Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
Давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахтлар ва буталарнинг қимматбаҳо навларини сақлашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «2030 йилгача бўлган даврда Ўзбекистон Республикасининг атроф-муҳитни муҳофаза қилиш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида» 2019 йил 30 октябрдаги ПФ-5863-сон Фармонининг ижросини таъминлаш, давлат ўрмон фондига кирмайдиган ерларда дарахтлар ва буталардан фойдаланиш тартибини янада такомиллаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг «2030 йилгача бўлган даврда Ўзбекистон Республикасининг атроф-муҳитни муҳофаза қилиш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида» 2019 йил 30 октябрдаги ПФ-5863-сон Фармони билан давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахтлар ва буталар қимматбаҳо навларининг кесилишига 2019 йил 1 ноябрдан 2020 йил 31 декабргача мораторий жорий этилганлиги маълумот учун қабул қилинсин.
2. Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси томонидан Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси, Фанлар академияси ҳамда манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда ишлаб чиқилган давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахтлар ва буталар қимматбаҳо навларининг рўйхати иловага мувофиқ тасдиқлансин.
3. Белгилансинки, мораторий жорий этилган давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахтлар ва буталарнинг қимматбаҳо навларини кесиш бўйича:
давлат хизматлари марказлари ва Ўзбекистон Республикасининг Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали аризаларни қабул қилишга;
ҳудудий экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш органлари томонидан дарахтлар ва буталарни кесиш учун хулосалар беришга;
туман (шаҳар) ҳокимликлари томонидан дарахтлар ва буталарни кесиш учун рухсатномалар расмийлаштирилишига йўл қўйилмайди.
Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги, Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар, туман (шаҳар) ҳокимликлари ушбу банд талабларини бажариш бўйича кечиктириб бўлмайдиган чоралар кўрсин.
4. Белгилансинки:
давлат ўрмон фондига кирмайдиган ерларда қимматбаҳо навлардан ташқари дарахтлар ва буталар навларини ҳамда табиий омиллар ёки зараркунандалар, ўсимликлар касалликлари таъсирида зарарланган, қуриб бораётган ёки қуриб қолган, шунингдек, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига, юридик ва жисмоний шахсларнинг мол-мулкига хавф туғдирувчи дарахтлар ва буталарни санитар кесиш ва қирқишга рухсатнома бериш Вазирлар Маҳкамасининг «Табиатдан фойдаланиш соҳасида давлат хизматлари кўрсатишнинг айрим маъмурий регламентларини тасдиқлаш тўғрисида» 2018 йил 31 мартдаги 255-сон ва «Давлат ўрмон фондига кирмайдиган ерларда дарахтлар ва буталардан фойдаланишни тартибга солиш ва улардан фойдаланиш соҳасида рухсат бериш тартибини янада такомиллаштириш тўғрисида» 2019 йил 17 январдаги 43-сон қарорлари асосида амалга оширилади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
«Обод маҳалла» ва «Обод қишлоқ» давлат дастурлари лойиҳалари асосида ҳудудларни ободонлаштириш ишларида табиий омиллар ёки ўсимликлар зараркунандалари, касалликлари таъсирида шикастланган, қуриётган ёки қуриб қолган, шунингдек, одамларнинг ҳаёти ва соғлиғига, юридик ва жисмоний шахсларнинг мол-мулкига хавф солаётган дарахтларни кесиш ва қирқиш қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибга риоя қилинган ҳолда фақат туман (шаҳар) ободонлаштириш бошқармалари томонидан амалга оширилади;
(4-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
 LexUZ шарҳи
Қаранг: Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 22 августдаги 464-сон қарори билан тасдиқланган Давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахтлар ва буталарни экиш, парвариш қилиш ҳамда улардан фойдаланиш тартиби тўғрисидаги низом.
объектларни қуриш ва қуришни лойиҳалаштириш учун ер майдонларини танлаш ва ажратиш босқичида расмийлаштириладиган ҳужжатларда, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг қарорларида, шунингдек, электрон онлайн-аукцион натижалари баённомаларида ер участкасида ўсаётган дарахтлар сони, уларнинг аниқ координаталари, навлари, диаметри, баландлиги кўрсатилиши шарт, шунингдек, уларни сақлаб қолиш ва муҳофаза қилиш чоралари ва талаблари белгиланиши керак;
лойиҳа ҳужжатларини ишлаб чиқишда қурилиш майдонида ўсаётган дарахтлар ва буталар қимматбаҳо навлари тўлиқ сақлаб қолиниши ёки кўчириб ўтказилиши таъминланиши шарт, дарахтлар ва буталар бошқа навларининг камида 50 фоизи сақлаб қолиниши ёки кўчириб ўтказилиши ёхуд уларнинг ўрнига ўнтадан кам бўлмаган дарахтлар компенсация сифатида экиб берилиши керак;
2020 йил 1 мартдан бошлаб қурилиш, қайта таъмирлаш, қайта тиклаш, капитал таъмирлаш, қурилиш объектларини ободонлаштириш, бузиш бўйича лойиҳа ҳужжатларида, шунингдек, қурилиш объектларини фойдаланишга қабул қилишда мажбурий тартибда ўсимлик дунёси объектларига ва уларнинг ўсиш муҳитига салбий таъсир кўрсатишнинг олдини олишни таъминлайдиган, уларни бундай таъсирдан ҳимоя қиладиганчоралар, компенсация тадбирлари ҳамда ушбу соҳадаги қоида ва меъёрлар асосида кўкаламзорлаштириш чоралари назарда тутилади.
5. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари:
объектларни қуриш ва қуришни лойиҳалаштириш учун ер майдонларини танлаш ва ажратишда ушбу ер майдонларида жойлашган дарахт ва буталарни сақлаб қолиш учун зарур чораларни кўрсинлар;
ободонлаштириш бошқармаларини дарахт ва буталарни парвариш қилиш соҳасидаги мутахассислар, шунингдек, зарур бўлган техник воситалар билан таъминласинлар.
6. Ўзбекистон Республикаси Қурилиш вазирлиги Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси билан биргаликда 2020 йил 1 мартдан қурилиш, реконструкция қилиш, капитал таъмирлаш, қурилиш объектларини ободонлаштириш, бузиш, қурилиш объектларини фойдаланишга қабул қилиш пайтида лойиҳалаш ҳужжатларига қуйидаги мажбурий талабларни киритсин:
ўсимлик дунёси объектларига, уларнинг ўсиш муҳитига салбий таъсирнинг олдини олиш, шунингдек, уларни бундай таъсирдан ҳимоя қилишни таъминлайдиган чоралар;
Олдинги таҳрирга қаранг.
қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ компенсация чоралари;
(6-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
кўкаламзорлаштириш ишларини лойиҳалаштириш қоидаларига ҳамда шу соҳадаги меъёрларга мувофиқ амалга ошириш.
7. Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси вазирликлар ва идоралар, хўжалик бирлашмалари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан объектларни қуриш ва қуришни лойиҳалаштириш учун ер майдонларини танлаш ва ажратиш босқичида, шунингдек, муҳандислик-коммуникация инфратузилмасини (электр, газ ва сув таъминоти, канализация, темир йўл ҳамда автомобиль йўллари ва бошқалар) барпо этишда, шу жумладан, дарахтлар ва буталарни кўчириб ўтказиш амалиётини қўллаш орқали уларнинг сақлаб қолиниши қатъий таъминланиши устидан назоратни кучайтирсин.
8. Ўзбекистон Республикаси Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси, Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, Адлия вазирлиги икки ой муддатда юридик ва жисмоний шахсларнинг кўп йиллик дарахтзорларга эгалик хуқуқини аниқлаш тартибини такомиллаштириш бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритсин.
9. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси, Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, Фанлар академияси, Тошкент давлат аграр университети билан биргаликда 2020 йил 1 июнгақадар Тошкент давлат аграр университети базасида ободонлаштириш бошқармалари ва бошқа тегишли ташкилотлар учун дарахтларни парвариш қилиш бўйича мутахассислар (арбористлар) тайёрлаш бўйича ўқув курсларини ташкил этиш бўйича таклиф киритсин.
10. Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, Фанлар академияси, манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда иқлим ва бошқа шароитлардан келиб чиқиб, аҳоли пунктларида экишга тавсия этиладиган манзарали дарахт навлари рўйхатини ишлаб чиқсин ва тасдиқласин ҳамда уни заруратга қараб янгиланиб борилишини таъминласин.
11. Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда:
давлат ўрмон фондига кирмайдиган ерларда дарахт ва буталарни парвариш қилиш, буташ, кесиш ва улардан фойдаланишнинг амалдаги тартибини қайта кўриб чиққан ҳолда, уни такомиллаштириш юзасидан таклифлар ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритсин;
давлат ўрмон фондидан ташқари ерларда дарахт ва буталарни кесиш, уларнибошқа ерга кўчириб ўтказиш тартиби ҳамда компенсация тадбирларини амалга ошириш шартлари бузилганлиги, давлат ўрмон фондидан ташқари ерларда ноқонуний дарахт ва буталар ноқонуний кесилганлиги, шунингдек, ноқонуний кесилган дарахтлар ва буталар ташилиши ва қабул қилиниши учун, жумладан, бундай ҳаракатларни содир этганлик учун жиноий жавобгарликгача жавобгарликни кучайтириш бўйича таклиф киритсин.
12. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг биринчи ўринбосари А.Ж. Раматов, Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси раиси Б.Т. Қўчқоров, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2020 йил 18 февраль,
93-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 18 февралдаги 93-сон қарорига
ИЛОВА
Давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахтлар ва буталар қимматбаҳо навларининг
РЎЙХАТИ

Т/р

Турнинг илмий номи

Хусусияти

I. Давлат ўрмон фондига кирмайдиган қимматбаҳо (ёғочбоп) навли дарахтлар

1.

Грек ёнғоғи (Juglans regia L.)

Ёғочи қимматбаҳо

2.

Силлиқ қайрағоч (Ulmus laevis Pall.)

Ёғочи қимматбаҳо, чиримайди, манзарали ва шарсимон кўринишга эга

3.

Ялонғоч қайрағоч (Ulmus glabra Huds.)

Ёғочи қимматбаҳо, чиримайди, манзарали ва шарсимон кўринишга эга

4.

Пастбўйли қайрағоч, қайрағоч (Ulmus pumila L.)

Ёғочи қимматбаҳо, чиримайди, манзарали ва шарсимон кўринишга эга

5.

Кавказ қатронғиси, туғдона (Celtis caucasica Willd.)

Ёғочи жуда қаттиқ ва зич, чиримайди, қимматбаҳо ҳисобланади

6.

Тукли заранг (Acer pubescens Franch.)

Ёғочи жуда қаттиқ ва зич, қимматбаҳо қурилиш материали ҳисобланади

7.

Секвоя (Sequoia sempervirens Emdl.)

Ёғочи қимматбаҳо қурилиш материали ҳисобланади

8.

Оддий эман (Quercusrobur L.)

Ёғочи қимматбаҳо

9.

Чинорсимон заранг (Acer platonoides L.)

Ёғочи қимматбаҳо, танаси узун

10.

Ок акация (Robínia pseudoacаcia)

Ёғочи қимматбаҳо, чиримайди манзарали ва шарсимон кўринишга эга

11.

Глидичия (Gleditsia triacanthos)

Ёғочи қимматбаҳо, танаси узун ва текис, чиримайди

12.

Гинкго билоба (Ginkgo bilоba)

Ёғочи қимматбаҳо, танаси узун ва текис

13.

Шумтол (Fraxinus raibocarpa Regel.)

Ёғочи зич ва қимматбаҳо, танаси узун ва текис

14.

Сурия қорашумтоли (Fraxinus syriaca Boiss.)

Ёғочи зич ва қимматбаҳо, танаси узун ва текис

15.

Оддий қарағай (Pinus sylvestris)

Ёғочи қизғиш, қурилишда кенг фойдаланилади, қимматбаҳо, танаси узун ва текис

16.

Ғарб туяси (Thuja occidentalis L.)

Ёғочи қимматбаҳо, танаси қизғиш, буюмлар ясашда кенг фойдаланилади

17.

Мелия азедарах (Melia azedarach)

Ёғочи зич ва қимматбаҳо, танаси узун ва текис

18.

Павлония (Paulownia tomentosa)

Ёғочи тез ўсувчи ва қимматбаҳо, танаси узун ва текис

19.

Кўкбаргли терак, туранғил (Populus pruinosa Schrenk)

Қурилишда кенг фойдаланилади, ариқ ва зовур атрофларида экилиб, ер ости сизот сувларининг сатҳини пасайтиради

20.

Оқ тут (Morus alba L.)

Ёғочи жуда қаттиқ, мусиқа асбоблари ва бошқа буюмларни тайёрлашда кенг фойдаланилади

21.

Ғарб чинори (Platanus occidlentalis L.)

Мусиқа асбоблари, мебель ва бошқа буюмларни тайёрлашда кенг фойдаланилади

22.

Зарангбаргли чинор (Platanus acerofolia Willd)

Қурилиш материаллари, мебель ва бошқа буюмларни тайёрлашда кенг фойдаланилади

II. Давлат ўрмон фондига кирмайдиган қимматбаҳо (манзарали) навли дарахтлар

23.

Туркистон арчаси, ўрикарча (JuniperusturkestanicaKom.)

Манзарали хусусиятга эга, маданийлаштириб бўлмайди.

24.

Яримшарсимон арча, саурарча (Juniperus semiglobosa Regel)

Доим яшил, манзарали, ўзидан хушбўй ҳид чиқаради

25.

Зарафшон арчаси, қизиларча, қора арча (Juniperus seravschanica Kom.)

Доим яшил, манзарали, тоғли ҳудудларда тарқалган

26.

Соқолчали қайин (Betula pendula Roth)

Тана ва шохлари жуда чиройли, танасининг ранги оқ ва қора аралаш

27.

Тяньшан қайини (Betula tianschanica Rupr.)

Манзарали, танасининг ранги оқ ва қора аралаш

28.

Капю толи (Salix capusii Franch.)

Манзарали, тана ва шоҳлари ўзига хос чиройли

29.

Андросов қайрағочи, садақайрағоч (Ulmus androssowii Litv.)

Шарсимон шаклга эга, манзарали

30.

Қора тут, шотут (Morus nigra L.)

Манзарали, чиройли

31.

Семенов заранги (Acer semenovii Regel & Herder)

Фақат тоғли ҳудудларда ўсади ва ёғочи жуда қаттиқ ва чиройли кўринишга эга

32.

Канада арғувони (Cercis canadensis L.)

Вегетация даврида жуда чиройли гуллайди

33.

Ленкаран акацияси (Albizia julibrissin)

Вегетация даврида жуда чиройли гуллайди, манзарали

34.

Юраксимон жука (Tilia cordata Mill.)

Манзарали, чиройли гуллайди ва ўзидан хушбўй ҳид чиқаради. Кўп миқдорда нектар сақловчи

35.

Терисимон Скумпия (Cotinus coggygria Scop.)

Мевалари чиройли, манзарали дарахт

36.

Супирги кёльрейтерия (Koelreuteria paniculata Laxm.)

Гуллари сариқ рангда, гуллайди, ўзига хос чиройли

37.

Сохта каштан (Aesculus hippocastanum L.)

Манзарали ва чиройли гуллайди

38.

Бруссонетия (Broussonetia papyrifera)

Мевалари чиройли манзарали дарахт

39.

Туркистон заранги (Acer turkestanicum Pax)

Манзарали дарахт, Самарқанд вилоятининг жанубий ҳудудларида тарқалган

40.

Қорақарағай (Pinus nigra)

Мевалари чиройли манзарали дарахт

41.

Элдор қарағайи (Pinus eldarica)

Жуда чиройли манзарали дарахт

42.

Қрим қарағайи (Pinus nigra pallasiana)

Жуда чиройли манзарали дарахт

43.

Тикони кўк қарағай (Picea pungens Engelm)

Қимматабаҳо манзарали дарахт

44.

Шренк қарағайи (Picea schrenkiana Fisch. & C.A. Mey.)

Манзарали дарахт

45.

Кедр, гималай кедри (Thuja plicata D.Don.)

Камёб, чиройли ва манзарали

46.

Казак арчаси (Juniperus sabina L.)

Камёб, чиройли ва манзарали

47.

Доимий яшил кипарис (Cupressus sempervirens L.)

Жуда чиройли ва манзарали

48.

Глиптостробусcимон Метасеквойя, Хитой Метасеквояси (Metasequoia glyptostroboides Hu et Cheng)

Ўзига хос манзарага эга чиройли дарахт

49.

Лола дарахти (Liriodendron tulipifera L.)

Реликт ўсимлик, манзарали

50.

Йирик гулли магнолия (Magnolia grandiflora L.)

Қимматбаҳо манзарали дарахт

51.

Магнолия (Magnolia L.)

Қимматбаҳо манзарали дарахт

52.

Тўқ сариқ маклюра (Maclura pomifera)

Улкан чиройли дарахт

53.

Чўзиқбаргли тол (Salix linearifolia E. Wolf)

Чиройли дарахт

54.

Мажнунтол (Babytonica L.)

Серсоя, чиройли дарахт

55.

Ошловчи тотум (Rhus coriaria L.)

Манзарали дарахт

56.

Узунбарг жийда (Elaeagnus angustifolia L.)

Манзарали дарахт

57.

Шарқ жийдаси (Elaeagnus orientalis L.)

Манзарали дарахт

58.

Гўзал каталпа (Catalpa bignonioides walter)

Манзарали дарахт

59.

Сиверс олмаси, ёввойи олма (Malus sieversii M. Roem)

Камёб манзарали дарахт

60.

Форс қизилчетани (Sorbus persica Hedl.)

Манзарали дарахт

61.

Тяньшан қизилчетани (Sorbus tianschanica Rupr.)

Манзарали дарахт

62.

Туркистон четани (Sorbus turkestanica (Franch.) Hedl.)

Манзарали дарахт

63.

Туркистон дўланаси, қизил дўлана (Crataegus turkestanica Pojark.)

Манзарали дарахт

64.

Бухоро бодоми, ёввойи бодом (Amygdalus bucharica Korsh.)

Манзарали дарахт

III. Давлат ўрмон фондига кирмайдиган (Ўзбекистон Қизил китобига киритилган)
қимматбаҳо навли дарахтлар

65.

Шарқ чинори, чинор (Platanus orientalis L.)

Ёввойи ҳолда Қашқадарё ва Сурхондарё вилоятларининг тоғли жойларида ўсади

66.

Ўрта Осиё ноки, нашвати (Pyrus asiae-mediae Popov)

Фақат Тошкент вилояти, Пском дарёси бўйи Испай қишлоғида ўсади

IV. Давлат ўрмон фондига кирмайдиган қимматбаҳо навли буталар

67.

Форзиция (Forsythia)

Манзарали, чиройли гуллайди

68.

Ҳинд сирени (Lagerstroemia indica L.)

Хушбўй ҳидли, манзарали гуллайди

69.

Япон толи (Chaenomeles japonica)

Манзарали, чиройли гуллайди

70.

Пираканта (Pyracantha L.)

Манзарали, чиройли гуллайди

71.

Спирея (Spiraea)

Манзарали, чиройли гуллайди

72.

Гибискус (Hibiscus L)

Манзарали, чиройли гуллайди

73.

Бересклет (Euónymus)

Манзарали, чиройли.

74.

Самшит (Búxus L)

Манзарали, зич, ўзига хос чиройли

75.

Магония (Mahōnia aquifōlium)

Манзарали, чиройли камёб

76.

Қорақад Барбарис (Bérberis L.)

Манзарали, чиройли гуллайди

77.

Сирень (Syrínga vulgáris)

Манзарали, чиройли гуллайди

78.

Жасмин (Jasminum officinale)

Манзарали, чиройли гуллайди

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 19.02.2020 й., 09/20/93/0183-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)