belgilanadi.

Xodim uchun ish vaqtining normal muddati haftasiga qirq soatdan ortiq boʻlishi mumkin emas.

5. Olti kunlik ish haftasini har kungi ish muddati 12 soatni (haftasiga jami 72 soatni) tashkil etgan chakana savdo tashkilotlarida asosiy xodimlar sonining eng kam meʼyori uning savdo maydoniga qarab mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq aniqlanadi.

6. Chakana savdo tashkilotining ish vaqti rejimi haftasiga 72 soatdan ortib ketsa, mazkur Nizomning 5-bandiga muvofiq aniqlangan asosiy xodimlar sonining eng kam meʼyoriga koʻpaytirish koeffitsiyenti, agarda 72 soatdan kam boʻlsa, asosiy xodimlar sonining aniqlangan eng kam meʼyoriga kamaytirish koeffitsiyenti (kamaytirish koeffitsiyenti 0,8 dan kam boʻlmasligi kerak) qoʻllaniladi. Bunda, koeffitsiyentning miqdori chakana savdo tashkiloti amaldagi ish vaqtining meʼyoriy ish vaqtiga nisbatini aks ettiradi.

7. Yetti kunlik ish haftasini har kungi ish muddati 12 soatni (haftasiga jami 84 soatni) tashkil etgan umumiy ovqatlanish tashkilotlarida asosiy xodimlar sonining eng kam meʼyori tashkilotning turiga va xizmat koʻrsatiladigan stollar sonini inobatga olgan holda mazkur Nizomning 2-ilovasida belgilangan har bir lavozim va kasblar boʻyicha xodimlar sonining eng kam meʼyorlarini qoʻshish orqali aniqlanadi.

8. Umumiy ovqatlanish tashkilotining ish vaqti rejimi haftasiga 84 soatdan ortib ketsa, mazkur Nizomning 7-bandiga muvofiq aniqlangan asosiy xodimlar sonining eng kam meʼyorlariga koʻpaytirish koeffitsiyenti, agarda 84 soatdan kam boʻlsa, asosiy xodimlar sonining aniqlangan eng kam meʼyoriga kamaytirish koeffitsiyenti (kamaytirish koeffitsiyenti 0,5 dan kam boʻlmasligi kerak) qoʻllaniladi. Bunda, koeffitsiyentning miqdori umumiy ovqatlanish tashkiloti amaldagi ish vaqtining meʼyoriy ish vaqtiga nisbatini aks ettiradi.

9. Chakana savdo va umumiy ovqatlanish tashkilotlarida mehnatga haq toʻlash fondining eng kam meʼyorlarini hisoblab chiqarishda tashkilotlardagi barcha xodimlarning soni (asosiy xodimlar sonining aniqlangan eng kam meʼyori hamda maʼmuriy va texnik xodimlar) hisobga olinadi.

10. Chakana savdo va umumiy ovqatlanish tashkilotlari maʼmuriy va texnik xodimlarining sonini mazkur Nizomning 3-ilovasida keltirilgan tavsiyalardan foydalangan holda va oʻrindoshlikni hisobga olib, mustaqil ravishda maʼmuriy va texnik funksiyalarga boʻlgan ehtiyojlaridan kelib chiqib belgilaydi.

Agarda rahbar yoki mulkdor bir vaqtning oʻzida maʼmuriy funksiyalarini hamda asosiy xodimning funksiyasini bajarsa, unda ushbu xodim asosiy xodimlar soniga kiritiladi.

11. Chakana savdo va umumiy ovqatlanish tashkilotlarida mehnatga haq toʻlash fondining eng kam meʼyorlari mazkur Nizomning 4-ilovasiga muvofiq aniqlanadi.

12. Chakana savdo va umumiy ovqatlanish tashkilotlarida ishning oʻrtacha razryadi mazkur Nizomning 5-ilovasida keltirilgan.

13. Chakana savdo va umumiy ovqatlanish tashkilotlarida mehnatga haq toʻlash fondining eng kam meʼyorini hisoblashning shartli namunalari mazkur Nizomning 6-ilovasida keltirilgan.

14. Quruvchi ishchilar sonining eng kam meʼyorlari qurilish ishlarida qancha mehnat kuchi sarflanishini hisobga olgan holda shaharsozlik normalari va qoidalaridan kelib chiqib aniqlanadi.

15. Quruvchi ishchilar eng kam sonining meʼyorlari obyektda asosiy qurilish ishini bajarish bilan band boʻlgan barcha kasbdagi ishchilarni oʻz tarkibiga oladi (pudrat va subpudratchi tashkilotlar bajaradigan ishlarni ham qoʻshgan holda), pudrat va subpudratchi tashkilotlarga loyiha, transport, ekspeditsiya va boshqa xizmatlarini koʻrsatuvchi boshqa tashkilotlar xodimlari bundan mustasno.

Quruvchi ishchilar kasblarining nomenklaturasi va tarif-malaka talablari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2010-yil 20-avgustdagi 181-son “Xizmatchilarning asosiy lavozimlari va ishchilar kasblari klassifikatorini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlar toʻplami, 2010-y., 34-son, 291-modda) muvofiq tasdiqlanadi.

16. Obyektdagi barcha qurilish ishlarida band boʻlgan quruvchi ishchilar sonining eng kam meʼyorlari mazkur Nizomning 7-ilovasiga muvofiq aniqlanadi.

17. Agarda obyektdagi alohida turdagi qurilish ishlarini bajarishda bosh pudratchi bilan birgalikda subpudrat tashkilotlari ishtirok etsa, bosh pudratchining quruvchi ishchilari sonining eng kam meʼyorlari mazkur Nizomning 8-ilovasiga muvofiq aniqlanadi.

18. Har bir subpudrat tashkilotida shaharsozlik normalari va qoidalari asosida tuzilgan smetaga muvofiq qurilish ishlarida sarflanadigan ish kuchi sarfidan kelib chiqib hamda qurilish pudrat shartnomasida belgilangan ishni bajarish muddati asosida quruvchi ishchilar sonining eng kam meʼyorlari mazkur Nizomning 7-ilovasida belgilangan mezonlar asosida aniqlanadi.

19. Qurilish tashkilotlarida ishlayotgan quruvchi ishchilarning mehnatiga haq toʻlash fondining eng kam meʼyorlari mazkur Nizomning 9-ilovasida keltirilgan formulaga muvofiq aniqlanadi.

20. Quruvchi ishchilar sonining va mehnatga haq toʻlash fondining eng kam meʼyorlarini aniqlashda mazkur Nizomning 10-ilovasida keltirilgan shartli namunalardan foydalaniladi.

21. Mazkur Nizom talablarini buzgan aybdor shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortiladi.

22. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi, Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi hamda Savdo-sanoat palatasi bilan kelishilgan.

Chakana savdo va umumiy ovqatlanish tashkilotlarida oylik mehnatga haq toʻlash fondining eng kam meʼyorlari quyidagi formula yordamida aniqlanadi:

MHTF _min — mehnatga haq toʻlash fondining oylik eng kam meʼyori;

KXS — Iqtisodiyotning ayrim tarmoqlari xoʻjalik yurituvchi subyektlari uchun xodimlar soni va mehnatga haq toʻlash fondining eng kam meʼyorlarini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 9 va 10-bandlariga koʻra aniqlangan tashkilotdagi xodimlar soni;

T_k — hisoblangan tarif koeffitsiyenti. Iqtisodiyotning ayrim tarmoqlari xoʻjalik yurituvchi subyektlari uchun xodimlar soni va mehnatga haq toʻlash fondining eng kam meʼyorlarini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 5-ilovasiga muvofiq tarif koeffitsiyentini hisoblash uchun ish haqining yagona tarif setkasidan kelib chiqqan holda ishning oʻrtacha razryadi, tashkilotning turi va shakliga qarab tabaqalashtiriladi (differensiatsiya qilinadi). Masalan: yagona tarif setkasi boʻyicha ishning oʻrtacha razryadi supermarketda — 4, yagona tarif setkasi boʻyicha hisoblangan tarif koeffitsiyenti ishning oʻrtacha razryadiga mos ravishda 3,297 ni tashkil etadi;

IHEKM — belgilangan ish haqining eng kam miqdori.

1-misol.

Minimarket boʻyicha quyidagi maʼlumotlar mavjud:

savdo zalining maydoni —120 kv. m;

ish vaqtining rejimi — haftasiga 84 soat;

boshqaruv xodimi soni — 1 xodim.

Savdo zali maydoni 120 kv.m boʻlgan minimarketda asosiy xodimlarning eng kam soni meʼyori 7 ta xodimdan iborat (Iqtisodiyotning ayrim tarmoqlari xoʻjalik yurituvchi subyektlari uchun xodimlar soni va mehnatga haq toʻlash fondining eng kam meʼyorlarini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 1-ilovasiga muvofiq).

Minimarketda ish vaqti rejimi haftasiga 72 soatdan (haftasiga 84 soat) ortib ketganini hisobga olib, belgilangan eng kam meʼyorlardagi asosiy xodimlar sonidan kelib chiqib asosiy xodimlarga koʻpaytirish (oshirish) koeffitsiyenti qoʻllaniladi = 84/72 = 1,17.

Shunday qilib, minimarketda asosiy xodimlarning eng kam soni meʼyori = 7 × 1,17 = 8 ta xodimni tashkil qiladi.

Minimarketda mehnatga haq toʻlash fondini chiqarish uchun barcha xodimlar sonini, shu jumladan 1 ta direktorni ham qoʻshib hisoblaganda (u hisobchi va ekspeditorlarning funksiyalarini ham qoʻshimcha sifatida bajarganda) = 8 + 1 = 9 ta xodimni tashkil qiladi.

Minimarketda ishlarning oʻrtacha razryadi yagona tarif setkasi boʻyicha 3-razryadni tashkil qiladi. Yagona tarif setkasi boʻyicha hisob uchun olinadigan 3-razryadli ishning tarif koeffitsiyenti 2,998 tashkil qiladi.

Belgilangan ish haqining eng kam miqdori (IHEKM) = 49 735 soʻm.

Belgilangan formulaga muvofiq (MHTF_min = XS × T_k × IHEKM) minimarketda mehnatga haq toʻlash fondining eng kam meʼyori = 9 × 2,998 × 49735 =1 341950 soʻmni tashkil qiladi.

2-misol.

Kafeda quyidagi maʼlumotlar mavjud:

xizmat koʻrsatadigan stolning soni — 15;

ish vaqtining rejimi — haftasiga 84 soat;

boshqaruv xodimi soni — 1 xodim;

texnik xodim soni — 1 xodim.

Xizmat koʻrsatadigan 15 ta stoli bor kafeda asosiy xodimlar sonining eng kam meʼyori quyidagilardan iborat (Iqtisodiyotning ayrim tarmoqlari xoʻjalik yurituvchi subyektlari uchun xodimlar soni va mehnatga haq toʻlash fondining eng kam meʼyorlarini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 2- ilovasiga muvofiq).

Kafeda ish vaqti rejimi haftasiga 84 soatdan ortib ketmaganligini hisob olib, belgilangan eng kam miqdordagi asosiy xodimlar soni meʼyoriga koʻpaytirish (oshirish) koeffitsiyenti qoʻllanilmaydi.

Shunday qilib, kafeda asosiy xodimlar sonining eng kam meʼyori = 0,3 × 15 + 3 + 2 = 10 ta xodimni tashkil qiladi.

Minimarketda mehnatga haq toʻlash fondini chiqarish uchun barcha xodimlar sonini, shu jumladan 10 ta asosiy xodim, 1 ta direktor va 1 ta farroshni qoʻshib hisoblaganda = 10 + 1 + 1 = 12 ta xodimni tashkil qiladi.

Kafeda ishlarning oʻrtacha razryadi yagona tarif setkasi boʻyicha 4 razryadni tashkil qiladi. Yagona tarif setkasi boʻyicha hisob uchun olinadigan 4 razryadli ishning tarif koeffitsiyenti 3,297 ni tashkil qiladi.

Belgilangan ish haqining eng kam miqdori (IHEKM) = 49 735 soʻm.

Belgilangan formulaga muvofiq (MHTF_min = XS × T_k × IHEKM) kafeda mehnatga haq toʻlash fondining eng kam meʼyori = 12 × 3,297 × 49735 = 1 967 715 soʻmni tashkil qiladi.

Obyektdagi barcha qurilish ishlarida band boʻlgan quruvchi ishchilar sonining eng kam meʼyorlari quyidagi formula asosida aniqlanadi:

XS_norm — tashkilotdagi quruvchi ishchilarning oʻrtacha oylik eng kam soni meʼyori;

SIK — shaharsozlik normalari va qoidalari asosida tuzilgan smetaga muvofiq obyektda qurilish ishlarini bajarishda sarflanadigan ish kuchi (har bir odamga/soatbay);

BM — pudrat qurilish shartnomasi asosiga muvofiq qurilish ishlarining bajarish muddati;

IVF — har bir quruvchi ishchiga olti kunlik ish haftasiga oʻrtacha oylik ish vaqtining fondi.

Obyektdagi alohida turdagi qurilish ishlarini bajarishda bosh pudratchi bilan birgalikda subpudrat tashkilotlari ishtirok etganda, bosh pudratchining quruvchi ishchilari sonining eng kam meʼyorlari quyidagi mezonlar asosida aniqlanadi:

BPXS_norm — bosh pudratchi quruvchi ishchilarning oʻrtacha oylik eng kam soni meʼyori;

SIK — shaharsozlik normalari va qoidalari asosida tuzilgan smetaga muvofiq obyektda qurilish ishlarini bajarishda sarflanadigan ish kuchi (har bir odamga/soatbay);

QIBSIK — shaharsozlik normalari va qoidalari asosida tuzilgan smetaga muvofiq pudrat shartnomasi asosida subpudrat tashkilotiga topshirilgan obyektda qurilish ishlarini bajarishda sarflanadigan ish kuchi (har bir odamga/soatbay);

BM — pudrat qurilish shartnomasi asosiga muvofiq qurilish ishlarining bajarish muddati;

IVF — har bir quruvchi ishchiga olti kunlik ish haftasiga oʻrtacha oylik ish vaqtining fondi.

Qurilish ishlarida quruvchi ishchilarning mehnatiga haq toʻlash fondining eng kam meʼyori quyidagi formula asosida aniqlanadi:

MHTF_min — mehnatga haq toʻlash fondining oylik eng kam meʼyori;

XS_norm (BPXS_norm) — quruvchi ishchilarning eng kam soni meʼyori;

T_k — qurilish ishlarida oʻrtacha razryadning tarif koeffitsiyenti. Qurilish ishlarida oʻrtacha razryadning tarif koeffitsiyenti mehnatga haq toʻlash yagona tarif setkasidagi 4 razryadning tarif koeffitsiyentiga mos keladi;

K_t — qurilish ishlarini bajarishda jamoa kelishuviga asosan ish beruvchi tomonidan qoʻllaniladigan mehnat haqini oshiruvchi tarmoq koeffitsiyenti;

IHEKM — belgilangan ish haqining eng kam miqdori.

1-misol.

Bir qavatli uch xonadan iborat tomorqali uyning namunali qurilishi:

shaharsozlik normalari va qoidalari asosida tuzilgan smetaga muvofiq ushbu uyning qurilish ishlarida sarflanadigan ish kuchi 4 799,6 odamga/soat teng;

qurilish ishini bajarish muddatining meʼyori — 3 oy;

haftasiga olti kunlik ishda bir oylik oʻrtacha vaqt bir xodimga — 163,1 soatni tashkil qiladi.

Belgilangan formulaga muvofiq (XS_min = SIK × BM × IVF) quruvchi ishchilarning (XS_min) ning oʻrtacha oylik eng kam soni meʼyori = 4 799,6 / 3 / 163,1 = 9,8 ta xodimni tashkil qiladi.

Iqtisodiyotning ayrim tarmoqlari xoʻjalik yurituvchi subyektlari uchun xodimlar soni va mehnatga haq toʻlash fondining eng kam meʼyorlarini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 9-ilovasiga muvofiq qurilish ishlarida oʻrtacha razryad yagona tarif setkasi boʻyicha 4 ni tashkil etadi. Yagona tarif setkasi boʻyicha hisoblash uchun olinadigan 4 razryadli ishning tarif koeffitsiyenti 3,297 ni tashkil qiladi.

Belgilangan ish haqining eng kam miqdori (IHEKM) = 49 735 soʻm.

Belgilangan formulaga muvofiq (MHTF_min = XS_norm (BPXS_norm)× T_k × K_t) quruvchi ishchilarning mehnatiga haq toʻlash fondining eng kam meʼyori (MHTF_min) = 9,8 × 3 ,297 × 1,15 × 49735 = 1 848 013 soʻmni tashkil qiladi.

Shunday qilib, qurilish ishini bajarish muddatining meʼyorini (3 oy) hisobga olib, ushbu uyni qurilishidagi xodimlar mehnatiga haq toʻlash fondining eng kam meʼyori = 1 848 013× 3 = 5 544 039 soʻmni tashkil qiladi, agarda ushbu davr mobaynida belgilangan ish haqining eng kam miqdori oʻzgarmasa.

2-misol.

270 oʻquvchiga moʻljallangan maktabni qurilishi bosh pudratchi tomonidan qurilishning bir qismini subpudrat tashkilotiga topshirganda:

shaharsozlik normalari va qoidalari asosida tuzilgan smetaga muvofiq ushbu obyektni qurilish ishlarida sarflanadigan ish kuchi 35 882 odamga/soat teng undan 12 500 odamga/soati subpudratchi ishiga toʻgʻri keladi;

qurilish ishini bajarish muddatining meʼyori — 9 oy;

subpudrat shartnomasiga koʻra subpudratchi tomonidan qurilish ishlarini bajarish muddati — 2 oy;

haftasiga olti kunlik ishda bir oylik oʻrtacha vaqt bir xodimga — 163,1 soatni tashkil qiladi.

Belgilangan formulaga muvofiq (BPXS_min = (SIK — QIBSIK) / BM / IVF) quruvchi ishchilarning (BPXS_min) oʻrtacha oylik eng kam soni meʼyori = (35 882 — 12 500) / 9 / 163,1 = 15,9 ta xodimni tashkil qiladi.

Iqtisodiyotning ayrim tarmoqlari xoʻjalik yurituvchi subyektlari uchun xodimlar soni va mehnatga haq toʻlash fondining eng kam meʼyorlarini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 9-ilovasiga muvofiq qurilish ishlarida oʻrtacha razryadi yagona tarif setkasi boʻyicha 4 razryadni tashkil qiladi. Yagona tarif setkasi boʻyicha hisobga olinadigan 4 razryadli ishning tarif koeffitsiyenti 3,297 ni tashkil qiladi.

Belgilangan ish haqining eng kam miqdori (IHEKM) = 49 735 soʻm.

Belgilangan formulaga muvofiq (MHTF_min = XS_norm (BPXS_norm)× T_k × K_t) quruvchi ishchilarning mehnatiga haq toʻlash fondining eng kam meʼyori (MHTF_min) = 15,9 × 3 ,297 × 1,15 × 49 735 = 2 998 307 soʻmni tashkil qiladi.

Shunday qilib, qurilish ishini bajarish muddatining meʼyorini (3 oy) hisobga olib, ushbu obyekt qurilishidagi xodimlar mehnatiga haq toʻlash fondining eng kam meʼyori 2 998 307 × 9 = 26 984 763 soʻmni tashkil qiladi, agarda ushbu davr mobaynida belgilangan ish haqining eng kam miqdori oʻzgarmasa.

Yuqorida keltirilgan shartlar bilan:

subpudrat tashkiloti quruvchi ishchilarining (XS_norm) oʻrtacha oylik eng kam soni meʼyori = 12 500 / 2 / 163,1 = 38,3 ta xodimni tashkil qiladi;

subpudrat tashkiloti quruvchi ishchilarining mehnatiga haq toʻlash fondining (MHTF_min) eng kam meʼyori = 38,3 × 3 ,297 × 1,15 × 49735 = 7 222 336 soʻmni tashkil qiladi.

Shunday qilib, qurilish ishini bajarish muddatining meʼyorini (2 oy) hisobga olib, ushbu obyektni qurilishidagi xodimlar mehnatiga haq toʻlash fondining eng kam meʼyori = 7 222 336 × 2 = 14 444 672 soʻmni tashkil qiladi, agarda ushbu davr mobaynida belgilangan ish haqining eng kam miqdori oʻzgarmasa.