Norasmiy tarjima
Fonogrammalarni tayyorlovchilarning manfaatlarini ularning fonogrammalarini noqonuniy takrorlashdan muhofaza qilish toʻgʻrisidagi
Konvensiya
1971-yil 29-oktabr, Jeneva
 LexUZ sharhi
Mazkur Konvensiya Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 26-dekabrdagi OʻRQ-511-sonli “Fonogramma tayyorlovchilarning manfaatlarini ularning fonogrammalari noqonuniy takrorlanishidan muhofaza qilish toʻgʻrisidagi Konvensiyaga (Jeneva, 1971-yil 29-oktabr) Oʻzbekiston Respublikasining qoʻshilishi haqida”gi Qonuni bilan ratifikatsiya qilingan.
(Oʻzbekiston Respublikasi uchun 2019-yil 25-apreldan kuchga kirgan)
Fonogrammalarni noqonuniy takrorlash tobora kengayib borayotgani hamda shu tufayli mualliflar, ijrochi-artistlar va fonogrammalarni tayyorlovchilar manfaatlariga ziyon yetayotganidan tashvishga tushayotgan qatnashchi-davlatlar:
fonogrammalarni tayyorlovchilar manfaatlarining shu kabi harakatlardan muhofaza qilinishi ijrolari va asarlari koʻrsatib oʻtilgan fonogrammalarda yozilgan ijrochi-artistlar va mualliflarning ham manfaatlariga javob berishiga ishonch hosil qilgan holda,
bu sohada Birlashgan millatlar tashkilotining taʼlim, fan va madaniyat masalalari boʻyicha hamda Butunjahon intellektual mulk tashkilotining bu sohada amalga oshirgan ishlarining qimmatini eʼtirof etgan holda,
amaldagi xalqaro konvensiyalarga hech qanday ziyon keltirmaslikka, xususan, ijrochi-artistlar va radioeshittirish organlari, shuningdek fonogrammalar tayyorlovchilari manfaatlarining muhofazasini taʼminlayotgan 1961-yil 26-oktabrdagi Rim konvensiyasining keng miqyosda qabul qilinishiga biron-bir tarzda toʻsqinlik qilmaslikka intilgan holda,
quyidagilarga kelishdilar.
1-modda.
Mazkur Konvensiya maqsadlari yoʻlida:
a) “fonogramma” deganda, tovushlarning har qanday mutlaqo ovozli yozuvi,
b) “fonogramma tayyorlovchisi” deganda, ovozlarni birinchi boʻlib fonogrammaga yozib olgan yuridik yoki jismoniy shaxs,
s) “nusxa” deganda, fonogrammadan bevosita yoki bilvosita yozib olingan va shu fonogrammada qayd etilgan ovozlarning hammasini yoxud bir qismini qamrab olgan tashuvchi,
d) “omma orasida tarqatish” deganda, ijro yoki asar nusxalari bevosita yoki bilvosita toʻliq holda yoki istalgan qismi ommaga taqdim etiladigan har qanday harakat tushuniladi.
2-modda.
Har bir qatnashchi-davlat boshqa biron qatnashchi-davlat fuqarosi boʻlgan fonogramma tayyorlovchilarining manfaatlarini tayyorlovchining roziligisiz fonogramma nusxalarining tayyorlanishidan va bunday nusxalarning olib kirilishidan, aytib oʻtilgan tayyorlash yoki olib kirish har gal ularni omma orasida tarqatish maqsadida amalga oshirilayotgan boʻlsa, shuningdek ushbu nusxalarning omma orasida tarqatilishidan muhofaza qilish majburiyatini oladi.
3-modda.
Har bir qatnashchi-davlat qonunchiligi mazkur Konvensiya qoʻllanadigan yuridik chora-tadbirlarni belgilash huquqini oʻzida saqlab qoladi, bunda ushbu chora-tadbirlar quyidagi chora-tadbirlar orasidan bitta yoki undan ortigʻini oʻz ichiga oladi: mualliflik huquqini yoki boshqa alohida huquqni taqdim etish vositasida muhofaza qilish; nopok raqobatga tegishli qonunchilik vositasida muhofaza qilish; jinoiy sanksiyalar vositasida muhofaza qilish.
4-modda.
Har bir qatnashchi-davlatning milliy qonunchiligida taqdim etilayotgan muhofazaning amal qilish muddatini belgilash huquqi saqlab qolinadi. Biroq, agar milliy qonunchilikda muayyan muhofaza muddati koʻzda tutilgan boʻlsa, bu muddat, yo fonogrammaning birinchi yozuvi amalga oshirilgan yil oxiridan, yoki fonogramma birinchi marta nashr qilingan yil oxiridan boshlab, yigirma yildan kam boʻlmasligi kerak.
5-modda.
Qatnashchi-davlatlardan biri, oʻzining milliy qonunchiligiga binoan, fonogramma tayyorlovchilari manfaatlarining muhofazasini taʼminlaydigan shartlar sifatida olib qaraladigan rasmiyatchiliklarning bajarilishini talab qilgan hollarda, ushbu rasmiyatchiliklar bajarilgan hisoblanadi: agar omma orasida tarqatilayotgan fonogrammalarning hamma ruxsat etilgan nusxalari, yoki ularning upakovkasi, ushbu fonogramma muhofaza ostida ekanligini aniq koʻrsatib turadigan, birinchi nashr yili koʻrsatilgan ® belgisi koʻrinishidagi maxsus yozuvga ega boʻlsa; agar nusxalar yoki ularning upakovkasi fonogramma tayyorlovchisini, uning huquqiy vorisini yoki litsenziya egasini, uning familiyasini tilga olish, marka yoki boshqa biron tegishli belgini koʻrsatish yoʻli bilan aniqlab bermasa, bu holda yozuv tayyorlovchi, uning huquqiy vorisi yoki mutlaq litsenziya egasining familiyasini ham oʻz ichiga olishi kerak.
6-modda.
Mualliflik huquqini yoki boshqa biron maxsus huquqni taqdim etish yoʻli bilan yoki jinoiy sanksiyalarni qoʻllash yoʻli bilan muhofazani taʼminlaydigan har bir qatnashchi-davlat oʻz qonunchiligida fonogrammalar tayyorlovchilari manfaatlarining muhofazasiga tegishli boʻlgan va bunda xuddi adabiy va badiiy asarlar mualliflari manfaatlariga nisbatan yoʻl qoʻyiladigan xarakterdagi cheklovlani koʻzda tutishi mumkin. Biroq majburiy litsenziyalar faqat quyidagi hamma shartlar qoniqtirilgan holdagina koʻzda tutilishi mumkin:
a) takrorlash faqat taʼlim yoki ilmiy tadqiqotlar olib borish maqsadlarida foydalanish uchun moʻljallanadi;
b) litsenziya vakolatli organlari litsenziya taqdim etgan qatnashchi-davlat hududida takrorlash uchungina amal qiladi va eksport qilinadigan nusxalarga nisbatan tatbiq qilinmaydi;
c) litsenziya tufayli amalga oshirilgan takrorlash koʻrsatib oʻtilgan organlar tomonidan, boshqa sabablar qatorida, takrorlanadigan nusxalar miqdori hisobga olingan holda belgilanadigan haqqoniy mukofotlanish huquqini beradi.
7-modda.
1) Ushbu Konvensiya mualliflar, ijrochi-artistlar, fonogramma tayyorlovchilar yoki radioeshittirish organlarining milliy qonunchilik yoki xalqaro konvensiyalar tomonidan taqdim etiladigan manfaatlarining muhofazasini cheklaydigan yoki ularga ziyon yetkazadigan hujjat sifatida mutlaqo izohlana olmaydi.
2) Har bir qatnashchi-davlatning milliy qonunchiligi, zarur hollarda, chiqishlari fonogrammaga yozilgan ijrochi-artistlar manfaatlarining muhofazasi amalda boʻlish doirasini, shuningdek ular bunday muhofazadan foydalanishlari mumkin boʻlgan shartlarni belgilaydi.
3) Bironta qatnashchi-davlat ushbu Konvensiya mazkur davlat hududida kuchga kirgunga qadar yozib olingan fonogrammalarga nisbatan ushbu Konvensiya qoidalarini bajarishga majbur emas.
4) Har qaysi qatnashchi-davlat, uning milliy qonunchiligi 1971-yil 29-oktabr holatiga fonogrammalar tayyorlovchilariga faqat birinchi yozib olingan joyga asoslanib ularning manfaatlariga muhofaza taqdim qilgan boʻlsa, Butunjahon intellektual mulk tashkilotining Bosh direktori depozitlagan bildirishnoma asosida ushbu mezonni tayyorlovchining fuqaroligi mezonining oʻrniga qoʻllashini maʼlum qilishi mumkin.
8-modda.
1) Butunjahon intellektual mulk tashkilotining Xalqaro byurosi fonogrammalar muhofazasiga tegishli axborotni toʻplaydi va nashr qiladi. Har bir qatnashchi-davlat Xalqaro byuroga kechiktirmay ushbu masala boʻyicha hamma yangi qonunlar va rasmiy matnlarni kechiktirmay xabar qiladi.
2) Xalqaro Byuro har qanday qatnashchi-davlatga, uning iltimosiga binoan ushbu Konvensiyaga tegishli masalalar boʻyicha axborot taqdim etadi, shuningdek tadqiqotlar olib boradi va ushbu Konvensiyada koʻzda tutilgan muhofazaning amalga oshirilishini osonlashtirish maqsadida xizmat koʻrsatilishini taʼminlaydi.
3) Xalqaro byuro 1- va 2-bandlarda bayon qilingan vazifalarni Taʼlim, ilm-fan va madaniyat masalalari boʻyicha Birlashgan millatlar tashkilotining va Xalqaro mehnat tashkilotining vakolatlari doirasiga kiradigan masalalarga nisbatan ular bilan hamkorlikda bajaradi.
9-modda.
1) Ushbu Konvensiya Birlashgan millatlar tashkilotining Bosh kotibida depozitlanadi. Konvensiya Birlashgan millatlar tashkilotining, Birlashgan millatlar tashkiloti bilan bogʻliq ixtisoslashtirilgan muassasalardan birining yoki Atom energiyasi boʻyicha Xalqaro agentlik yoki Xalqaro sud statuti tomonining aʼzosi boʻlgan istalgan qatnashchi-davlat tomonidan imzolash uchun 1972-yil 30-aprelga qadar ochiq boʻladi.
2) Ushbu Konvensiya uni imzolagan mamlakatlar tomonidan ratifikatsiya yoki qabul qilinishi kerak. Konvensiya ushbu moddaning 1-bandida tilga olingan har qanday davlatning unga qoʻshilishi uchun ochiqdir.
3) Ratifikatsiya qilish, qabul qilish yoki qoʻshilish boʻyicha aktlar Birlashgan millatlar tashkilotining Bosh kotibida depozitlanadi.
4) Ushbu Konvensiyaga aʼzo boʻlgan davlat shu paytdan eʼtiboran oʻzining milliy qonunchiligiga muvofiq ushbu Konvensiya qoidalarini hayotga tatbiq qilishga qodir boʻlishi kerakligi koʻzda tutiladi.
10-modda.
Ushbu Konvensiyaga nisbatan hech qanday qoʻshimchalarga yoʻl qoʻyilmaydi.
11-modda.
1) Ushbu Konvensiya ratifikatsiya qilish, qabul qilish yoki qoʻshilishning beshinchi akti depozitlangandan keyin uch oy oʻtib kuchga kiradi.
2) Ushbu Konvensiyani ratifikatsiya qilayotgan yoki qabul qilayotgan yoxud ratifikatsiya qilish, qabul qilish yoki qoʻshilish toʻgʻrisidagi beshinchi akt depozitlanganidan keyin qoʻshilayotgan har qanday davlat uchun ushbu Konvensiya Butunjahon intellektual mulk tashkilotining Bosh direktori 13-moddaning 4-bandiga muvofiq tegishli akt ushbu davlat tomonidan depozitlangani toʻgʻrisida xabar qilgan sanadan uch oy oʻtib kuchga kiradi.
3) Har bir davlat ratifikatsiya qilish, qabul qilish yoki qoʻshilish paytida yoki keyinroq har qanday paytda, Birlashgan millatlar tashkilotining Bosh kotibiga bildirishnoma yuborgan holda, ushbu Konvensiya xalqaro munosabatlar oʻzi tomonidan taʼminlanayotgan hamma hududlarga yoki hududlardan birida qoʻllanishi mumkinligini maʼlum qiladi. Ushbu bildirishnoma u qabul qilinganidan keyin uch oy oʻtib kuchga kiradi.
4) Biroq avvalgi band hech qanday holatda ham koʻrsatib oʻtilgan bandga muvofiq ushbu Konvensiya boshqa qatnashchi-davlat tomonidan joriy qilinayotgan istalgan hududdagi haqiqiy holat biron bir qatnashchi-davlat tomonidan indamay tan olinayotgani yoki qabul qilinayotganini bildiradi deb izohlanishi mumkin emas.
12-modda.
1) Har bir qatnashchi-davlat, Birlashgan millatlar tashkilotining Bosh kotibiga yozma bildirish yuborgan holda, ushbu Konvensiyani yo oʻz nomidan, yoki biron bir hudud nomidan, yoki 11-moddaning 3-bandida aytib oʻtilgan hamma hududlar nomidan denonsatsiya qilish (bekor deb eʼlon qilish) huquqiga ega.
2) Denonsatsiya Birlashgan millatlar tashkilotining Bosh kotibi avvalgi bandda aytib oʻtilgan bildirishni qabul qilib olgan sanadan eʼtiboran oʻn ikki oy oʻtgach kuchga kiradi.
13-modda.
1) Ushbu Konvensiya bir nusxada ingliz, ispan, rus va fransuz tillarida imzolanadi, bunda ushbu toʻrttala matn bir xil kuchga ega.
2 Matnning arab, golland, italyan, olmon va portugal tillariga rasmiy tarjimalari Butunjahon intellektual mulk tashkilotining Bosh direktori tomonidan, manfaatdor hukumatlar bilan maslahatlashgandan soʻng, taʼminlanadi.
3) Birlashgan millatlar tashkilotining Bosh kotibi Butunjahon intellektual mulk tashkilotining Bosh direktorini, Taʼlim, ilm-fan va madaniyat masalalari boʻyicha Birlashgan millatlar tashkilotining Bosh direktorini hamda Xalqaro mehnat byurosining Bosh direktorini
a) ushbu Konvensiyani imzolagan davlatlar,
b) ratifikatsiya qilish, qabul qilish va qoʻshilish aktlarining depozitga qoʻyilgani,
c) ushbu Konvensiyaning kuchga kirgan sanasi,
d) 11-moddaning 3-bandida muvofiq har qanday bayonot boʻyicha yuborilgan bildirishnoma,
e) denonsatsiya haqidagi bildirishnomalar olinganligi toʻgʻrisida xabardor qiladi.
4) Butunjahon intellektual mulk tashkilotining Bosh direktori 9-moddaning 1-bandida zikr etilgan davlatlarga avvalgi bandning qoʻllanishi munosabati bilan olingan hamma bildirishnomalar toʻgʻrisida, shuningdek ushbu Konvensiyaning 7-moddasi 4-bandiga muvofiq kelib tushgan hamma bayonotlar toʻgʻrisida xabar beradi. U shuningdek koʻrsatib oʻtilgan bayonotlar toʻgʻrisida Taʼlim, ilm-fan va madaniyat masalalari boʻyicha Birlashgan millatlar tashkilotining Bosh direktorini hamda Xalqaro mehnat byurosining Bosh direktorini ham xabardor qiladi.
5) Birlashgan millatlar tashkilotining Bosh kotibi ushbu Konvensiyaning tegishli tarzda tasdiqlangan ikkita nusxasini 9-moddaning 1-bandida tilga olingan barcha davlatlarga joʻnatadi.
(imzolar)