Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Oldingi tahrirga qarang.
Taʼlim muassasalari uchun matbaa mahsulotlari xavfsizligi talablarini belgilashning texnik reglamentini tasdiqlash toʻgʻrisida
(qaror nomi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
Bugungi kunda darslik va oʻquv-metodik majmualar sifatiga qoʻyilayotgan talablarning ortishi ularni yaratish jarayoniga matbaa sohasining soʻnggi yutuqlarini qoʻllash, oʻquvchilarning hayoti va sogʻligʻi uchun xavfsiz, foydalanish uchun qulay boʻlgan matbaa mahsulotlarini ishlab chiqarish, ushbu faoliyatni texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarni qayta koʻrib chiqish zaruratini yuzaga keltirmoqda.
“Texnik jihatdan tartibga solish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekistonning yangi taraqqiyot davrida taʼlim-tarbiya va ilm-fan sohalarini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2020-yil 6-noyabrdagi PF-6108-son Farmoniga muvofiq maktabgacha, umumiy oʻrta va oʻrta maxsus hamda professional taʼlim sohasida foydalaniladigan matbaa mahsulotlarining xavfsizligiga qoʻyiladigan talablarni belgilash, foydalanuvchilarning hayoti va sogʻligʻini saqlash, atrof muhitni muhofaza qilish, shuningdek, nashr etilayotgan darsliklar va oʻquv-metodik majmualarning matbaa sifatini ilgʻor xorijiy tajriba asosida yanada oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 6-noyabrdagi PF-6108-son Farmoni 1-bandiga muvofiq dunyo miqyosidagi bugungi keskin raqobatga bardosh bera oladigan milliy taʼlim tizimini yoʻlga qoʻyish, darslik va oʻquv qoʻllanmalarini zamon talablari asosida takomillashtirish, ularning yangi avlodini yaratish, oʻquv dasturlari va standartlarini optimallashtirish Oʻzbekistonning yangi taraqqiyot davrida taʼlim-tarbiya va ilm-fan sohalarini yanada rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlaridan biri etib belgilanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.
Oldingi tahrirga qarang.
2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Taʼlim muassasalari uchun matbaa mahsulotlari xavfsizligi talablarini belgilashning texnik reglamenti 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin va ushbu qaror rasman eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy oʻtgandan soʻng amalga kiritilsin:
(2-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
maktabgacha, umumiy oʻrta va oʻrta maxsus hamda professional taʼlim sohasida foydalaniladigan matbaa mahsulotlarining xavfsizligiga qoʻyiladigan talablar;
yozuv uchun moʻljallangan matbaa mahsulotlariga qoʻyiladigan xavfsizlik talablari;
oʻquv nashrlari va qoʻshimcha taʼlim uchun nashrlar xavfsizligiga qoʻyiladigan talablar;
yozuv uchun matbaa mahsulotlari, oʻquv nashrlari va qoʻshimcha taʼlim nashrlarini qadoqlashga doir talablarni belgilash;
matbaa mahsulotini identifikatsiyalash, namunalarni tanlash va nazorat qilish uslublari.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 2-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari ushbu qaror rasman eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy oʻtgandan soʻng oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
4. Xalq taʼlimi vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi hamda Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi huzuridagi Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi ushbu qarorning maqsadi, mazmun-mohiyati va ahamiyati toʻgʻrisida aholi, shuningdek, tadbirkorlik subyektlari keng xabardor qilinishini taʼminlasin.
5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — turizm va madaniy meros vaziri A.A. Abduhakimov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2022-yil 28-dekabr,
726-son
Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 28-dekabrdagi 726-son qaroriga
1-ILOVA
1-ILOVA
Oldingi tahrirga qarang.
Taʼlim muassasalari uchun matbaa mahsulotlari xavfsizligi talablarini belgilashning
TEXNIK REGLAMENTI
(1-ilova nomi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
1-bob. Umumiy qoidalar
Oldingi tahrirga qarang.
1-§. Texnik reglamentning maqsadi va qoʻllanish sohasi
(1-paragraf Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
Oldingi tahrirga qarang.
1. Mazkur Reglament maktabgacha, umumiy oʻrta va oʻrta maxsus hamda kasbiy taʼlim (keyingi oʻrinlarda — OʻMKT) sohasida foydalaniladigan matbaa mahsulotlarining xavfsizligiga qoʻyiladigan talablarni belgilaydi.
(1-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
Ushbu Reglament foydalanuvchilarning hayoti va sogʻligʻini saqlash, atrof-muhitni muhofaza qilish, shuningdek, isteʼmolchilarning chalgʻishiga olib keluvchi harakatlarning oldini olish maqsadida ishlab chiqilgan va matbaa mahsulotlarining quyidagi turlari uchun taalluqli hisoblanadi:
a) yozuv uchun matbaa mahsulotlari:
maktab daftarlari;
umumiy daftarlar;
kundalik reyting daftarlari;
rasm chizish uchun daftar va albomlar;
boʻyash uchun albomlar;
b) oʻquv nashrlari:
darsliklar;
oʻquv qoʻllanmalari;
oʻquv-metodik majmualar (oʻqituvchi uchun metodik qoʻllanmalar, praktikumlar);
amaliy qoʻllanmalar (mashq daftari, husnixat daftari, oʻquvchilar uchun ish daftari, masalalar toʻplami albomi, ijodiy vazifalar uchun daftarlar);
Oldingi tahrirga qarang.
(1-bandning “v” kichik band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qaroriga asosan chiqarilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(1-bandning uchinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qaroriga asosan chiqarilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
Nashr huquqi (litsenziya, franshiza va boshqa kelishuv) asosida Oʻzbekistonda chop etiladigan xorijiy nashrning texnik parametrlari oʻzgarishsiz qoldirilishi mumkin.
2-§. Asosiy tushunchalar
2. Ushbu Reglamentda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
matnning koʻrinishi — qogʻozning sifati (oqligi, noshaffofligi, silliqligi, zichligi, ogʻirligi) hamda bosma sifati (terish belgisi va fonning kontrastligi, boʻyoqning toʻyinganligi va mustahkamligi);
zararli moddalar — mahsulotdan foydalanish vaqtida, mahsulot ishlab chiqarilgan materialda ruxsat etilgan konsentratsiyalar miqdoridan (keyingi oʻrinlarda — REKM) yuqori miqdorda mavjud boʻlganda foydalanuvchining sogʻligʻi uchun salbiy oqibatlarni keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan kimyoviy moddalar;
mahsulotni muomalaga chiqarish — ishlab chiqaruvchi, sotuvchi yoki xorijiy ishlab chiqaruvchi funksiyasini bajaruvchi shaxsning omborxonasidan joʻnatiladigan yoki omborxonaga joylanmasdan yuklanadigan yoxud Oʻzbekiston Respublikasi hududida sotish uchun import qilinadigan mahsulot;
gigiyenik xavfsizlik talablari — nashrning turi, bir vaqtda oʻqiladigan matnning hajmi va mahsulotdan foydalanuvchining yoshiga bogʻliq holda matbaa mahsulotlari, shriftli bezatish parametrlari va matnlarni bezatish usullariga qoʻyiladigan talablar;
makulatura — qogʻoz va kartondan tayyorlangan, mahsulot sifatida xizmat muddatini oʻtagan qogʻoz sanoati chiqindilari;
yot moddalar — oʻquvchi sogʻligʻi va matbaa mahsulotining sifatiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan ifloslanishlar, turli qoldiqlar, dogʻlar va shu kabi matbaa mahsuloti tarkibi uchun begona qoʻshilmalar;
shriftning meʼyoriy yozilish shakli — bu garnituraga bogʻliq holda tegishlicha 66,5 % dan 78 % gacha boʻlgan shrift (ochko) enining uning balandligiga nisbati;
optik zichlik — shaffof obyektlar tomonidan yorugʻlikning susaytirilishi yoki noshaffof obyektlar tomonidan qaytarilishi oʻlchovi. Bu oʻtkazish (qaytarish) koeffitsiyentiga teskari boʻlgan kattalikning oʻnli logarifmi;
asl nusxa — maket — har bir sahifasi chop etiladigan nashrning tegishli sahifasiga toʻla mos keladigan nashr (kitob) asl nusxasi;
matbaa materiallari — qogʻoz, karton, yelimlovchi materiallar, matbaa boʻyogʻi, laminatsiya uchun plyonka va b.;
mahsulotdan foydalanuvchilar — mazkur Reglamentning obyekti boʻlgan mahsulotlardan foydalanuvchi taʼlim muassasalari oʻquvchilari;
mahsulotni sotib oluvchi — mahsulotni sotib olmoqchi boʻlgan yoki sotib olgan jismoniy yoki yuridik shaxs;
oʻqishga qulaylik — bosma belgilar (shrift oʻlchami), garnitura (shrift rasmi) va bosma boʻyoqlar rangi, terish sahifasi formati va sahifada joylashuv tavsifi (qator uzunligi, qatorlararo masofa — interlinyaj, hoshiya oʻlchami), shrift sigʻimi (terish zichligi)ning oʻqish vaqtida koʻrishga taʼsiri;
kimyoviy xavfsizlik — mahsulotning holati boʻlib, bunda foydalanuvchining sogʻligʻiga zarar yetkazilishi yoki kimyoviy moddalar konsentratsiyasining oshishi tufayli uning sogʻligʻiga xavf solinishi bilan bogʻliq xavf-xatar mavjud boʻlmasligi;
birlashgan oʻquv nashrlari — ikkita sinf uchun moʻljallangan nashrlar;
CMYK — (Cyan — koʻk, Magenta — qirmizi, Yellow — sariq, Keu yoki Black — qora ranglar kombinatsiyasi). Matbaa sohasida koʻp rangli tasvirlar uchun ushbu toʻrt xil boʻyoqdan foydalaniladi. Ularning aralashuvidan tabiatda bor barcha ranglar hosil qilinadi. CMYKdan foydalangan holda kollaj yoki kompozitsion tasvirlar, illustratsiya va turli dizayn elementlari aks ettiriladi;
bl/kv — belgi kvadrat. Bu matn sahifasida 18,048 mm uzunlikda nechta terish belgisi mavjudligini bildiradi.
2-bob. Yozuv uchun moʻljallangan matbaa mahsulotlariga qoʻyiladigan xavfsizlik talablari
1-§. Sanitariya-kimyoviy koʻrsatkichlarga qoʻyiladigan talablar
3. Yozuv uchun moʻljallangan matbaa mahsulotlarini ishlab chiqarishda qoʻllaniladigan matbaa materiallari ularning sogʻliq uchun xavfsizligini tasdiqlovchi sanitariya-epidemiologik xulosalarga ega boʻlishi kerak.
4. Yozuv uchun moʻljallangan matbaa mahsulotlari kimyoviy xavfsizlik talablariga toʻliq javob berishi va ushbu Reglamentga 1-ilovada keltirilgan koʻrsatkichlardan oshadigan miqdorda model (havoli va suvli) muhitga zararli moddalar chiqarmasligi kerak.
2-§. Asosiy koʻrsatkichlar
5. Yozuv uchun moʻljallangan matbaa mahsulotlarining koʻrsatkichlari ushbu Reglamentga 2-ilovadagi Yozuv uchun matbaa mahsulotlarining parametrlarida keltirilgan talablarga muvofiq boʻlishi kerak.
Gazeta qogʻozi va yaltiroq (boʻrlangan) qogʻozlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi, qayta foydalanish uchun moʻljallanmagan bosma mahsulotlar (imtihon biletlari, topshiriqli kartochkalar, test savollari, krossvordlar va shu turdagilar) bundan mustasno.
Yozuv uchun moʻljallangan matbaa mahsulotlarining muqovasida rangli rasm, kollaj yoki kompozitsion tasvir, illustratsiya va dizayn elementlarini hosil qilishda toʻrt xilgacha rangli boʻyoq (CMYK)dan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
6. Muqova uchun — daftar muqova qogʻozi, shuningdek, silliqligi, mexanik zichligi va yelimlanish darajalari boʻyicha mos keladigan boshqa turdagi muqova qogʻozlaridan foydalaniladi. Hajmi 24 varaq va undan yuqori boʻlgan maktab daftarlarining muqovalari uchun bogʻlovchi (pereplyot) va boshqa materiallardan foydalanishga ruxsat beriladi.
7. Yozuv daftarlaridagi chiziqlarning joylashishiga qarab ularning quyidagi turlari belgilanadi:
1,2 — bitta gorizontal chiziq;
3 — turli intensivlikdagi ikkita gorizontal chiziq;
4 — siyrak uchraydigan qiya chiziqli turli intensivlikdagi ikkita gorizontal chiziq.
Katakli daftarlar uchun quyidagi chiziq parametrlari belgilanadi:
5 — 5x5 mm ±0,05 oʻlchamli katak;
6 — 7x7 mm ±0,05 oʻlchamli katak.
Ushbu Reglamentning oltinchi va yettinchi bandlarida belgilangan koʻrsatkichlardan farqlanish darajasi bir sahifada 1,5 mm dan oshmasligi kerak.
8. Maktab daftarlarining chiziqlari va hoshiyalar oʻlchamlari ushbu Reglamentga 3-ilovada koʻrsatilgan talablarga toʻliq javob berishi kerak.
9. 12 varaqli maktab daftarlari ushbu Reglamentning yettinchi bandida koʻrsatilgan 1, 2, 3, 4, 5, 6-turdagi chiziqlardan foydalangan holda, 18 va 24 varaqli hamda undan yuqori boʻlgan daftarlar — 2 va 5 turdagi chiziqlar bilan tayyorlanishi kerak.
Asosiy chiziqlar rangi — binafsharang, yashil, havorang, kulrang hamda yon hoshiya chiziqlari — qizil rangda boʻlishi kerak.
Qatorlarda chiziqlarning uzilishi, boʻyoqlarning turlicha toʻyinganlikda boʻlishi va chaplanishi, bosiluvchi elementlarning yuzada aks etmasligi, yon hoshiyalarsiz chop etilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Tutash ichki va keyingi betlarning gorizontal chiziqlari bir-biriga mos tushishi kerak. Chiziqlar orasidagi chegaraviy farqlanish 2,0 mm dan oshmasligi kerak.
10. Kundalik reyting daftarlari Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi bilan kelishilgan namuna — etalonga muvofiq chop etilishi kerak.
11. Rasm chizish daftari va albomlar tayyorlanadigan qogʻozda belgilangan meʼyorlardan ortiq yot moddalar boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Rasm chizish daftari va albomlar tayyorlanadigan qogʻozda 1 m2 da maydoni 0,5 mm2 gacha boʻlgan yot moddalar soni 100 tagacha boʻlishi mumkin, maydoni 0,5 mm2 dan yuqori boʻlgan yot moddalar boʻlishiga ruxsat etilmaydi.
12. Boʻyash uchun albomlarda rasm elementlarining minimal chiziqli oʻlchamlari 0,5 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
13. Yozuv uchun moʻljallangan matbaa mahsulotlarining chetlari tekis kesilgan boʻlishi, qirralarida yorilish, dogʻlar, yirtilgan va bukilgan joylar, gʻijimlar, xira chiziqlar, halqalarning koʻtarilib yoki tushib qolishi, mahsulot koʻrinishini yomonlashtiradigan boshqa kamchiliklar boʻlmasligi kerak.
14. Yozuv uchun moʻljallangan matbaa mahsulotlariga quyidagilarni joylashtirishga ruxsat etiladi:
birinchi sinf oʻquvchilari daftari muqovasining birinchi va toʻrtinchi betlarida Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi bilan kelishilgan holda maʼlumotnoma materiallar beriladi.
Bunda muqovaning birinchi betida ijtimoiy-gumanitar fanlar, matematika, tabiiy va texnik fanlar rivojiga hissa qoʻshgan olimlar, buyuk mutafakkirlar, davlat arboblari, yozuvchi va shoirlarning portretlari, ular toʻgʻrisida tasdiqlangan qisqacha maʼlumot, allomalarning ijodi va kashfiyotlari, hikmatli soʻzlari, mamlakatimizning qadimiy va zamonaviy shaharlari, tarixiy obidalar va zamonaviy inshootlar tasvirlaridan;
muqovaning toʻrtinchi sahifasida maʼlumotnoma materiallar, alifbo, Davlat madhiyasi, tarixiy sanalar va imlo qoidalari, Pifagor jadvali, muammoli topshiriqlar, turli oʻlchov birliklari, misol va vazifalarni yechish uchun namunalar, shuningdek, maxsus QR yoki shtrix kodlardan foydalanish tavsiya etiladi.
15. Yozuv uchun moʻljallangan matbaa mahsulotlarining muqovalarida milliy maʼnaviyatimiz, qadriyatlarimiz, anʼana va urf-odatlarimizga zid hamda yosh avlod ongi, bilim doirasi va dunyoqarashiga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi, shuningdek, reklama tavsifidagi maʼlumot (tasvir)larni joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Oldingi tahrirga qarang.
3-bob. Oʻquv nashrlari xavfsizligiga qoʻyiladigan talablar
(3-bobning nomi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
1-§. Sanitariya-kimyoviy koʻrsatkichlarga qoʻyiladigan talablar
16. Oʻquv nashrlari kimyoviy xavfsizlik talablariga javob berishi va model (havoli va suvli) muhitga ushbu Reglamentga 1-ilovada keltirilgan koʻrsatkichlardan oshadigan miqdorda zararli moddalar chiqarmasligi kerak.
2-§. Asosiy koʻrsatkichlar
Oldingi tahrirga qarang.
17. Oʻquv nashrlari hamda oʻqituvchilar uchun metodik qoʻllanmalar parametrlari ushbu Reglamentga 4-ilovada keltirilgan talablarga javob berishi kerak.
Oʻquv nashrlarini ishlab chiqarishda faqat ushbu maqsadlar uchun moʻljallangan qogʻozdan, shu jumladan ofset, tipografik, kitob-jurnal, mashinada yengil boʻrlangan (Machine Finished Coated) va shunga oʻxshash turdagi qogʻozlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Oʻquv nashrlarini ishlab chiqarishda gazeta qogʻozi va yaltiroq (toʻliq boʻrlangan) qogʻozdan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Quyidagilarga:
oʻquv nashrlarining muqovasini ishlab chiqarishda yaltiroq (toʻliq boʻrlangan) qogʻozdan foydalanishga;
qayta foydalanish uchun moʻljallanmagan bosma mahsulotlarni (imtihon biletlari, topshiriqli kartochkalar, test savollari, krossvordlar va shu turdagilar) ishlab chiqarishda gazeta qogʻozi va yaltiroq (toʻliq boʻrlangan) qogʻozlardan foydalanishga;
Oldingi tahrirga qarang.
oʻquv nashrlarning muqovalari va matnida rangli rasm, kollaj yoki kompozitsion tasvir, illustratsiya va dizayn elementlarini hosil qilishda toʻrt xilgacha rangli boʻyoqlar (CMYK)dan foydalanishga ruxsat etiladi.
(17-bandning yettinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
18. Yosh toifasiga qarab nashrlar:
1 — 4-sinflar;
5 — 9-sinflar;
Oldingi tahrirga qarang.
10-11-sinflar hamda OʻMKTga moʻljallanadi.
(18-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
19. Nashr vazni (darsliklar uchun):
Oldingi tahrirga qarang.
1 — 4-sinflar uchun 400 (± 10 foiz) g dan;
(19-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
Oldingi tahrirga qarang.
5-6-sinflar uchun 500 (± 10 foiz) g dan;
(19-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
7 — 9-sinflar uchun 500 (± 10 foiz) g dan;
10-11-sinflar hamda OʻMPT uchun 600 (± 10 foiz) g dan oshmasligi kerak.
Nashrning ogʻirligini 10 foizdan koʻp boʻlmagan miqdorda oshirishga ruxsat beriladi. Ogʻirligi 600 g dan yuqori nashrlar faqat kutubxonada foydalanishga moʻljallanadi.
20. Taqdim qilish tavsifi va bir vaqtda oʻqish uchun moʻljallangan axborot materialining hajmiga hamda oʻzlashtirilishga qarab oʻquv fanlari boʻyicha nashrlar quyidagilarga ajratiladi:
gumanitar: alifbo, ona tili, jamiyatshunoslik, atrofimizdagi olam, adabiyot, lingvistika (tilshunoslik: oʻzbek va xorijiy tillar), hayotiy faoliyat xavfsizligi asoslari, estetik sikl fanlari, jismoniy tarbiya, mehnat taʼlimi, chaqiriqqacha tayyorlash va h.k., ijtimoiy (jamiyat) fanlar: tarix, davlat huquqi, mantiq, psixologiya va h.k.;
tabiiy: fizika, kimyo, geografiya, biologiya, astronomiya va h.k.;
formal: matematika, algebra, informatika va h.k.;
oʻrta maxsus va professional taʼlim uchun maxsus fanlar.
Oldingi tahrirga qarang.
(21-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(22-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
3-§. Shriftli bezatishga qoʻyiladigan talablar
23. Oʻquv nashrlarining asosiy dizayn elementlariga (garnitura, shrift oʻlchami, qatorning uzunligi va boshqa koʻrsatkichlar) qoʻyiladigan gigiyenik talablar bolalarning yosh toifalari, xususan, koʻrish analizatorning rivojlanish xususiyatlari bilan belgilanadi. Oʻqish paytida koʻrish yuklamasining kattaligi koʻrish va qulay oʻqiluvchanlik sharoitlariga bogʻliq.
24. Nashr asl nusxa — maketini yaratishda turli xil kompyuter va dasturiy taʼminotlardan foydalanilishi tufayli matbaa mahsulotlaridagi matn shrifti oʻlchamlari mutlaq oʻlchamda — mm va Reglamentga 5-ilovaga muvofiq nisbiy oʻlchamlarda — kegllarda beriladi.
25. Mashq va ish daftarlarida oʻquvchi tomonidan vazifalarning bajarilishi uchun har bir sahifada kamida 30 foiz boʻsh joy ajratiladi.
Oldingi tahrirga qarang.
26. Umumiy oʻrta taʼlim va OʻMKT uchun oʻquv nashrlarida:
a) meʼyoriy yoki keng, yorqin yoki nimqora yoziladigan shriftlar qoʻllanadi;
b) gumanitar fanlar boʻyicha faqat sheʼrlar va soʻz roʻyxatlari uchun matnni ikki ustunda terishga ruxsat etiladi, ustunlar orasidagi masofa esa 12 mm (1 — 4-sinflar), alifboda — 12 mm, ixtisoslashtirilgan maktablar uchun — 16 mm, oʻrta va yuqori sinflar (5 — 11-sinflar) va OʻMKT uchun — 9 mm;
tabiiy fanlar boʻyicha ikki ustunli qilib terish 5-6-sinflar uchun moʻljallangan nashrlarda faqat qoʻshimcha matnlar, 7 — 9-, 10-11-sinflar hamda oʻrta maxsus va kasbiy taʼlim muassasalari uchun asosiy va qoʻshimcha matnlarda ruxsat etiladi. Bunda satr uzunligidan tashqari 10- va 11-ilovalar qayd etilgan talablarga rioya qilinishi shart. Ustundagi satr uzunligi tartibga solinmaydi;
v) ixtisoslashtirilgan maktablar uchun faqat kesma yoki yangi kam kontrastli shriftlar guruhi qoʻllanadi;
g) kimyoviy formulalar asosiy elementlarining shrift oʻlchami qoʻshimcha matn shrift oʻlchamidan kichik boʻlmasligi, formulalar yordamchi elementlarining shrift oʻlchami esa kamida 6 kegl boʻlishi lozim;
yuqori satr formulalarining satrosti elementlari va yuqori satr formulalarining satrusti elementlari orasidagi interliniyajni oshirish 7 — 11-sinflar va OʻMKT uchun kamida 2 punkt boʻlishi kerak;
kimyoviy formulalarni oʻz ichiga olgan matndagi interliniyajni oshirish sahifada bir xil boʻlmasligi mumkin;
d) qoʻllash mumkin emas:
tor yoziladigan shriftlar;
matnning asosiy qismini boʻyoq fonida chop etish (vivorotka);
yozuv, mashq va ish daftarlarida yozish uchun moʻljallangan maydonlarda rangli va kulrang fon;
asosiy va qoʻshimcha matn uchun uchta yoki undan ortiq ustunli terish.
Bunda oq qolip-plashka bilan nashr matnini ajratib koʻrsatishda shriftning yorqinlik darajasi kamida 70 foiz boʻlishi kerak;
e) matnli jadvallarda satr uzunligi tartibga solinmaydi;
j) rasmlar uchun izohlarni yozishda qoʻshimcha matn uchun belgilangan kegldan kam boʻlmagan shrift qoʻllaniladi;
z) koʻrgazmali tasvirlar ostidagi izohli yozuvlarning shrift oʻlchami asosiy matn shrifti oʻlchamidan faqat 2 punkt kichik boʻlishi mumkin.
(26-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
27. Alifboni bezashda:
a) balandligi 18 — 36 keglli shrift, kesma garnitura ishlatiladi;
Oldingi tahrirga qarang.
b) ustunlardagi soʻzlar roʻyxati va ustunlar orasidagi masofa 12 mm dan kam boʻlmagan holatda yoʻl qoʻyiladi;
(27-bandning “b” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 20-maydagi 209-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.05.2023-y., 09/23/209/0290-son)
v) sahifadagi boʻgʻin koʻchirishlar soni 4 tadan oshmasligi kerak;
Oldingi tahrirga qarang.
g) qator uzunligi tartibga solinmaydi;
(27-bandning “g” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 20-maydagi 209-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.05.2023-y., 09/23/209/0290-son)
d) shrift oʻlchami 18 kegl boʻlganda qatorning sigʻimi kirill grafikasi uchun 5,4 dan va lotin grafikasidan foydalanish uchun 6,0 bl/kv dan oshmasligi kerak;
e) alifboning harfga doir sahifasida rasmlarga ajratilgan umumiy maydon kamida 50 foizni, harfdan tashqari qismida kamida 30 foizni tashkil etishi tavsiya etiladi.
28. 1 — 4-sinflar uchun oʻquv adabiyotlarida:
a) kesma yoki yangi kam kontrastli shriftlar guruhlari qoʻllaniladi;
Oldingi tahrirga qarang.
b) 200 belgidan ortiq hajmdagi matn rangli (kulrang) fonda chop etilganda, interlinyaj avto yoki avto + 2 punktga oshirilishi kerak. Bunda shriftlar normal yoki keng, yorugʻ yoki yarim qalin chiziqli boʻlgan “sans-serif” guruhidan tanlanishi lozim;
(28-bandning “b” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
Oldingi tahrirga qarang.
v) soʻzlararo oraliq asosiy matn shrifti balandligining 110 foizdan 150 foizgacha qismini tashkil etishi kerak;
(28-bandning “v” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 20-maydagi 209-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.05.2023-y., 09/23/209/0290-son)
Oldingi tahrirga qarang.
g) 1 — 11-sinflar nashrlaridagi matnlarni ajratib koʻrsatish uchun koʻpi bilan 6 ta rangli boʻyoqlardan, shu jumladan, ularning tuslaridan (10 — 100 foizgacha intensivlikda) foydalanishga ruxsat beriladi, oʻrta maxsus va kasbiy taʼlim muassasalari oʻquvchilariga moʻljallangan nashrlarda esa rangli boʻyoqlardan foydalanish tavsiya etilmaydi
(28-bandning “g” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
Oldingi tahrirga qarang.
d) rasm ostiga yozuv qoʻyish uchun balandligi asosiy matn shrifti balandligidan 4 punktdan koʻp boʻlmagan shriftdan foydalanish tavsiya etiladi;
(28-bandning “d” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 20-maydagi 209-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.05.2023-y., 09/23/209/0290-son)
e) oʻqlari qiya boʻlgan yumaloq harflardan iborat shriftlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi (mediyeval guruhi shriftlari).
1 — 4-sinflar uchun chop etiluvchi matematikaga doir nashrlar uchun qatorning uzunligi minimal 90 mm boʻlganda 14 keglga ruxsat etiladi.
2 — 4-sinflar uchun tabiatshunoslik boʻyicha oʻtkaziluvchi praktikumlarda sigʻimi 7,7 bl/kv dan kam boʻlmagan 12 kegl balandlikdagi shriftdan, matn hajmi 200 belgidan oshmaydigan qoʻshimcha matn uchun 11 kegldan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
1 — 4-sinflar uchun oʻquv nashrlarining matnli bezatilishi mazkur Reglamentga 6-ilovada keltirilgan talablarga javob berishi kerak.
Oldingi tahrirga qarang.
j) 1 — 4-sinf nashrlarida asosiy va qoʻshimcha matn hamda ajratmalar (sarlavhalardan tashqari) uchun shrift bezatishning oltitadan koʻp boʻlmagan farqlanuvchi varianti (kegl yoki garnitura, uning yozuv uslubi, rangli ajratmalarning mavjudligi) qoʻllanishi tavsiya etiladi.
(28-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qaroriga asosan “j” kichik band bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
Oldingi tahrirga qarang.
29. 5 — 9-sinflar, 10-11-sinflar va OʻMKT uchun oʻquv nashrlarida:
(29-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
a) soʻzlararo oraliq asosiy matn shrifti balandligining yarmidan kam boʻlmasligi kerak;
b) matnni ajratib koʻrsatish uchun uchtadan ortiq rangli boʻyoqdan foydalanish mumkin emas;
v) uch yoki undan ortiq ustunlarga soʻz va soʻz birikmalari roʻyxatini joylashtirishga ruxsat beriladi (gumanitar fanlar boʻyicha nashrlarda), xronologik materiallar faqat ustunlar orasidagi masofa 9 mm dan kam boʻlmagan holatda, 6 mm dan kam boʻlmagan ajratuvchi chiziq boʻlganda ruxsat etiladi;
Oldingi tahrirga qarang.
g) koʻrgazmali tasvirlar (grafik, chizma, jadval, diagramma va boshqalar) uchun boʻyoqlar miqdori tartibga solinmaydi. Koʻrgazmali tasvirlardagi yozuvlar uchun shrift oʻlchami kamida 8 kegl boʻlishi lozim.
(29-bandning “g” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
5 — 9-sinflar, 10-11-sinflar va OʻMPT uchun oʻquv nashrlarining matnli bezatilishiga qoʻyiladigan talablar mazkur Reglamentga 7 — 11-ilovalarda keltirilgan.
Oldingi tahrirga qarang.
30. 1 — 4-sinflar uchun oʻquv nashrlarida kartografik yozuvlar uchun shrift kegli 10 dan kam boʻlmasligi, 5 — 9-sinflar uchun — 9 dan kam boʻlmasligi, 10-11-sinflar va OʻMKT uchun — 8 dan kam boʻlmasligi kerak.
(30-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
31. Birlashgan oʻquv nashrlarining matnli qismida 1-2-sinflar uchun kegli 16 boʻlgan shriftdan, 2-3 va 3-4-sinflar uchun 14 dan kam boʻlmagan, 4-5-sinflar uchun 12 dan kam boʻlmagan, 5-sinf va undan yuqori sinflar uchun esa 11 kegldan foydalanishga ruxsat etiladi.
Oldingi tahrirga qarang.
(32-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
33. Birinchi yosh guruhiga doir bolalar uchun nashrlar matnida quyidagilarga yoʻl qoʻyilmaydi:
rangli boʻyoqlar (ajratishlardan tashqari);
shriftni belgilash (vivorotka);
koʻp ustunli terish (sheʼrlardan tashqari);
chizilgan shriftlar (ajratishlardan tashqari).
Ikkinchi toifaga doir nashrlarda rangli fonda rangli boʻyoq bilan bosib chiqarishda matn hajmi 200 belgigacha boʻlganda shriftning kegli kamida 20 boʻlishi kerak.
Sheʼrlar uchun ustunlar orasidagi masofa 12 mm dan kam boʻlmagan ikkita ustunli terishga ruxsat beriladi.
Chizilgan shriftlardan foydalanganda ularning oʻlchamlari — kegli 20 dan kam boʻlmasligi kerak.
Agar asosiy matn shriftining kegli 16 dan kichik boʻlsa, matnni rangli boʻyoqlar bilan ajratishda shriftining kegli 18 dan kam boʻlmasligi kerak.
Nashr sahifasida rasmlarning maydoni 50 foizdan kam boʻlmasligi kerak.
Koʻp boʻyoqli rasmlarda (rangli, kulrang fonda) kesma shriftlardan foydalanish kerak, shrift kegli 18 dan kam boʻlmasligi, sahifadagi matn hajmi 200 belgi yoki undan kamroq boʻlganda 16 kegl ishlatilishi, interlinyaj (qatorlar orasi) 4 punktdan kam boʻlmasligi kerak.
Birinchi yosh guruhi uchun nashrlarning matnli bezatilishiga qoʻyiladigan talablar ushbu Reglamentga 12-ilovada keltirilgan.
34. Ikkinchi yosh guruhidagi bolalar uchun nashrlar matnida quyidagilar qoʻllanilmasligi kerak:
rangli boʻyoqlar;
shriftni belgilash (vivorotka);
koʻp ustunli terish;
chizilgan shriftlar.
Asosiy va qoʻshimcha matnni rangli, kulrang fonda hamda koʻp boʻyoqli tasvirlarni chop etish uchun quyidagi shriftli bezatilishdan foydalanish kerak:
nimqora, meʼyoriy yoki keng toʻgʻri yoziladigan kesma shriftlar;
asosiy matn shriftining kegli 14 punktdan kam boʻlmasligi kerak;
hajmi har bir sahifada 200 belgidan koʻp boʻlmagan qoʻshimcha matn shriftining kegli 12 punktdan kam boʻlmasligi kerak;
shriftni belgilab bosish uchun fonning optik zichligi 0,5 dan kam boʻlmasligi kerak.
Hajmi har bir sahifada 600 belgidan koʻp boʻlgan qoʻshimcha matn uchun asosiy matn uchun belgilangan shrift bezatilishi qoʻllanilishi kerak.
Rasmlar ostidagi yozuvlar uchun 12 punktdan kam boʻlmagan shriftdan foydalanish va ularni rasmning chetidan 4 mm dan kam boʻlmagan masofada joylashtirish tavsiya etiladi.
Nashrda rasmlarining umumiy maydoni 30 foizdan kam boʻlmasligi tavsiya etiladi.
Ikkinchi yosh guruhi uchun nashrlarning matnli bezatilishiga talablar ushbu Reglamentga 13-ilovada keltirilgan.
35. Uchinchi yosh guruhiga doir bolalar nashrlari matnida quyidagilar qoʻllanilmaydi:
shriftni belgilash (vivorotka);
rangli boʻyoqlar;
koʻp ustunli terish.
Birinchi ustunning eng uzun satrining chekkasidan hisoblanganda ustunlar orasidagi masofa kamida 9 mm ni tashkil qilsa, sheʼrlar uchun ikki ustunli matnga ruxsat beriladi.
Rasmlarining umumiy maydoni 30 foizdan kam boʻlmagan birinchi toifa nashrlarida ikki ustunli terishga ruxsat beriladi, bunda sigʻimi kvadrat uchun 9,5 belgidan koʻp boʻlmagan meʼyoriy nimqora toʻgʻri yoziladigan kam kontrastli shriftlardan foydalanilishi kerak.
Hajmi har bir sahifada 1500 belgidan oshmaydigan qoʻshimcha matn va ajratishlar uchun rangli boʻyoqlar va shriftlarni belgilash faqat quyidagicha shriftli bezatishda qoʻllaniladi:
shrift kegli 12 punktdan kam boʻlmaganda;
qator uzunligi 2 1/4 kvadratdan kam boʻlmaganda (ajratishlardan tashqari);
shriftni belgilash uchun fonning optik zichligi 0,5 dan kam boʻlmaganda.
Uchinchi yosh guruhi uchun nashrlarning matnli bezatilishiga qoʻyiladigan talablar ushbu Reglamentga 14-ilovada keltirilgan.
36. Toʻrtinchi yosh guruhidagi bolalar uchun nashrlarning matnli qismida quyidagilarga yoʻl qoʻyiladi:
matnni ajratib koʻrsatishda uchtadan koʻp boʻlmagan rangli boʻyoqlarni qoʻllash;
rangli, kulrang fonda, koʻp boʻyoqli rasmlarda matnni qoʻllashda shriftli bezatilish nimqora yoziladigan 9 kegldan kam boʻlmagan shrift bilan.
Toʻrtinchi yosh guruhi uchun nashrlarning matnli bezaklashga talablar ushbu Reglamentga 15-ilovada keltirilgan.
Oldingi tahrirga qarang.
37. Oʻquv nashrlari turidan qatʼi nazar, quyidagi talablarga javob berishi kerak:
(37-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
nashrda matnli sahifalarning tutash ikki ichki betidagi koreshok hoshiyasi 26 mm dan, sahifada esa 10 mm dan kam boʻlmasligi kerak;
sahifaning hoshiyalarida, koreshoklidan tashqari, sahifadan kamida 5 mm masofada kerakli belgilar, koʻrgazmali rasmlar va hajmi 50 belgidan oshmaydigan matnni joylashtirishga ruxsat beriladi.
Quyidagilarga yoʻl qoʻyilmaydi:
maʼlumotlarning buzilishi yoki yoʻqolishiga olib keladigan, qulay oʻqiluvchanlikni, oʻqish sharoitlarini yomonlashtiradigan nuqsonlar;
toʻliq chop etmaslik (rasm elementlarining yoʻqolishi), moylanish, chaplanib ketish, boʻyoq bilan toʻlgan maydonlar, dogʻlar, tirnalishlar, ikkilangan bosma;
bloklar chetiga yoki ichiga yelimning tegishi orqali sahifalarning bir-biriga yopishib qolishi va ochilish vaqtida matn yoki rasmlarga zarar yetishi;
blok yoki muqovaning deformatsiyasi;
belgilarning shtrixlari noaniq boʻlgan holda matnni bosib chiqarish.
Oldingi tahrirga qarang.
4-bob. Yozuv uchun matbaa mahsulotlari, oʻquv nashrlari nashrlarini qadoqlash
(4-bobning nomi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
1-§. Qadoqlashga doir talablar
38. Yozuv uchun matbaa mahsulotlari va oʻquv nashrlari oʻram qogʻoziga, bogʻlamlarga, qutilarga, gofroqutilarga yoki matbaa mahsulotlarining saqlanishini taʼminlaydigan termokirishuvchan polietilen plyonkalarga oʻralgan boʻlishi kerak.
39. Qadoqdagi bosma mahsulotlarning brutto massasi 30 kg dan oshmasligi kerak.
2-§. Tamgʻalashga doir talablar
40. Matbaa mahsulotlari qadoqlarining tamgʻalanishi mahsulot yoki mahsulotlar guruhi qadogʻiga biriktiriladigan yorliqqa tushiriladi.
Qadoqlarning tamgʻalanishi quyidagi axborotga ega boʻlishi kerak.
mahsulot ishlab chiqarilgan mamlakat;
ishlab chiqaruvchi (sotuvchi yoki xorijiy ishlab chiqaruvchining vakolatli vakili) firma nomi;
ishlab chiqaruvchi (sotuvchi yoki xorijiy ishlab chiqaruvchining vakolatli vakili)ning manzili;
mahsulotning nomi va (yoki) turi (vazifasi);
qadoqdagi mahsulotlar soni (dona);
saqlash sharoitlari;
manipulyatsion belgilar (“Namlikdan asrang”, “Issiqdan himoya qiling”).
41. Mahsulotning tamgʻalanishi ishonchli, tekshiriluvchan va oʻqilishi oson boʻlishi hamda davlat tilida taqdim etilishi kerak.
42. Majburiy sertifikatlanishi kerak boʻlgan tovarlarga nisbatan isteʼmolchiga uning sertifikati toʻgʻrisida maʼlumot taqdim etilishi kerak.
43. Yozish uchun matbaa mahsulotlari quyidagi axborotga ega boʻlishi kerak:
bosmaxona nomi va manzili;
ishlab chiqarilgan sana;
sertifikatlash toʻgʻrisida maʼlumotlar;
asosiy oʻlchamlar;
buyurtma raqami;
varaqlar hajmi;
Oldingi tahrirga qarang.
“Taʼlim muassasalari uchun matbaa mahsulotlari xavfsizligi talablarini belgilashning texnik reglamentiga muvofiq ishlab chiqarilgan” yozuvi.
(43-bandning sakkizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
Oldingi tahrirga qarang.
44. Oʻquv nashrlari quyidagi axborotga ega boʻlishi kerak:
(44-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
muallif (hammualliflar)ning F.I.O;
klassifikatsion indekslar (UOʻK va BBK);
kitobning xalqaro standart raqami (ISBN);
mualliflik huquqi himoyalangani (s) belgisi;
nashrning darslik yoki oʻquv qoʻllanmasi sifatida tasdiqlanishi haqidagi maʼlumotlar;
nashrni yaratishda ishtirok etgan shaxslarning ism-familiyasi;
nashrning chiqqan yili arab raqamlarida “yil” yoki “y.” qisqartmasisiz keltiriladi;
chop etish uchun imzolangan sana;
qogʻoz bichimi va varaq ulushi;
shartli bosma taboqlardagi nashr hajmi;
adadi;
matbaa tashkilotining buyurtma raqami;
noshirning yuridik nomi va uning manzili;
matbaa tashkilotining nomi va uning manzili.
Oldingi tahrirga qarang.
(45-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
5-bob. Matbaa mahsulotini identifikatsiyalash, namunalarni tanlash va nazorat qilish usullari
46. Identifikatsiya deyilganda muayyan mahsulot (yozuv uchun matbaa mahsulotlari, taʼlim muassasalari uchun oʻquv nashrlari)ning xavfsizlik koʻrsatkichlari ushbu Reglament bilan belgilangan talablarga muvofiq kelishi, yaʼni mahsulot nomi, turi (vazifasi)ning aynan oʻxshash ekanligini aniqlash tushuniladi.
47. Mahsulotlar nomi, turi (vazifasi), sifatlari boʻyicha va ularning xavfsizlik koʻrsatkichlari ushbu Reglament bilan belgilangan talablarga muvofiqligini identifikatsiyalash quyidagilar tomonidan amalga oshiriladi:
Oʻzbekiston Respublikasi hududida uni muomalaga kiritayotgan tayyorlovchi (sotuvchi);
mahsulotning muvofiqligini baholash va tasdiqlash maqsadida sertifikatsiyalash boʻyicha tashkilot;
Oʻzbekiston Respublikasi hududida muomalada boʻlgan mahsulotning ushbu Reglament talablariga mos kelishini tekshirishga vakolatli davlat nazorat organi.
48. Yozuv uchun matbaa mahsulotlari va taʼlim muassasalari uchun oʻquv nashrlarini identifikatsiyalash organoleptik va qurilmali usullardan foydalanib amalga oshiriladi:
organoleptik usulda identifikatsiyalash mahsulot nomi va turi (vazifasi)ga koʻra, shuningdek, ushbu Reglamentga muvofiq, aniqlanayotgan mahsulot turiga xos boʻlgan oʻxshashlik va belgilarga qarab oʻtkaziladi;
identifikatsiyalashning qurilmali usulida sinovlar ushbu Reglament talablariga muvofiq oʻtkaziladi.
Taʼlim muassasalari uchun matbaa mahsulotlarini qabul qilib olishda namunalarni tanlab olish meʼyorlari ushbu Reglamentga 16-ilovada keltirilgan.
6-bob. Oʻtish davri
49. Ushbu Reglament qabul qilingan paytdan boshlab uning 1-bandida koʻrsatilgan umumtaʼlim muassasalari uchun matbaa mahsulotlarining turlariga talablarni belgilovchi Oʻzbekiston Respublikasi hududida amal qiluvchi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar ular mazkur Reglamentga muvofiqlashtirilguniga qadar ushbu Reglamentga zid boʻlmagan qismlari qoʻllaniladi.
50. Ushbu Reglament amalga kiritilgunga qadar qonunchilikka koʻra muvofiqligi majburiy tasdiqlanishi kerak boʻlgan taʼlim muassasalari matbaa mahsulotlariga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi milliy sertifikatlash tizimida belgilangan qoidalar qoʻllaniladi.
51. Ushbu Reglament kuchga kiritilgunga qadar taʼlim muassasalari uchun matbaa mahsulotlariga olingan sanitariya-epidemiologik xulosalar va muvofiqlik sertifikatlari ushbu sertifikatlarda belgilangan muddat davomida amal qiladi.
7-bob. Davlat nazoratidan oʻtkazish tartibi
52. Mazkur Reglament talablariga rioya etilishi boʻyicha davlat nazorati Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati va ularning hududiy tashkilotlari, shuningdek, boshqa maxsus vakolatli davlat organlari tomonidan ularning vakolatlari doirasida amalga oshiradi.
8-bob. Chiqindilarni utilizatsiya qilish
53. Ishlab chiqarish chiqindilari, makulaturalarni yigʻish va toʻplash, ularni hisobga olish va xatlovdan oʻtkazish tashkiliy-huquqiy shakli va idoraviy boʻysunuvidan qatʼi nazar, barcha tashkilotlarda amalga oshirilishi kerak.
9-bob. Yakunlovchi qoidalar
54. Ushbu Reglamentni qoʻllashda yuzaga keladigan nizolar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.
55. Mazkur Reglament talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikka muvofiq belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.
Oldingi tahrirga qarang.
Texnik reglamentga
1-ILOVA
1-ILOVA
(1-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
Matbaa mahsulotlarining kimyoviy xavfsizligiga qoʻyiladigan
TALABLAR
|
Zararli moddaning nomi |
Suvli muhitda |
Havo muhitida |
|
Meʼyor, koʻpi bilan |
Meʼyor, koʻpi bilan | |
|
Fenol |
0,05 mg/dm3 |
0,003 mg/m3 |
|
Formaldegid |
0,1 mg/ dm3 |
0,003 mg/m3 |
|
Qoʻrgʻoshin |
0,03 mg/dm3 |
aniqlanmaydi |
|
Rux |
1,0 mg/dm3 |
aniqlanmaydi |
|
Margimush |
0,05 mg/dm3 |
aniqlanmaydi |
|
Xrom (III, IV) |
jami 0,1 mg/dm3 |
aniqlanmaydi |
Oldingi tahrirga qarang.
Texnik reglamentga
2-ILOVA
2-ILOVA
(2-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
Yozuv uchun matbaa mahsulotlarining
PARAMETRLARI
|
Nomlanishi |
Qogʻozning oqligi, % |
Bichimi* (eni va balandligi) |
Qogʻozning zichligi g/m2 |
Varaqlardagi hajmi |
Noshaffoflik, % |
Muqova qogʻozi va biriktirish usuli | |
|
Maktab daftarlari |
1-sinf uchun 3-4, 6-turlarga |
kamida 86 |
170x205±2 mm |
kamida 80,0±3,0 |
12 |
kamida 86 |
muqova uchun 80 g/m2 qogʻoz; ikkita sim halqa bilan biriktiriladi |
|
2-sinf va undan yuqori sinflar hamda OʻMPTlar uchun 1-2, 5-turlarga |
kamida 84 |
kamida 70,0±3,0 |
12, 18,24 |
kamida 84 |
muqova qogʻozi va 70,0 g/m2 dan kam boʻlmagan qogʻoz ikkita sim halqa bilan biriktiriladi | ||
|
Maktab reyting kundaliklari |
kamida 84 |
168x198, 170x205, 145x210, 160x198 mm |
kamida 60,0±3,0 |
40 va 48 |
kamida 84 |
190 g/m2 dan kam boʻlmagan yumshoq muqova uchun ikkita sim halqa bilan, qattiq muqova uchun ip (yoki sim) bilan tikilib yelimlanadi. | |
|
Rasm daftarlar va albomlar |
kamida 93 |
203x288 210x297, 200x290 |
100±5,0 dan 160±7,0 gacha, grafitli qalam bilan chizish uchun kamida 60,0±3,0 |
8, 12, 16, 24, 36, 40 va yuqori |
kamida 84 |
120 — 190 g/m2 dan kam boʻlmagan ikkita sim halqa bilan, varaqlar soni 36 va undan yuqori nashrlar uchun tikmasdan yelimlab mahkamlanadi | |
|
Boʻyash uchun albomlar |
kamida 76 |
210x297, 200x290 |
80±3,0 dan 160±7,0 gacha, grafitli qalam bilan chizish uchun kamida 60,0±3,0**** |
12 va yuqori |
- |
80 ±3,0 g/m2 dan kam boʻlmagan ikkita sim halqa bilan, varaqlar soni 36 va undan yuqori nashrlar uchun tikmasdan yelimlab mahkamlanadi | |
|
Umumiy daftarlar |
kamida 80 |
168x198, 170x203 148x210, 144x203, 160x198, 210x297, 203x288, 203x275 |
kamida 60,0±5,0 |
24, 36, 48, 60, 72, 80, 96 va yuqori |
kamida 84 |
190 g/m2 dan kam boʻlmagan ikkita sim halqa bilan, varaqlar soni 96 va undan yuqori nashrlar uchun tikmasdan yelimlab mahkamlanadi | |
|
Chizma uchun albom va papka-chizma qogʻozlari |
kamida 84 |
210x297, 420x297, 420x594, 840x594, 840x1188 |
160±7,0 dan 200±8,0 gacha |
10 va undan koʻp |
kamida 84 |
120 — 190 g/m2 dan kam boʻlmagan mahkamlashsiz, papkaga jamlash | |
|
Rangli qogʻozlar toʻplami |
kamida 80 |
275x200, 275x300 |
70,0-80,0±3,0 |
12 — 16 (8 rangdan kam boʻlmasligi kerak) |
kamida 84 |
papkaga jamlash; ikkita sim halqa bilan biriktiriladi | |
* Oʻlcham boʻyicha chegaraviy farqlanishlar ±3 mm dan koʻp boʻlmasligi, qiyshiqlik — 2 mm dan koʻp boʻlmasligi kerak.
** Ushbu qogʻozdan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi, bu qogʻozdan foydalanilganda boʻyash uchun moʻljallangan rasm varaqning bir tomonida joylashtirilishi kerak.
*** Isteʼmolchi bilan kelishgan holda daftarlarni boshqa hajm va oʻlchamlarda ishlab chiqarishga ruxsat etiladi;
**** Grafitli qalam bilan boʻyash uchun moʻljallangan rasm varaqning bir tomonida joylashishi kerak.
Oldingi tahrirga qarang.
Texnik reglamentga
3-ILOVA
3-ILOVA
(3-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
Maktab daftarlarining chiziqlari va hoshiyalari oʻlchamiga qoʻyiladigan
TALABLAR
|
Koʻrsatkichlar nomi |
Turlar uchun meʼyor |
Chegaraviy farqlanish | |||
|
1 |
2 |
3 |
4 | ||
|
Sahifadagi stan (chiziq)lar yoki qatorlar soni |
23 |
26 |
14 |
14 |
- |
|
Stan (chiziq)lar balandligi, mm |
- |
- |
5,0 |
5,0 |
±0,1 |
|
Stan (chiziq)lar yoki qatorlar orasidagi masofa, mm |
8,0 |
7,0 |
8,0 |
8,0 |
±0,1 (umumiy holda sahifada koʻpi bilan 2,0 mm) |
|
Qiya chiziqning qiyalik burchagi, gradus |
- |
- |
- |
75° |
±2° |
|
Qiya chiziqlar orasidagi masofa (chiziq boʻyicha), mm |
- |
- |
- |
27,0 |
±0,2 |
|
Tepa hoshiya, mm |
16,0 |
16,0 |
13,0 |
13,0 |
±3,0 |
|
Pastki hoshiya, mm |
13,0 |
14,0 |
12,0 |
12,0 |
±6,0 |
|
Yen hoshiya, mm |
20,0 |
20,0 |
20,0 |
20,0 |
±3,0 |
Oldingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
Texnik reglamentga
4-ILOVA
4-ILOVA
(4-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
Taʼlim muassasalari uchun oʻquv nashrlari
PARAMETRLARI
|
Nomlanishi |
Sahifalar uchun ishlatiladigan qogʻoz turi |
Qogʻozning oqligi, % |
Bichimi* |
Qogʻozning zichligi g/m2 |
Noshaffoflik, % |
Muqova bilan biriktirish** | |
|
Oʻquv nashrlari |
Maktabgacha taʼlim uchun |
Ofset qogʻozi |
84 dan kam boʻlmagan |
60 x 84 1/8, 62 x 84 1/8, 62 x 90 1/16, 70 x 90 1/16, 70 x 1001/16, 70 x 1081/16, |
70,0 ± 3,0 dan kam boʻlmagan |
86 — 91 |
1. Muqova 13mkm ± 3 laminatsiya plyonkasi bilan qoʻshib biriktiriladi1. Sahifalarni bloklarga va bloklarni muqova bilan biriktirish uchun notch yoki burst binding texnologiyasi boʻyicha maxsus kuchaytirilgan yelimlangan choksiz birikmalardan foydalaniladi. Shuningdek, sahifalarni bloklarga va bloklarni muqova bilan biriktirish uchun oʻquv nashrlar kapron (yoki armirlangan) ipda kamida 5 ta chok2 bilan tikilishi yoki belgilangan yelimlash texnologiyasidan foydalangan holda biriktirilishi mumkin. 2. Blokni jamlashda koreshok va uning ikki tomonidagi bigovka uchun ajratilgan qattiq muqova uchun 10 mm, yumshoq muqova uchun 5-6 mm gacha qismlari toʻliq muqovaga yelimlanadi. Muqova orqa va old tomonidan bigovkaqilinadi. 3. Darsliklar va amaliy qoʻllanmalar uch tomonidan toʻgʻri va tekis qirqiladi. Darsliklarning tepadagi oʻng va pastdagi oʻng burchaklari radiusi 5 — 10 mmga teng boʻlgan yumaloq shaklga keltiriladi. 4. Amaliy qoʻllanmalar uchun muqova va sahifalar oʻrtadan (bukilgan holatda) ikkita sim halqa bilan mustahkamlanadi. |
|
1-sinf uchun darsliklar |
Mashinada yengil boʻrlangan kitob-jurnal qogʻozi (Machine Finished Coated Paper) |
87 dan kam boʻlmagan |
80,0 ± 4,0 dan kam boʻlmagan |
88 dan kam boʻlmagan | |||
|
Ofset qogʻozi |
87 dan kam boʻlmagan |
80,0 ± 4,0 dan kam boʻlmagan | |||||
|
1-sinf uchun oʻquv qoʻllanmalar |
Ofset qogʻozi |
86 dan kam boʻlmagan |
60 dan kam boʻlmagan yengil vaznli qogʻoz*** | ||||
|
2 — 4-sinflar uchun darsliklar |
Mashinada yengil boʻrlangan kitob-jurnal qogʻozi (Machine Finished Coated Paper) |
84 dan kam boʻlmagan |
80,0 ± 4,0 dan kam boʻlmagan |
86 — 91 | |||
|
Ofset qogʻozi |
84 dan kam boʻlmagan |
80,0 ± 3,0 dan kam boʻlmagan | |||||
|
2 — 4-sinflar uchun oʻquv qoʻllanmalar |
Ofset qogʻozi |
86 dan kam boʻlmagan |
60 dan kam boʻlmagan yengil vaznli qogʻoz*** | ||||
|
5 — 9-sinflar uchun darsliklar |
Ofset |
80 dan kam boʻlmagan |
70,0 ± 3,0 dan kam boʻlmagan |
86 — 91 | |||
|
5 — 9-sinflar uchun oʻquv qoʻllanmalar |
Ofset qogʻozi |
86 dan kam boʻlmagan |
60 dan kam boʻlmagan yengil vaznli qogʻoz | ||||
|
10-11-sinflar va OʻMPTlar uchun darsliklar |
Ofset qogʻozi |
74 dan kam boʻlmagan |
70,0 ± 3,0 dan kam boʻlmagan |
86 dan kam boʻlmagan | |||
|
10-11-sinflar va va OʻMPTlar uchun oʻquv qoʻllanmalar |
Ofset qogʻozi |
86 dan kam boʻlmagan |
60 dan kam boʻlmagan yengil vaznli qogʻoz | ||||
|
1-sinf uchun mashq, husnixat, |
Ofset qogʻozi |
86 dan kam boʻlmagan |
70,0 ± 3,0 dan kam boʻlmagan |
88 dan kam boʻlmagan | |||
|
2- va undan yuqori sinflar uchun mashq, husnixat, |
Ofset qogʻozi |
86 dan kam boʻlmagan |
70,0 ± 3,0 dan kam boʻlmagan |
86 dan kam boʻlmagan | |||
* Bichim (oʻlcham) boʻyicha chegaraviy farqlanishlar ±2 mm dan koʻp boʻlmasligi kerak.
** Oʻquv qoʻllanmalarining muqovasi uchun 190±5 g/m2 dan kam boʻlmagan qogʻozdan foydalaniladi.
*** Yengil vaznli qogʻozning gʻovaklilik darajasi 1,4 — 1,8 sm3/g., zichligi 70 g\m² va 80 g\m² boʻlgan ofset qogʻozning gʻovaklilik darajasi — 1,2 sm3/g, zichligi 80 g\m² boʻlgan mashinada yengil boʻrlangan kitob-jurnal qogʻozining (Machine Finished Coated Paper) gʻovaklilik darajasi — 1,0 sm3/g boʻlishi kerak.
Mashq daftarlari muqovasi plyonka bilan qoplanmaydi.
Bichimi 70 x 1081/16, 70 x 1001/16, 70 x 90 1/16, 60 x 90 1/16 boʻlgan va boshqa kichik formatdagi oʻquv nashrlar kamida 4 ta chok bilan tikilgan yoki belgilangan yelimlash texnologiyasidan foydalangan holda biriktirilgan boʻlishi lozim.
(4-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 20-maydagi 209-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.05.2023-y., 09/23/209/0290-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
Texnik reglamentga
5-ILOVA
5-ILOVA
(5-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
Matbaa mahsulotlarida matn shrifti
OʻLCHAMLARI
|
Shrift kegli |
Bosh harf balandligi (mm) |
|
5 |
1,25 |
|
6 |
1,5 |
|
7 |
1,75 |
|
8 |
2 |
|
9 |
2,25 |
|
10 |
2,5 |
|
11 |
2,75 |
|
12 |
3,0 |
|
14 |
3,5 |
|
16 |
4,0 |
|
18 |
4,5 |
|
20 |
5,0 |
(5-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 20-maydagi 209-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.05.2023-y., 09/23/209/0290-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
Texnik reglamentga
6-ILOVA
6-ILOVA
1 — 4-sinflar uchun gumanitar fanlar boʻyicha nashrlar matnini shriftli bezashga qoʻyiladigan
TALABLAR
Sinfi | Kegl oʻlchami, kamida | Satrlar orasidagi masofani oshirish, punktlar, kamida | Satrlar uzunligi | Shrift xususiyati | |||||
minimal | maksimal | guruh | Hajmi belgi/kv, koʻpi bilan | yozuv uslubi | |||||
kvadrat | mm | kvadrat | mm | ||||||
1. | 16/13* | avto yoki avto+2 pt | Tartibga solish majburiy emas | Tartibga solish majburiy emas | Ajratilgan yoki yangi kam kontrastli | 6,0 | Normal yoki keng; och tusli; toʻgʻri | ||
2. | 14/12* | avto yoki avto+2 pt | Tartibga solish majburiy emas | Tartibga solish majburiy emas | 6,0 (6,3)** | ||||
3. | 12/10* | avto yoki avto+2 pt | Tartibga solish majburiy emas | Tartibga solish majburiy emas | 6,7 (7,2)** | ||||
4. | 12/10* | avto yoki avto+2 pt | Tartibga solish majburiy emas | Tartibga solish majburiy emas | 7,7 (8,0)** | ||||
Izoh.
* Qoʻshimcha matn uchun ruxsat beriladi;
** Qavslar ichida shrift sigʻimi lotin grafik shriftlari yordamida chiqarilgan nashrlar uchun koʻrsatilgan.
(6-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
Oʻquv nashrlarining matnli bezatilishiga qoʻyiladigan
TALABLAR
* Hajmi 200 belgidan koʻp boʻlmagan qoʻshimcha matn uchun ruxsat etiladi.
** Qavslarda lotin alifbosida chiqariladigan nashrlar uchun shrift sigʻimi koʻrsatilgan.
Katta bichimlardan, yaʼni 60 x 90 1/8, 70 x 90 1/8, 60 x 84 1/8 formatlardan foydalanganda, sahifada qator uzunligi maksimum 185 mm dan oshmasligi kerak.
(6-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 20-maydagi 209-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.05.2023-y., 09/23/209/0290-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Texnik reglamentga
7-ILOVA
7-ILOVA
(7-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
Gumanitar fanlar boʻyicha oʻquv nashrlarining matnli bezatilishiga qoʻyiladigan
TALABLAR
|
Funksional vazifasi |
Sinf |
Kegl, ...dan kam boʻlmagan |
Interlinyajni oshirish, ...punktdan kam boʻlmagan |
Qator uzunligi |
Bl/kv sigʻimi, koʻpi bilan | |||
|
minimal |
maksimal | |||||||
|
kvadrat |
mm |
kvadrat |
mm | |||||
|
Darslik va oʻquv qoʻllanmalari |
5-6 |
13 |
3 |
3 1/2 |
63 |
10 1/4 |
185 |
8,0 (8,8) |
|
12* |
2 |
3 1/2 |
63 |
10 1/4 |
185 |
9,2 | ||
|
11** |
2 |
3 |
54 |
- |
- |
- | ||
|
7 — 9 |
12 |
2 |
4 |
72 |
10 1/4 |
185 |
9,5 (10,0) | |
|
10** |
2 |
2 3/4 |
50 |
- |
- | |||
|
Xrestomatiyalar |
5-6 |
12 |
3 |
4 1/2 |
81 |
10 1/4 |
185 |
8,0 (9,2) |
|
6 |
11 |
3 |
4 1/2 |
81 |
10 1/4 |
185 |
9,0 (9,5) | |
|
5-6 |
10** |
2 |
3 |
54 |
- |
- | ||
|
7 — 9 |
11 |
2 |
4 1/2 |
81 |
10 1/4 |
185 |
9,8 (10,0) | |
|
10 |
2 |
4 1/2 |
81 |
10 1/4 |
185 |
10,7 | ||
|
9** |
2 |
2 3/4 |
50 |
- |
- | |||
|
Praktikumlar |
5-6 |
11 |
3 |
3 1/2 |
63 |
- |
9,2 (9,5) | |
|
10** |
2 |
3 |
54 |
- |
- | |||
|
Praktikumlar |
7 — 9 |
11 |
2 |
3 |
54 |
- |
9,8 (10,0) | |
|
10* |
2 |
3 |
54 |
- |
10,5 | |||
|
9** |
2 |
3 |
54 |
- |
- | |||
|
Darslik va oʻquv qoʻllanmalari |
10-11-sinflar va OʻMPT |
12 |
2 |
4 1/2 |
81 |
8 |
120 |
10,2 |
|
10** |
2 |
3 |
54 |
10 1/4 |
185 |
9,5 | ||
|
Praktikumlar |
10-11-sinflar va OʻMPT |
11 |
2 |
3 |
54 |
10 1/4 |
185 |
10,5 |
|
10* |
2 |
4 |
72 |
10 1/4 |
185 |
11,0 | ||
|
9** |
2 |
3 |
54 |
10 1/4 |
185 |
- | ||
Izoh. Qavslarda lotin alifbosida chiqariladigan nashrlar uchun shrift sigʻimi koʻrsatilgan.
* Faqat tilshunoslik boʻyicha nashrlarda ruxsat etiladi.
** Sahifada 5-6-sinflar uchun koʻpi bilan 1000 ta belgi, 7 — 9-sinflar uchun koʻpi bilan 1500 ta belgi, OʻMPT uchun koʻpi bilan 2000 ta belgi boʻlgan hajmdagi qoʻshimcha matnga ruxsat etiladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Texnik reglamentga
8-ILOVA
8-ILOVA
(8-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
Formal (matematik) fanlar boʻyicha oʻquv nashrlarining matnli bezatilishiga qoʻyiladigan
TALABLAR
* Kirill alifbosini qoʻllagan holda nashr etiladigan 1-sinflar uchun nashrlarda ruxsat etiladi.
** Kirill alifbosini qoʻllagan holda nashr etiladigan 6-sinflar uchun nashrlarda ruxsat etiladi.
*** faqat qoʻshimcha matn uchun ruxsat etiladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Texnik reglamentga
9-ILOVA
9-ILOVA
(9-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
10-11-sinflar hamda OʻMPT uchun formal (matematik) fanlar boʻyicha oʻquv nashrlarining matnli bezatilishiga qoʻyiladigan
TALABLAR
|
Funksional vazifasi |
Kegl, ...dan kam boʻlmagan |
Interlinyajni oshirish, ...punktdan kam boʻlmagan |
Qatorning minimal uzunligi |
Qatorning maksimal uzunligi |
Bl/kv sigʻimi, koʻpi bilan | |
|
kvadrat |
mm | |||||
|
Darslik va oʻquv qoʻllanmalari |
12 |
2 |
3 |
50 |
- |
10,2 |
|
11* |
2 |
23/4 |
50 |
- |
9,8 | |
|
Praktikumlar |
11 |
2 |
23/4 |
50 |
- |
10,2 |
|
10** |
- |
23/4 |
50 |
- |
||
|
9* |
2 |
23/4 |
50 |
- |
||
* Faqat 1500 ta belgidan koʻp boʻlmagan qoʻshimcha matn uchun ruxsat etiladi.
** Kirill alifbosini qoʻllagan holda chop etiladigan nashrlar uchun.
Oldingi tahrirga qarang.
Texnik reglamentga
10-ILOVA
10-ILOVA
5 — 11-sinflar uchun tabiiy fanlar boʻyicha nashrlar matnini shriftli bezashga qoʻyiladigan
TALABLAR
Sinflar | Kegl, kam emas | Satrlar orasidagi masofani oshirish, punktlar, kamida | Satr uzunligi | Shrift xususiyati |
| |||||
Minimal | Maksimal |
| ||||||||
Hajmi belgi/kv, koʻpi bilan | guruh | yozuv uslubi | ||||||||
kvadrat | mm | kvadrat | mm |
| ||||||
5-6 | 12/10* | Avto yoki avto+2 pt | Tartibga solish majburiy emas | Tartibga solish majburiy emas | Tartibga solish majburiy emas | Hamma guruh | Normal, keng, yorugʻ, toʻgʻri |
| ||
7 — 9 | 10/9* | Avto yoki avto+2 pt | Tartibga solish majburiy emas | Tartibga solish majburiy emas | Normal, tiniq, toʻgʻri |
| ||||
10-11 | 10/9* | Avto yoki avto+2 pt | Tartibga solish majburiy emas | Tartibga solish majburiy emas |
| |||||
Izoh.
* Sahifadagi qoʻshimcha matn, jadvallar va rasmlarga izohlar uchun qoʻshimcha hajm ruxsat etiladi.
(10-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Texnik reglamentga
11-ILOVA
11-ILOVA
Oʻrta maxsus va kasbiy taʼlim uchun maxsus fanlar boʻyicha nashrlarning matnini shriftli bezashga qoʻyiladigan
TALABLAR
Oʻquv fanlari | nashr | Funksional vazifasi | Kegl, kam emas | Satrlar orasidagi masofani oshirish, punktlar, kamida | Satr uzunligi | Shrift xususiyati | ||||
minimal | maksimal | Hajmi belgi/kv, koʻpi bilan | Yozuv uslubi | |||||||
kvadrat | mm | kvadrat | mm | |||||||
Gumanitar (pedagogika, huquqshunoslik, psixologiya, estetika, jismoniy madaniyat, iqtisodiyot va boshqalar) | ** | Oʻquv darsliklari | 10 | 2 | 4 | 72 | 6 3/4 | 129 | 9,7 | Normal, keng, yorugʻ va toʻgʻri |
Oʻquv qoʻllanmalari | 10 | 2 | 4 | 72 | 6 | 108 | 9,5 | |||
9*** | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | 10,2 | ||||
Praktikumlar | 10 | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | 10,2 | |||
9*** | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | Tartibga solish majburiy emas. | ||||
Oʻquv darsliklari va qoʻllanmalari | 11 | 2 | 4 | 72 | 6 3/4 | 129 | 10,3 | |||
11 | 2 | 4 | 72 | 6 | 108 | 10,5 | ||||
9*** | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | 10,0 | ||||
Praktikumlar | 10 | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | 10,2 | |||
Tabiiy (mexanika, radioelektronika, metallurgiya tibbiyot, qishloq xoʻjaligi va boshqalar) | Oʻquv darsliklari va qoʻllanmalari | 10 | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | 9,5 | ||
9*** | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | Tartibga solish. | ||||
| * | 11 | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | 10,5 | |||
9*** | 2 | 3 | 54 | 6 3/4 | 129 | Tartibga solish majburiy emas | ||||
Matematika (informatika mantiq va boshqalar) | ** | Oʻquv darsliklari va qoʻllanmalari | 9 | 2 | 2 3/4 | 50 | Tartibga solish majburiy emas | Tartibga solish majburiy emas | ||
| * | 11 | 2 | 2 3/4 | 50 | ||||||
Oʻquv darsliklari va qoʻllanmalari | 10 | 2 | 2 3/4 | 50 | ||||||
| * | 9*** | 2 | 2 3/4 | 50 | ||||||
Izoh.
* Lotin alifbosidan foydalanib chiqariladigan nashrlar uchun;
** Kirill alifbosidan foydalanib chiqariladigan nashrlar uchun;
*** Faqat sahifadagi qoʻshimcha matn hajmi 2000 belgidan oshmaydigan holatlarda ruxsat etiladi.
(11-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-noyabrdagi 740-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Texnik reglamentga
12-ILOVA
12-ILOVA
(12-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
Birinchi yosh guruhi uchun nashrlarning matnli bezatilishiga qoʻyiladigan
TALABLAR
* Qavslarda lotin alifbosida chop etiladigan nashrlar uchun shrift sigʻimi koʻrsatilgan.
** Sahifada 200 ta va undan kam boʻlgan belgili matn uchun.
Oldingi tahrirga qarang.
Texnik reglamentga
13-ILOVA
13-ILOVA
(13-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
Ikkinchi yosh guruhi uchun nashrlarning matnli bezatilishiga qoʻyiladigan
TALABLAR
|
Toifa |
Shrift kegli, ...dan kam boʻlmagan |
Qatorning uzunligi |
Bir vaqtda oʻqiladigan matn hajmi (belgilar soni) |
Shrift tavsifnomasi | ||
|
minimal |
Bl/kv sigʻimi, koʻpi bilan |
kesma chiziqlik va yangi kam kontrastli | ||||
|
kvadrat |
mm | |||||
|
I |
20 va yuqori |
5 |
90 |
600 dan yuqori |
5,2 (5,7) | |
|
16,18 |
4 1/2 |
81 |
600 dan yuqori |
6,4 (7,0) | ||
|
14 |
4 1/2 |
81 |
600 dan yuqori |
7,2 (7,9) | ||
|
12 |
4 1/2 |
81 |
600 gacha |
7,7 (8,5) | ||
|
11** |
2 1/4 |
41 |
200 gacha |
- | ||
|
10* |
2 1/4 |
41 |
- |
- | ||
|
II |
14 |
4 1/2 |
81 |
600 dan yuqori |
- | |
|
12 |
4 1/2 |
81 |
600 dan yuqori |
- | ||
|
11 |
2 1/4 |
41 |
600 gacha |
- | ||
|
12*** |
2 1/4 |
41 |
200 gacha |
- | ||
|
10 |
- |
- |
200 gacha |
- | ||
Izoh. Qavs ichida lotin alifbosidan foydalanib chop etiladigan nashrlar uchun shrift sigʻimi koʻrsatilgan.
* Faqat kirill alifbosini qoʻllagan holda chop etiladigan nashrlarning qoʻshimcha matnlari uchun.
** Faqat lotin alifbosini qoʻllagan holda chop etiladigan nashrlarning qoʻshimcha matnlari uchun.
*** Fonning optik zichligi 0,5 dan kam boʻlmagan shrift agʻdarmasidan foydalanishda va matnni rangli boʻyoqlar bilan bosishda.
Oldingi tahrirga qarang.
Texnik reglamentga
14-ILOVA
14-ILOVA
(14-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
Uchinchi yosh guruhi uchun nashrlarning matnli bezatilishiga qoʻyiladigan
TALABLAR
|
Toifa |
Shrift kegli |
Qatorning uzunligi |
Bir vaqtda oʻqiladigan matn hajmi (belgilar soni) |
Shrift sigʻimi tavsifnomasi, bl/kv, koʻpi bilan | |
|
minimal | |||||
|
kvadrat |
mm | ||||
|
I |
13 |
4 |
72 |
- | |
|
11 |
4 |
72 |
9,5 (10,5) | ||
|
10* |
2 1/4 |
41 |
1500 gacha |
- | |
|
11** |
2 1/4 |
41 |
1500 gacha |
9,5 (10,5) | |
|
II |
11 |
4 1/2 |
81 |
1500 dan yuqori |
- |
|
4 1/2 |
81 |
600 gacha |
- | ||
|
10 (11**) |
2 1/4 |
41 |
1000 dan 1500 gacha |
- | |
|
2 1/4 |
41 |
1000 gacha |
- | ||
|
9 (10**) |
- |
600 gacha |
- | ||
Izoh. Qavs ichida lotin alifbosidan foydalanib chop etiladigan nashrlar uchun shrift sigʻimi koʻrsatilgan.
* Faqat kirill alifbosini qoʻllagan holda qoʻshimcha shrift va matn ajratishlari uchun.
** Faqat lotin alifbosini qoʻllagan holda qoʻshimcha shrift va matn ajratishlari uchun.
*** Fonning optik zichligi 0,5 dan kam boʻlmagan shrift agʻdarmasi va matnni rangli boʻyoqlar bilan bosish uchun.
Oldingi tahrirga qarang.
Texnik reglamentga
15-ILOVA
15-ILOVA
(15-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
Toʻrtinchi yosh guruhi uchun nashrlarning matnli bezatilishiga qoʻyiladigan
TALABLAR
|
Toifa |
Shrift kegli, ...punktdan kam boʻlmagan |
Qatorning uzunligi |
Bir vaqtda oʻqiladigan matn hajmi (belgilar soni) |
Bl/kv sigʻimi, koʻpi bilan | |
|
minimal | |||||
|
kvadrat |
mm | ||||
|
I |
12 (13**) |
4 |
72 |
2000 dan yuqori |
- |
|
11 (12**) |
4 |
63 |
200 dan yuqori |
9,5 (10,5**) | |
|
10 (11) |
2 1/4 |
41 |
200 gacha |
10 (10,5**) | |
|
II |
11 (12) |
4 |
72 |
1500 dan yuqori |
- |
|
11 |
2 1/4 |
41 |
1500 gacha |
- | |
|
9 (10**) |
2 1/4 |
41 |
100 gacha |
- | |
|
9 (10**) |
600 gacha |
- | |||
* Faqat hajmli qoʻshimcha matn uchun.
** Qavslarda lotin alifbosi asosidagi shriftlarni qoʻllagan holda chop etiladigan matnlar uchun parametrlar koʻrsatilgan.
Oldingi tahrirga qarang.
Texnik reglamentga
16-ILOVA
16-ILOVA
(16-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-martdagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son)
Taʼlim muassasalari uchun matbaa mahsulotlarini qabul qilib olishda namunalarni tanlab olish meʼyorlari
|
Partiya hajmi |
Tanlov hajmi |
Nuqsonli mahsulot birliklari soni | ||||
|
Tashqi koʻrikdan oʻtkazish uchun |
Sinov uchun |
Qabul qilish soni |
Yaroqsizga chiqarish soni | |||
|
tashqi koʻrinishi boʻyicha |
sinov natijalari boʻyicha |
tashqi koʻrinishi boʻyicha |
sinov natijalari boʻyicha | |||
|
1 — 150 |
15 |
3 |
3 |
1 |
3 |
2 |
|
151 — 280 |
32 |
5 |
3 |
1 |
6 |
2 |
|
281 — 500 |
50 |
8 |
4 |
1 |
8 |
2 |
|
501 — 1200 |
80 |
10 |
5 |
1 |
9 |
2 |
|
1201 — 3200 |
125 |
12 |
6 |
2 |
11 |
3 |
|
3201 — 10000 |
200 |
15 |
7 |
2 |
11 |
3 |
|
10001 — 35000 |
315 |
20 |
9 |
3 |
15 |
4 |
|
35001 va yuqori |
500 |
30 |
11 |
4 |
22 |
5 |
Sinovlarni amalga oshirish uchun tashqi koʻrinishi boʻyicha nazoratdan oʻtgan mahsulotlar tanlanishi kerak.
Sinovdan oʻtmagan namunalarda sinov oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Agar tanlovdagi nuqsonli mahsulotlar soni qabul qilish sonidan kam yoki unga teng boʻlsa, matbaa mahsulotlari partiyasi ushbu Reglament talablariga muvofiq deb hisoblanadi.
Agar tanlovdagi nuqsonli mahsulotlar soni yaroqsizga chiqarish sonidan koʻp yoki unga teng boʻlsa, matbaa mahsulotlari partiyasi ushbu Reglament talablariga nomuvofiq deb hisoblanadi.
Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 28-dekabrdagi 726-son qaroriga
2-ILOVA
2-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanayotgan ayrim qarorlari
ROʻYXATI
1. Vazirlar Mahkamasining “Taʼlim muassasalari uchun poligrafiya mahsulotlari xavfsizligi toʻgʻrisidagi Umumiy texnik reglamentni tasdiqlash haqida” 2015-yil 3-iyundagi 146-son qarori.
2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish kiritish toʻgʻrisida (“Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 18-apreldagi OʻRQ-429-son Qonuni)” 2018-yil 28-maydagi 392-son qaroriga ilovaning 7-bandi.
3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi huzuridagi Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi toʻgʻrisidagi va Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligining texnik jihatdan tartibga solish, standartlashtirish, sertifikatlashtirish va metrologiya sohasida davlat nazorati departamenti toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlash haqida” 2022-yil 11-martdagi 114-son qaroriga 3-ilovaning 9-bandi.
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.12.2022-y., 09/22/726/1132-son; 22.05.2023-y., 09/23/209/0290-son; 26.03.2024-y., 09/24/153/0241-son; 26.11.2025-y., 09/25/740/1090-son)
