Ҳужжат кучини йўқотган " " 22.09.2024

«ТАСДИҚЛАНГАН»

Ўзбекистон Республикаси

Давлат мулки қўмитаси

раиси биринчи ўринбосари

М.С. Юнусматов

1998 йил 18 июнь

АЙИРБОШЛАНАДИГАН ҚИММАТЛИ ҚОҒОЗЛАРНИ ЖОЙЛАШТИРИШ ВА МУОМАЛАДА БЎЛИШ ТАРТИБИ ТЎҒРИСИДА

Низом

[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 1997 йил 1 июлда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 351]

LexUZ шарҳи

Мазкур низом Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 19 июндаги 12-мҳ-сонли «Aйрим идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни Идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг давлат реестридан чиқариш тўғрисида»ги буйруғига (рўйхат рақами 3521, 20.06.2024 й.) асосан 2024 йил 22 сентябрдан давлат реестридан чиқарилади.

1. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР

1.1. Мазкур Низом Ўзбекистон Республикасининг «Қимматли қоғозлар бозори тўғрисида»ги, «Акциядорлик жамиятлари ва акциядорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги Қонунларига ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ айирбошланадиган қимматли қоғозларни жойлаштириш ва муомаласи тартибини тартибга солади.

1.2. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

айирбошланадиган қимматли қоғозлар (бундан буён матнда — АҚҚ деб юритилади) — айни бир эмитентнинг оддий акцияларига айирбошланиши мумкин бўлган имтиёзли акциялари, корпоратив облигациялари;

АҚҚ эгаси — АҚҚни сотиб олган ва уни бошқарувчиси ҳисобланадиган юридик ёки жисмоний шахс (эгаси бўлиши шарт эмас);

айирбошланадиган облигацияларни муомаладан чиқариш — облигацияларни тўлиқ номинал қиймати бўйича эмитент томонидан облигацияларини ўз эгаларининг қайтариб сотиб олиши;

Агентлик — Ўзбекистон Республикаси Давлат рақобат қўмитаси ҳузуридаги Қимматли қоғозлар бозорини мувофиқлаштириш ва ривожлантириш маркази;

эмитент — эмиссиявий қимматли қоғозлар чиқарувчи ва улар юзасидан қимматли қоғозларнинг эгалари олдида мажбуриятлари бўлган юридик шахс.

2. АҚҚни чиқариш тартиби

2.1. АҚҚни чиқариш ва жойлаштириш:

оддий, айирбошланмайдиган қимматли қоғозлар, банк кредитлари, қарзлар ва бошқаларни чиқариш билан бир қаторда молиявий маблағларни жалб қилишнинг муқобил манбаи бўлиб хизмат қилади;

кўпроқ даромад олиш имконини беради (АҚҚнинг бозор нархи оддий акциялар нархига қараганда барқарордир, акциялар баҳоси ошганда АҚҚни нархи ошади);

АҚҚ эмитентининг фаолиятига оид масалаларни ҳал қилишда овоз бериш ҳуқуқини амалга ошириш имконини беради;

кредиторларга қарздорлик бўйича сарф-харажатларни камайтириб паст фоиз белгилаш имконини беради;

бошқа қимматли қоғозларга (охиргисининг даромадлигини оширишда) айирбошлаш имконияти туфайли АҚҚни янада жозибадор қилади.

2.2. АҚҚни чиқариш тўғрисидаги қарор, уларни айирбошлаш даражаси ва шартлари, шунингдек уларни чиқариш билан боғлиқ тадбирларни амалга ошириш тартиби ва муддатлари акциядорлар умумий йиғилиши ёки эмитентнинг кузатув кенгаши томонидан, агар эмитентнинг уставига ёки акциядорлар умумий йиғилишининг қарорига мувофиқ эмитентнинг кузатув кенгаши бундай қарор қабул қилиш ҳуқуқига эга бўлса, тасдиқланади.

АҚҚни айирбошлаш шартлари айирбошлашни:

АҚҚ эгаларининг талаби бўйича;

АҚҚни чиқариш тўғрисидаги қарорда кўрсатилган муддатда (белгилаш тартиби);

АҚҚни чиқариш тўғрисидаги қарорда кўрсатилган ҳолатлар юз берганда амалга оширишни назарда тутиши керак.

Мазкур Низомнинг 1-иловасида айирбошланадиган қимматли қоғозларни айирбошлашни ҳисоб-китоб қилиш тартибини аниқлаш бўйича тавсиялар берилган.

2.3. АҚҚни чиқариш тўғрисида қарор қабул қилингандан сўнг эмитент қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчиси (бундан буён матнда — профессионал иштирокчи) билан АҚҚни жойлаштириш, уларни таъминотида чиқариладиган қимматли қоғозларни сотиб олиш ва айирбошлаш хизматларини кўрсатиш бўйича шартнома тузиши мумкин.

2.4. Оддий акцияларга айирбошланадиган имтиёзли акцияларнинг ва айирбошланмайдиган имтиёзли акцияларнинг умумий номинал қиймати акциядорлик жамияти устав фондининг (устав капиталининг) 20 фоизидан ошмаслиги керак.

2.5. Акциядорлик жамиятлари айирбошланадиган облигациялар чиқариши мумкин. Агар облигациялар ҳисобидан устав фондини шакллантириш назарда тутилган бўлса, айирбошланадиган облигацияларнинг умумий қиймати устав фонди миқдорининг 20 фоизидан ошмаслиги керак.

2.6. АҚҚнинг ҳар бир чиқарилуви мазкур Низомга мувофиқ АҚҚни муомалада бўлиш шартлари кўрсатилган қарор билан расмийлаштирилади.

2.7. АҚҚ ҳужжатсиз шаклда чиқарилади.

2.8. АҚҚга бўлган ҳуқуқ сотиб олувчининг депо ҳисобига тегишли кирувчи ёзув киритилган пайтдан бошлаб сотиб олувчига ўтади ва депо ҳисоб варағидан олинган кўчирма билан тасдиқланади.

2.11. АҚҚнинг айирбошланилишини таъминлаш учун акциядорлик жамияти томонидан қўшимча (янги) акциялар чиқарилиши мумкин.

2.12. АҚҚни бевосита алмаштириш АҚҚни чиқариш тўғрисидаги қарорда белгиланган айирбошлаш муддати тугагандан сўнг амалга оширилади.

Агар АҚҚ ўз эгаларининг талабига биноан амалга оширилса, айирбошлаш тартиби ва шартлари АҚҚ эгалари томонидан тегишли ариза берилиши мумкин бўлган муддатни (муддатни белгилаш тартибини), шунингдек бундай аризалар асосида айирбошланиши керак бўлган муддатни (муддатни белгилаш тартибини) белгилаши лозим.

2.13. Айирбошлашни амалга ошириш учун АҚҚ эгаси эмитент ёки эмитентга хизмат кўрсатувчи профессионал иштирокчи билан айирбошлаш тўғрисида шартнома тузиши керак.

3. Давлат рўйхатидан ўтказиш

3.1. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муомалага фақат белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтказилган АҚҚни чиқаришга йўл қўйилади. Давлат рўйхатидан ўтказилмаган АҚҚнинг чиқарилиши ноқонуний ҳисобланади, бу АҚҚ эгасидан сотишдан тушган даромадларни олиб қўйиш ва бой берилган фойдани қоплашни ҳисобга олган ҳолда инвесторларга қайтарилишига сабаб бўлади.

3.2. АҚҚ чиқарилишини давлат рўйхатидан ўтказиш учун эмитент Қимматли қоғозлар эмиссияси ва эмиссиявий қимматли қоғозлар чиқарилишини давлат рўйхатидан ўтказиш қоидаларида (рўйхат рақами 2000, 2009 йил 30 август) белгиланган тартибда ҳужжатларни Агентликка тақдим этади.

3.4. Агентлик қуйидаги ҳолларда АҚҚ чиқарилишини давлат рўйхатидан ўтказишни рад этишга ҳақли:

АҚҚни давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этилган ҳужжатлар ва улардаги маълумотлар қимматли қоғозлар бозори тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларига мос келмаслиги;

(3.4-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 ноябрдаги 20-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3338, 30.11.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.11.2021 й., 10/21/3338/1117-сон)

эмитент томонидан АҚҚни чиқариш тўғрисидаги қарор қабул қилиш тартибига риоя қилмаслик;

қимматли қоғозлар бозори тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган йиғимларни тўламаслик;

(3.4-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 ноябрдаги 20-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3338, 30.11.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.11.2021 й., 10/21/3338/1117-сон)

АҚҚни чиқаришни амалга оширувчи юридик шахсда уларни чиқариш ҳуқуқининг йўқлиги.

3.5. АҚҚни чиқарилишини давлат рўйхатидан ўтказиш ёхуд рўйхатга олувчи орган томонидан АҚҚ чиқариш давлат рўйхатидан ўтказишни рад этиш тўғрисидаги асослантирилган қарорни қабул қилиш, рўйхатдан ўтказиш учун тақдим этилган ҳужжатлар олинган кундан бошлаб ўттиз кун ичида амалга оширилади.

3.6. Эмитентнинг мансабдор шахслари АҚҚ чиқарилишини давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этилган ҳужжатлардаги маълумотларнинг ишончлилиги учун қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

(3.6-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 ноябрдаги 20-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3338, 30.11.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.11.2021 й., 10/21/3338/1117-сон)

3.7. Агентлик фақат АҚҚ чиқарилишини давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этилган ҳужжатлардаги маълумотларнинг тўлиқлиги учун жавобгар бўлади, шунингдек қонунчилик ҳужжатларида ва мазкур Низомда белгиланган АҚҚни чиқариш қоидаларига риоя этилиши устидан назоратни амалга оширади.

(3.7-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 ноябрдаги 20-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3338, 30.11.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.11.2021 й., 10/21/3338/1117-сон)

3.8. Агентлик АҚҚни чиқариш тўғрисидаги қарорда ва эмиссия рисоласида келтирилган маълумотларнинг тўғрилиги учун жавобгар бўлмайди.

3.9. Тақдим этилган ҳужжатларга эътироз мавжуд бўлмаган тақдирда АҚҚни чиқариш тўғрисидаги қарорнинг ҳар бир нусхасига қимматли қоғозлар чиқарилишини давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисида белги қўйилади ва АҚҚнинг чиқарилишига берилган давлат рўйхатидан ўтказилганлик рақами кўрсатилади.

Давлат рўйхатидан ўтказилганлик рақамини, шунингдек эмиссиявий қимматли қоғозлар чиқарилишининг Ягона давлат реестрига ёзувларни киритиш қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

(3.9-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 ноябрдаги 20-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3338, 30.11.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.11.2021 й., 10/21/3338/1117-сон)

3.10. АҚҚ чиқарилишини давлат рўйхатидан ўтказгандан сўнг, АҚҚни чиқариш тўғрисидаги қарорнинг бир нусхаси рўйхатга ўтказувчи органда қолади, бир нусхаси эмитентга берилади ва АҚҚ чиқарилишини тасдиқловчи ҳужжатлар илова қилинган бир нусхаси Қимматли қоғозлар марказий депозитарийсига тақдим этилади. Агар АҚҚ бўйича қарорнинг нусхалари матнида номувофиқлик мавжуд бўлса, рўйхатга олувчи органда сақланадиган ҳужжат матни устунликка эга бўлади.

4. АҚҚни жойлаштириш тартиби

4.1. Акциядорлик жамияти томонидан акцияларга айирбошланадиган қимматли қоғозларни жойлаштиришда эълон қилинган акциялар сони ушбу қимматли қоғозларнинг муомала муддати давомида айирбошлаш учун зарур бўлган миқдордан кам бўлмаслиги керак.

4.2. Акциядорлик жамияти қимматли қоғозлар эгаларининг розилигисиз жамият томонидан жойлаштирилган АҚҚга айирбошланиши мумкин бўлган акциялар билан берилган ҳуқуқларни чеклаш тўғрисида қарор қабул қилишга ҳақли эмас.

4.3. Акциядорлик жамияти АҚҚни жойлаштиришни очиқ ва ёпиқ обуна орқали амалга ошириш ҳуқуқига эга.

4.5. Қонунчилик ҳужжатларида акциядорлик жамияти томонидан АҚҚни мажбурий жойлаштириш ҳолатлари очиқ обуна орқали белгиланиши мумкин.

(4.5-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 ноябрдаги 20-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3338, 30.11.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.11.2021 й., 10/21/3338/1117-сон)

4.6. Акциядорлик жамиятининг оддий овоз берувчи акцияларини АҚҚга айирбошлаш орқали жойлаштириш бундай қимматли қоғозларни жойлаштириш тўғрисидаги қарорда белгиланган тартибда амалга оширилади.

4.7. Акциядорларнинг умумий йиғилиши қарорида ёки жамият уставида АҚҚни жойлаштириш усуллари тўғрисидаги масалалар бўйича (очиқ ёки ёпиқ обуна) кўрсатмалар мавжуд бўлмаса, жойлаштириш фақатгина очиқ обуна орқали амалга оширилади. Жамият уставида ёки акциядорлар умумий йиғилиши қарорида АҚҚни жойлаштириш тартиби тўғрисидаги йўриқнома бўлмаса, фақат очиқ обуна орқали амалга оширилади.

4.8. Акциядорлик жамиятлари АҚҚни жойлаштиришни чиқариш тўғрисидаги қарорда кўрсатилганидан кам бўлмаган нархда амалга ошириши шарт.

4.9. Жамият уставида, жамият томонидан нақд пул маблағлари билан тўланадиган АҚҚни жойлаштиришда, овоз берувчи акция эгалари-акциядорлар уларни олишда имтиёзли ҳуқуққа эга бўладилар. Акциядор, шу жумладан акциядорлар умумий йиғилишида қарши овоз берган ёхуд унда иштирок этмаган акциядор АҚҚни сотиб олишда ўзига тегишли шу турдаги акцияларнинг сонига мутаносиб бўлган миқдорда имтиёзли сотиб олиш ҳуқуқига эга.

4.9.1. АҚҚларни имтиёзли сотиб олиш ҳуқуқидан фойдаланмаслик тўғрисидаги, шунингдек ушбу қарорнинг амал қилиш муддати тўғрисидаги қарор акциядорлар умумий йиғилишида қатнашаётган овоз берувчи акция эгаларининг кўпчилик овози билан акциядорлар умумий йиғилиши томонидан қабул қилиниши мумкин. Бунда, бундай қарорнинг амал қилиш муддати ушбу қарор қабул қилинган вақтдан бошлаб бир йилдан ортиқ бўлиши мумкин эмас.

4.10. Акциядорлик жамияти АҚҚлар чиқарилиши давлат рўйхатидан ўтказилган кундан бошлаб ўн кун ичида оммавий ахборот воситалари орқали АҚҚларни имтиёзли сотиб олиш ҳуқуқига эга бўлган ўз акциядорларига (агар ушбу жамият уставида назарда тутилган бўлса) АҚҚни чиқариш тўғрисида қарор қабул қилган жамият бошқарув органи томонидан белгилаган жойлаштириш баҳоси бўйича уларда мавжуд бўлган акцияларнинг сонига мутаносиб равишда тенг шартларда таклиф қилиши шарт.

4.10.1. Хабарнома матнида жойлаштирилаётган АҚҚлар миқдори, уларни жойлаштириш нархи, ҳар бир акциядор сотиб олиш ҳуқуқига эга бўлган АҚҚ сонини аниқлаш тартиби, акциядорларнинг ушбу ҳуқуқини амалга ошириш муддати ва тартиби тўғрисидаги маълумотлар кўрсатилиши керак.

Имтиёзли ҳуқуқнинг амал қилиш муддати хабарнома эълон қилинган кундан бошлаб ўн кундан кам ва ўттиз кундан ортиқ бўлмаслиги керак.

4.10.2. Имтиёзли ҳуқуққа эга бўлган акциядор акциядорлик жамиятига акциядорнинг исми (номи) ва яшаш жойи (жойлашган жойи)ни ўз ичига олган АҚҚни сотиб олиш тўғрисида ёзма ариза юбориш орқали ўзининг имтиёзли ҳуқуқини тўлиқ ёки қисман амалга ошириш ҳуқуқига эга. Бундай ариза ушбу имтиёзли ҳуқуқнинг амал қилиш муддати давомида жамиятга топширилган бўлиши керак.

5. АҚҚлар муомаласининг ўзига хос хусусиятлари
Айирбошланадиган имтиёзли акциялар

5.1. Имтиёзли акцияларни оддий акцияларга айирбошлаш муддати чиқариш тўғрисидаги қарорда белгиланади ва айирбошланадиган имтиёзли акциялар чиқарилганидан пайтдан бошлаб 2 йилдан кам бўлиши мумкин эмас.

5.2. Агар жамиятнинг уставида ушбу турдаги акцияларни оддий акцияларга айирбошлаш имконияти назарда тутилган бўлса, жамиятнинг устави билан муайян турдаги имтиёзли акциялар бўйича овоз бериш ҳуқуқи назарда тутилиши мумкин. Шу билан бирга бундай имтиёзли акцияларнинг эгаси тегишли имтиёзли акцияларини айирбошлаши мумкин бўлган оддий акциялар бўйича овозлар сонидан ошмайдиган овозлар сонига эгалик қилади.

5.3. Айирбошланадиган имтиёзли акциянинг эгаси оддий имтиёзли акция эгаси учун амалдаги қонунчиликда назарда тутилган барча ҳуқуқларга эга.

Айирбошланадиган облигациялар

5.4. Облигацияларни оддий акцияларга айирбошлаш муддати чиқарилиш тўғрисидаги қарорда белгиланади ва айирбошланадиган имтиёзли акциялар чиқарилган пайтдан бошлаб 1 йилдан кам бўлиши мумкин эмас.

5.5. Айирбошланадиган облигацияларни сўндириш учун профессионал иштирокчи уларни АҚҚ эгасидан олган кундан бошлаб 2 кун ичида эмитентга топшириши шарт.

5.6. Айирбошланадиган облигациянинг эгаси оддий облигация эгаси учун амалдаги қонунчиликда назарда тутилган барча ҳуқуқларга эга.

6. Якунловчи қоидалар

6.1. АҚҚни биринчи эгаларига сотувни амалга оширувчи профессионал иштирокчи ҳар бир харидорга мазкур қимматли қоғозларни сотиб олиш ва муомаласи шартлари билан ушбу қимматли қоғозларни сотиб олиш пайтига қадар танишиш имкониятини таъминлаши шарт.

6.2. Агентлик қимматли қоғозлар муомаласи тўғрисидаги амалдаги қонунчилик ҳужжатлари ва мазкур Низомнинг бузилишига йўл қўймаслик мақсадида рўйхатга олинган АҚҚ эмиссияси устидан жорий назоратини таъминлайди. Агентлик эмитентлар ёхуд эмитентлар билан шартнома асосида ҳаракат қилувчи профессионал иштирокчилар томонидан қонунчилик ҳужжатлари ёки ўрнатилган чиқариш тартиблари бузилганда АҚҚ харидорларининг шикоят ва норозиликларини қабул қилади.

(6.2-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 ноябрдаги 20-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3338, 30.11.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.11.2021 й., 10/21/3338/1117-сон)

6.3. Эмитент ва АҚҚ эгаси Агентликка белгиланган муддатда АҚҚнинг чиқарилиши (муомаласи) ҳолати юзасидан сўралган маълумотни тақдим этишлари шарт.

6.5. Айирбошлаш ҳуқуқи АҚҚни чиқариш тўғрисидаги қарорда кўрсатилган муддат мобайнида фойдаланилмаган тақдирда АҚҚ турига мувофиқ оддий қимматли қоғозларга айлантирилади.

6.6. Мазкур Низом талабларини бажармаганлик, тўлиқ ва/ёки ўз вақтида бажармаганлик учун, шу билан бирга амалдаги қонунчилик ҳужжатлари бузилган тақдирда АҚҚ эмитенти ёки эмитент билан шартнома асосида ҳаракат қилувчи профессионал иштирокчи қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

(6.6-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 ноябрдаги 20-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3338, 30.11.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.11.2021 й., 10/21/3338/1117-сон)

1-ИЛОВА

Айирбошланадиган қимматли қоғозларни айирбошлаш қийматини ҳисоблаш тартибини аниқлаш бўйича

ТАВСИЯЛАР

1. Асосий қоидалар

1.1 Мазкур тавсиялар айирбошланадиган қимматли қоғозларни жойлаштириш ва айирбошланадиган қимматли қоғозлар эмитентлари учун айирбошлаш қийматини ҳисоблаш тартибини аниқлаштириш мақсадида ҳамда уларни муомала тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ ишлаб чиқилган.

1.2. Мазкур тавсиялар учун қуйидаги тушунчалар қўлланилади:

айирбошлаш қиймати — айирбошлаш даражаси ва акцияларнинг бозор қийматига тенг бўлган кўрсаткич;

айирбошлаш даражаси — айирбошлаш предмети бўлган қимматли қоғоз (акция) нинг муомаладаги нархига 1 АҚҚ номинал қийматига бўлиш йўли билан ҳисобланган коэффициент;

муомаладаги нарх — айирбошлаш вақтида АҚҚни таъминлаш учун чиқарилган битта қимматли қоғози сотиб олиниши мумкин бўлган нарх;

айирбошлаш даври — бу АҚҚни оддий акцияларга айирбошлаш мумкин бўлган давр.

2. Айирбошлаш нархини ҳисоблаш

2.1. АҚҚнинг номинал қиймати эмитент АҚҚ чиқариш тўғрисидаги қарорида белгиланади.

2.2. Биринчи АҚҚни айирбошлаш қиймати 1 акциянинг айирбошлаш даражасига бозор қиймати маҳсулотига тенг.

СК = РСА х УК, бу ерда:

СК — айирбошлаш қиймати;

РСА — акциянинг бозор қиймати;

УК — айирбошлаш даражаси;

2.3. Айирбошлаш даражаси номинал қиймати 1 АҚҚни айирбошлаш предмети бўлган қимматли қоғозлар (акциялар) муомаласига бўлиш йўли билан аниқланади.

УК = Н/ЦО, бу ерда:

Н — 1 АҚҚнинг номинал қиймати;

ЦО — муомаладаги нарх.

2.4. Айирбошлаш предмети бўлган қимматли қоғозлар (акциялар) муомаласининг дастлабки нархи чиқариш тўғрисидаги қарорда кўрсатилади ва у акциядорлик жамиятининг қарори ёки уставида белгиланган тартибда ўзгариши мумкин.

2.5. Профессионал иштирокчи айирбошлашни амалга ошириши зарур яъни оддий акцияларни АҚҚга ўтказиш ва АҚҚ эгасининг ДЕПО ҳисоб варағига АҚҚни чиқариш тўғрисидаги қарорда белгиланган муддатда ўтказиш.

Айирбошлашнинг тахминий ҳисоб-китоби (чиқариш тўғрисидаги қарорда кўрсатилган):

Айирбошлаш учун ариза қабул қилинган сана		Муомаладаги нарх
С «__»___________ (айирбошлаш муддати бошланиши)	«__»___________ бўйича	15% номиналдан*
С «__»	«__»___________ бўйича	19% номиналдан
С «__»______________	«__»___________ бўйича	23% номиналдан
С «__»______________	«__»___________ бўйича	27% номиналдан
С «__»	«__»___________ бўйича	30% номиналдан
С «__»	«__»___________ бўйича	35% номиналдан
С «__»	«__»___________ бўйича	40% номиналдан
С «__»	«__»____________бўйича_ (айирбошлаш санаси тугайдиган сана)	50% номиналдан

7-ИЛОВА

‎	‎____________________________ ^{‎(Эмитентнинг номи)}
‎‎‎АРИЗА‎ Мен, ___________________________________________________________________________ (фамилия, исми, шарифи, юр. реквизитлари ёки манзили)
‎‎Қуйидаги айирбошланадиган қимматли қоғозларни (АҚҚ) сотиб олмоқчиман ‎ ‎АҚҚ тури ________________________ ‎Миқдори _________________________дона ‎Сумма ________ сўм. ‎ ‎Тўлов тўғрисидаги тўлов ҳужжатининг нусхаси илова қилинади.
«___» _____________ 20__й. ‎	‎________________________________ ‎(имзо) ‎ ‎