“Mehnatni muhofaza qilish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga hamda Vazirlar Mahkamasining “Mehnatni muhofaza qilishga doir me’yoriy hujjatlarni qayta ko‘rib chiqish va ishlab chiqish to‘g‘risida” 2000-yil 12-iyuldagi 267-son qaroriga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Korxonalar, tashkilotlar va muassasalarda mehnatni muhofaza qilish jamg‘armasini tashkil etish va uning mablag‘laridan foydalanish tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin.

1. Korxonalar, tashkilotlar va muassasalar (keyingi o‘rinlarda tashkilotlar deb ataladi) “Mehnatni muhofaza qilish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq hamda mehnatni muhofaza qilish sohasidagi ilmiy-tadqiqot ishlarini, maqsadli dasturlarni va xodimlarning mehnat shart-sharoitlarini yaxshilash va muhofaza qilishga yo‘naltirilgan boshqa chora-tadbirlarni moliyalashtirish maqsadida mehnatni muhofaza qilish jamg‘armasi (keyingi o‘rinlarda Jamg‘arma deb ataladi)ni tashkil etishga haqlidir.

2. Jamg‘arma mustaqil yuridik shaxs hisoblanmaydi va ushbu Nizomning 3-bandida ko‘rsatib o‘tilgan mablag‘larni jamlash uchun tashkilotning tegishli boshqaruv organining qarori asosida tashkil etiladi.

3. Jamg‘arma mablag‘lari:

tashkilotning soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlar to‘langandan keyin qoladigan foydasi (daromadi);

yuridik va jismoniy shaxslarning, shu jumladan xorijiy yuridik va jismoniy shaxslarning ixtiyoriy badallari;

qonunchilikka muvofiq boshqa tushumlar hisobiga shakllantiriladi.

4. Jamg‘arma mablag‘lari qat’iy ravishda:

tashkilotda mehnat shart-sharoitlarini yaxshilash va muhofaza qilish dasturlarini ishlab chiqishga;

ish o‘rinlarini mehnatni muhofaza qilish va texnika xavfsizligi qoidalari va normalari talablariga muvofiq jihozlashga;

mehnatni muhofaza qilish sohasidagi ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borishga;

mehnat shart-sharoitlarini yaxshilashga hamda xavfsiz va samarali mehnat qilish sharoitlarini yaratishga, xodimlarni mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha o‘qitish (malakasini oshirish)ga;

ishlab chiqarishda baxtsiz hodisalarning oldini olishga;

kasb kasalliklarining oldini olishga;

mehnatni muhofaza qilish xizmatlarini normativ-huquqiy hujjatlar va mehnatni muhofaza qilishni targ‘ib qilish vositalari bilan ta’minlashga;

mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha konferensiyalar, seminarlar, yig‘ilishlar va ko‘rgazmalar o‘tkazishga;

mehnatni muhofaza qilish masalalari bo‘yicha xalqaro hamkorlikni tashkil etishga;

mehnat shart-sharoitlarini yaxshilash va mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha faoliyatni rag‘batlantirishga;

tashkilotning ichki normativ hujjatlari bilan belgilanadigan mehnatni muhofaza qilishning boshqa yo‘nalishlari bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirishga yo‘naltirilgan tadbirlarni moliyalashtirish uchun foydalaniladi.

5. Mehnatni muhofaza qilish chora-tadbirlari va ushbu chora-tadbirlarni moliyalashtirish uchun zarur mablag‘lar miqdori kollektiv shartnomada, agar bunday shartnoma tuzilmagan bo‘lsa — ish beruvchi bilan kasaba uyushmasi qo‘mitasi yoxud xodimlarning boshqa vakillik organi o‘rtasida tuziladigan bitimda nazarda tutiladi.

6. Tashkilotning mehnatni muhofaza qilish chora-tadbirlarining istiqboldagi va yillik rejalarini ishlab chiqishda, birinchi navbatda, chang bosganlik, zaharli gazlar bilan ifloslanganlik, vibratsiya, shovqinni, boshqa xavfli va zararli ishlab chiqarish omillarini, yong‘in-portlash xavfini, og‘ir qo‘l mehnatini kamaytirish (bartaraf etish)ni talab qiladigan ishlab chiqarishlar, uchastkalar, obyektlar, texnologik jarayonlar aniqlanadi, shuningdek zararli ishlab chiqarishlarda va og‘ir ishlarda band bo‘lgan ishchilar (ayniqsa xotin-qizlar) sonini kamaytirish, mehnatning xavfsizroq shart-sharoitlarini yaratishga doir chora-tadbirlar mo‘ljallanadi.

7. Mehnatni muhofaza qilish chora-tadbirlariga:

ventilyatsiya qurilmalari, sanitariya-maishiy qurilmalarni joriy ta’mirlash;

qurilayotgan binolar, inshootlar, montaj maydonlari, xandaqlar, narvonlar va hokazolar yaqinida ish joyini o‘rash;

havoza tayyorlash, montaj qilish va ularni qismlarga ajratish, havozalar o‘rnatish, xandaqlar va kotlovanlarni mahkamlash;

maxsus kiyim-bosh va maxsus poyabzal sotib olish, ularni saqlash, ta’mirlash, yuvish, changdan tozalash, quritish, dezinfeksiyalash;

shaxsiy himoya vositalari va yukni ushlaydigan moslamalar sotib olish va ularni sinab ko‘rish;

ishchilarni davolash-profilaktika ovqatlari, sut, sovun bilan ta’minlash, sanitariya-maishiy va xizmat xonalari sotib olish va ular tomonidan xizmatlar ko‘rsatilishi;

binolar, inshootlar va asbob-uskunalarni saqlash elementlaridan biri sifatida devorlar, shiftlar, konstruksiyalar, asbob-uskunalarni rangli bo‘yash;

tashkilot hududini obodonlashtirish, shoxobcha yo‘llar, piyodalar yo‘laklarini asfaltlash, hududni ko‘kalamzorlashtirish;

korxona yaqinida joylashgan turarjoy tumanlari uchun normal sanitariya sharoitlari yaratish asosiy maqsadi bo‘lgan havo va suv basseynlarining ifloslanishini kamaytirish yoki ifloslanganlikni bartaraf etish chora-tadbirlari kiritilmaydi.

8. Tashkilot har yili, ushbu Nizomdan kelib chiqib, joriy yilning IV choragida kelgusi yilda mehnatni muhofaza qilish chora-tadbirlari rejasini ishlab chiqadi va uni kasaba uyushmasi qo‘mitasi yoxud xodimlarning boshqa vakillik organi bilan kelishgan holda belgilangan tartibda tasdiqlaydi.

Mehnatni muhofaza qilish chora-tadbirlari moliyalashtirish manbalari va moddiy resurslar bilan ta’minlanishi kerak.

9. Jamg‘arma mablag‘lari mehnatni muhofaza qilish xizmatining ma’lumoti asosida tashkilotning tegishli boshqaruv organi tomonidan tasdiqlangan smeta doirasida sarflanadi.

10. Jamg‘arma mablag‘laridan foydalanilishi ustidan nazoratni mehnatni muhofaza qilish xizmati xodimlari bilan bir qatorda bosh buxgalter va kasaba uyushmasi qo‘mitasi yoxud xodimlarning boshqa vakillik organi amalga oshiradi.

11. Jamg‘armaning hisobot yilida foydalanilmagan mablag‘lari olib qo‘yilmaydi, keyingi yilga o‘tadi hamda ushbu Nizomda va tashkilotning ichki normativ hujjatlarida belgilangan maqsadlarda sarflanadi.

12. Mehnatni muhofaza qilish chora-tadbirlarini moliyalashtirish uchun ajratilgan mablag‘lardan boshqa maqsadlarda, shu jumladan soliqlar va majburiy to‘lovlar bo‘yicha qarzdorlikni, boshqa kreditor qarzdorlikni qaytarish uchun foydalanilishi mumkin emas.

13. Tashkilot rahbariyati Jamg‘arma mablag‘laridan boshqa maqsadlarda foydalanilganligi uchun qonunda belgilangan tartibda javob beradi.