Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Yerlarning meliorativ holatini yaxshilash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2007-yil 29-oktabrdagi PF-3932-son Farmoniga muvofiq hamda sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash dasturlarini sifatli shakllantirishni va oʻz vaqtida amalga oshirishni taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Quyidagilar:

Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha loyihalarni shakllantirish, ishlab chiqish, ekspertizadan oʻtkazish, tasdiqlash va amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq;

Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash jamgʻarmasi daromadlarini shakllantirish va mablagʻlarini sarflash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 3-iyuldagi 302-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2003-y., 7-son, 57-modda) bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi hududida kapital qurilishda tanlov savdolari toʻgʻrisidagi nizomga 3-ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar va qoʻshimcha kiritilsin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi “Davarxitektqurilish” qoʻmitasi, Moliya vazirligi, Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi ikki oy muddatda oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar.

4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin.

1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda Jamgʻarma deb ataladi) mablagʻlari hisobiga moliyalashtiriladigan meliorativ obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va tiklash boʻyicha loyihalarni shakllantirish, ishlab chiqish, ekspertizadan oʻtkazish, tasdiqlash va amalga oshirish tartibini belgilaydi.

2. Meliorativ obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va tiklash Hukumatning yoki Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan tasdiqlangan Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash davlat dasturi (keyingi oʻrinlarda Davlat dasturi deb ataladi) asosida amalga oshiriladi.

Davlat dasturi besh yil muddatga ishlab chiqiladi.

3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

meliorativ obyektlar — kollektor-drenaj va yuza tashlama suvlarni toʻplash hamda ularni sugʻoriladigan yerlardan tashqariga chiqarib tashlashga koʻmaklashadigan, kollektorlar va kollektor-drenaj tarmogʻini (inshootlar bilan birga), vertikal drenaj quduqlarini, meliorativ nasos stansiyalari va kuzatuv tarmogʻini oʻz ichiga oladigan suv xoʻjaligi obyektlari;

drenaj (ochiq va yopiq) — drenaj suvlarini toʻplash va ularni sugʻoriladigan yer uchastkasidan tashqariga chiqarib tashlashga koʻmaklashadigan suv xoʻjaligi obyekti;

yopiq gorizontal drenaj — drenaj suvlarini toʻplashga va sugʻoriladigan maydon uchastkasidan tashqariga chiqarib tashlashga moʻljallangan yopiq quvurli tarmoqlar tizimi;

vertikal drenaj qudugʻi — yer osti bosimli va sizot suvlarni chiqarishga xizmat qiladigan, suv qabul qilgich, elektr nasos, quvurlar, shuningdek boshqarish stansiyasi bilan jihozlangan hamda xizmat koʻrsatilayotgan maydonning meliorativ holatini yaxshilash uchun barpo etiladigan quduqdan iborat boʻlgan inshoot;

ochiq drenaj — drenaj suvlarini toʻplash va ularni sugʻoriladigan maydon uchastkasidan tashqariga chiqarib tashlashga moʻljallangan kanal (inshootlar bilan birga);

kollektor — asosan drenaj tarmogʻidan drenaj va tashlama suvlarni qabul qilish va uzatishga, shuningdek ularni sugʻoriladigan hudud tashqarisiga chiqarib tashlashga moʻljallangan kanal (inshootlar bilan birga). Xizmat koʻrsatish hududi boʻyicha kollektorlar magistral (viloyatlararo), tumanlararo kollektorlar va xoʻjaliklararo kollektor-drenaj tarmoqlariga boʻlinadi;

magistral (viloyatlararo) kollektor — bir viloyatdan ortiq hududni kesib oʻtadigan ochiq kollektor;

tumanlararo kollektor — bir viloyat chegarasida bittadan ortiq tuman hududini kesib oʻtadigan ochiq kollektor;

xoʻjaliklararo kollektor-drenaj tarmogʻi — bir tuman hududida joylashgan ochiq va yopiq kollektorlar va drenaj tarmogʻi;

meliorativ nasos stansiyasi (agregat) — drenaj-tashlama suvlarni olish va chiqarib tashlash joyiga koʻtarish yoʻli bilan kollektorning loyihadagi suv oʻtkazish qobiliyatini taʼminlaydigan mashinali suv koʻtarish gidrotexnik inshootlar majmui;

kuzatuv tarmogʻi — sugʻoriladigan yerlarda sizot suvlar sathini oʻlchash va ularning sifatini oʻrganish maqsadida namuna olish uchun barpo etiladigan kuzatuv quduqlari tarmogʻi;

meliorativ obyektlarni taʼmirlash va tiklash — meliorativ obyektlarning loyihaviy parametrlarini taʼminlashga, shu jumladan kollektor oʻzanlarini choʻkindilar, oʻtlar va butalardan tozalashga, ulardagi inshootlarni va yon qiyaliklaridagi ayrim yemirilishlarni taʼmirlashga, yopiq gorizontal drenajni taʼmirlash, yuvishga hamda asbob-uskunalar, inshootlar va boshqa meliorativ obyektlarni taʼmirlash hamda ularning tez eskiradigan ayrim qismlari va uzellarini almashtirishga moʻljallangan ishlar;

meliorativ obyektlarni joriy taʼmirlash — meliorativ obyektlarni ish holatida saqlashga moʻljallangan, muntazam ravishda amalga oshiriladigan taʼmirlash ishlari. Bunda foydalaniladigan moddiy-texnika resurslari (temir-beton, metall konstruksiya, sement, metall va hokazolar), ehtiyot qismlar va asbob-uskunalar qiymati taʼmirlash-tiklash ishlari jami qiymatining 20 foizidan ortiq boʻlmasligi kerak;

meliorativ obyektlarni mukammal taʼmirlash — jarayon davomida obyekt yoki uning ayrim elementlarini toʻliq yoki qisman tiklash, inshootlarning eskirgan konstruksiyalari va asbob-uskunalarini almashtirish yoki ularni mustahkamroq va tejamlilari bilan yangilashga doir ishlar. Bunda foydalaniladigan moddiy-texnika resurslari, ehtiyot qismlar va asbob-uskunalar qiymati taʼmirlash-tiklash ishlari jami qiymatining 20 foizidan ortiqni tashkil qiladi;

meliorativ obyektlarda avariya-tiklash va taʼmirlash — avariya natijasida kelib chiqqan barcha shikastlanishlarni shoshilinch tartibda bartaraf etish ishlari;

meliorativ obyektlardagi oldindan koʻrib boʻlmaydigan ishlar — meliorativ obyektlardan foydalanish davomida aniqlangan Davlat dasturi bilan qamrab olinmagan bajarilishi zarur boʻlgan taʼmirlash-tiklash ishlari;

meliorativ obyektlarni rekonstruksiya qilish va qurish — meliorativ obyektlarni toʻliq yoki qisman qayta qurish va qurish. Obyekt rekonstruksiya qilingandan keyin uning dastlabki loyiha parametrlari va inshootlar tarkibi yangi loyihaga muvofiq qisman yoki toʻliq oʻzgarishi mumkin;

meliorativ kadastr — sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holati va meliorativ tizimlarning texnik holatini tavsiflovchi asosiy miqdoriy koʻrsatkichlarning tizimlashtirilgan maʼlumotlari toʻplami;

tizimli loyiha — loyihalashtirilayotgan obyektning xizmat koʻrsatish zonasida joylashgan kollektor-drenaj tarmoqlari, ulardagi inshootlar va boshqa meliorativ obyektlarni meliorativ tizimlar boʻyicha rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va tiklash ishlarini oʻz ichiga oladigan meliorativ obyektlarni rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va tiklash loyihasi.

4. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash quyidagi prinsipial qoidalar asosida amalga oshiriladi:

meliorativ tarmoqlarning samarali ishlashini taʼminlovchi mexanizmni sifat jihatidan takomillashtirish hamda kollektor-drenaj tarmoqlari orqali drenaj va tashlama suvlarni normativ miqdorda chiqarib tashlash;

sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash muammosi umuman kompleks holda, irrigatsiya-drenaj tizimi bilan birgalikda, eng kam ekologik oqibatlar bilan yuqori hosil olishga qaratilgan sugʻorishning yuvish rejimi va sugʻoriladigan yerlarning qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarish tizimi yaratilishi sifatida qaralishi zarur;

sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini hamda qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarish tizimini yaxshilash boʻyicha barcha chora-tadbirlar tashkiliy-texnologik, iqtisodiy va qurilish-texnik choralarni koʻzda tutgan holda, suvni tejash orqali, shuningdek aniq tabiiy-texnik tizimlarda maqbul meliorativ rejimlarni barpo etish yoʻli bilan iqtisodiy maqsadga muvofiqlikni hisobga olgan holda asoslanishi kerak;

sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash tizimi har xil tabiiy shart-sharoitlar uchun talab qilinadigan tuproqqa ishlov berish texnologiyalarini taʼminlovchi agrotexnik usullarni — takroriy va oraliq ekinlar ekishni joriy qilib almashlab ekishni tashkil qilish, tuproq unumdorligini oshiruvchi dukkakli don ekinlari ekishni ragʻbatlantirish, aralash ekinlarni madaniylashtirib, tuproqni mulchalashni oʻz ichiga olishi kerak;

sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilashga va unumdorligini oshirishga yoʻnaltirilgan ekinlarni almashlab ekishning yuqorida koʻrsatib oʻtilgan tizimini amalga oshirish, suvni hisobga olish, rejalashtirish hamda suvni sugʻorish va kollektor drenaj tarmogʻida taqsimlashning mukammal tizimini yaratish, kollektor-drenaj suvlaridan konturlar ichida sugʻorishga ishlatishda foydalanish, shoʻrlangan yerlarning shoʻrini yuvishni takomillashtirish yoʻli bilan taʼminlanishi kerak;

meliorativ va tabiiy-xoʻjalik shart-sharoitlari oʻzgarishlarini hisobga olgan holda qoʻllaniladigan meliorativ chora-tadbirlar kompleksiga tuzatish kiritish;

irrigatsiya-melioratsiya tizimining ishonchli ishlashini hisobga olish va baholash, ularni taʼmirlash, tiklash, qurish va rekonstruksiya qilish zaruriyatini aniqlash sugʻoriladigan yerlarning maqbul meliorativ holatini taʼminlash va saqlash nuqtai nazaridan amalga oshirilishi kerak.

5. Meliorativ chora-tadbirlarni amalga oshirishning ustuvorligi va navbatliligi hududning meliorativ, ekologik va boshqa tabiiy-xoʻjalik shart-sharoitlari hisobga olingan holda belgilanadi.

6. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash Davlat dasturining tasdiqlangan parametrlari asosida har yili:

meliorativ obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va tiklash loyihalarining;

loyiha-qidiruv va ilmiy-tadqiqot ishlarining;

meliorativ texnika, mashina va boshqa mexanizatsiyalash vositalari sotib olishning;

kelgusi yildagi boshqa meliorativ chora-tadbirlarning hududiy aniq dasturlari ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi.

7. Davlat dasturi:

meliorativ obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilish;

meliorativ obyektlarda taʼmirlash-tiklash ishlari (joriy va mukammal taʼmirlash);

meliorativ va boshqa suv xoʻjaligi ishlarini bajarishga ixtisoslashtirilgan qurilish tashkilotlari, suv xoʻjaligi foydalanish tashkilotlari, suv isteʼmolchilari uyushmasi, shuningdek alohida fermer xoʻjaliklarining meliorativ texnika parkini mustahkamlash;

sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha boshqa chora-tadbirlar prognoz parametrlarini oʻz ichiga oladi.

8. Davlat dasturi sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash vazifalarini hal etishga kompleks va tizimli yondashish asosida ishlab chiqilgan hududiy dasturlar asosida shakllantiriladi va Hukumatning yoki Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan tasdiqlanadi.

9. Hududlarning meliorativ, ekologik va boshqa tabiiy-xoʻjalik shart-sharoitlarining oʻzgarishi mumkinligi, meliorativ obyektlarning asoslashlari va ustuvorligi hisobga olingan holda Jamgʻarma Kengashining qarori bilan Davlat dasturiga tegishli oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilishi mumkin.

10. Davlat dasturining tasdiqlangan maqsadli parametrlari asosida, aniq hududlardagi real meliorativ shart-sharoitlar, shuningdek meliorativ ishlarni moliyaviy taʼminlash prognozi hisobga olingan holda, kelgusi yil uchun sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash chora-tadbirlarining obyektlar boʻyicha roʻyxatini oʻz ichiga oladigan loyihalarning hududiy aniq dasturlari ishlab chiqiladi.

11. Meliorativ obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va tiklash, loyiha-qidiruv hujjatlarini va ilmiy-tadqiqot ishlarini ishlab chiqish, shuningdek kelgusi yilda melioratsiya texnikasi, mashinalari va boshqa mexanizatsiyalash vositalari sotib olish loyihalarining hududiy aniq dasturlari Jamgʻarma Kengashi tomonidan tasdiqlanadi.

12. Joylarda haqiqiy meliorativ shart-sharoitlarni oʻrganish, meliorativ obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va tiklash, melioratsiya texnikasi, mashinalari va boshqa mexanizatsiyalash vositalari xarid qilish va boshqa meliorativ chora-tadbirlar boʻyicha loyihalarning aniq dasturlarini shakllantirish boʻyicha takliflarni tayyorlash uchun har yili Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklarining qarorlari bilan maxsus ishchi guruhlar tashkil etiladi. Ishchi guruhlar alohida meliorativ tizimlar boʻyicha tuziladi.

Ishchi guruhlar tarkibiga:

Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining irrigatsiya tizimlari havza boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda havza boshqarmalari deb ataladi);

havza boshqarmalari huzuridagi meliorativ ekspeditsiyalar (keyingi oʻrinlarda meliorativ ekspeditsiyalar deb ataladi);

havza boshqarmalari huzuridagi nasos stansiyalari, energetika va aloqa boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda nasos stansiyalari, energetika va aloqa boshqarmalari deb ataladi);

Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining Qurilayotgan korxonalar birlashgan direksiyalari (keyingi oʻrinlarda QKBD deb ataladi);

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, viloyatlar qishloq va suv xoʻjaligi boshqarmalari;

loyiha va ilmiy-tadqiqot tashkilotlari;

“Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi, Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi, “Davarxitektqurilish” qoʻmitasi, Oʻzbekiston Fermerlari kengashining hududiy organlari va boshqa manfaatdor tashkilotlar, korxonalar rahbarlari va mutaxassislari kiradi.

13. Meliorativ ekspeditsiyalar tomonidan manfaatdor tashkilotlar, korxonalar bilan birgalikda quyidagilarni nazarda tutadigan materiallar tayyorlanadi va ishchi guruhlarga koʻrib chiqish uchun taqdim etiladi:

meliorativ tizimga kiradigan meliorativ obyektlarning roʻyxati va parametrlari koʻrsatilgan sxematik xaritalar;

meliorativ tizimning xizmat koʻrsatish zonasi (viloyat, tumanlar, suv isteʼmolchilari uyushmalari, fermer xoʻjaliklari va boshqa suv isteʼmolchilari) va uning tarkibiga kiruvchi alohida meliorativ obyektlar;

meliorativ kadastr, sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holati, meliorativ obyektlarning texnik holati, meliorativ chora-tadbirlarning bajarilishi, suv resurslaridan foydalanish va ularning sifati, kollektor-drenaj suv oqimlari, meliorativ nasos stansiyalar va vertikal drenaj quduqlarining ish rejimlari toʻgʻrisidagi oxirgi uch yillik axborotlar, shu jumladan yer resurslaridan foydalanish boʻyicha statistik materiallar hamda meliorativ obyektlar toʻgʻrisidagi boshqa maʼlumotlar.

14. Taqdim etilgan materiallar asosida har bir ishchi guruh:

sugʻoriladigan yerlarning meliorativ jihatdan nobopligi va past samaradorligining asosiy sabablarini, hudud tuprogʻi shoʻrlanishiga olib keladigan omillarni aniqlaydi;

meliorativ obyektlar va irrigatsiya tizimlarining foydalanuvchi xodimlari, suv isteʼmolchilari uyushmalari va fermer xoʻjaliklari rahbarlari bilan birgalikda meliorativ obyektlarning hamda yerlarning shoʻrlangan uchastkalari holatini oʻrganadi va xatlovdan oʻtkazadi;

meliorativ obyektlarning qoniqarsiz uchastkalarini aniqlaydi;

meliorativ obyektlarning texnik holatini va sugʻoriladigan yerlarning melioratsiyasini yaxshilash boʻyicha asoslangan takliflarni ishlab chiqadi;

kollektor-drenaj tizimlarini qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va tiklash boʻyicha loyihalar roʻyxatini, quriladigan, rekonstruksiya qilinadigan, taʼmirlanadigan va tiklanishi kerak boʻlgan meliorativ nasos stansiyalari (agregatlar), vertikal drenaj quduqlari, kuzatish tarmoqlari roʻyxatini ishlab chiqadi;

meliorativ va boshqa suv xoʻjaligi ishlarini bajarishga ixtisoslashtirilgan qurilish tashkilotlari hamda korxonalarning, suv xoʻjaligi foydalanish tashkilotlarining, suv isteʼmolchilari uyushmalari va fermer xoʻjaliklarining moddiy-texnika bazasini oʻrganadi, shuningdek meliorativ texnika xarid qilish boʻyicha takliflar ishlab chiqadi;

amalga oshirilayotgan loyihalarga oʻzgartirish va tuzatishlar kiritish boʻyicha takliflar tayyorlaydi;

Ishchi guruhlar meliorativ obyektlar holatini har yili kuzgi-qishki tadbirlardan keyin 1-apreldan 1-maygacha boʻlgan davrda oʻrganib chiqadilar. Bundan tashqari, meliorativ ekspeditsiyalar, nasos stansiyalari, energetika va aloqa boshqarmalarining foydalanuvchi xodimlari, suv isteʼmolchilari uyushmalari mutaxassislari tomonidan fermerlar, shuningdek boshqa suvdan foydalanuvchilar va suv isteʼmolchilari bilan birgalikda har yili sugʻorish mavsumidan keyin, 1-sentabrdan 20-sentabrgacha boʻlgan davrda meliorativ obyektlar belgilangan tartibda qoʻshimcha ravishda oʻrganib chiqiladi.

15. Meliorativ obyektlar va sugʻoriladigan hududni koʻzdan kechirish va oʻrganib chiqish tugallangandan keyin ishchi guruhlar:

barcha materiallarni birgalikda tahlil qiladi, sugʻoriladigan yerlarning shoʻrlanganligi va meliorativ jihatdan nobopligi, meliorativ obyektlarning qoniqarsiz ishlashi sabablarini aniqlashtiradi, shuningdek ularni yaxshilash boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqadi;

kelgusi yil uchun sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha takliflar kiritgan holda har bir loyihaning ustuvorligini asoslaydi va belgilaydi;

har bir tizimli loyiha uchun annotatsiya va pasport (asosiy koʻrsatkichlarni) tayyorlaydi;

har bir tuman va viloyat boʻyicha tizimli loyihalarni, ularni amalga oshirish bosqichlarini, bajariladigan asosiy meliorativ chora-tadbirlarni, shuningdek ularning xizmat koʻrsatish chegaralarini koʻrsatgan holda irrigatsiya-melioratsiya tizimi xaritasini tuzadi.

Ishchi guruhlar meliorativ obyektlar, hududning meliorativ, ekologik va boshqa tabiiy-xoʻjalik shart-sharoitlari holatini yillik xatlovdan oʻtkazish natijalarini hisobga olgan holda, tasdiqlangan Davlat dasturining prognoz parametrlari doirasida kelgusi yil uchun aniq takliflar kiritadi.

16. Navbatdagi yil uchun aniq takliflar:

meliorativ obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilish loyihalari roʻyxati;

meliorativ obyektlarni, shu jumladan nasos stansiyalari (agregatlar), vertikal drenaj quduqlari hamda kuzatish tarmoqlarini taʼmirlash va tiklash loyihalari roʻyxati;

loyiha-qidiruv va ilmiy-tadqiqot ishlari roʻyxati;

ilgari tasdiqlangan ustuvor loyihalar roʻyxatiga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish;

meliorativ texnika, mashina va boshqa mexanizatsiyalash vositalari hamda hokazolarni lizingga oluvchilar (meliorativ va boshqa suv xoʻjaligi ishlarini bajarishga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar va korxonalar, suv xoʻjaligi foydalanish tashkilotlari, suv isteʼmolchilari uyushmalari, shuningdek fermer xoʻjaliklari) roʻyxati boʻyicha kiritiladi.

17. Ishchi guruhlar tomonidan tayyorlangan kelgusi yil uchun sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha takliflar har yili 15-maygacha suv isteʼmolchilari uyushmalari, fermer xoʻjaliklari, barcha manfaatdor tashkilotlar va korxonalar ishtirokida muhokama qilinadi.

Kelgusi yil uchun tumandagi sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha ishchi guruh takliflari tuman hokimi bilan kelishiladi.

18. Meliorativ ekspeditsiya bilan birgalikda QKBD tumanlar hokimlari bilan kelishilgan takliflar asosida kelgusi yil uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatning sugʻoriladigan yerlari meliorativ holatini yaxshilashning hududiy aniq dasturini ishlab chiqadi hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi va tegishli viloyat qishloq va suv xoʻjaligi boshqarmasi bilan kelishib oladi.

Meliorativ ekspeditsiya bilan birgalikda QKBD sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilashning hududiy aniq dasturi loyihasi taqdimotini kengaytirilgan majlisda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, tegishli viloyatlar, tumanlar hokimliklari rahbarlari, havza boshqarmasi suv xoʻjaligi kengashi aʼzolari, shuningdek manfaatdor tashkilotlar rahbarlari ishtirokida oʻtkazadi.

Bunda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, tegishli viloyatlar, tumanlar hokimliklari rahbarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va tumanlar Fermerlar kengashlari, havza boshqarmalari va meliorativ ekspeditsiyalari, nasos stansiyalari, energetika va aloqa boshqarmalari boshliqlari, QKBD, shuningdek ishchi guruhlar aʼzolari joriy meliorativ holatga xolisona baho berishlari va taklif etilayotgan kompleks chora-tadbirlarning puxta ishlab chiqilishini taʼminlashi zarur.

Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash chora-tadbirlari muhokamasi boʻyicha barcha majlislar yakunlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining hamda viloyatlar va tumanlar hokimliklarining tegishli bayonnomalari bilan rasmiylashtiriladi.

Kelgusi yil uchun sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha hududiy aniq dasturlar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining Raisi va tegishli viloyat hokimi tomonidan tasdiqlanadi.

19. Kelgusi yil uchun sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilashning hududiy aniq dasturi har yili 25-maygacha boʻlgan muddatda havza boshqarmasi tomonidan rasmiy ravishda belgilangan tartibda koʻrib chiqish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligiga yuboriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligiga taqdim etiladigan hujjatlar roʻyxati:

kelgusi yil uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi va tegishli viloyat sugʻoriladigan yerlarining meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha hududiy aniq dastur, shu jumladan tumanlarning takliflari;

sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash dasturlarini muhokama qilish boʻyicha majlislarning tasdiqlangan bayonnomalarini;

har bir tumanning asosiy meliorativ tizimlari, meliorativ obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va tiklash boʻyicha tizimli loyihalarga kiradigan meliorativ nasos stansiyalar (agregatlar), vertikal drenaj quduqlar, kuzatish tarmoqlari koʻrsatilgan sxematik xaritasini;

hududdagi sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holati toʻgʻrisidagi tahliliy maʼlumotnoma, har bir loyihaning ustuvorligini asoslash, ularning dastlabki texnik koʻrsatkichlari hamda amalga oshirishdan kutilayotgan natijalarni oʻz ichiga oladi.

20. Kelgusi yil uchun sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilashning hududiy aniq dasturlari har yili 30-maygacha boʻlgan muddatda:

Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining tegishli boshqarmalarida koʻrib chiqilishi;

Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining Ilmiy-texnik kengashi va Yer-suv resurslaridan oqilona foydalanish, irrigatsiyani rivojlantirish va yerlar unumdorligini oshirish Kengashining qoʻshma majlisida muhokama qilinishi kerak;

Majlis yakunlari boʻyicha tegishli bayonnomalar rasmiylashtiriladi.

21. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi har yili:

1-iyungacha boʻlgan muddatda — Ilmiy-texnik kengash va Yer-suv resurslaridan oqilona foydalanish, irrigatsiyani rivojlantirish va yerlar unumdorligini oshirish Kengashining mulohazalari va tavsiyalari hisobga olingan holda qayta ishlangan kelgusi yil uchun sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilashning hududiy aniq dasturlarini umumlashtiradi;

5-iyungacha boʻlgan muddatda — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi, Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi, “Oʻzmeliomashlizing” davlat lizing kompaniyasiga kelgusi yil uchun respublikaning sugʻoriladigan yerlari meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha takliflar kiritadi.

22. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi tomonidan kiritilgan kelgusi yil uchun respublikaning sugʻoriladigan yerlari meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha takliflar:

meliorativ obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilish boʻyicha loyihalarning aniq dasturini;

meliorativ obyektlarni taʼmirlash va tiklash loyihalarining aniq dasturini;

loyiha-qidiruv va ilmiy-tadqiqot ishlarining aniq dasturini;

istisno tariqasida, avval qabul qilingan davlat dasturiga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha asoslangan takliflarni;

meliorativ obyektlardagi avariya-tiklash ishlari va oldindan koʻrish mumkin boʻlmagan ishlarning xarajatlari smetalari boʻyicha takliflar;

viloyatlar va texnika turlari boʻyicha “Oʻzmeliomashlizing” davlat lizing kompaniyasi bilan kelishilgan melioratsiya texnikasi, mashinalari va boshqa mexanizatsiyalash vositalarini taqsimlash boʻyicha takliflar.

23. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi kelgusi yil uchun sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash yuzasidan Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining takliflari boʻyicha oʻz xulosalarini har yili 15-iyungacha Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga yuboradilar.

24. “Oʻzmeliomashlizing” davlat lizing kompaniyasi meliorativ texnika, mashinalar hamda mexanizmlarni va hokazolarni lizingga oluvchilarning aniq dasturi boʻyicha Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining takliflari asosida har bir korxonaning buyurtmanomasini va moliyaviy ahvolini, lizing mablagʻlari boʻyicha ularni qaytarish qobiliyatini oʻrganadi va ularga meliorativ texnikani lizing asosida yetkazib berishning maqsadga muvofiqligini aniqlaydi.

25. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash jamgʻarmasini boshqarish Departamenti (keyingi oʻrinlarda Departament deb ataladi) 20-iyungacha boʻlgan muddatda kelgusi yil uchun sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining takliflarini, Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi, “Oʻzmeliomashlizing” kompaniyasining xulosalarini oʻrganadi, umumlashtirilgan takliflar tayyorlaydi.

26. Departament Moliya vazirligi bilan birgalikda:

Iqtisodiyot vazirligiga — kelgusi yil va keyingi yillar uchun Investitsiya dasturini shakllantirish maqsadida meliorativ obyektlarni rekonstruksiya qilish va qurish loyihalarining aniq dasturi boʻyicha takliflar kiritadi;

Jamgʻarma Kengashiga — 1-iyulgacha boʻlgan muddatda kelgusi yil uchun umumlashtirilgan takliflar kiritadi.

27. Muhokama natijalari Jamgʻarma Kengashining bayonnomasi bilan rasmiylashtiriladi.

28. Navbatdagi besh yillik muddat uchun Davlat dasturi ushbu Nizomda belgilangan har yilgi hududiy aniq dasturlarni shakllantirish tartibiga muvofiq shakllantiriladi.

Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash dasturlarini shakllantirish va amalga oshirish sxemasi ushbu Nizomga ilovada keltirilgan.

29. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash va meliorativ texnikani lizingga oluvchilar boʻyicha loyihalarning Jamgʻarma Kengashi tomonidan tasdiqlangan aniq dasturlari, shuningdek Hukumat yoki Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining tegishli qarori ushbu loyihalarni belgilangan tartibda Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga amalga oshirish va moliyalashtirish uchun asos hisoblanadi.

30. Quyidagilar:

magistral, tumanlararo kollektorlarni va xoʻjaliklararo kollektor-drenaj tarmoqlarini, vertikal drenaj quduqlarni, nasos stansiyalarini, kuzatish tarmoqlarini qurish va rekonstruksiya qilish, shuningdek magistral kollektorlarni taʼmirlash va tiklash loyihalari boʻyicha — Departament;

tumanlararo va xoʻjaliklararo kollektorlarni va ulardagi inshootlarni, vertikal drenaj quduqlarni, nasos stansiyalarini, kuzatish tarmoqlarini, yopiq gorizontal drenaj tarmoqlarini tiklash va taʼmirlash, shuningdek meliorativ obyektlardagi avariya-tiklash ishlari va oldindan koʻrish mumkin boʻlmagan ishlar — QKBD;

31. Loyiha-qidiruv hujjatlarini ishlab chiqishga topshiriqlar:

meliorativ obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilish boʻyicha — Departament tomonidan;

meliorativ obyektlarni taʼmirlash va tiklash boʻyicha — QKBD tomonidan meliorativ ekspeditsiyalar bilan birgalikda tayyorlanadi.

Loyiha-qidiruv hujjatlarini ishlab chiqishga topshiriqlar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va tumanlar hokimliklari mutasaddi rahbarlari, havza boshqarmalari, nasos stansiyalari, energetika va aloqa boshqarmalari, “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi hududiy organlari, zarurat boʻlganda — Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi hududiy organlari rahbarlari bilan kelishiladi.

32. Loyiha-qidiruv hujjatlarini ishlab chiqish yuzasidan topshiriq:

meliorativ obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilish, shuningdek magistral kollektorlarni taʼmirlash va tiklash boʻyicha — Departament;

meliorativ obyektlarni taʼmirlash va tiklash boʻyicha (magistral kollektorlar bundan mustasno) — Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.

33. Loyiha-qidiruv hujjatlarini ishlab chiqish yuzasidan topshiriq tasdiqlangandan keyin tegishli buyurtmachilar tomonidan loyiha korxonalarini tanlash boʻyicha tanlov oʻtkaziladi.

Davlat dasturidagi obyektlar boʻyicha tanlov hujjatlarini ishlab chiqish, ularni ekspertizadan oʻtkazish, tanlov savdolarini tashkil etish va oʻtkazish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

34. Meliorativ obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilishning yangidan boshlangan loyihalari boʻyicha loyiha qiymati ekvivalentda:

1 mln. AQSH dollarigacha boʻlganda — buyurtmachi tomonidan tasdiqlanadigan ishchi loyiha ishlab chiqiladi;

1 mln. AQSH dollaridan 10 mln. AQSH dollarigacha boʻlganda — Jamgʻarma Kengashi tomonidan tasdiqlanadigan texnik-iqtisodiy hisob-kitob va ishchi hujjatlar ishlab chiqiladi;

10 mln. AQSH dollaridan ortiq boʻlganida — texnik-iqtisodiy hisob-kitob va ishchi hujjatlar ishlab chiqiladi. Bunda texnik-iqtisodiy hisob-kitob Vazirlar Mahkamasining qarori bilan tasdiqlanadi.

Loyiha xalqaro moliya institutlarining mablagʻlari hisobiga birgalikda moliyalashtirilgan taqdirda texnik-iqtisodiy hisob-kitob belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining yoki Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining tegishli qarori bilan tasdiqlanadi.

Meliorativ obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilish, shuningdek magistral kollektorlarni taʼmirlash va tiklash boʻyicha texnik-iqtisodiy hisob-kitob, ishchi loyihalar va ish hujjatlari belgilangan tartibda tarmoq ekspertizasidan va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasida ekspertizadan oʻtadi.

35. Meliorativ obyektlarni taʼmirlash va tiklash loyihalari boʻyicha faqat ishchi loyihalar ishlab chiqiladi.

Meliorativ obyektlarni taʼmirlash va tiklash boʻyicha tizimli loyihaning cheklangan qiymatining ekvivalentda 1 mln. AQSH dollarigacha, magistral kollektorlarni taʼmirlash va tiklash boʻyicha esa — ekvivalentda 10 mln. AQSH dollarigacha boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.

Kollektorlarning barcha turlarini va boshqa meliorativ obyektlarni taʼmirlash va tiklashning ishchi loyihalari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasining hududiy ekspertiza boshqarmalarida ekspertizadan oʻtkaziladi va buyurtmachi tomonidan tasdiqlanadi.

36. Ishchi loyihalar zaruriyat boʻlganda ixtisoslashtirilgan mustaqil kompaniyaga (yoki ekspertga) qoʻshimcha ekspertizaga berilishi mumkin, uning xulosasi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi bilan kelishilishi kerak.

37. Meliorativ nasos stansiyalari va vertikal drenaj quduqlarni taʼmirlash va tiklash ishlari ishchi loyihalar asosida amalga oshiriladi.

Meliorativ nasos stansiyalari va vertikal drenaj quduqlarni taʼmirlash va tiklash ishlari boʻyicha ishchi loyihalar havza boshqarmasi tomonidan tashkil etilgan ishchi komissiyalar tomonidan tuzilgan nuqsonlar dalolatnomalari asosida amalga oshiriladi.

Ishchi komissiya tarkibiga QKBD, meliorativ ekspeditsiya, nasos stansiyalari, energetika va aloqa boshqarmasi, Departament, tuman qishloq va suv xoʻjaligi boʻlimi, tegishli suv isteʼmolchilari uyushmalari va boshqa manfaatdor tashkilotlarning vakillari kiritiladi.

Favqulodda hollarda meliorativ obyektlardagi avariya-tiklash ishlari va oldindan koʻrish mumkin boʻlmagan ishlar Departament bilan kelishgan holda alohida lokal smetalar boʻyicha amalga oshirilishi mumkin.

Lokal smetalar loyiha tashkilotlari tomonidan tuziladi, “Davarxitektqurilish” qoʻmitasining hududiy ekspertiza boshqarmalarida ekspertizadan oʻtkaziladi va QKBD tomonidan tasdiqlanadi.

54. Meliorativ obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va tiklash boʻyicha tugallangan loyihalarni foydalanishga qabul qilib olish belgilangan tartibda komissiyalar tomonidan amalga oshiriladi.

55. Meliorativ obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilish, shuningdek magistral kollektorlarni taʼmirlash va tiklash boʻyicha tugallangan loyihalarni qabul qilib olish komissiyalarining tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirining buyrugʻi bilan tasdiqlanadi.

56. Meliorativ obyektlarni, magistral kollektorlar bundan mustasno, taʼmirlash va tiklash boʻyicha tugallangan loyihalarni qabul qilish komissiyalarining tarkibi — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi va viloyatlar hokimlari tomonidan tasdiqlanadi.

Komissiyalar manfaatdor vazirliklar, idoralar va tashkilotlarning, shuningdek yerdan foydalanuvchilarning va suv isteʼmolchilari uyushmalarining vakillaridan tashkil etiladi.

1. 1-maygacha meliorativ obyektlarning texnik holatini va sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini oʻrganish, yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha takliflarni tahlil qilish, umumlashtirish va ishlab chiqish, muhokama qilish, shuningdek tumanlar hokimlari bilan kelishish.

2. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha takliflarni umumlashtirish va 15-maygacha boʻlgan muddatda QKBD va meliorativ ekspeditsiyaga taqdim etish.

3. Ishchi guruhlarning takliflarini tahlil qilish va umumlashtirish, kelgusi yil uchun hududiy manzilli dasturni shakllantirish va havza boshqarmasi suv xoʻjaligi kengashi aʼzolari va boshqa manfaatdor tashkilotlar ishtirokida tumanlar hokimlari (viloyat hokimi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi) huzurida uning taqdimotini oʻtkazish.

4. 25-maygacha boʻlgan muddatda hududiy manzilli dasturlarni koʻrib chiqish uchun Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligiga taqdim etish.

5. 1-iyungacha boʻlgan muddatda hududiy manzilli dasturlarni tahlil qilish, ekspertizadan oʻtkazish va umumlashtirish, Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining ITK va Yer-suv resurslaridan oqilona foydalanish, irrigatsiyani rivojlantirish va yerlar unumdorligini oshirish kengashi majlisida muhokama qilish.

6. 5-iyungacha boʻlgan muddatda kelgusi yil uchun sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha takliflarni koʻrib chiqish uchun kiritish.

7. Koʻrib chiqish va 15-iyungacha boʻlgan muddatda xulosalar berish.

8. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha takliflar va xulosalarni oʻrganib chiqish hamda 1-iyulgacha boʻlgan muddatda Jamgʻarma Kengashiga taqdim qilish.

9. Kelgusi yil uchun manzilli dasturni hamda amalga oshirish yoʻnalishini muhokama qilish va tasdiqlash.

10. Loyihani amalga oshirish.

1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash Jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda Jamgʻarma deb ataladi) mablagʻlarining tushishi va ularning sarflanishi tartibini belgilaydi.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash jamgʻarmasini boshqarish departamenti (keyingi oʻrinlarda Departament deb ataladi) Jamgʻarma mablagʻlarining tasarrufchisi hisoblanadi.

3. Jamgʻarmaning daromadlari va xarajatlari, mablagʻlarni shakllantirish va sarflashning maqsadli yoʻnaltirilganligini saqlab qolgan holda, Oʻzbekiston Respublikasining yigʻma budjeti tarkibiga kiritiladi hamda Jamgʻarmaning maxsus yigʻma balansida aks ettiriladi.

4. Jamgʻarma mablagʻlari Jamgʻarmaning gʻaznachilik hisob raqamida jamlanadi.

5. Quyidagilar Jamgʻarma mablagʻlarini shakllantirishning asosiy manbalari hisoblanadi:

qishloq xoʻjaligi tovar yetishtiruvchilari tomonidan toʻlanadigan yagona yer soligʻi boʻyicha tushumlarga muvofiq boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan ajratmalar;

maqsadli budjet ajratmalari;

xalqaro moliya institutlari va xorijiy banklarning imtiyozli kreditlari;

mamlakatimiz va chet el grantlari;

mablagʻlar va daromadlarning Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalari.

Qishloq xoʻjaligi tovar ishlab chiqaruvchilari tomonidan toʻlanadigan yagona yer soligʻi boʻyicha tushumlarga muvofiq boʻlgan Davlat budjetidan ajratmalar Jamgʻarma mablagʻlarining har yili tasdiqlanadigan asosiy parametrlari doirasida ajratiladi.

6. Qishloq xoʻjaligi tovar yetishtiruvchilari tomonidan toʻlanadigan yagona yer soligʻi boʻyicha mablagʻlarning Davlat budjetiga oʻz vaqtida tushmaganligi natijasida Jamgʻarma daromadlari va xarajatlari oʻrtasida kassa boʻyicha vaqtinchalik uzilish paydo boʻlgan taqdirda Moliya vazirligi tomonidan Davlat budjetidan joriy moliya yili mobaynida qaytarish asosida ssuda ajratiladi.

7. Meliorativ tadbirlarni moliyalashtirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari Departamentning Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Gʻaznachiligiga taqdim etilgan buyurtmanomalari asosida Jamgʻarmaning gʻaznachilik hisob raqamiga oʻtkaziladi.

8. Jamgʻarma mablagʻlari faqat quyidagi maqsadlarga yoʻnaltiriladi:

Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash Davlat dasturi (keyingi oʻrinlarda Davlat dasturi deb ataladi) doirasida meliorativ obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va tiklash;

ixtisoslashtirilgan loyihalash tashkilotlari tomonidan loyiha-qidiruv hujjatlarini ishlab chiqish, Davlat dasturiga kiritilgan loyihalarni amalga oshirish bilan bogʻliq ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish;

meliorativ va boshqa suv xoʻjaligi tadbirlarini bajarishga ixtisoslashtirilgan qurilish tashkilotlari, suv xoʻjaligi foydalanish tashkilotlari, suv isteʼmolchilari uyushmalari, shuningdek alohida fermer xoʻjaliklarining meliorativ texnika parkini mustahkamlash maqsadida qaytarish asosida, shu jumladan uzoq muddatli imtiyozli lizing shartlarida, moliyalashtirish tadbirlari;

Davlat dasturida nazarda tutilgan boshqa ishlar.

8¹. Departament Jamgʻarma Kengashi tomonidan tasdiqlanadigan sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash loyihalarining manzilli dasturiga kiritilgan loyihalarni moliyalashtiradi.

Loyihalarning tasdiqlangan manzilli roʻyxati, buyurtmachi bilan pudrat tashkilotlari oʻrtasida tuzilgan kontrakt va boshqa moliyaviy hujjatlar moliyalashtirish uchun asos hisoblanadi.

9. Departament Jamgʻarma mablagʻlarining bosh tasarrufchisi hisoblanadi hamda meliorativ obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilish, magistral kollektorlarni taʼmirlash va tiklash obyektlari boʻyicha buyurtmachi hisoblanadi, shuningdek qaytarish asosida mablagʻlar berish yoʻli bilan melioratsiya texnikasi, mashinalari va boshqa mexanizatsiyalash vositalari (keyingi oʻrinlarda melioratsiya texnikasi deb ataladi) xarid qilinishini moliyalashtiradi.

Departament tumanlararo kollektorlarni, xoʻjaliklararo kollektor-drenaj tarmoqlarini, meliorativ nasos stansiyalari (agregatlari)ni, vertikal drenaj quduqlarini va kuzatish tarmoqlarini taʼmirlash va tiklash obyektlari boʻyicha moliyalashtiruvchi organ hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining Qurilayotgan korxonalar birlashgan direksiyalari (keyingi oʻrinlarda QKBD deb ataladi) esa — buyurtmachilar va Jamgʻarma mablagʻlarining quyi taqsimlovchilari hisoblanadilar;

9¹. Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga loyihalarni moliyalashtirish qatʼiy ravishda kapital qoʻyilmalarning ajratilgan limitlari doirasida amalga oshiriladi.

Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga tomchilatib sugʻorish tizimini joriy etish boʻyicha loyihalarni moliyalashtirish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Bunda Davlat dasturi boʻyicha nazarda tutilgan mablagʻlardan boshqa maqsadlarda, shu jumladan foydalanish tusidagi ishlarda foydalanish taqiqlanadi. Loyihalarni Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga moliyalashtirish qatʼiy ravishda kapital qoʻyilmalarning ajratilgan limitlari doirasida amalga oshiriladi.

Magistral kanallarni taʼmirlash va tiklash boʻyicha loyihalarning manzilli roʻyxatlari Departament tomonidan tayyorlanadi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi bilan kelishgan holda Moliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.

Meliorativ obyektlarni taʼmirlash va tiklash boʻyicha loyihalarning manzilli roʻyxatlari, magistral kollektorlar bundan mustasno, tegishli QKBD tomonidan tayyorlanadi va Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.

10. Meliorativ obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va tiklashga, loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqishga, melioratsiya texnikasini xarid qilishga Jamgʻarma mablagʻlarini sarflash Departamentning xarajatlar smetasi va belgilangan tartibda tasdiqlanadigan manzilli roʻyxatlar asosida amalga oshiriladi.

Meliorativ obyektlardagi taʼmirlash-tiklash ishlarini moliyalashtirish favqulodda hollarda (meliorativ obyektlardagi avariya-tiklash ishlari va oldindan koʻrish mumkin boʻlmagan ishlar) nuqsonli dalolatnomalar asosida tuzilgan tasdiqlangan lokal smetalar boʻyicha amalga oshirilishi mumkin.

11. Pudrat meliorativ ishlarni moliyalashtirish Buyurtmachi bilan uning pudratchilari oʻrtasida tuzilgan shartnomalar asosida obyektma-obyekt quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

qurilishning prognozlashtirilayotgan yiliga qurilishning dastlabki ikki oyi mobaynida tanlov savdolari (tenderlar) natijalari boʻyicha aniqlangan ishlar qiymatining 30 foizigacha miqdorda teng ulushlarda avans toʻlovlari ajratish;

ajratilgan avansni mutanosib ushlab qolish hisobga olingan holda bajarilgan ishlar qiymatining 95 foizi miqdorida har oyda joriy moliyalashtirish;

tuzilgan shartnomalarda nazarda tutilgan kafolat muddati tamom boʻlgandan keyin obyekt qiymatining 5 foizini toʻlash.

13. Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga amalga oshiriladigan meliorativ obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilish loyihalari Oʻzbekiston Respublikasining Investitsiya dasturiga kiritiladi.

15. Jamgʻarmaning meliorativ obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va tiklashga yoʻnaltiriladigan mablagʻlaridan qatʼiy ravishda, tasdiqlangan loyiha-smeta hujjatlari asosida foydalaniladi.

16. Meliorativ obyektlardagi avariya-tiklash ishlarini va oldindan koʻrish mumkin boʻlmagan ishlarni moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi bilan kelishgan holda Departament tomonidan asoslangan amaldagi xarajatlar boʻyicha tegishli mutaxassislar ishtirokida QKBD tomonidan tuzilgan lokal smetalar asosida amalga oshiriladi.

Bunda meliorativ obyektlardagi avariya-tiklash ishlariga va oldindan koʻrish mumkin boʻlmagan ishlarga avans berish irrigatsiya tizimlari havza boshqarmalarining boshliqlari tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlangan nuqsonli dalolatnomalarga muvofiq xarajatlar qiymatining 50 foizigacha miqdorda amalga oshiriladi, uzil-kesil moliyalashtirish esa tasdiqlangan lokal smetalar doirasida amalda bajarilgan ishlar qabul qilib olingandan keyin amalga oshiriladi.

Meliorativ obyektlardagi avariya-tiklash ishlarini va oldindan koʻrish mumkin boʻlmagan ishlarni amalga oshiruvchi loyiha va pudrat tashkilotlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining oʻrinbosari (viloyat hokimining oʻrinbosari) tomonidan tasdiqlangan protokol qaror bilan tayinlanadilar.

17. Jamgʻarma “Oʻzmeliomashlizing” davlat lizing kompaniyasiga (keyingi oʻrinlarda “Oʻzmeliomashlizing” kompaniyasi deb ataladi), qaytarish va toʻlash shartlari asosida, meliorativ va boshqa suv xoʻjaligi tadbirlarini bajarishga ixtisoslashtirilgan qurilish tashkilotlari, suv xoʻjaligi foydalanuvchi tashkilotlari, suv isteʼmolchilari uyushmalari, alohida fermer xoʻjaliklarining meliorativ texnika parkini mustahkamlash maqsadida meliorativ texnika sotib olish uchun qarz mablagʻlari ajratadi.

Melioratsiya texnikasini xarid qilishga mablagʻlar Jamgʻarmaning asosiy parametrlarida tasdiqlangan limitlar doirasida ajratiladi.

18. Jamgʻarma mablagʻlari olib qoʻyilmaydi yoki tasdiqlangan Davlat dasturini amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlmagan ehtiyojlar uchun sarflanmaydi.

18¹. Moliyalashtirishni boshlash uchun buyurtmachi tomonidan gʻaznachilikning hududiy boshqarmalariga quyidagilar taqdim etiladi:

loyihalarning manzilli roʻyxati (loyiha-qidiruv hujjatlari va ilmiy-tadqiqot ishlarining manzilli roʻyxati);

loyihaning titul roʻyxati (qurish va rekonstruksiya qilish obyektlari boʻyicha);

buyurtmachi bilan pudrat tashkiloti oʻrtasida tuzilgan shartnoma nusxasi;

pudrat tashkilotining qurilish tavakkalchiliklarini sugʻurta qilish uchun shartnoma va tanlov savdolari (tender) natijalari toʻgʻrisida buyurtmachining hisoboti nusxalari;

qurilish-montaj ishlarini bajarishga (qurish va rekonstruksiya qilish obyektlari boʻyicha) Davlat arxitektura-qurilish nazorati hududiy inspeksiyasining ruxsatnomasi nusxasi;

davlat ekologiya ekspertizasining xulosasi nusxasi (zaruriyat boʻlganda).

18². Loyihalarni moliyalashtirish Departament tomonidan berilgan “tayinlash sertifikatlari” asosida amalga oshiriladi.

18³. Meliorativ obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash, tiklash boʻyicha xarajatlarni moliyalashtirish uchun Departamentning gʻaznachilik hisob raqamiga tushadigan pul mablagʻlarini oʻtkazish uchun bosh pudrat qurilish tashkilotlari tomonidan bosh pudrat shartnomalari sonidan qatʼi nazar, ikkitadan ortiq boʻlmagan ikkilamchi depozit hisob raqamlari (moliyalashtirish hisob raqamlari) ochiladi. Bunda bir hisob raqami – rekonstruksiya qilish va qurish obyektlari uchun, ikkinchi hisob raqami – taʼmirlash va tiklash obyektlari uchun.

“Oʻzmeliomashlizing” kompaniyasi uchun melioratsiya texnikasi, mashinalari va boshqa mexanizatsiyalash vositalarini xarid qilish boʻyicha Jamgʻarma tomonidan moliyalashtiriladigan xarajatlarni oʻtkazish va hisobga olish uchun maxsus alohida ikkilamchi talab qilib olinadigan depozit hisob raqami ochiladi.

18⁴. Departament taʼminoti Jamgʻarma Kengashi tomonidan tasdiqlanadigan xarajatlar smetasi asosida “Oʻzmeliomashlizing” kompaniyasiga berilgan qarz mablagʻlari boʻyicha marja shaklida olinadigan Jamgʻarma daromadlari hisobiga Gʻaznachilikning hududiy boshqarmasida ochiladigan alohida hisob raqamidan amalga oshiriladi.

18⁵. Meliorativ obyektlardagi taʼmirlash-tiklash ishlari boʻyicha, magistral kanallar bundan mustasno, buyurtmachining xizmatlari uchun haq toʻlash yuzasidan QKBD taʼminoti belgilangan tartibda tasdiqlangan va Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligida roʻyxatdan oʻtkazilgan xarajatlar smetalarida taʼmirlash-tiklash ishlarini moliyalashtirish uchun nazarda tutilgan mablagʻlar hisobiga amalga oshiriladi.

18⁶. Hududiy boshqarmalarning shaxsiy hisob raqamidan pul mablagʻlarini oʻtkazish buyurtmachi tomonidan toʻlov topshirigʻi taqdim etilgan kundan keyingi kundan kechikmay amalga oshiriladi.

18⁷. Buyurtmachi toʻlov topshiriqlari qurilishning manzilli yoki titul roʻyxatiga qatʼiy muvofiqligi uchun javob beradi.

Toʻlov topshirigʻiga “maʼlumotnoma — hisob raqami — faktura” yoki bajarilgan ishlar qiymati toʻgʻrisidagi hisob raqami – faktura ilova qilinadi.

18⁸. Gʻaznachilikning hududiy boshqarmalari va tijorat banklari qonun hujjatlariga muvofiq mablagʻlar oʻz vaqtida oʻtkazilishi uchun javob beradilar.

18⁹. Moliyalashtirish hisob raqamidan qurilishning manzilli yoki titul roʻyxatiga va unda koʻrsatilgan kapital qoʻyilmalardan foydalanish yoʻnalishlariga muvofiq boʻlmagan toʻlovlarni amalga oshirish taqiqlanadi.

18¹⁰. Joriy moliyalashtirish Departament tomonidan har oyda qurilish ishlarining amalda bajarilgan hajmlari hisobga olingan holda 20-kundan kechikmay amalga oshiriladi.

18¹¹. Loyihani amalga oshirish qatnashchilari oʻrtasidagi hisob-kitoblar ular oʻrtasida tuzilgan shartnomada nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.

19. Jamgʻarma daromadlari va xarajatlarining manbalar va kelgusi yilda foydalanish yoʻnalishlari boʻyicha prognozi Jamgʻarma mablagʻlari va xarajatlarining Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan tasdiqlangan tasnifi asosida ishlab chiqiladi.

Jamgʻarma daromadlari va xarajatlari prognozining kelgusi yil uchun balansi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vaziri tomonidan tasdiqlanadi.

20. Departament Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi bilan birgalikda:

5-iyungacha — joriy yilda Jamgʻarma asosiy parametrlarining kutilayotgan ijrosini va meliorativ tadbirlar turlari boʻyicha, shuningdek kelgusi yilda melioratsiya texnikasini xarid qilishga xarajatlar prognozini tahlil qiladi;

10-iyungacha — Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligiga kelgusi yilda meliorativ obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilish prognozini taqdim etadi.

21. Kelgusi yil uchun tushumlar manbalari boʻyicha daromadlar prognozi Oʻzbekiston Respublikasining makroiqtisodiy koʻrsatkichlari asosida, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi bilan kelishib, quyidagilarni:

oʻtgan yilda Jamgʻarmaga mablagʻlarning amaldagi tushumini hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boʻyicha daromadlar manbalariga koʻra joriy yilda kutilayotgan tushumni;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boʻyicha yagona yer soligʻi boʻyicha moliyaviy hisobot yili oxiridagi yuridik shaxslarning kreditorlik qarzini hisobga olgan holda ishlab chiqiladi.

Bunda meliorativ obyektlardagi avariya-tiklash ishlarini va oldindan koʻrish mumkin boʻlmagan ishlarni moliyalashtirish uchun zaxira tashkil etilishi nazarda tutilishi kerak (taʼmirlash-tiklash ishlariga mablagʻlar hajmining 5 foizigacha miqdorda).

23. Departament Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda, lekin 1-iyuldan kechikmay, daromadlar va xarajatlarning ishlab chiqilgan prognozini taqdim etadi.

24. Jamgʻarma daromadlari va xarajatlarining aniqlashtirilgan prognozi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan kelgusi yil uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining asosiy parametrlari prognozi bilan bir vaqtda Vazirlar Mahkamasiga kiritiladi.

25. Kelgusi yil uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti parametrlari tasdiqlangandan keyin Departament besh kun muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligiga kelgusi yil uchun Jamgʻarma xarajatlarining choraklar boʻyicha taqsimlangan, tasdiqlangan asosiy parametrlarini yetkazadi.

26. Jamgʻarma Kengashi kelgusi yilga Jamgʻarma xarajatlari prognozi olingan kundan boshlab ikki hafta muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi tomonidan ishlab chiqilgan:

meliorativ obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilish boʻyicha amalga oshiriladigan loyihalarning manzilli dasturini;

meliorativ obyektlarni taʼmirlash va tiklash boʻyicha loyihalarning manzilli dasturini;

loyiha-qidiruv va ilmiy-tadqiqot ishlarining manzilli dasturini;

xarid qilinadigan melioratsiya texnikasi roʻyxatini;

meliorativ obyektlardagi avariya-tiklash ishlariga va oldindan koʻrish mumkin boʻlmagan ishlarga zaxira xarajatlar miqdorini;

Davlat dasturiga kiritilgan boshqa ishlarni Departament va Kengash aʼzolari bilan kelishgan holda tasdiqlaydi.

27. Departament bir hafta muddatda tegishli hududda amalga oshiriladigan meliorativ obyektlarni taʼmirlash va tiklash boʻyicha loyihalarning tasdiqlangan manzilli dasturlarini QKBDga yuboradi.

28. Mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, qishloq xoʻjaligi tovar yetishtiruvchilarining yagona yer soligʻidan mablagʻlarning oʻz vaqtida va toʻliq tushishi taʼminlanishi yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi va uning mahalliy organlari masʼuldirlar.

29. Departament umuman Jamgʻarma mablagʻlarining maqsadli va samarali sarflanishi yuzasidan;

QKBD — meliorativ obyektlarni taʼmirlash va tiklash boʻyicha loyihalarning aniq dasturlarida;

“Oʻzmeliomashlizing” kompaniyasi — meliorativ texnika sotib olishning aniq dasturlarida nazarda tutilgan mablagʻlar yuzasidan javobgardirlar.

30. Jamgʻarma mablagʻlarining toʻla shakllanishi va ulardan maqsadli foydalanilishini nazorat qilish Jamgʻarma Kengashi tomonidan, uning ijro etuvchi organi — Departament orqali amalga oshiriladi.

31. QKBD va “Oʻzmeliomashlizing” kompaniyasi Departament tomonidan belgilangan shakllar boʻyicha va muddatlarda Jamgʻarma mablagʻlaridan maqsadli va samarali foydalanish toʻgʻrisida oylik, yil choragi va yillik hisobotlarni Departamentga taqdim etadilar.

32. Departament Moliya vazirligiga Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishilgan shakllar boʻyicha va muddatlarda choraklik va yillik hisobot taqdim etadi.

33. Jamgʻarma mablagʻlaridan maqsadli foydalanish boʻyicha monitoring Departament tomonidan, doimiy asosda, ajratilgan moliyaviy mablagʻlardan maqsadli, aniq manzilli va samarali foydalanilishini nazorat qilish yoʻli bilan amalga oshiriladi.

34. Mablagʻlardan maqsadli foydalanish boʻyicha monitoring quyidagi maqsadlarda amalga oshiriladi:

loyihalarning oʻz vaqtida va samarali amalga oshirilishini taʼminlash;

belgilangan tartibda tasdiqlangan loyiha-smeta hujjatlari (TIH, ishchi loyihalar, ishchi hujjatlar, lokal-resurs smetalar) parametrlariga hamda tanlov savdolari (tenderlar) oʻtkazish qoidalariga rioya qilinishini taʼminlash;

amalga oshirilayotgan loyihalar boʻyicha axborotlar bazasini shakllantirish;

loyihalarni amalga oshirishda paydo boʻladigan muammolarni oʻrganish;

sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha loyihalarni amalga oshirishni yanada yaxshilash boʻyicha takliflar ishlab chiqish.

35. Jamgʻarma mablagʻlaridan maqsadli foydalanish boʻyicha monitoring Departament tomonidan tizimli ravishda, statistik hisobotlardan foydalanilgan holda, hujjatli tekshirishlar va taftishlar yoʻli bilan amalga oshiriladi.

36. Mablagʻlardan maqsadli foydalanish boʻyicha monitoring natijalaridan Davlat dasturini amalaga oshirish boʻyicha choraklik axborotlar tayyorlashda foydalaniladi.

37. Jamgʻarma mablagʻlaridan maqsadli foydalanish boʻyicha monitoringni amalga oshirishda Departament quyidagi huquqlarga ega:

Jamgʻarma mablagʻlari hisobiga moliyalashtirilayotgan va loyiha-smeta hujjatlaridan chetga chiqqan holda yoki mablagʻlardan maqsadsiz foydalanilayotgani aniqlangan har qanday ishlarni toʻxtatib qoʻyish;

meliorativ obyektlarda qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va tiklash boʻyicha bajarilgan ishlarni, shuningdek loyiha-qidiruv va ilmiy-tadqiqot ishlarini texnik nazorat qilish va nazorat oʻlchovidan oʻtkazish;

buxgalteriya balansi va buxgalteriya hisobotlarini, meliorativ obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va tiklash xarajatlarini, shu jumladan meliorativ obyektlardagi avariya-tiklash ishlariga va oldindan koʻrish mumkin boʻlmagan ishlarga xarajatlar boʻyicha materiallar va hisobotlarni olish;

gʻaznachilikning hududiy boshqarmalaridan va banklardan pudrat qurilish tashkilotlari boʻyicha materiallarni hamda maxsus va hisob-kitob raqamlaridagi mablagʻlar harakati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni olish;

QKBD va pudrat tashkilotlariga meliorativ ishlarni amalga oshirish uchun ajratilgan Jamgʻarma mablagʻlaridan maqsadli foydalanilishini, Nazorat qiluvchi organlar faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika kengashining ruxsatini olmasdan, hujjatli tekshirish va taftishlarni muntazam ravishda amalga oshirish;

bajarilgan ishlarni nazorat oʻlchovidan oʻtkazish, shuningdek meliorativ ishlarni amalga oshirish uchun ajratilgan Jamgʻarma mablagʻlaridan maqsadli foydalanilishini hujjatli tekshirish va taftish qilish uchun mutaxassislarni jalb etish;

moliyaviy buzilishlar aniqlangan taqdirda zarur hujjatlarni olib qoʻyish. Bu holda yigʻma ishlar jildidan hujjat olib qoʻyilgani toʻgʻrisida dalolatnoma va olib qoʻyilgan hujjatlar reyestri tuziladi;

QKBDdan, pudrat qurilish tashkilotlaridan tekshirish obyektlari bilan bogʻliq hujjatlar va maʼlumotlar nusxalarini olish, shuningdek rahbarlarga nisbatan aniqlangan moliyaviy buzilishlarni bartaraf etish boʻyicha bajarilishi majburiy boʻlgan yozma koʻrsatmalar kiritish;

tugallangan taftishlar va tekshirishlar natijalari boʻyicha aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan zarur koʻrsatmalar berish;

ajratilgan mablagʻlardan maqsadli foydalanilmaganligi va boshqa moliyaviy buzilishlar aniqlangan taqdirda taftishlar va tekshirishlar materiallarini huquqni muhofaza qilish organlariga topshirish;

mablagʻlarning noqonuniy sarflanganligi yoki ilgari berilgan mablagʻlarning sarflanishi boʻyicha hisobotlar va boshqa hisobotlar taqdim etilmaganligi uchun pudrat qurilish tashkilotlarini moliyalashtirishni toʻxtatib qoʻyish va boshqa taʼsir koʻrsatish choralarini qoʻllash.

38. Departament tomonidan tekshirishlar natijalari boʻyicha aniqlangan moliyaviy buzilishlar summasining 8 foizi miqdoridagi mablagʻlar uning Ijtimoiy rivojlantirish va xodimlarni moddiy ragʻbatlantirish jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi.

1. 27-bandning birinchi xatboshidagi “25” raqami “50” raqami bilan almashtirilsin.

2. 35-bandning ikkinchi xatboshidagi “boʻsh” soʻzi chiqarib tashlansin.

3. 48-bandda:

“chop etilgan” soʻzlari “berilgan” soʻzi bilan almashtirilsin;

quyidagi mazmundagi xatboshi qoʻshilsin:

“Melioratsiya obyektlarida taʼmirlash-tiklash ishlari obyektlari uchun ofertalarni taqdim etishning eng qisqa muddati ommaviy axborot vositalarida eʼlon berilgan kundan boshlab 15 kunni yoki taklifnomalar joʻnatilgan kundan boshlab 20 kunni tashkil etadi”.