1. Surunkali alkogolizm, giyohvandlik yoki zaharvandlikka mubtalo bo‘lgan bemorlarni O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tizimidagi maxsus davolash-oldini olish muassasalarida majburiy davolash belgilab qo‘yilsin.

Jamoat tartibini, boshqa shaxslarning huquqlarini buzayotgan, yoxud aholining osoyishtaligiga, salomatligiga va ma’naviyatiga xavf tug‘dirayotgan surunkali alkogolizm, giyohvandlik yoki zaharvandlikka mubtalo bo‘lgan bemorlarga nisbatan majburiy davolash qo‘llanadi.

2. Shaxsni surunkali alkogolizm, giyohvandlik yoki zaharvandlikka mubtalo bo‘lgan bemor deb topish O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi belgilagan tartibda tegishli davolash muassasalari tomonidan amalga oshiriladi.

Shaxs majburiy davolashga jo‘natish uchun tibbiy ko‘rikdan o‘tishdan bosh tortgan hollarda, u ichki ishlar organlarining ko‘magida o‘n kun muddat ichida narkologiya muassasasida majburiy tarzda tekshirilishi kerak.

3. Mazkur toifadagi shaxslarni majburiy davolashga yuborish to‘g‘risidagi materiallar tibbiy xulosa bo‘lgan taqdirda ichki ishlar organlari tomonidan ularning o‘z tashabbusiga ko‘ra, yoki bemorning oila a’zolari yoxud qarindoshlarining, mehnat jamoalarining, sog‘liqni saqlash muassasalarining iltimosnomalari asosida tayyorlanadi va rasmiylashtiriladi.

4. Ushbu Qonunning 1-moddasida ko‘rsatilgan shaxslarni majburiy davolashga jo‘natish masalasi yigirma kunlik muddat ichida bemor yashab turgan joydagi yoki narkologiya muassasasi joylashgan yerdagi sud tomonidan bemor ishtirokida hal etiladi.

Bemor uzrsiz sabab bilan kelmasa, u ichki ishlar organlari orqali majburiy tarzda olib kelinadi.

5. Sudning majburiy davolashga yuborish to‘g‘risidagi qarori haqida ustidan qaror chiqarilgan shaxs yoxud uning himoyachisi shikoyat qilishi yoki prokuror tomonidan kassatsiya tartibida yetti kunlik muddat ichida yuqori turuvchi sudga norozilik bildirilishi mumkin.

Shikoyat berilishi yoki prokuror tomonidan kassatsiya tartibida norozilik bildirilishi sud qarorining ijrosini to‘xtatib turadi.

6. Sudning shaxsni majburiy davolashga yuborish to‘g‘risidagi qarori ichki ishlar organlari tomonidan bu qaror qonuniy kuchga kirgan paytdan boshlab kechi bilan o‘n kunlik muddat ichida ijro etiladi.

7. Majburiy davolash muddati to‘g‘risidagi masala davolash muassasasi tomonidan komissiyadan o‘tkazish tartibida, bemor davolashga joylashtirilgach besh kun ichida hal etiladi.

Bemor davolanayotgan davolash muassasasining komissiyasi qabul qilgan qaror asosida bemorni majburiy davolash to‘xtatiladi.

9. Shaxsni majburiy davolashga yuborish to‘g‘risidagi sudning qarori uni ishdan bo‘shash nafaqasi to‘lamay ishdan bo‘shatish uchun asos bo‘ladi.

10. Majburiy davolanishga yuborilgan shaxslar avvalgi yashash joyidagi turar joy maydonidan foydalanish huquqini saqlab qoladilar.

12. Davolash muassasalaridan majburiy davolashdan qaytgan shaxslarni ishga joylashtirish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

13. 1-ilovaga muvofiq O‘zbekiston Respublikasining qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritilsin.

14. 2-ilovaga muvofiq O‘zbekiston Respublikasining qonun hujjatlari o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.

Quyidagi qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritilsin:

11. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining 1972-yil 26-oktabrdagi Farmoni bilan tasdiqlangan “Ichkilikbozlikka qarshi kurash olib boruvchi komissiyalar to‘g‘risidagi Nizom” (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Vedomostlari, 1985-yil,№ 31, 361-modda — O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining 1985-yil 31-oktabrdagi Farmoni tahririda):

a) 8-moddasining:

“v”, “g”, “d” va “e” bandlari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

v) korxonalarda, muassasalarda, tashkilotlarda alkogolni yoki giyovand moddalarni suiiste’mol qiluvchi shaxslar o‘rtasida zarur tarbiyaviy ishlar olib borishni tashkil etishda qatnashadilar, bu ishga mehnat jamoalarini, jamoat tashkilotlari va tashabbuskor jamoat idoralari vakillarini keng jalb etadilar; alkogolni yoki giyovand moddalarni suiiste’mol qiluvchi shaxslarni qayta tarbiyalashda jamoat tashkilotlariga va mehnat jamoalariga yordam beradilar, alkogolni suiiste’mol qiluvchi shaxslarga jamoat ta’siri va ma’muriy ta’sir ko‘rsatish qanchalik samarali ekanligini tekshirib turadilar;

g) ichkilikbozlik yoki giyovandlik uchun ilgari ma’muriy jazoga tortilgan yoki jamoat ta’siri ko‘rsatish chorasi qo‘llanilgan, alkogolni yoki giyovand moddalarni muntazam suiiste’mol qilib, bir necha bor meditsina hushyorxonasiga tushgan shaxslarni aniqlab topish va hisobga olishda ichki ishlar va sog‘liqni saqlash idoralari olib boradigan ishlarni nazorat qilib turadilar, bunday shaxslar turmushda va ishlab chiqarishda o‘zlarini qanday tutayotganliklari ustidan doimiy jamoat nazorati olib borilishini uyushtiradilar; surunkali alkogolizm yoki giyovandlikka mubtalo bo‘lgan bemorlarni tegishli meditsina muassasalariga majburiy yuborish yuzasidan zarur choralar ko‘radilar, shuningdek ichkilikbozlik, alkogolizm va giyovandlikka barham berishga qaratilgan boshqa ogohlantiruvchi choralarni ko‘radilar;

d) O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tarmog‘ining meditsina hushyorxonalari va ixtisoslashtirilgan davolash-oldini olish profilaktoriylarning ishlarini tekshirib turadilar, shuningdek mazkur profilaktoriylarda bo‘lgan shaxslarni qayta tarbiyalash va axloqni tuzatish ishlarida shu profilaktoriylar ma’muriyatiga yordam beradilar;

e) davolash profilaktoriysidan majburiy davolanib qaytgan shaxslarning xulq-atvori ustidan jamoat tashkilotlari va mehnat jamoalari nazorat qilib borishini tashkil etadilar va ularga ishga joylashishda yordam ko‘rsatadilar”;

b) 9-moddaning “j” bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“j) jamoat tartibini buzayotgan, boshqa shaxslarning huquqlarini buzayotgan, yoxud aholining osoyishtaligi, sog‘lig‘i va ma’naviyatini xavf ostida qoldirayotgan surunkali alkogolizm va giyovandlikka mubtalo bo‘lganlarni majburiy davolash va mehnatda qayta tarbiyalash uchun O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tarmog‘ining ixtisoslashtirilgan davolash-oldini olish muassasalariga yuborish to‘g‘risidagi ariza bilan sudga murojaat etish”.

12. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining 1985-yil Z1-oktabrdagi Farmoni bilan tasdiqlangan “Korxonalar, muassasalar, tashkilotlarda va ularning strukturaviy bo‘linmalarida tuziladigan ichkilikbozlikka qarshi kurash olib boruvchi komissiyalar to‘g‘risidagi Nizom” (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Sovetining Vedomostlari, 1985-yil, № Z1, Z62-modda):

a) 5-moddasining 4-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“4) mehnat jamoasining ixtisoslashtirilgan davolash-oldini olish muassasalarida majburiy davolanish kursini o‘tgan a’zolari xulq-atvorini nazorat qilib boradi”.

b) 6-moddasining 5-bandidan “ixtiyoriy davolanishdan bosh tortib kelayotgan” degan so‘zlar chiqarib tashlansin.

13. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumi 1985-yil 25-mayda qabul qilgan “Ichkilikbozlikka va alkogolizmga qarshi kurashni kuchaytirish, samogon tayyorlashga barham berish tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmonning (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Vedomostlari, 1985-yil, № 16, 169-modda) 26-moddasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“26-modda. Jamoat tartibini buzayotgan, boshqa shaxslarning huquqlarini buzayotgan, yoxud aholining osoyishtaligini, sog‘lig‘ini va ma’naviyatini xavf ostida qoldirayotgan surunkali alkogolizmga mubtalo bo‘lgan bemorlar sudning qaroriga muvofiq majburiy davolash uchun O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tarmog‘ining maxsus davolash-oldini olish muassasalariga jo‘natilishi kerak.

Qayd etilgan toifadagi shaxslarni majburiy davolashga jo‘natish to‘g‘risidagi masala sud tomonidan ochiq sud majlisida, meditsina xulosasi mavjud bo‘lgan holda hamda ichki ishlar idoralari o‘z tashabbusiga ko‘ra yoki bemor oila a’zolarining yoxud qarindoshlarining, mehnat jamoalarining, sog‘liqni saqlash muassasalarining, shuningdek ichkilikbozlikka va giyovandlikka qarshi kurash bo‘yicha tuman, shahar, shahardagi tuman komissiyalarining arizasiga asosan tayyorlanadigan va jo‘natiladigan materiallar asosida hal etiladi.

Majburiy davo muddati davolash muassasasi tomonidan bemor davolanishga yotqizilgan kundan boshlab, besh kunlik muddat ichida komissiya xohish-irodasiga ko‘ra belgilanadi”.

O‘zbekiston Respublikasining quyidagi qonun hujjatlari o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilsin:

1. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining 197Z yil 22-fevraldagi “Xronik alkogoliklar va giyovandlik (narkomaniya) kasaliga yo‘liqqanlar uchun davolash — mehnat profilaktoriylari to‘g‘risidagi Nizomni tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmon (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Vedomostlari, 197Z yil, № 6, 96-modda).

2. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining 1982-yil 27-maydagi “O‘zbekiston Respublikasining huquq-tartibotni saqlash masalalariga oid ba’zi qonun aktlariga o‘zgartishlar kiritish to‘g‘risida”gi Farmonining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Vedomostlari, 1982-yil, № 16, 278-modda) 3-moddasi va 6-moddasidagi yigirma beshinchi xatboshi.

3. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining “Xronik alkogoliklar va narkomaniya kasaliga yo‘liqqanlarni majburiy davolash va mehnatda qayta tarbiyalash to‘g‘risida”gi Farmoniga o‘zgartirishlar va qo‘shimchalar kiritish haqida” O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumi 1984-yil 2-dekabrda qabul qilgan Farmon (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Vedomostlari, 1984-yil, № 34, 474-modda).

4. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining “O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun aktlariga o‘zgartirishlar va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi Farmonlarini tasdiqlash haqida” 1984-yilning 3-dekabrida qabul qilingan O‘zbekiston Respublikasi Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Vedomostlari, 1984-yil, № 34, 485-modda) O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining “Xronik alkogoliklar va giyovandlik (narkomaniya) kasaliga yo‘liqqanlarni majburiy davolash va mehnatda qayta tarbiyalash to‘g‘risida”gi Farmoniga o‘zgartirishlar va qo‘shimchalar kiritish haqidagi 1984-yil 2-dekabr Farmoni”ga oid qismi.

5. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining 1984-yil 2-dekabrdagi O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining “Xronik alkogoliklar va giyovandliklar (narkomaniya) kasaliga yo‘liqqanlarni majburiy davolash va mehnatda qayta tarbiyalash to‘g‘risida”gi Farmonini qo‘llanish tartibi haqida”gi O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining Qaroriga o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida”gi Qarori (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Vedomostlari, 1984-yil, № 34, 476-modda).

6. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining 1985-yil 31-oktabrdagi “O‘zbekiston Respublikasining ba’zi bir qonun aktlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi Farmoni (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Vedomostlari, 1985-yil, № 31, 360-modda).

7. “O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining ba’zi qonunbuzarliklar uchun javobgarlik to‘g‘risidagi O‘zbekiston Respublikasining ayrim kodekslariga va boshqa qonun aktlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risidagi farmonlarini tasdiqlash haqida” 1985-yilning 13-dekabrida qabul qilingan O‘zbekiston Respublikasi Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Vedomostlari 1985-yil, № 35, 414-modda) “O‘zbekiston Respublikasining ba’zi qonun aktlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risidagi 1985-yil 31-oktabr Farmoni”ga oid qismi.

8. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining 1986-yil 17-noyabrdagi “O‘zbekiston Respublikasining ba’zi qonun aktlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida hamda narkomaniya kasalligiga yo‘liqqanlar uchun davolash-tarbiya profilaktoriysi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi Farmoni (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Vedomostlari, 1986-yil, № 33, 387-modda).

9. “O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining O‘zbekiston Respublikasining ba’zi qonun aktlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risidagi farmonlarini tasdiqlash haqida” 1986-yilning 6-dekabrida qabul qilingan O‘zbekiston Respublikasi Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Vedomostlari, 1986-yil, № 34, 417-modda) “O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining O‘zbekiston Respublikasining ba’zi qonun aktlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida hamda narkomaniya kasalligiga yo‘liqqanlar uchun davolash-tarbiya profilaktoriysi to‘g‘risidagi Nizomni tasdiqlash haqida”gi 1986-yil 17-noyabr Farmoniga oid qismi.

10. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Prezidiumining 1987-yil 7-avgustidagi “O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksiga, O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi kodeksiga va O‘zbekiston Respublikasining boshqa Qonun aktlariga o‘zgartirishlar hamda qo‘shimchalar kiritish haqida”gi Farmoni (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Soveti Vedomostlari, 1987-yil № 23, 250-modda) 1-bo‘limining 1-moddasi, IV va V bo‘limlari.