Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Ozarbayjon Respublikasi Hukumati, bundan keyin “Ahdlashuvchi Tomonlar” deb ataluvchilar,

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Ozarbayjon Respublikasi Hukumati oʻrtasida “Erkin savdo toʻgʻrisida” 1996-yil 27-mayda imzolangan Bitimda (bundan keyin Bitim) belgilangan maqsadlarni amalga oshirishda Tovarlarning kelib chiqish mamlakatini aniqlash toʻgʻrisida kelishilgan qoidalarini qoʻllash muhimligini inobatga olib,

1. Bitimning 2-modda 3-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ushbu Bitim maqsadlarida hamda uning amal qilish davrida, Ahdlashuvchi Tomonlar davlatlari hududlaridan kelib chiqqan tovarlar sifatida, ushbu Bitimning ajralmas qismi hisoblanuvchi Tovarlarning kelib chiqish mamlakatini aniqlash toʻgʻrisidagi qoidalar asosida, belgilangan tovarlar tushuniladi”.

2. Tovarlarning kelib chiqish mamlakatini aniqlash qoidasi tasdiqlansin (ilova qilinmoqda).

3. Ushbu Bayonnoma Bitimning ajralmas qismi hisoblanadi va mazkur Bitimning 19-modda qoidalariga muvofiq kuchga kiradi.

Toshkent shahrida 2003-yil 13-iyunda ikki nusxada, har biri oʻzbek, ozarbayjon va rus tillarida imzolandi, bunda barcha matnlar bir xil kuchga ega.

Ushbu Bayonnomaning qoidalarini talqin qilish maqsadida rus tilidagi matndan foydalaniladi.

Ushbu Qoidalar Ahdlashuvchi Tomonlar davlatlari hududlaridan kelib chiqqan hamda mazkur davlatlar oʻrtasidagi savdo aylanmasida ishtirok etadigan tovarlarga nisbatan tatbiq etiladi.

Mazkur Qoidalar maqsadlarida quyidagi atamalar va ularning izohlari qoʻllanadi:

a) “Tovarning kelib chiqish mamlakati” atamasi tovar toʻliq ishlab chiqarilgan yoki yetarli darajada qayta ishlangan davlatni anglatadi;

b) “yetarli darajada qayta ishlangan” atamasi mezoniga muvofiq tovarni ishlab chiqish jarayonida ikki yoki undan ortiq davlatlar ishtirok etgan taqdirda, tovarga sezilarli qayta ishlash oqibatida oʻziga xos xususiyatlar berilgan mamlakat hududi ushbu tovarning kelib chiqish mamlakati deb tushuniladi.

Etarli darajada qayta ishlanganlik mezonini qoʻllashda tovar kelib chiqishining kumulyativ tamoyili qoʻllanilishi mumkin, yaʼni tovarning maʼlum davlat hududida qayta ishlanishi jarayonida ushbu davlat tovarning kelib chiqishi nuqtai nazaridan bir butun davlat deb olinadi;

v) “bojxona nazorati” atamasi milliy bojxona organlari tomonidan bojxona ishiga oid milliy qonunchilik, milliy qonunchilik va xalqaro shartnomalarning ijrosini taʼminlash maqsadida amalga oshiriladigan tadbirlar yigʻindisini anglatadi;

g) “tovarlar” atamasi har qanday koʻchar mulkka, shu jumladan issiqlik, elektr energiyasi va bojxona chegarasi orqali oʻtadigan energiyaning boshqa turlariga nisbatan qoʻllanadi;

d) “tovarlar nomenklaturasi” atamasi Ahdlashuvchi Tomonlar davlatlarida Yevropa Ittifoqining tovarlarni statistik tasniflashning uygʻunlashtirilgan tizimi asosidagi Tashqi iqtisodiy faoliyat tovarlari nomenklaturasiga nisbatan qoʻllanadi;

Ahdlashuvchi Tomonning bojxona hududiga uchinchi mamlakatlardan olib kirilayotgan tovarlar hamda uning hududidan uchinchi davlatlarga olib chiqilayotgan tovarlarning kelib chiqish mamlakatini aniqlash tartibi mazkur Ahdlashuvchi Tomon davlatining milliy qonunchiligiga binoan amalga oshiriladi.

1. Tovarning kelib chiqish mamlakati deyilganda, tovar toʻliq ishlab chiqilgan yoki tovarga yetarli darajada qayta ishlov berilgan davlat tushuniladi.

2. Quyidagi tovarlar mazkur mamlakatda toʻliq ishlab chiqarilgan deb hisoblanadi:

a) uning hududida qazib olingan foydali qazilmalar;

b) uning hududida yetishtirilgan va yigʻib olingan oʻsimliklar mahsuloti;

v) uning hududida tugʻilgan va parvarish qilingan hayvonlar;

g) uning hududida parvarish qilingan tirik hayvonlardan olingan mahsulotlar;

d) uning hududida ovchilik, baliqchilik va dengiz xoʻjaligida ishlab chiqarilgan mahsulotlar;

e) dunyo okeanida ushbu davlatga tegishli boʻlgan yoki u tomonidan ijaraga olingan kemalar tomonidan yetishtirilgan va/yoki ishlab chiqarilgan dengiz xoʻjaligi mahsulotlari;

j) ushbu mamlakatda amalga oshirilgan ishlab chiqarish va boshqa operatsiyalar natijasi boʻlgan ikkilamchi xomashyolar va chiqindilar;

z) ochiq koinotda ushbu davlatga tegishli boʻlgan yoki u tomonidan ijaraga olingan kosmik kemalar tomonidan olingan yuqori texnologiya mahsulotlari;

i) ushbu mamlakatda faqat ikkinchi bandning “a” va “z” kichik bandlarida taʼkidlab oʻtilgan mahsulotlardan ishlab chiqarilgan tovarlar.

3. Agar tovarni ishlab chiqish jarayonida ikki yoki undan ortiq mamlakatlar ishtirok etsa, tovarning kelib chiqishi “yetarli darajada qayta ishlangan” mezoniga muvofiq belgilanadi.

4. Etarli darajada qayta ishlangan mezoni quyidagi holatlarda belgilanadi, yaʼni:

a) tovarni qayta ishlash natijasida yetarli darajada oʻzgarish sodir boʻlib, tovarning Tashqi iqtisodiy faoliyat nomenklaturasining pozitsiyasi (tovarni tasniflash kodi) istalgan birinchi toʻrtta raqam doirasida oʻzgargan boʻlsa;

b) tovarni bojxona organlarida rasmiylashtirish vaqtida “advalor ulushi”ga yetkazilgan daraja va oʻzlashtirilgan ishlab chiqarish va texnologik operatsiyalar roʻyxati boʻyicha uni soʻnggi ishlab chiqargan mamlakatda yetarli qayta ishlashga kiritilgan boʻlsa.

5. Quyidagi holatlar yetarli darajada qayta ishlangan mezoniga toʻgʻri kelmaydigan deb hisoblanadi:

a) saqlash va tashish vaqtida tovarlarning saqlanganligini taʼminlash boʻyicha operatsiyalar;

b) tovarlarni sotish va tashishga tayyorlash boʻyicha operatsiyalar (tovarlarni qismlarga ajratish va joʻnatishga tayyorlash, saralash, qayta qadoqlash);

v) oddiy yigʻish operatsiyalari;

g) tovarlarni dastlabki asosiy elementlaridan farqlanuvchi xarakteristikaga olib kelmaydigan darajada aralashtirib yuborish;

d) yuqorida koʻrsatilgan operatsiyalarning ikki yoki undan ortigʻi ishtirokidagi kombinatsiya;

e) hayvonlarni soʻyish.

6. Agar “yetarli darajada qayta ishlangan” mezoni advalor ulush orqali ifodalansa, narx koʻrsatkichlari:

a) import materiallari uchun — bojxona qiymati, yaʼni olib kelinganda CIF asosida aniqlanadigan qiymat boʻyicha yoki ularning kelib chiqishi nomaʼlum boʻlsa — ishlab chiqarish amalga oshirilayotgan mamlakat hududida birinchi sotuvning amalga oshirilishidagi qiymat boʻyicha;

b) tayyor tovarlar uchun — franko-zavod narxi yoki sotuvchining eksport narxi boʻyicha hisoblanadi.

7. Bir necha partiyalar bilan yetkazilayotgan qismlarga boʻlingan yoki yigʻilmagan koʻrinishdagi predmetlar, qachonki ishlab chiqarish va tashish shartlari boʻyicha ularni bir partiya bilan yuklash imkoniyati boʻlmasa, import qiluvchining xohishiga koʻra, tovarlarning kelib chiqishini aniqlash nuqtai nazaridan yagona predmet sifatida koʻrilishi kerak.

8. Tovarlarning kelib chiqishini aniqlash maqsadlari uchun ularni ishlab chiqishda qoʻllaniladigan issiqlik va elektr energiyasi, mashinalar, uskunalar va asboblarning kelib chiqishi inobatga olinmaydi.

9. Tovar nafaqat mazkur qoidalar bilan oʻrnatilgan kelib chiqish mezonlari va boshqa shartlariga muvofiq, balki u eksport qiluvi mamlakatda oʻrnatilgan tartibda roʻyxatdan oʻtgan korxona, firmadan bevosita sotib olinganda va ushbu mamlakatdan toʻgʻridan toʻgʻri yuklash orqali import qiluvchi mamlakatga import qilingan holdagina eksport qiluvchi mamlakatdan kelib chiqqan hisoblanadi.

Shuningdek, geografik, transport, texnik yoki iqtisodiy sabablar natijasida bir yoki bir necha mamlakat hududi orqali tashilayotgan tovarlar doimo tranzit mamlakatining bojxona nazorati ostida boʻlishi sharti bilan, ushbu mamlakatlar hududlariga vaqtinchalik olib kirish va omborxonada saqlash chogʻida ham toʻgʻridan toʻgʻri yuklash talablariga javob bergan deb hisoblanadi.

Tovarlarni toʻgʻridan toʻgʻriyuklash talablariga, shuningdek, koʻrgazma yoki yarmarka vaqtida bojxona nazorati ostida boʻlgan, hamda koʻrgazma va yarmarka maqsadlaridagina joʻnatilgan, shu jumladan, import qiluvchi tomonidan koʻrgazma yoki yarmarkalarda sotib olingan tovarlar ham javob beradi.

10. Tovarning Ahdlashuvchi Tomonlar davlatidan kelib chiqqanligini tasdiqlash uchun olib kirilayotgan mamlakat bojxona organlariga tovarning kelib chiqishi toʻgʻrisidagi deklaratsiya-sertifikat (bundan keyin — sertifikat) taqdim etilishi zarur.

11. Tovarlarni Ahdlashuvi Tomonlar davlatlaridan eksport qilish chogʻida kelib chiqish toʻgʻrisidagi sertifikat tovar kelib chiqayotgan mamlakatning milliy qonunchiligiga muvofiq vakolatlangan organlar tomonidan beriladi.

Ahdlashuvchi Tomonlar davlatlari sertifikatlarni tasdiqlashga vakolatlangan organlarning muhrlari va shaxslarning imzolari namunalari bilan almashadilar. Koʻrsatilgan namunalar taqdim etilmasa, sertifikatlar haqiqiy emas deb hisoblanadi va tovarlarga savdo rejimi toʻgʻrisidagi bitimlarda koʻrsatilgan preferensiyalar qoʻllanilmaydi.

12. Sertifikat qaysi tovarga berilgan boʻlsa, oʻsha tovar haqida quyidagi maʼlumotlarni oʻzida jamlagan boʻlishi kerak:

a) eksport qiluvchining nomi va manzili;

b) import qiluvchining nomi va manzili;

v) tashish vositasi va marshrut yoʻnalishi (imkon qadar yetarli maʼlumotlar darajasida);

g) joylar miqdori va qadoqlash turi, tovarni identifikatsiyalash uchun zarur boʻlgan barcha maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan tovar taʼrifi;

d) brutto va netto hisobida ogʻirlik.

13. Kelib chiqish toʻgʻrisidagi sertifikatga koʻra tovarning maʼlum bir mamlakatdan kelib chiqayotganligi toʻgʻrisida maʼlumot berilishi kerak, yaʼni u oʻz ichiga quyidagi maʼlumotlarni olishi lozim:

a) tovarning tegishli kelib chiqish talablariga javob berishi toʻgʻrisida eksport qiluvchining deklaratsiyasi;

b) sertifikat bergan vakolatli organning eksport qiluvchi tomonidan sertifikatda taqdim qilingan maʼlumotlarning haqiqiyligi toʻgʻrisidagi yozma tasdiqnomasi.

14. Kelib chiqish toʻgʻrisidagi sertifikat muhrlangan koʻrinishda, oʻzgartirishlarsiz, rus tilida bojxona organlariga taqdim qilinadi.

15. Kelib chiqish toʻgʻrisidagi sertifikat yuk bojxona deklaratsiyasi, bojxona rasmiylashtiruvi uchun zarur boʻlgan boshqa zarur hujjatlar bilan birga taqdim qilinadi.

16. Kelib chiqish sertifikati yoʻqotilgan taqdirda, uning rasmiy tasdiqlangan dublikati qabul qilinadi.

17. Uncha katta boʻlmagan tovar partiyalarini (5000 AQSh dollarigacha miqdorda) tasdiqlash uchun eksport qiluvchi tovar kelib chiqish mamlakatini schyot-fakturada yoki tovarga ilova qilingan boshqa hujjatlarda koʻrsatib oʻtishi mumkin.

18. Agar kelib chiqish sertifikatining yoki unda koʻrsatilgan maʼlumotlarning haqiqiy ekanligi toʻgʻrisida shubha kelib chiqsa, bojxona organlari sertifikatni tasdiqlagan vakolatli organlarga, yoki mamlakatning boshqa vakolatli organlariga qoʻshimcha yoki aniqlashtiruvchi maʼlumotlarni taqdim qilishni soʻrab murojaat qilishlari mumkin.

19. Kelib chiqish toʻgʻrisidagi tasdiqnoma yoki soʻralgan maʼlumotlar taqdim etilmaguncha, tovar ushbu mamlakatdan kelib chiqqan deb hisoblanmaydi.

20. Umumiy tartibga koʻra, zaruriy tarzda rasmiylashtirilgan kelib chiqish toʻgʻrisidagi sertifikat yoki kelib chiqish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning taqdim qilinmasligi yukni oʻtkazmaslikka asos boʻla olmaydi.

Olib kirilayotgan mamlakatga nisbatan qoʻllanadigan xalqaro bitimlarga va/yoki uning milliy qonunchiligiga muvofiq, tovarlarining olib kirilishi taqiqlangan mamlakat tovarlari olib kirilayotganligi toʻgʻrisida kerakli asos boʻlgan taqdirdagina, bojxona tomonidan yukni olib kirishga ruxsat berilmasligi mumkin.

Ushbu bandning ikkinchi xatboshiga muvofiq, kelib chiqishi aniqlanmagan tovarlar, olib kirilayotgan mamlakatga ushbu mamlakat bojxona tarifining eng yuqori stavkalari boʻyicha bojxona boji toʻlash sharti bilan olib kiriladi.

21. 20-bandning uchinchi xatboshisida koʻrsatilgan tovarlarga nisbatan tovar yetkazib berish (ishlab chiqarish)dan soʻng bir yildan oshmagan muddat ichida ularning kelib chiqishi toʻgʻrisida kerakli tasdiqnoma olinishi sharti bilan eng qulay rejim yoki preferensial rejim qoʻllanilishi (yoki qayta tiklanishi) mumkin.