Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirining
buyrugʻi
Dori vositalarini va tibbiy buyumlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2018-yil 3-aprelda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 2990]
Oʻzbekiston Respublikasining “Dori vositalari va farmatsevtika faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuniga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 14-fevraldagi PQ-3532-son “Farmatsevtika tarmogʻini jadal rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
1. Dori vositalarini va tibbiy buyumlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.
Vazir A. SHADMANOV
Toshkent sh.,
2018-yil 27-mart,
17-son
Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vazirining 2018-yil 27-martdagi 17-son buyrugʻiga
ILOVA
Dori vositalarini va tibbiy buyumlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi
NIZOM
Ushbu Nizom “Dori vositalari va farmatsevtika faoliyati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq dori vositalari va tibbiy buyumlarni tayyorlash, tayyorlangan dori vositalarini saqlash, ularning sifatini nazorat qilish va rasmiylashtirish tartibini belgilaydi.
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalanilgan:
inyeksiyalar uchun dori vositalari — parenteral qoʻllash uchun eritmalar, suspenziyalar, emulsiyalar, shuningdek bevosita ishlatish oldidan steril eritgichda eritiladigan qattiq dori moddalari (kukunlar, tabletkalar, gʻovak massalar) tarzidagi steril dori shakllari;
eritmalar — suyuq, qattiq yoki gaz holidagi moddalarni tegishli eritgichda eritib hosil qilingan suyuq dori shakli. Eritmalar ichki va tashqi qoʻllanish uchun, shuningdek inyeksiyalar uchun foydalaniladi.
2. Ushbu Nizomning talablari dori vositalari va tibbiy buyumlarni tayyorlash bilan shugʻullanuvchi dorixonalarga nisbatan tatbiq etiladi.
3. Dori vositalari va tibbiy buyumlarni tayyorlash dori vositalari va tibbiy buyumlarni tayyorlash uchun tegishli litsenziyaga ega boʻlgan dorixonalar tomonidan amalga oshiriladi.
4. Dori vositalari Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan qoʻllanishi ruxsat etilgan dori moddalaridan (substansiyalardan) tayyorlanadi.
5. Dori vositalarini tayyorlash sanitariya normalari, talablari va gigiyenik normativlarga javob beradigan sharoitlarda amalga oshiriladi.
6. Dori vositalarini tayyorlash bilan shugʻullanuvchi dorixonalar amalga oshirilayotgan farmatsevtika faoliyatining hajmiga va xususiyatiga muvofiq asbob-uskunalar bilan jihozlanishi kerak.
7. Dori vositalarini tayyorlash va ularning sifatini nazorat qilishda foydalaniladigan oʻlchov vositalarining yaroqliligi hamda aniqligi, shuningdek ularni tekshirish va (yoki) kalibrlashning muntazamligi taʼminlanishi zarur.
8. Dorixonalarda tayyorlanadigan dori vositalari sifatini nazorat qiluvchi farmatsevt dorixonaning ichki nazorati sohasida kasbiy bilimlarga ega boʻlishi kerak. Kimyoviy nazoratni oʻtkazish uchun zarur uskunalar, priborlar va reaktivlar bilan jihozlangan, sifatni nazorat qilishga doir hujjatlar bilan taʼminlangan maxsus ish oʻrni jihozlanadi.
9. Konsentrlangan (quyuqlashtirilgan) eritmalarni, yarim tayyor mahsulotlarni, dorixonada tayyorlangan yarim tayyor mahsulotlarni (zagotovkalarni) dori vositalarini tayyorlashda barcha qaydlar qogʻoz yoki elektron koʻrinishda rasmiylashtiriladigan Laboratoriya va qadoqlash ishlari jurnaliga yozib qoʻyiladi.
Jurnalda quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:
berilgan dori vositasini (xom ashyoni) nazorat qilishni oʻtkazish sanasi va tartib raqami;
seriya raqami;
dori vositasining nomi, oʻlchov birligi, miqdori, chakana narxi (shu jumladan idishning qiymati);
qadoqlangan mahsulotning tartib raqami, oʻlchov birligi, miqdori, chakana narxi, shu jumladan tabletka qilingan dori preparatlari, kukun shaklidagi dori vositalari, dozalangan suyuq dori shakllari uchun tartib raqami, oʻlchov birligi, miqdori, chakana narxi;
dori vositasini qadoqlagan shaxsning imzosi;
qadoqlangan dori vositasini tekshirgan shaxsning imzosi, tahlil sanasi va raqami.
Jurnalning betlari raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan hamda tashkilot rahbarining imzosi va muhr bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlangan boʻlishi kerak.
2-bob. Aseptik (steril) sharoitlarda dori vositalarini tayyorlash
1-§. Umumiy qoidalar
10. Aseptik (steril) sharoitlarda dori vositalarini tayyorlashga nisbatan ularning mikroorganizmlar va mexanik zarrachalar bilan ifloslanishi xavfini minimumga keltirishga qaratilgan talablar qoʻyiladi.
11. Inyeksiyalar va infuziyalar uchun eritmalar, oftalmologik dori shakllari hamda yangi tugʻilgan chaqaloqlar va 1 yoshga toʻlmagan bolalarni davolash uchun moʻljallangan dori shakllari, antibiotikli dori shakllari, dorixona ichida tayyorlangan holdagi dori vositalarining sifati farmakopeya maqolasida, umumiy farmakopeya maqolasida belgilangan sifatni nazorat qilish usullariga muvofiq yoxud, bunday maqola boʻlmagan taqdirda, sifatni nazorat qilish sohasidagi hujjatga muvofiq aniqlanadi.
2-§. Inyeksion va infuzion dori vositalarini tayyorlash
12. Tayyorlangan inyeksion va infuzion eritmalar koʻrinadigan mexanik aralashmalardan holi, steril, barqaror boʻlishi, pirogenlik sinoviga bardoshli boʻlishi kerak.
Inyeksion va infuzion eritmalar aseptik (steril) sharoitlarda inyeksiyalar uchun ishlatiladigan suvda ogʻirlik-hajm usulida tayyorlanadi.
13. Bir ish joyida tarkibida turli nomdagi dori vositalari yoki bir nomdagi turli konsentratsiyalardagi dori vositalari boʻlgan bir necha inyeksion va infuzion eritmalarni bir vaqtning oʻzida tayyorlash taqiqlanadi.
Inyeksion va infuzion eritmalarni ularning tarkibiga kiruvchi dori vositalarining kimyoviy jihatdan bir-biriga mosligi, sterilizatsiya texnologiyasi va rejimi toʻgʻrisida maʼlumotlar boʻlmaganda, shuningdek farmakopeya maqolasida, umumiy farmakopeya maqolasida belgilangan sifatni nazorat qilish usullari boʻlmaganda yoxud sifatni nazorat qilish sohasidagi hujjat boʻlmaganda tayyorlash taqiqlanadi.
14. Inyeksion va infuzion eritmalar qoʻllanilishi ruxsat etilgan filtrlash materiallaridan (gigroskopik paxta, doka, kamdan-kam hollarda — shoyi, kaprondan) foydalangan holda filtrlanadi. Eritmani filtrlash uni steril tiqinlar bilan berkitiladigan, tayyorlab qoʻyilgan steril flakonlarga bir vaqtning oʻzida quyib chiqqan holda amalga oshiriladi.
Inyeksion va infuzion eritmalarni tayyorlash boshlanishidan to sterilizatsiyalashgacha boʻlgan vaqt oraligʻi 3 soatdan oshmasligi lozim.
15. Inyeksion va infuzion eritmalar ushbu Nizomning 1-ilovasidagi 1-jadvalda koʻrsatilgan sterilizatsiya rejimlari talablariga muvofiq sterilizatsiya qilinadi.
1 litrdan koʻp hajmli eritmalarni sterilizatsiya qilishga hamda inyeksion va infuzion eritmalarni qaytadan sterilizatsiya qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Sterilizatsiya jarayoni butun solinadigan hajmning samarali sterilizatsiya qilinishini taʼminlashi kerak.
Sterilizatsiya termik usullarining parametrlari va samaradorligini nazorat qilish nazorat-oʻlchov priborlari, kimyoviy va biologik testlar yordamida amalga oshiriladi.
16. Sterilizatsiya rejimlari dori vositalari, yordamchi materiallar, idishlar va boshqa materiallarni Sterilizatsiya qilish rejimini qayd etish jurnalida qayd etiladi.
Jurnalda quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:
sterilizatsiyani oʻtkazish sanasi va tartib raqami;
retsept yoki talabnoma raqami;
sterilizatsiya qilinishi lozim boʻlgan material nomi;
boshlangʻich dori shakllari, tayyorlangan dori vositalari, yordamchi materiallar, idishlar va boshqa materiallarning (sterilizatsiyagacha boʻlgan va undan keyingi) miqdori;
sterilizatsiya sharoitlari (harorat, vaqt (sterilizatsiya boshlangan va tamomlangan vaqt koʻrsatiladi);
termotest;
materiallar sterilizatsiyasini oʻtkazgan shaxsning imzosi.
Jurnalda dori vositalarining sterilizatsiyasi (yakka tartibdagi retseptlar (talabnomalar) boʻyicha tayyorlangan hamda seriyali tayyorlangan inyeksion eritmalar bundan mustasno), shuningdek natriy xloridni qizdirish haqidagi belgi qayd etib qoʻyiladi.
Jurnalning betlari raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan hamda dorixona rahbarining imzosi va muhr bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlangan boʻlishi kerak.
17. Inyeksiya va infuziya eritmalarining sterilizatsiyagacha boʻlgan sifatini baholash tashqi koʻrinishi, mexanik aralashmalar yoʻqligi, rN koʻrsatkichi, dori vositalarining haqiqiyligi va miqdoriy tarkibi, izotonikligi va barqarorlashtiruvchi moddalar tarkibi boʻyicha oʻtkaziladi.
Inyeksiya va infuziya eritmalarining sterilizatsiyadan keyingi sifatini baholash tashqi koʻrinishi, mexanik aralashmalar yoʻqligi, flakonlarga quyib chiqishda nominal hajmini tekshirish, rN koʻrsatkichi (rN koʻrsatkichni aniqlashda yoʻl quyiladigan meʼyoriy ogʻishlar ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 1-jadvalda keltirilgan), dori vositalarining chinligi va miqdoriy tarkibi, nominal hajmdan chetga chiqishlar, tiqinlagichning mahkamligi, barqarorlik, pirogenlik yoki bakterial endotoksinlar tarkibi boʻyicha oʻtkaziladi.
Koʻrsatilgan talablardan biriga nomuvofiq boʻlgan holda eritmalarning sifati qoniqarsiz hisoblanadi.
18. Inyeksiyalar va infuziyalar uchun dori vositalarini tayyorlashda uning barcha bosqichlari Inyeksiyalar va infuziyalar uchun dori vositalari tayyorlashning bosqichlarini nazorat qilish natijalarini qayd etish jurnalida qayd etiladi.
Jurnalda quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:
nazoratni oʻtkazish sanasi va tartib raqami;
retsept yoki talabnoma raqami;
boshlangʻich vositalarning (shu jumladan suv) nomi va olingan miqdori;
tayyorlangan eritma nomi va hajmi;
eritmani tayyorlagan shaxsning imzosi;
qadoqlash (quyib chiqish) (hajm millilitrlarda va shisha idishlar (flakonlar) soni koʻrsatiladi);
eritmani qadoqlagan shaxsning imzosi;
eritmani mexanik aralashmalar nuqtai nazaridan dastlabki nazoratni oʻtkazgan shaxsning imzosi;
sterilizatsiya (harorat, “...dan” va “... gacha” boʻlgan vaqt, termotest, eritmani mexanik aralashmalar nuqtai nazaridan sterilizatsiyadan oʻtkazgan shaxsning imzosi);
eritmani mexanik aralashmalar nuqtai nazaridan ikkilamchi nazoratni oʻtkazgan shaxsning imzosi;
tahlillarning sterilizatsiyagacha va undan keyingi raqamlari (kasr orqali koʻrsatiladi);
berib yuborish uchun kelib tushgan tayyor mahsulot idishlarining soni;
tayyorlangan dori vositalarini berib yuborishga ruxsat bergan shaxsning imzosi.
Jurnalning betlari raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan hamda dorixona rahbarining imzosi va muhr bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlangan boʻlishi kerak.
3-§. Yangi tugʻilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha boʻlgan bolalarni davolash uchun moʻljallangan dori shakllarini tayyorlash
19. Yangi tugʻilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha boʻlgan bolalarni davolash uchun moʻljallangan dori shakllari ushbu Nizomda belgilangan dori shakllarini tayyorlash qoidalari boʻyicha aseptik (steril) sharoitlarda tayyorlanadi.
20. Yangi tugʻilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha boʻlgan bolalarni davolash uchun moʻljallangan dori shakllari, shu jumladan ichish va sirtqi qoʻllash uchun eritmalar ularning tarkibiga kiruvchi dori vositalarining tabiatiga hamda tayyorlashning texnologik jarayoniga qarab ikki guruhga boʻlinadi: soʻnggi oʻrov-idishda sterilizatsiya qilinadigan eritmalar hamda keyingi termik sterilizatsiyasiz steril eritgichda aseptik (steril) sharoitlarda tayyorlanadigan eritmalar.
21. Ushbu Nizomning 1-ilovasidagi 2-jadvalda koʻrsatilgan sterilizatsiya rejimlari talablariga muvofiq yangi tugʻilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha boʻlgan bolalarga qoʻllash uchun moʻljallangan quyidagi dori shakllari sterilizatsiya qilinadi:
tozalangan suvda tayyorlangan, ichish uchun va sirtqi qoʻllash uchun eritmalar;
sirtqi qoʻllash uchun moylar.
4-§. Antibiotikli dori vositalarini tayyorlash
22. Antibiotikli barcha dori vositalari aseptik (steril) sharoitlarda tayyorlanadi.
Antibiotikli kukunlarni tayyorlashda ushbu Nizomning 5-bobida belgilangan talablar inobatga olinadi. Issiqlikka chidamli tarkibiy qismlar (ingrediyentlar) oldindan sterilizatsiya qilinadi.
Antibiotikli surtmalar ushbu Nizomda belgilangan tegishli dori vositalarini tayyorlash qoidalari boʻyicha tayyorlanadi. Surtmalar uchun asos oldindan sterilizatsiya qilinadi.
5-§. Oftalmologik dori vositalarini tayyorlash
23. Koʻz tomchilari, namlantirish uchun eritmalar, koʻz surtmalari, koʻz malhamlari oftalmologik dori vositalari jumlasiga kiradi.
Oftalmologik dori vositalarini tayyorlash uchun dori vositalari va yordamchi moddalar (eritgichlar, mazli asoslar, barqarorlashtiruvchilar, bufer eritmalar, izotonik moddalar, konservantlar, prolongatorlar va boshqalar) qoʻllaniladi.
24. Suvli koʻz dori vositalari steril va izotonik boʻlishi, agar farmakopeya maqolalarida boshqacha koʻrsatmalar boʻlmasa, koʻz yoshi suyuqligi rN — 7,4 ga toʻgʻri keladigan, rN ning maqbul qiymatiga ega boʻlishi (rN 3,5 dan 8,5 gacha doirada boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi), saqlash chogʻida barqaror boʻlishi va farmakopeya maqolasining, umumiy farmakopeya maqolasining yoki koʻzga koʻrinadigan mexanik aralashmalar nuqtai nazaridan sifatni nazorat qilish sohasidagi hujjatning talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
25. Koʻz tomchilari va eritmalari tozalangan suvda ogʻirlik-hajm usulida aseptik (steril) sharoitlarda tayyorlanadi.
Koʻz tomchisi va eritmalarini tayyorlashda dori vositalari tozalangan suvning hisoblangan hajmida steril idishda eritiladi, zarurat boʻlganda yordamchi moddalar qoʻshiladi, qoʻllashga ruxsat etilgan filtrlash materiallari va qurilmalaridan foydalangan holda filtrlanadi.
Koʻz tomchilari oz hajmlarda tayyorlangan taqdirda dori vositalari va yordamchi moddalar tozalangan suvning bir qismida eritiladi, olingan eritma tozalangan suvda oldindan yuvilgan filtrlovchi material orqali filtrlanadi, soʻngra tozalangan suvning qolgan miqdori oʻsha filtrdan oʻtkazib filtrlanadi.
Koʻz tomchilari va eritmalari ushbu Nizomning 1-ilovasidagi 3-jadvalning 3.1 va 3.2-boʻlimlarida koʻrsatilgan sterilizatsiya rejimlari talablariga muvofiq sterilizatsiya qilinadi.
Koʻz tomchilari va eritmalarida mexanik aralashmalar yoʻqligi sterilizatsiyadan oldin va keyin aniqlanadi.
26. Yuqori harorat taʼsiridan himoyalashni talab qiladigan dori vositalarining eritmalari tozalangan steril suvda aseptik (steril) sharoitda, keyingi sterilizatsiyani qilmasdan yoki filtrlash bilan sterilizatsiya qilishdan foydalangan holda tayyorlanadi.
6-§. Koʻz surtmalarini tayyorlash
27. Koʻz surtmalari aseptik (steril) sharoitlarda steril surtmali asosda ushbu Nizomning 1-ilovasidagi 3-jadvalning 3.3-boʻlimida koʻrsatilgan talablariga muvofiq tayyorlanadi.
Surtmali asos tarkibida aralashmalar boʻlmasligi lozim, u neytral, steril, koʻzning shilliq pardasi boʻyicha bir tekis taqsimlanadigan boʻlishi kerak.
Koʻz surtmalari ogʻirlik usuli boʻyicha tayyorlanadi.
Retseptda yoki talabnomada surtmali asosning tarkibi haqida koʻrsatmalar boʻlmasa, tiklovchi moddalarni oʻz ichiga olmagan vazelin qotishmasidan va 9:1 nisbatda suvsiz lanolin qotishmasidan foydalaniladi.
28. Koʻz surtmasi asosiga dori vositalari, eritmalar, suspenziyalar turiga qarab qoʻshiladi.
Surtma-eritma dori vositalarini steril surtmali asosda eritgan holda tayyorlanadi.
Surtma-suspenziyaga dori vositalari steril yordamchi suyuqlikning uncha koʻp boʻlmagan miqdori bilan (tarkibida dori vositalari 5% gacha boʻlganda) yoki erigan asosning bir qismi (tarkibida dori vositalari 5% va undan ortiq boʻlganda) dispergiratsiya qilinganidan keyin juda mayda kukun tarzida aralashtiriladi.
3-bob. Suyuq dori vositalarini tayyorlash
1-§. Umumiy qoidalar
29. Suyuq dori vositalari jumlasiga suvli va suvsiz eritgichlardan foydalangan holdagi eritmalar, miksturalar, koʻp molekulyar moddalar eritmalari, himoyalangan kolloidlarning eritmalari, suspenziyalar, emulsiyalar kiradi. Suyuq dori vositalari ushbu Nizomning 1-ilovasidagi 4-jadvalda koʻrsatilgan talablariga muvofiq tayyorlanadi.
Suyuq dori vositalari ogʻirlik-hajm usulida, ogʻirlik yoki hajm usulida tayyorlanadi.
30. Ogʻirlik-hajm usulida kukunsimon dori vositalarining suvli va suv-spirtli eritmalari tayyorlanadi.
31. Ogʻirlik usuli boʻyicha tayyorlanadigan yopishqoq va uchuvchan erituvchilarda kukunsimon va suyuq dori vositalari, shuningdek konsentratsiyasidan qatʼi nazar emulsiyalar, suspenziyalar tayyorlanadi.
Ogʻirlik usuli boʻyicha quyidagilar dozalanadi:
moy va mineral-moylar, glitserin, dimeksid, polietilenglikoli (polietilenoksidlar), silikon suyuqliklar, efir, xloroform, benzilbenzoat, validol, vinilin (Shostakovskiy balzami), oq qayin qatroni, ixtiol, sut kislotasi, efir moylari, skipidar, metilsalitsilat, nitroglitserin, pergidrol.
32. Turli konsentratsiyadagi etil spirti eritmalari, suyuq farmakopeya qorishmalarining (pergidroldan tashqari) eritmalari hajm boʻyicha usulda tayyorlanadi.
Hajm boʻyicha shuningdek tozalangan suv va inyeksiyalar uchun suv, dori vositalarining suvli eritmalari, galenli va yangi galenli dori vositalari (damlamalar, suyuq ekstraktlar, adonizid va boshqalar) dozalanadi.
33. Retsept yoki talabnomada tayyorlanishi lozim boʻlgan dori vositalarining tarkibiy qismi sifatida “suv” koʻrsatilgan taqdirda tozalangan suv, “spirt” koʻrsatilganda — etil spirti, “efir” koʻrsatilganda — dietil (tibbiy) efiri; “glitserin” koʻrsatilganda — tarkibida 10 — 16% suv, zichligi 1,223 — 1,233 g/sm.kub boʻlgan tibbiy glitserin foydalaniladi.
Agar retsept yoki talabnomada erituvchining nomi koʻrsatilmagan boʻlsa, tozalangan suvdan foydalaniladi.
Suyuq dori vositalarining umumiy hajmi yoki ogʻirligida yoʻl quyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 2 — 4-jadvallarida nazarda tutilgan hajm va ogʻirlikda yoʻl qoʻyiladigan ogʻish meʼyorlaridan oshib ketmasligi lozim.
2-§. Suyuq dori vositalarini ogʻirlik-hajm usulida tayyorlashning oʻziga xos xususiyatlari
34. Suyuq dori shakli ogʻirlik-hajm usulida tayyorlanganda umumiy hajm dori shaklining tarkibiga kiruvchi suyuq dori vositalari va yordamchi moddalarning, zarur boʻlgan taqdirda, ushbu Nizomning 3-ilovasida koʻrsatilgan suyuq dori vositalari hamda yordamchi moddalarning zichligi koʻrsatkichlarini hisobga olgan holda hisoblab chiqarilgan hajmlari yigʻindisiga koʻra aniqlanadi.
Ogʻirlik-hajm usulida tayyorlanganda suyuq dori shakllarining umumiy hajmidagi yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 5-jadvalida belgilangan.
Kukunsimon dori vositalari eritilganda suyuq dori shakli umumiy hajmining oʻzgarishi, agar u ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 5-jadvalga muvofiq ogʻirlik-hajm usulida tayyorlash chogʻida suyuq dori shakllarining umumiy hajmida yoʻl qoʻyiladigan ogʻishlar chegarasida boʻlsa, inobatga olinmaydi.
Agar kukunsimon dori vositalarini eritishda suyuq dori shakli hajmining oʻzgarishi yoʻl qoʻyiladigan normalardan koʻp boʻlsa, kukunlarni eritish chogʻida suyuq dori shakli hajmining oʻzgarishi ushbu Nizomning 4-ilovasiga muvofiq dori vositalarini hajm oshish koeffitsiyentlarini hisobga olgan holda hisoblab chiqariladi yoki dori shaklini oʻlchovli idishda tayyorlash kerak boʻladi.
35. Suyuq dori shakllari suvli dispersion muhit bilan tayyorlangan taqdirda birinchi navbatda kukunsimon dori vositalari va yordamchi moddalar eruvchanligi hamda ularning oʻzaro taʼsiri ehtimolini hisobga olgan holda birin-ketin eritiladigan suvning (tozalangan yoki xushboʻy suvning) moʻljallangan hajmi oʻlchanadi.
36. Dori vositalarining erishini tezlashtirish uchun dori vositalarini oldindan maydalash, eritmani qizdirish, aralashtirish, uygʻunlashtirish va solyubilizatsiya qoʻllaniladi.
37. Kukunsimon dori vositalari eritilganidan keyin eritmalar erituvchining va dori vositasining xossalarini inobatga olgan holda tanlangan filtrlovchi materialdan oʻtkazib filtrlanadi.
Kukunsimon dori vositalari oʻrniga suyuq dori shaklining tarkibida ushbu Nizomning 5-ilovasida koʻrsatilgan, oldindan tayyorlab qoʻyilgan konsentrlangan (byuretka uskunasida) eritmalardan foydalanish mumkin boʻlib, ular kukunsimon dori vositalari eritilganidan va eritma filtrlanganidan keyin qoʻshiladi.
38. Molekulasi tarkibida havoga uchib ketishi mumkin boʻlgan talay miqdordagi kristallangan suv mavjud boʻlgan dori vositalarining suvli eritmalarini, shuningdek gigroskopik dori vositalarini tayyorlashda ularning konsentrlangan eritmalaridan foydalanish kerak boʻladi.
39. Dori shaklining tarkibiga kiruvchi suyuq ingrediyentlar suvli eritmaga quyidagi ketma-ketlikda qoʻshiladi: suvli havoga uchib ketmaydigan va hid chiqarmaydigan suyuqliklar; suvga aralashib ketuvchi boshqa havoga uchib ketmaydigan suyuqliklar; suvli havoga uchib ketuvchi suyuqliklar; tarkibida etil spirti boʻlgan suyuqliklar uning quyuqligi oshib borishi tartibida; boshqa suvsiz havoga uchib ketadigan va oʻtkir hidli suyuqliklar.
3-§. Konsentrlangan eritmalarni tayyorlash
40. Konsentrlangan eritmalar yangi olingan tozalangan suvdan foydalangan holda oʻlchovli idishda ogʻirlik-hajm usulida aseptik (steril) sharoitlarda tayyorlanadi.
Konsentrlangan eritmalarning konsentratsiyasidagi yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 6-jadvalda keltirilgan.
41. Tayyorlangan konsentrlangan eritmalar toʻliq kimyoviy nazoratdan oʻtkaziladi va mexanik aralashmalar yoʻqligi nuqtai nazaridan tekshiriladi.
42. Konsentrlangan eritmali idishlar eritmaning nomi va konsentratsiyasi, tayyorlangan sanasi, yaroqlilik muddati, seriyasi va tahlili raqami hamda eritmani tekshirgan shaxsning imzosi qoʻyilgan holda rasmiylashtiriladi. Belgilangan yaroqlilik muddatidan ilgari rangining oʻzgarishi, loyqalanishi, qatlamlar paydo boʻlishi eritmalarning yaroqsizligi alomati hisoblanadi.
4-§. Tarkibida eritgich sifatida xushboʻy suvlar boʻlgan suyuq dori vositalarini tayyorlash
43. Xushboʻy suvlar ushbu Nizomning 6-ilovasida koʻrsatilgan talablarga muvofiq tayyorlanadi va salqin yorugʻlikdan himoyalangan joyda saqlanadi.
44. Xushboʻy suvlar hajmi boʻyicha dozalanadi. Ogʻirlik-hajm usulida tayyorlashda suyuq dori shakllarining umumiy hajmida yoʻl qoʻyiladigan chetga chiqishlar ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 5-jadvalida keltirilgan.
Retsept yoki talabnomada suyuq dori shaklining umumiy hajmi koʻrsatilganda xushboʻy suvning hajmi dori shaklining umumiy hajmidan barcha suyuq ingrediyentlar hajmlarini ayirish yoʻli bilan aniqlanadi, shuningdek agar hajmning oʻzgarishi yoʻl qoʻyiladigan normalardan koʻp boʻlsa, kukunsimon dori vositalari eritilganda hajmdagi oʻzgarish hisobga olinadi.
45. Asosiy dispersiya muhiti xushboʻy suvdan iborat boʻlgan suyuq dori shakllarini tayyorlashda dori vositalarining konsentrlangan eritmalaridan foydalanilmaydi.
5-§. Standart farmakopeya eritmalarini suyultirish
46. Kimyoviy nom ostida yozib berilgan farmakopeya eritmalarini (masalan, formaldegid eritmasini) suyultirishda asos qilib olingan dori vositasining hisob-kitobi moddaning eritmadagi haqiqiy tarkibini hisobga olgan holda oʻtkaziladi.
Farmakopeya eritmasi shartli (masalan, formalin eritmasi) nomi ostida yozib berilganda asos qilib olingan vositaning konsentratsiyasi birlik (100%) deb qabul qilinadi.
6-§. Suyuq dori vositalarini suvsiz eritmalarda tayyorlash
47. Yopishqoq va uchuvchan erituvchilardagi eritmalar (spirtli eritmalardan tashqari) ogʻirlik usuli boʻyicha tayyorlanadi. Umumiy ogʻirlik dori shaklining tarkibiga kiruvchi barcha ingrediyentlar jamlangan holda aniqlanadi.
48. Eritmalar yopishqoq va uchuvchan eritmalarda tayyorlanganda dori vositalari, yordamchi moddalar berib yuborish uchun bevosita quruq flakonga dozalanadi, soʻngra eritma tarozida tortiladi yoki oʻlchanadi.
49. Yopishqoq eritmalardan foydalanilganda dori vositalarining fizikaviy-kimyoviy xossalari inobatga olingan holda qizdirish qoʻllaniladi.
50. Spirtli eritmalar ogʻirlik-hajm usulida tayyorlanadi. Retseptda yoki talabnomada koʻrsatilgan etil spirtining miqdori oʻlchovning hajm birliklariga muvofiq boʻlishi kerak.
Retseptda yoki talabnomada etil spirtining konsentratsiyasi koʻrsatilmagan boʻlsa, 90%li etil spirtidan foydalaniladi.
Suyuq suvsiz dori shakllarini tayyorlashda etil spirti retseptda yoki talabnomada koʻrsatilgan hajmni uning dori vositalari eritilgandagi koʻpayishi qiymatiga kamaytirmagan holda hajm boʻyicha dozalanadi. Umumiy hajm dori shaklining sifatini nazorat qilishda hisobga olinadi.
Retseptda yoki talabnomada eritmaning umumiy hajmi koʻrsatilgan taqdirda, etil spirtining hajmi umumiy hajmdan barcha suyuq ingrediyentlarning hajmlarini ayirish yoʻli bilan aniqlanadi, shuningdek agar hajmning oʻzgarishi ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 5-jadvalida koʻrsatilgan yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyoridan koʻp boʻlsa, kukunsimon dori vositalarini eritish chogʻidagi hajmdagi oʻzgarish hisobga olinadi.
51. Agar retseptda yoki talabnomada bir necha konsentratsiyalardagi eritma konsentratsiyasi koʻrsatilmagan holda koʻrsatilgan boʻlsa, eng kam konsentratsiyali eritma beriladi.
52. Sarflangan etil spirtini hisobga olish massa boʻyicha ushbu Nizomning 7-ilovasidagi 1-2-jadvallarga muvofiq konsentratsiyaga nisbatan hisoblagan holda amalga oshiriladi.
Standart spirtli eritmalarni tayyorlash uslubi ushbu Nizomning 7-ilovasidagi 3-jadvalida keltirilgan.
Turli konsentratsiyali etil spirtini tayyorlash uchun kerak boʻladigan suv va etil spirtining miqdori ushbu Nizomning 7-ilovasidagi 4-jadvalda keltirilgan.
7-§. Tomiziladigan dori vositalarini tayyorlash
53. Hajmi va konsentratsiyasini saqlash maqsadida dori vositalari tozalangan suvda eritiladi. Olingan eritma suv bilan yuvilgan filtr orqali filtrlanadi, suvning qolgan qismi maʼlum hajm olingunga qadar oʻsha filtr orqali filtrlanadi.
Kombinatsiyalangan eritmalarda (etil spirti, glitserin, moylar va boshqa erituvchilar) tomiziladigan dori vositalarini tayyorlash chogʻida dori vositalarining eruvchanligi va erituvchining tarkibi, shuningdek standart tomchi oʻlchagich boʻyicha ushbu Nizomning 8-ilovasiga muvofiq 20 oS da 5% ogʻish meʼyorlari bilan 1 gramm hamda 1 millilitrdagi tomchilar miqdori, suyuq dori vositalarining 1 tomchisining ogʻirligi hisobga olinadi.
8-§. Himoyalangan kolloidlarning eritmalarini tayyorlash
54. Protargol, kollargol, ixtiol himoyalangan kolloidlarining eritmalari ogʻirlik-hajm usulida tayyorlanadi.
Protargol eritmalari uning yuzasiga tozalangan suvni sepish va toʻla erib ketguncha qoldirish yoʻli bilan tayyorlanadi.
Kollargol eritmalari uni oldindan maydalab va tozalangan suv bilan aralashtirib tayyorlanadi.
Kolloid eritmalar kulsizlantirilgan qogʻoz (obezzolennaya bumaga) yoki shisha filtrlar orqali filtrlanadi.
9-§. Suspenziyalarni tayyorlash
55. Suspenziyalar hovonchada yoki turlicha konstruksiyadagi qorishtirgichlardan foydalangan holda tayyorlanadi.
Suspenziyalar konsentratsiyasidan qatʼi nazar ogʻirligi boʻyicha tayyorlanadi.
Suspenziyalar va emulsiyalarni qorishtirgichlarda tayyorlashda barcha ingrediyentlar apparatga solinadi va bir xil massa hosil boʻlguncha qorishtiriladi. Qorishtiriladigan vaqt dori vositalarining xossalariga hamda apparatning konstruksiyasiga qarab belgilanadi. Dori vositalarini suspenziyalarga va emulsiyalarga aralashtirish usuli ularning fizikaviy-kimyoviy xossalariga koʻra belgilanadi.
Suspenziyalar filtratsiya qilinmaydi.
4-bob. Surtma dorilarni tayyorlash
1-§. Umumiy qoidalar
56. Surtmalar konsistent xossalariga qarab surtmalarning oʻziga, gellar, kremlar, pastalar va linimentlarga boʻlinadi.
Surtmalar ogʻirlik boʻyicha tayyorlanadi. Surtmalarning umumiy ogʻirligida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 4 va 7-jadvallarda koʻrsatilgan.
Surtmalar qorishtirgichlar yoki havonchada tayyorlanadi.
57. Surtmalarni tayyorlash uchun yordamchi moddalardan: surtmali asoslar, konservantlar, antioksidantlar, shimish aktivatorlaridan foydalaniladi.
Surtmali asos surtmaning oʻziga xos faolligi namoyon boʻlishini taʼminlashi, teri funksiyasini buzmasligi, allergik reaksiyalar keltirib chiqarmasligi, boshqa nojoʻya taʼsirlar koʻrsatmasligi lozim.
Teri ichiga kiritiladigan, katta yaralar va kuygan joylar ustiga surtiladigan mazlar aseptik (steril) sharoitlarda tayyorlanadi.
2-§. Kombinatsiyalangan surtmalarni tayyorlash
58. Kombinatsiyalangan surtmalarni tayyorlashda dori vositalari surtmalarning asosiga dori vositalarining fizikaviy-kimyoviy xossalarini inobatga olgan holda kiritiladi.
Kombinatsiyalangan surtmalarni tayyorlashda qoʻllaniladigan texnologik usullar dori vositalarining bir-biri bilan nomaqbul oʻzaro taʼsirining yoki surtma tayyorlanish va saqlanish jarayonida qatlamlanishining oldini olishi, bir xil massa hosil boʻlishini taʼminlashi kerak.
5-bob. Qattiq (kukunlar shaklidagi) dori vositalarini tayyorlash
59. Kukunlar shaklidagi dori vositalari (bundan buyon matnda kukunlar deb yuritiladi):
oddiy (bitta ingrediyentdan tarkib topgan);
murakkab (ikki yoki undan ortiq ingrediyentdan tarkib topgan);
dozalangan (alohida dozalarga boʻlingan);
dozalanmagan (alohida dozalarga boʻlinmagan) boʻlishi mumkin.
60. Kukunlar ularning fizikaviy-kimyoviy xossalarini inobatga olgan holda qorishtirgichlar va maydalagichlardan foydalanib yoki hovonchalarda tayyorlanadi.
Kukunlarni tayyorlash uchun aralashma qoʻl tarozilari va elektron tarozilardan yoki bir kukun massasiga hamda ularning retseptda yoki talabnomada koʻrsatilgan miqdoriga muvofiq dozatorlardan foydalanib dozalarga boʻlinadi.
Kukunning butun massasiga nisbatan 0,05 grammdan kam miqdordagi dori vositalari 1:10 yoki 1:100 trituratsiya (dori vositasi va yordamchi modda aralashmasi) tarzida foydalaniladi.
61. Kukunlar hovonchada tayyorlanganda kukunning umumiy massasi hovonchaning maksimal sigʻimidan ortiq boʻlmasligi kerak.
Kukunlarni maydalash va aralashtirish ingrediyentlarni oldindan havonchada ezilgan farmakologik jihatdan indifferent yordamchi modda yoki dori vositasi bilan izchil ravishda oz miqdorlardan koʻp miqdorlar sari koʻpaytirib qoʻshib borgan holda amalga oshiriladi.
Qolgan ingrediyentlar kukunlarni tayyorlash chogʻida 1:20 nisbatiga rioya etgan holda ularning massasini koʻpaytirib borish tartibida qoʻshiladi.
Rang berish xossasiga ega boʻlgan dori moddalari hovonchaga kukunlarni aralashtirishning oxirgi bosqichida yoki rang bermaydigan dori vositalarining qatlamlari orasiga solinadi.
Oson maydalanuvchi dori vositalari hovonchaga oxirgi navbatda solinadi.
Qiyin maydalanuvchi dori vositalari (timol, yod, kamfora, mentol, borot kislota va boshqa moddalar) zarur boʻlganda suyuq dori vositasidan (maydalanadigan moddaning 1 grammiga 10 tomchi hisobidan 95%li etil spirtidan) foydalangan holda maydalanadi.
Suyuq dori vositalari maydalangan kukun aralashmasiga oxirgi navbatda qoʻshiladi, bunda kukunning asosiy xossasi — sochiluvchanligi saqlanib qolishi kerak.
62. Kukunlar alohida dozalarining massasida (shu jumladan qadoqlashda) yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 8-jadvalida koʻrsatilgan.
6-bob. Tayyorlanadigan dori vositalarining sifatini nazorat qilish
1-§. Umumiy qoidalar
63. Tayyorlanadigan va tayyorlangan dori vositalarining sifatini nazorat qilish quyidagilar vositasida amalga oshiriladi:
qabul qilish nazorati;
yozma nazorat;
ogʻzaki nazorati;
organoleptik nazorat;
fizikaviy nazorat;
kimyoviy nazorat;
tayyorlangan dori vositalarini tarqatishdan oldingi nazorat.
Barcha tayyorlangan dori vositalari tarqatib yuborish chogʻida albatta yozma, organoleptik nazorat qilinishi shart.
64. Tayyorlangan dori vositalarini, shu jumladan dorixonaning oʻzida yarim tayyor holga keltirilgan va qadoqlangan dori vositalari, konsentrlangan eritmalar, trituratsiyalar, etil spirti tarzidagi vositalarni organoleptik, fizikaviy va kimyoviy nazorat qilish natijalari Retseptlar, talabnomalar boʻyicha tayyorlangan hamda dorixonaning oʻzida yarim tayyor holga keltirilgan dori vositalari, konsentrlangan eritmalar, etil spirti va dori vositalarining qadoqlab qoʻyish tarzidagi dori vositalarini organoleptik, fizikaviy va kimyoviy nazorat qilish natijalarini qayd etish jurnalida qayd etiladi.
Jurnalda quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:
nazoratni amalga oshirish sanasi va tartib boʻyicha raqami;
retseptning, talabnomaning raqami, ularni bergan tibbiyot tashkilotining nomi (mavjud boʻlsa);
sanoatda ishlab chiqarilgan dori moddasining seriya raqami;
dori vositasining tarkibi: aniqlanadigan modda yoki ion (retseptlar boʻyicha tayyorlangan dori shakllarini fizikaviy yoki kimyoviy nazorat qilishda koʻrsatiladi);
fizikaviy, organoleptik, sifat nazorati (har biri shkala boʻyicha: ijobiy yoki salbiy), kimyoviy nazorat natijalari (sifat va miqdor tavsifi);
qadoqlangan dori vositasini tayyorlagan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi;
tayyorlangan dori vositasini tekshirgan shaxsning imzosi;
yozma nazorat natijalari boʻyicha xulosa: qoniqarli yoki qoniqarsiz.
Jurnalning betlari raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan hamda dorixona rahbarining imzosi va muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlanishi kerak.
2-§. Qabul qilish nazorati
65. Qabul qilish nazoratida dorixonaga dori vositalarini tayyorlash uchun foydalaniladigan sifatsiz dori moddalari, shuningdek sifatsiz oʻrov-joylov materiallari kelib tushishining oldini olish maqsadida tashkil etiladi.
Barcha kelib tushadigan dori moddalari (ular keladigan manbadan qatʼi nazar) qabul qilish nazoratidan oʻtkaziladi.
66. Qabul qilish nazorati kelib tushadigan dori vositalarining “Tavsifi”, “Oʻrov-idish” koʻrsatkichlari boʻyicha talablarga muvofiqligi jihatidan tekshirishdan, shuningdek ilova qilingan hujjatlar, shu jumladan dori vositalarining sifatini tasdiqlovchi hujjatlar toʻgʻri rasmiylashtirilganligini tekshirishdan iborat boʻladi.
“Tavsifi” koʻrsatkichi boʻyicha nazoratga dori vositasining tashqi koʻrinishini, agregat holatini, rangi, hidini tekshirish kiradi. Dori vositalarining sifati xususida shubhalar paydo boʻlgan taqdirda, namunalar qoʻshimcha sinovlar oʻtkazish uchun akkreditatsiya qilingan sinov laboratoriyasiga (markaziga) yuboriladi. Bunday dori vositalari “Qabul qilish nazorati chogʻida yaroqsiz deb topildi” degan belgi qoʻyilib, saqlash xonasining karantin zonasida boshqa dori vositalaridan alohida saqlanadi.
“Oʻrov-idish” koʻrsatkichi boʻyicha tekshirish chogʻida uning butunligiga va dori vositalarining fizikaviy-kimyoviy xossalariga muvofiqligiga alohida eʼtibor qaratiladi.
Barcha taʼsir etuvchi moddalar (substansiyalar) saqlash xonalarida (zonalarida) butunligicha maxsus konteynerlarda saqlanishi, konteynerlar ochilganidan keyin esa, assistentlikda jihozlanishi mumkin boʻlgan maxsus ajratilgan toza xonalarda (zonalarda) — toza (yuvilgan va sterillangan) va tegishlicha markirovka qilingan shtanglaslarda saqlanishi kerak.
Saqlash xonalarida saqlanayotgan taʼsir qiluvchi moddalar (substansiyalar) va yordamchi moddalar solingan barcha shtanglaslarda ularning nomi, ishlab chiqaruvchining nomi, ishlab chiqaruvchi zavodning seriya raqami, attestatsiya qilingan laboratoriyaning tahlili raqami, yaroqlilik muddati, shtanglas toʻldirilgan sana va uni toʻldirgan shaxsning imzosi qayd etilishi kerak.
Assistentlikda taʼsir etuvchi moddalar (substansiyalar) va yordamchi moddalar solingan barcha shtanglaslarda toʻldirilgan sanasi, toʻldirgan va moddaning aynanligini tekshirgan shaxsning imzosi boʻlishi kerak.
Eritmalar, damlamalar va suyuq yarim fabrikatlar turgan shtanglaslar zarurat boʻlganda normal kaplemirlar yoki pipetkalar bilan taʼminlanadi. Muayyan hajmdagi tomchilar soni tarozida tortib aniqlanadi va shtanglaslarda qayd etiladi. Suyuq dori vositalarining harflar bilan yozib standart tomchilarda koʻrsatilgan oz miqdorlarini tegishli suyuqlik boʻyicha kalibrlangan empirik kaplemir (koʻz pipetkasi) bilan oʻlchash kerak boʻladi.
3-§. Yozma nazorat
67. Dori vositalari tayyorlanganda, shu jumladan retseptlar va talabnomalar boʻyicha, shuningdek dorixona ichki tayyorlovi tarzida tayyorlanganda yozma nazorat pasporti toʻldirilib, unda quyidagilar koʻrsatiladi:
a) dori vositasi tayyorlangan sana;
b) retseptning yoki talabnomaning raqami;
v) olingan dori vositalari, ularning miqdori, dozalar soni;
g) tayyorlangan dori vositasini tayyorlagan, qadoqlagan va tekshirgan shaxsning imzosi.
Yozma nazorat pasporti dori vositasi tayyorlanganidan keyin darhol, dori moddalari texnologik operatsiyalarning ketma-ketligiga muvofiq lotin tilida koʻrsatilgan holda toʻldiriladi.
Yozma nazorat pasportlari dori vositalari tayyorlangan kundan eʼtiboran ikki oy mobaynida saqlanadi.
68. Dori vositasini tayyorlash uchun barcha hisob-kitoblar dori vositasini tayyorlashdan oldin amalga oshiriladi va yozma nazorat pasportiga yozib qoʻyiladi.
Agar dori vositasi ayni bir shaxs tomonidan tayyorlansa va berilsa, yozma nazorat pasporti dori vositasini tayyorlash jarayonida toʻldiriladi.
69. Tayyorlangan dori vositalari, ularni tayyorlashga doir retseptlar va talabnomalar, toʻldirilgan yozma nazorat pasportlari tekshirish uchun dori vositalarini tayyorlash va berish chogʻida nazorat vazifasini bajaruvchi farmatsevtga (provizorga) topshiriladi.
Nazorat yozma nazorat pasportidagi yozuvlarning retseptda yoki talabnomada tayinlangan maqsadga muvofiqligini, amalga oshirilgan hisob-kitoblarning toʻgʻriligini tekshirishdan iborat boʻladi.
Agar tayyorlangan dori vositasining sifati farmatsevt-analitik tomonidan toʻliq kimyoviy nazoratdan oʻtkazilgan boʻlsa, yozma nazorat pasportiga kimyoviy tahlil raqami va farmatsevt-analitikning imzosi qoʻyiladi.
4-§. Ogʻzaki nazorat
70. Ogʻzaki nazorat oralatib tanlab amalga oshiriladi va farmatsevt tomonidan koʻpi bilan beshta dori shakllari tayyorlanganidan keyin oʻtkaziladi.
Ogʻzaki nazorat oʻtkazilganda nazorat vazifasini amalga oshiruvchi farmatsevt tomonidan dori vositasining tarkibiga birinchi kiruvchi dori moddasi aytiladi, murakkab tarkibli dori vositalarida uning miqdori ham koʻrsatiladi, shundan soʻng farmatsevt tomonidan boshqa barcha foydalaniladigan dori moddalari va ularning miqdori koʻrsatiladi. Konsentrlangan eritmalardan foydalanilgan taqdirda farmatsevt tomonidan ularning tarkibi va konsentratsiyasi ham koʻrsatiladi.
5-§. Organoleptik nazorat
71. Organoleptik nazorat nazoratning majburiy turi hisoblanadi va dori shaklini tashqi koʻrinishi, hidi, tusi, aralashganlikning bir xilligi, suyuq dori shakllarida mexanik aralashmalarning yoʻqligi boʻyicha tekshirishdan iborat boʻladi. Bolalar uchun moʻljallangan dori shakllari oralatib tanlab taʼmi jihatidan tekshiriladi.
Kukunlar, surtmalar, suppozitorlarning bir xilligi har bir farmatsevtda ish kuni mobaynida tayyorlangan dori shakllarining barcha turlarini inobatga olgan holda oralatib tanlab tekshiriladi.
Organoleptik nazorat natijalari dori vositalariga doir retseptlar, tibbiyot muassasalarining talabnomalari boʻyicha tayyorlangan dori vositalarini hamda dorixona ichida hozirlab qoʻyilgan yarim tayyor mahsulot, konsentrlangan eritmalar, etil spirti va dori vositalarini qadoqlab qoʻyish tarzida tayyorlangan dori vositalarini organoleptik, fizikaviy hamda kimyoviy nazorat qilish natijalarini qayd etish jurnalida qayd etiladi.
6-§. Fizikaviy nazorat
72. Fizikaviy nazorat dori shakllarining umumiy massasi yoki hajmini, dori shaklining tarkibiga kiruvchi alohida dozalarning (kamida uchta dozaning) soni va massasini tekshirishdan iborat.
Fizikaviy tekshirish doirasida, shuningdek tayyorlangan vositani tiqinlash sifati ham tekshiriladi.
Retseptlar, talabnomalar boʻyicha tayyorlangan dori shakllari ish kuni mobaynida tayyorlangan dori shakllarining barcha turlarini inobatga olgan holda oralatib tanlab, lekin ularning bir kungi miqdorining kamida 3 foizi fizikaviy nazorat qilinishi kerak.
Dorixona ichki tayyorlovi tarzida tayyorlangan dori shakllari har bir seriyaning kamida uchta oʻrov-idish miqdorida fizikaviy nazorat qilinishi kerak.
73. Fizikaviy nazorat natijalari retseptlar, talabnomalar boʻyicha tayyorlangan hamda dorixona ichida hozirlab qoʻyilgan yarim tayyor mahsulot, konsentrlangan eritmalar, etil spirti va dori vositalarini qadoqlab qoʻyish tarzida tayyorlangan dori vositalarini organoleptik, fizikaviy va kimyoviy nazorat qilish natijalarini qayd etish jurnalida qayd etiladi.
7-§. Kimyoviy nazorat
74. Kimyoviy nazorat dori vositalarini tayyorlash sifatini quyidagi koʻrsatkichlar boʻyicha baholashdan iborat:
sifat tahlili: dori moddalarining chinligi;
miqdor tahlili: dori moddasini miqdoriy aniqlash.
Sifat tahlili natijalari retseptlar, talabnomalar asosida va dorixona ichida hozirlab qoʻyilgan yarim tayyor mahsulot, konsentrlangan eritmalar, etil spirti hamda dori vositalarini qadoqlash tarzida tayyorlangan dori vositalarini organoleptik, fizikaviy va kimyoviy nazorat qilish natijalarini qayd etish jurnalida, shuningdek dori vositalarining chinligini nazorat qilish natijalarini qayd etish jurnalida qayd etiladi.
75. Quyidagilar majburiy tartibda sifat tahlilidan oʻtkaziladi:
a) tozalangan suv va inyeksiyalar uchun suv har kuni har bir ballondan, suv vodoprovod orqali berilganda — har bir ish oʻrnida xloridlar, sulfatlar va kalsiy tuzlari yoʻqligi nuqtai nazaridan. Steril eritmalar tayyorlash uchun moʻljallangan inyeksiya uchun suv, shuningdek tiklovchi-qaytaruvchi moddalar, ammoniy tuzlari va dioksid uglerodi yoʻqligi nuqtai nazaridan ham tekshirilishi kerak;
b) saqlash xonalaridan dori preparatlari tayyorlanadigan xonalarga kelib tushadigan barcha dori vositalari va konsentrlangan eritmalar;
v) dorixonaga kelib tushadigan dori vositalari, ularning sifati xususida shubha paydo boʻlgan taqdirda;
g) dori vositalari tayyorlanadigan xonada turgan konsentrlangan eritmalar, byuretka uskunasida va pipetkali shtanglaslardagi suyuq dori vositalari, ularni toʻldirish chogʻida;
d) sanoatda ishlab chiqarilgan qadoqlangan dori vositalari.
Tozalangan suv va inyeksiyalar uchun suv har chorakda toʻliq sifat va miqdor tahlilidan oʻtkazilishi kerak.
76. Tozalangan suv va inyeksiyalar uchun suv kimyoviy tahlildan oʻtkazilganda tozalangan suvni, inyeksiyalar uchun suvni nazorat qilish natijalarini qayd etish jurnalida quyidagilar majburiy tartibda koʻrsatiladi:
a) suv olingan (haydalgan) sana;
b) suvni nazorat qilish sanasi;
v) oʻtkazilgan kimyoviy tahlil raqami;
g) tahlil uchun suv olingan ballon yoki byuretka raqami;
d) aralashmalar yoʻqligi nuqtai nazaridan nazorat qilish natijalari;
e) rN muhitining koʻrsatkichlari;
j) suv tahlili natijalari toʻgʻrisidagi xulosa (qoniqarli / qoniqarsiz);
z) tahlilni oʻtkazgan shaxsning imzosi.
Jurnalning betlari raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan va muassasa rahbarining imzosi hamda tashkilotning (yuqori turuvchi tashkilotning) muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlangan boʻlishi kerak.
77. Farmatsevt tomonidan ish kuni davomida tayyorlangan turli dori shakllarining dori vositalari oralatib tanlab, lekin har bir farmatsevt tomonidan tayyorlangan dori vositalari umumiy miqdorining kamida 10 foizi sifat tahlilidan oʻtkazilishi lozim.
78. Byuretka uskunasidagi, shtanglaslardagi va pipetkali shtanglaslardagi dori vositalarining chinligi kimyoviy nazoratdan oʻtkazilganda Dori vositalarini chinligi nuqtai nazaridan nazorat qilish natijalarini qayd etish jurnalida quyidagi maʼlumotlar majburiy tartibda koʻrsatiladi:
a) byuretka uskunasi, shtanglas toʻldirilgan sana;
b) kimyoviy tahlilning tartib raqami;
v) dori vositasining nomi;
g) dori vositalarini ishlab chiqaruvchining dori vositasi seriyasi raqami yoki tahlil raqami;
d) toʻldiriladigan shtanglas raqami;
e) aniqlanayotgan modda (ion);
j) “+ (musbat)” yoki “- (manfiy)” shkalasi boʻyicha nazorat natijalari;
z) toʻldirgan va toʻlganligini tekshirgan shaxslarning imzosi.
Jurnalning betlari raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan hamda dorixona tashkiloti rahbarining imzosi va muhr bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlangan boʻlishi kerak.
79. Quyidagilar majburiy tartibda sifat va miqdor tahlilidan (toʻliq kimyoviy nazoratdan) oʻtkaziladi:
a) inyeksiyalar va infuziyalar uchun barcha eritmalar sterilizatsiyadan oldin, izotonikligi va barqarorlashtiruvchi moddalarning rN qiymatini aniqlanadi. Inyeksiyalar va infuziyalar uchun eritmalar sterilizatsiyadan keyin rN koʻrsatkichi, faol moddalarning chinligi va miqdor tarkibi boʻyicha tekshiriladi; stabilizatorlar sterilizatsiyadan keyin sifatni nazorat qilish sohasidagi hujjatda nazarda tutilgan taqdirdagina tekshiriladi.
b) sirtqi qoʻllash uchun steril eritmalar (namlash uchun oftalmologik eritmalar, kuygan yuzalar va ochiq yaralarni davolash uchun eritmalar, intravaginal kiritish uchun va boshqa steril eritmalar);
v) yangi tugʻilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha boʻlgan bolalarni davolash uchun moʻljallangan barcha dori shakllari;
g) atropin sulfat va xloristovodorod kislotasi eritmalari (ichki qoʻllash uchun), kumush nitrat eritmalari;
d) barcha konsentrlangan eritmalar;
e) dorixona ichida tayyorlangan har bir seriyadagi yarim tayyor mahsulot tarzidagi dori vositalari;
j) inyeksiyalar va infuziyalar uchun eritmalar tayyorlashda qoʻllaniladigan stabilizatorlar, koʻz tomchilarini tayyorlashda qoʻllaniladigan bufer eritmalar;
z) etil spirtining konsentratsiyasi eritilganda, shuningdek dorixonaga kelib tushganida etil spirtining sifati xususida shubha paydo boʻlgan taqdirda;
i) bir smenada ishlanganda retseptlar va talabnomalar boʻyicha kamida 8 ta dori shakli miqdorida tayyorlangan dori shakllari, dori shakllarining har xil turlarini inobatga olgan holda.
8-§. Steril eritmalar sifatini nazorat qilishga doir talablar
80. Steril eritmalarni tayyorlash va sifatini nazorat qilish ushbu Nizomga, Davlat farmakopeyasi talablariga yoki sifat nazorati sohasidagi boshqa hujjatga muvofiq amalga oshiriladi.
81. Inyeksion va venaga yuboriladigan infuzion dori vositalarini, inyeksiyalar uchun suvni bakterial endotoksinlar yoki pirogenlar yoʻqligi jihatidan nazorat qilish attestatsiyadan oʻtkazilgan laboratoriyalarda bir yilda ikki marta oralatib tanlab amalga oshiriladi.
Sterilligi boʻyicha talablar qoʻyiladigan inyeksion, vena ichiga kiritiladigan infuzion dori vositalarini, oftalmologik va boshqa dori vositalarini sterilligi jihatidan nazorat qilish belgilangan tartibda attestatsiyadan oʻtkazilgan laboratoriyalarda har oyda oralatib tanlab amalga oshiriladi.
82. Steril eritmalar sterilizatsiyadan oldin va keyin ularda mexanik aralashmalar yoʻqligi nuqtai nazaridan nazorat qilinadi.
Harakatlanadigan erimaydigan yot moddalar mexanik aralashmalar hisoblanadi, dori vositalarining eritmalarida tasodifiy ravishda uchraydigan gaz koʻpikchalari bundan mustasno.
Bir vaqtning oʻzida idishlardagi eritmalar hajmi va ularning tiqinlanishi sifati tekshirilishi kerak.
83. Steril eritmalar tayyorlanishi jarayonida mexanik aralashmalar bor-yoʻqligi jihatidan birlamchi va ikkilamchi nazoratdan oʻtkazilishi kerak.
Birlamchi nazorat tayyorlangan eritma filtrlanganidan va qadoqlanganidan keyin amalga oshiriladi.
Mexanik aralashmalar aniqlangan taqdirda eritma qaytadan filtrlanadi, yana koʻzdan kechiriladi, tiqinlanadi, markirovkalanadi va sterillanadi.
Aseptik (steril) tayyorlangan eritmalar qadoqlash yoki sterillovchi filtrlashdan keyin bir marta koʻzdan kechiriladi.
Eritmali idishlar birlamchi va ikkilamchi nazoratdan toʻliq oʻtkaziladi.
84. Eritmalarni mexanik aralashmalar yoʻqligi jihatidan nazorat qilish ushbu Nizomning 9-ilovasiga muvofiq nazorat shartlari va texnikasiga rioya etgan holda farmatsevt-texnolog tomonidan amalga oshiriladi.
Idishlarni koʻzdan kechirish uchun quyosh nurlari toʻgʻridan-toʻgʻri tushishidan pana qilingan, maxsus jihozlangan ish oʻrni boʻlishi kerak, oq-qora ekran va maxsus qurilmalarni (UK-2) qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Idishning hajmiga qarab bir vaqtning oʻzida bittadan beshtagacha koʻzdan kechiriladi.
85. Inyeksiyalar uchun eritmalar ular fizikaviy-kimyoviy koʻrsatkichlarga nomuvofiq boʻlganda; koʻrinarli mexanik aralashmalar boʻlganda; sterilligi boʻyicha talabga mos boʻlmaganda; tiqinning mahkamligi buzilganda; flakonlarning toʻldirilishi hajmi yetarli boʻlmaganda qoniqarsiz deb topiladi.
86. Inyeksiyalar uchun eritmalar solingan shisha idishlar tiqinlanganidan keyin metall jetonlardan foydalangan, nomi va konsentratsiyasi koʻrsatilgan holda qopqogʻiga yozib qoʻyish yoki shtamp bosish yoʻli bilan markirovka qilinadi.
87. Inyeksiyalar uchun eritmalar tarkibiga kiruvchi moddalarning fizikaviy-kimyoviy xossalariga va belgilangan yaroqlilik muddatiga muvofiq saqlanishi kerak.
9-§. Tayyorlangan dori vositalarini tarqatishdan oldingi nazorati
88. Barcha tayyorlangan dori vositalari tarqatishdan oldin nazoratdan oʻtkaziladi, uning doirasida quyidagilarga mosligi tekshiriladi:
a) dori vositasi oʻrov-idishining uning tarkibiga kiruvchi dori moddalarining fizikaviy-kimyoviy xossalariga mosligi;
b) retsept, talabnoma rekvizitlarining tayyorlangan dori vositasining oʻrov-idishida koʻrsatilgan maʼlumotlarga mosligi;
v) tayyorlanadigan dori vositalarini rasmiylashtirish ushbu Nizomning 7-bobi talablariga mosligi.
Koʻrsatib oʻtilgan nomuvofiqliklardan birortasi aniqlangan taqdirda, tayyorlangan dori vositasi tarqatilmaydi.
7-bob. Tayyorlanadigan dori vositalari va tibbiy buyumlarni rasmiylashtirish
89. Dori vositalari tayyorlangandan keyin ular rasmiylashtirilishi zarur.
90. Tayyorlanadigan dori vositalarini rasmiylashtirish Vazirlar Mahkamasining 2016-yil 27-oktabrdagi 365-son qarori bilan tasdiqlangan Dori vositalarining xavfsizligi umumiy texnik reglamentiga muvofiq amalga oshiriladi.
8-bob. Tibbiy buyumlarni tayyorlash
91. Tibbiy buyumlar quyidagi shartlarni inobatga olgan holda tayyorlanadi:
buyumlarni tayyorlovchi taqdim etadigan yoʻriqnomalar va axborotga muvofiq ulardan belgilangan maqsadiga koʻra foydalanilganda (ishlatilganda) ular xavfsizlikni taʼminlashi hamda bemorlar, foydalanuvchilar yoki boshqa shaxslarning sogʻligʻiga xavf tugʻdirmasligi;
saqlash va tashish chogʻida ularning xususiyatlari saqlanib qolishi;
bemorlar, foydalanuvchilar va boshqa shaxslarning kasal yuqtirishi xavfini, shuningdek buyumlarning oʻz kontamintatsiyasi xavfini istisno etish yoki mumkin qadar kamaytirish.
92. Tibbiy buyumlarning texnik xususiyatlari va funksional xossalari tibbiy buyumning tayyorlovchi tomonidan koʻrsatilgan xizmat muddati mobaynida tashqi omillar taʼsiri ostida yomonlashmasligi hamda tayyorlovchining foydalanishga doir yoʻriqnomasiga muvofiq sharoitlarda normal foydalanilgan taqdirda bemorlarning, foydalanuvchilarning sogʻligʻi va xavfsizligiga xavf tugʻdirmasligi lozim.
93. Agar tibbiy buyumlar dori vositalarini kiritish (quyish) uchun moʻljallangan boʻlsa, ular belgilangan maqsadiga, dori vositalarini qoʻllash va saqlash sharoitlariga muvofiq tibbiy buyumlarning funksional xossalarini inobatga olgan holda ana shu dori vositalari bilan oʻzaro mos keladigan boʻlishi kerak.
9-bob. Yakuniy qoidalar
Oldingi tahrirga qarang.
94. Ushbu Nizom qoidalarining buzilishida aybdor shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladi.
(94-band Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 28-iyuldagi 16-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3313, 28.07.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)
 LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 1651-moddasi.
95. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi bilan kelishilgan.
Savdo-sanoat palatasi raisi A. IKRAMOV
2018-yil 26-mart
Dori vositalarini va tibbiy buyumlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
1-ILOVA
Dorixonalarda tayyorlanadigan dori vositalarining tarkibi, yaroqlilik muddati, saqlash sharoitlari va sterilizatsiya rejimlari

Inyeksion va infuzion eritmalar

1-jadval

T/r

Tayyorlanadigan dori voistasining nomi

Tarkibi

Yaroqlilik muddati (kunlik) 25°S dan yuqori boʻlmagan haroratda

Saqlash sharoitlari

Sterilizatsiya rejimlari (vaqti va harorati)

1

2

3

4

5

1.

Analginning

25%, 50% li eritmalari

Analgin 250 g, 500 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

2.

Atropin sulfatning 1%, 2,5%, 5% li eritmalari

Atropin sulfat 0,1 g, 0,25 g,

0,5 g

0,1 m xlorid kislota

eritmasi — 0,1 ml

Inyeksiya uchun suv 10 ml gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

3.

“Atsesol” eritmasi

Natriy atsetat 2 g

Natriy xlorid 5 g

Kaliy xlorid 1 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

4.

Inyeksiya uchun suv

30

120°S 8 daq.

5.

Glitserinning 10% li eritmasi

Glitserin (suvsiz)100 g

Natriy xlorid 9 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

6.

Glyukozaning 5%, 10%, 20%, 25% li eritmalari

Glyukoza 50 g, 100 g, 200 g, 250 g

0,1 m xlorid kislotasining eritmasi

rN 3,0-4,1 gacha

Natriy xlorid 0,26 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

7.

Dibazolning 0,5%, 1% li eritmalari

Dibazol 5 g, 10 g

0,1 m xlorid kislotasi 10 ml

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

60

120°S 8 daq.

8.

Dimedrolning 1%, 2% li eritmalari

Dimedrol 10 g, 20 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

9.

“Disol” eritmasi

Natriy xlorid 6 g

Natriy atsetat 2 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

10.

Qon oʻrnini bosuvchi Petrov suyuqligi

Natriy xlorid 15 g

Kaliy xlorid 0,2 g

Kalsiy xlorid 1 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

11.

Kaliy xloridning 0,5%, 1%, 3%, 5%, 7,5%, 10% li eritmalari

Kaliy xlorid 5 g, 10 g,

30 g, 50 g, 75 g ,100 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

12.

Kalsiy xloridning 0,25%, 0,5%, 1%, 5%, 10% li eritmalari

Kalsiy xlorid 2,5 g,

5 g, 10 g, 50 g, 100 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

13.

Kalsiya glyukonatning

10% li eritmalari

Kalsiy glyukonat 100 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

7

120°S 8 daq.

14.

“Kvartasol” eritmasi

Natriy gidrokarbonat 1 g

Natriy atsetat 2,6 g

Natriy xlorid 4,75 g

Kaliy xlorid 1,5 g.

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

15.

Aminokapron kislotasining

5% li eritmasi

Aminokapron kislota 50 g

Natriy xlorid 9 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

16.

Askorbin kislotasining

5%, 10% li eritmalari

Askorbin kislotasi 50 g, 100 g

Natriy gidrokarbonat 23,85 g, 47,70 g

Natriy sulfit (suvsiz) 2 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

17.

Bor kislotasining 2% li eritmasi

Bor kislotasi 20 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

18.

Glyutamin kislotasining

1% li eritmasi

Glyutamin kislotasi 10 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

19.

Nikotin kislotasining 1% li eritmasi

Nikotin kislotasi 10 g

Natriy gidrokarbonat 7 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

20.

Kofeyin natriy benzoatning 10%, 20% li eritmalari

Kofeyin benzoat natriy 100 g,

200 g

0,1 m Natriy ishqorining

eritmasi 4 ml

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

21.

Natriy

bromidning 5%, 10%, 20% li eritmalari

Natriy bromid 50 g, 100 g

200 g,

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

22.

Natriy gidrokarbo-

natning 3%, 4%, 5%,7% li eritmalari

Natriy gidrokarbonat

30 g, 40 g, 50 g, 70 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

23.

Natriy gidrotsitratning 4%, 5%, 6% li eritmalari

Natriy gidrotsitrat 40 g, 50 g

60 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

24.

Natriy yodidning 5% eritmasi

Natriy yodid 50 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

25.

Natriy paraamino- salitsilatning

3% li eritmasi

Natriy paraaminosalitsilat 30 g

Natriy sulfit 5 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

7

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

26.

Natriy salitsilatning 3%, 10% li eritmalari

Natriy salitsilat 30 g, 100 g

Natriy metabisulfit 1 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

27.

Natriy xloridning 0,9%, 10% li eritmalari

Natriy xlorid 9 g, 100 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

28.

Natriy sitratning 4%, 5% li eritmalari

Natriy sitrat 40 g, 50 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

29.

Nikotinamidning 1%, 2,5%, 5% li eritmalari

Nikotinamid 10 g, 25 g, 50 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

30.

Novokainning 0,25%, 0,5%, 1%, 2% li eritmalari

Novokain 2,5 g, 5 g, 10 g, 20 g

0,1 m xlorid kislotasining eritmasi

rN 3,8 — 4,5 gacha

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

31.

Novokainning 2%, 5%, 10% li eritmalari

Novokain

20 g, 50 g, 100 g

0,1 m xlorid kislotasining eritmasi 4 ml, 6 ml, 8 ml

Natriy tiosulfat 0,5 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

90

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

32.

Papaverin gidroxloridning 2% li eritmasi

Papaverin gidroxlorid 20 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

33.

Ringer eritmasi

Natriy xlorid 9 g

Kaliy xlorid 0,2 g

Kalsiy xlorid 0,2 g

Natriy gidrokarbonat 0,2 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

34.

Ringer-atsetat eritmasi

Natriy xlorid 5,26 g

Natriy atsetat 4,10 g

Kalsiy xlorid 0,28 g

Magniy xlorid 0,14 g

Kaliy xlorid 0,37 g

Suyultirilgan xlorid

kislotasi (8%) 0,2 ml

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

35.

Ringer-Lokk eritmasi

Natriy xlorid 9 g

Kaliy xlorid 0,2 g

Kalsiy xlorid 0,2 g

Natriy gidrokarbonat 0,2 g

Glyukoza 1 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30 (har bir eritmaning saqlash muddati 30 kun)

120°S 8 daq.

36.

Evans koʻki 5% li eritmasi

Evans koʻki (suvsiz) 5 g.

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

37.

Trimekainning 0,25%, 0,5%, 1%, 2% li eritmalari

Trimekain 2,5 g, 5 g, 10 g, 20 g

Natriy xlorid 9 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

38.

“Trisol”

eritmasi

Kaliy xlorid 1 g

Natriy xlorid 5 g

Natriy gidrokarbonat 4 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

39.

Furatsilinning

0,02% li eritmasi

Furatsilin 0,2 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

40.

“Xlosol” eritmasi

Kaliy xlorid 1,5 g

Natriy xlorid 4,75 g

Natriy atsetat 3,6 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

120°S 8 daq.

41.

Etakridin laktatning 0,1% li eritmasi

Etakridin laktat 1 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

42.

Eufillinning 2,4% li eritmasi

Eufillin 24 g

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

2

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

43.

Atropin sulfatning 0,1% li eritmasi

Atropin sulfat 1 g

0,1 m xlorid kislotasi 10 ml

Inyeksiya uchun suv 1 l gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

44.

Magniy sulfatning

20%, 25% eritmalari

Magniy sulfat 200 g, 250 g

Yangi qaynatilgan inyeksiya

uchun suv 1 l gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

Izoh: eritmalarni avtoklavda sterilizatsiyalash vaqti eritmaning hajmiga qarab belgilanadi.

Eritmaning hajmi

Harorati oS

Sterillash vaqti (daqiqa)

100 ml gacha

120

8

101 ml dan 500 ml gacha

120

Kamida 12

501 dan 1000 ml gacha

120

Kamida 15

Yangi tugʻilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha boʻlgan bolalarga qoʻllash uchun moʻljallangan dori vositalari (eritmalar va moylar)

2-jadval

T/r

Eritmaning nomi va konsentratsiyasi

Yaroqlilik muddati (kunlik)

25°S yuqori boʻlmagan xaroratda

Saqlash sharoitlari

Sterilizatsiya rejimlari (vaqti va harorati)

Izoh

1

2

3

4

5

2.1. Ichish uchun moʻljallangan eritmalar

1.

Tozalangan suv

30

120°S 8 daq.

2.

Glyukozaning 5%, 10%,

25% li eritmalari

30

120°S 8 daq.

Stabilizatorsiz tayyorlanadi

3.

Glyukozaning

5% — 100 ml eritmasi

Askorbin kislotasi 1 g

5

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

Yangi qaynatilgan tozalangan suvda tayyorlanadi.

Qadoqlash jarayonida eritma idishning yuqori qismigacha toʻldiriladi.

4.

Glyukozaning 10%,

20% — 100 ml eritmalari

Glyutamin kislotasi 1 g

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

5.

Dibazolning 0,01% li eritmasi

30

120°S 8 daq.

6.

Dimedrolning 0,02% li

eritmasi

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

Dimedrol eritmasi faqat 0,02 konsentratsiyasida va 10 ml dan qadoqlanadi. Tugʻruqxona sharoitida dimedrol eritmasi qoʻllanilishida uning, MNS taʼsiri va intoksikatsiyani rivojlanishini kuchaytirish ehtimoli yuqoriligi inobatga olinadi.

7.

Kaliy atsetatning 0,5% li eritmasi

30

120°S 8 daq.

8.

Kaliy yodidning 0,5% li eritmasi

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

Eritma qadoqlanishida 20 ml dan oshmasligi lozim.

9.

Kalsiy glyukonatning 1%, 3%, 5% li eritmalari

7

120°S 8 daq.

Qaynoq suvda eritiladi.

10.

Kalsiy laktatning

3% 5% li eritmalari

30

120°S 8 daq.

Dori vositasini namlik darajasi hisobga olib tayyorlanadi.

11.

Kalsiy xloridning

3% li eritmasi

30

120°S 8 daq.

Eritmalar tayyorlanishida 10-50 % konsentratsiyadan foydalanish maqsadga muvofiq.

12.

Askorbin kislotasining 1% li eritmasi

5

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

Yangi qaynatilgan tozalangan suvda tayyorlanadi. Qadoqlash jarayonida eritma idishning yuqori qismigacha toʻldiriladi.

13.

Glyutamin kislotasining 1% li eritmasi

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

14.

Nikotin kislotasining 0,05% li eritmasi

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

15.

Xlorid kislotasining
1% li eritmasi

30

120°S 8 daq.

Xlorid kislotasining barcha konsentratsiyasidagi eritmalari

8,2-8,4% suyultirilgan xlorid kislotasidan tayyorlanadi. U holda eritmaning konsentratsiyasi 100 % deb hisoblanadi.

16.

Kofeyin natriy benzoatning 1% li eritmasi

30

120°S 8 daq.

17. 

Eritma: Kofeyin natriy benzoat 0,25 g yoki 0,5 g.

Natriy bromid 0,5 g yoki 1 g

Tozalangan suv 100 ml gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

18.

Eritma:Limon kislotasi

1 g, Natriy gidrotsitrat 5g, Tozalangan suv 100 ml gacha

30

120°S 8 daq.

19.

Magniy sulfatning 5%, 10% li eritmalari

30

120°S 8 daq.

20.

Natriy bromidning 1% li eritmasi

30

120°S 8 daq.

21.

Natriy xloridning

0,9% li eritmasi

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

22.

Eritma: Novokain 0,5 g,

0,1 m Xlorid kislota eritmasining

- 0,3 ml,

Tozalangan suv 100 ml gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

23.

Piridoksin gidroxloridning 0,2% li eritmasi

30

120°S

24.

Eufillinning 0,05%,

0,5% li eritmalari

15

120°S

8 daq.

2.2. Suyuq eritmalar va sirtqi ishlatilish uchun moʻljallangan moylar

25.

Brilliant koʻkining 1% spirtli eritmasi

2 yil

Ochilgan flakon belgilangan yaroqlilik muddatigacha ishlatiladi.

26.

Kaliy permanganatning

5% li eritmasi

2

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

Aseptik sharoitda tayyorlanadi

Eritma sterillangan tozalangan suvda tayyorlanadi va sterillangan idishlarga qoʻyiladi.

27.

Kollargolning 2% li eritmasi

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

Aseptik sharoitda tayyorlanadi

Eritma sterillangan tozalangan suvda tayyorlanadi va sterillangan idishlarga qoʻyiladi.

28.

Natriya tetraboratning 10% glitserinli eritmasi

30

120°S 8 daq.

29.

Perekis vodorodning 3% li eritmasi

15

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

Aseptik sharoitda tayyorlanadi

Eritma sterillangan tozalangan suvda tayyorlanadi va sterillangan idishlarga qoʻyiladi.Polietilen qopqoqlar bilan burab yopiladigan qopqoqlar bilan berkitiladi

30.

Furatsilin 0,02 g,

Natriy xlorid 0,9 % yoki 10% eritmalari 100 ml gacha

30

120°S 30 daq.

31.

Etakridin laktatning

0,1% li eritmasi

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 30 daq.

32.

Shaftoli moyi

30

Salqin va yorugʻlik tushmaydigan joyda

180°S 30 daq.

Moy 50 ml hajmdagi qon uchun moʻljallangan shisha idishlarga sterillanadi, IR-21 markali rezina qopqoqlar bilan siqib berkitiladi. 25 P markali rezina qopqoqlar (qizil rangdagi) tavsiya etilmaydi.

33.

Zaytun moyi

30

Salqin va yorugʻlik tushmaydigan joyda

180°S-30 daq.

34.

Kungaboqar moyi

30

Salqin va yorugʻlik tushmaydigan joyda

180°S- 30 daq.

35.

Vazelin moyi

30

Salqin va yorugʻlik tushmaydigan joyda

2.3. Kukunlar

36.

Dimedrol 0,005 g,

Saxaroza 0,2 g

30

Maxsus qogʻozlarda (voshannix) va qogʻoz qutilarida quruq va yorugʻlik tushmaydigan joyda saqlanadi

Aseptik sharoitida tayyorlanadi

37.

Eufillin 0,003 g,

Saxaroza 0,2 g

20

Aseptik sharoitida tayyorlanadi

Eufillin qoʻshilgan kukunlarga saxarozani glyukozaga almashtirish taqiqlanadi

Koʻz tomchilari va oftalmologik eritmalar, koʻz tomchilarini tayyorlashda qoʻllaniladigan konsentratlar, koʻz surtmalari

3-jadval

T/r

Nomi

Yaroqlilik muddati (kunlik)

Saqlash sharoitlari

Sterilizatsiya rejimlari (vaqti va harorati)

Izoh

25°S dan yuqori boʻlmagan harorat-da

3 — 5°S harorat-da

1

2

3

4

5

6

3.1. Koʻz tomchilari va oftalmologik eritmalar

1.

Atropin sulfatning

0,25%, 0,5%, 1% li eritmalari

Tarkibi: Atropin sulfat

0,025 g, 0,05 g, 0,1 g,

Natriy xlorid 0,088 g, 0,085 g, 0,08 g,

Tozalangan suv 10 ml gacha

30

100°S 30 daq.

2.

Gomatropin gidrobromidning

0,5%, 1% li eritmalari

Tarkibi: Gomatropin gidrobromid

0,05 g, 0,1 g,

Natriy xlorid 0,082 g, 0,074 g

Tozalangan suv 10 ml

30

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

3.

Dikainning 0,25%, 0,5%, 1% li eritmalari

Tarkibi: Dikain 0,025 g, 0,05 g, 0,1 g,

Natriy xlorid 0,085 g, 0,081 g, 0,072 g Tozalangan suv 10 ml

30

100°S 30 daq.

4.

Dikainning 0,5%, 1%, 2%,

3% li eritmalari

Tarkibi:

Dikain 0,05 g, 0,1 g, 0,2 g, 0,3 g,

Natriy xlorid 0,081 g, 0,072 g,

0,053 g, 0,035 g,

Natriy tiosulfat 0,005 g,

Tozalangan suv 10 ml gacha

120

0,5%-90

1%-30

120°S 8 daq.

Dikain eritmasi 0,5% stabilizatorsiz tayyorlanadi.

Dikain eritmasini 2% i 3% muzlatkichda saqlash mumkin emas

5.

Dikain 0,05 g,

Rux sulfat 0,05 g,

Bor kislotasining

2%-10 ml eritmasi

30

30

120°S 8 daq.

6.

Dikain 0,05 g,

Rux sulfat 0,05 g,

Rezorsin 0,05 g,

Bor kislotasining

2% — 10 ml eritmasi

30

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

Rezorsinni

dikain, bor kislotasi, sink sulfat qoʻshilgan eritmasiga

Sterilizatsiya qilinib, sovutilgandan soʻng aseptik sharoitida rezorsin qoʻshiladi

7.

Dimedrol 0,02 g,

Bor kislotasining

2% — 10 ml eritmasi

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

8.

Kaliy yodidning 3% li eritmasi

30

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

9.

Kalsiy xloridning 3% li eritmasi

30

120°S 8 daq.

10.

Askorbin kislotasi 0,02 g,

Natriy xlorid 0,086 g,

Yangi qaynatilgan tozalangan suvda

10 ml

2

7

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

11.

Kollargolning 2%, 3% li eritmalari

Tarkibi: Kollargol 0,2 g,0,3 g,

Tozalangan suv 10 ml

30

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

Aseptik sharoitida
Eritmani choʻkmalardan tozalangan qogʻoz filtr orqali filtrlash mumkin

12.

Levomitsetin 0,2% li eritmasi

Tarkibi: Levomitsetin 0,02 g.

Natriy xlorid 0,09 g.

Tozalangan suv 10 ml

7

7

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

13.

Levomitsetin 0,01 g.

Bor kislotasining 2% eritmasi — 10 ml

7

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

14.

Levomitsetin 0,02 g.

Rux sulfat 0,03 g.

Rezorsin 0,05 g;

Bor kislotasining 2% — 10 ml eritmasi

15

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

Levometsitin, bor kislotasi va rux sulfat saqlovchi eritma

sterilizatsiya qilinib, sovitilgandan soʻng, aseptik sharoitida rezorsin qoʻshiladi

15.

Mezoton 0,02 g.

Bor kislotasining

2% — 10 ml eritmasi

7

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

16.

Mezatonning 1%, 2% li eritmalari

Tarkibi: Mezaton 0,1 g, 0,2 g.

Natriy xlorid 0,062 g, 0,034 g.

Tozalangan suv 10 ml

7

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

17.

Mezatonning 1% li eritmasi

Tarkibi: Mezaton 0,1 g.

Natriy xlorid 0,056 g.

Natriy metabisulfit 0,01 g.

Tozalangan suv 10 ml

30

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

18.

Natriy gidrokarbonat 0,05 g.

Natriy tetraborat 0,05 g.

Natriy xlorid 0,04 g.

Tozalangan suv 10 ml

30

30

120°S 8 daq.

19.

Natriy yodidning

3% li eritmasi

30

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

20.

Natriy yodid 0,4 g.

Kalsiy xlorid 0,4 g.

Tozalangan suv 10 ml

30

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

21.

Novokainning 1% li eritmasi

Tarkibi: Novokain 0,1 g.

Natriy xlorid 0,072 g.

Tozalangan suv 10 ml

30

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

22.

Novokain 0,05 g.

Rux sulfat 0,02 g.

Rezorsin 0,1 g.

Bor kislotasining

1% — 10 ml eritmasi

10

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

Novokain, bor kislotasi va rux sulfat saqlovchi eritma

sterilizatsiya qilinib, sovitilgandan soʻng, aseptik sharoitida rezorsin qoʻshiladi

23.

Novokain 0,05 g.

Rux sulfat 0,02.

Rezorsin 0,1 g.

Bor kislotasi 0,1 g.

Adrenalin gidroxloridning 0,1% li eritmasi — 10 tomchi.

Tozalangan suv 10 ml

10

20

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

Novokain, bor kislotasi va rux sulfat saqlovchi eritma

sterilizatsiya qilinib, sovitilgandan soʻng, aseptik sharoitida rezorsin qoʻshiladi

24.

Pilokarpin gidroxloridning 1%, 2%, 4%, 6% li eritmalari

Tarkibi: Pilokarpin gidroxlorid 0,1 g, 0,2 g, 0,4 g, 0,6 g.

Natriy xlorid 0,068 g, 0,046 g.

Tozalangan suv 10 ml

30

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

25.

Pilokarpin gidroxlorid 0,1 g.

Bor kislotasining

2% eritmasi — 10 ml

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

26.

Pilokarpin gidroxlorid 0,1 g.

Adrenalin gidroxloridning

0,1% — 10 ml eritmasi

30

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

27.

Riboflavinning 0,02% li eritmasi

Tarkibi: Riboflavin 0,002 g.

Natriy xlorid 0,09 g.

Tozalangan suv 10 ml

90

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

28.

Riboflavin 0,001 g.

Askorbin kislotasi 0,03 g.

Bor kislotasi 0,2 g.

Yangi qaynatilgan tozalangan suv 10 ml

2

7

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

29.

Riboflavin 0,002 g.

Askorbin kislotasi 0,02 g.

Glyukoza 0,2 g.

Natriy xlorid 0,05 g.

Yangi qaynatilgan tozalangan suv 10 ml

2

7

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

30.

Riboflavin 0,002 g.

Natriy xlorid 0,09 g.

Sitralning

0,01% li eritmasi — 10 ml

2

5

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

Riboflavin, natriy xlorid saqlovchi eritma sterilizatsiya qilinib, sovutilgandan soʻng,

aseptik sharoitida sitral eritmasi qoʻshiladi

31.

Riboflavin 0,002 g.

Kaliy yodid 0,2 g.

Glyukoza 0,2 g.

Trilon B 0,003 g.

Tozalangan suv 10 ml

30

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

32.

Riboflavin 0,002 g.

Kaliy yodid 0,2 g.

Glyukoza 0,2 g.

Trilon B 0,003 g.

Metilsellyulozaning

1% li eritmasi- 10 ml

30

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

33.

Riboflavin 0,002 g.

Askorbin kislotasi 0,02 g.

Glyukoza 0,2 g.

Natriy metabisulfit 0,03 g.

Trilon B 0,003 g.

Tozalangan suv 10 ml

7

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

34.

Riboflavin 0,002 g.

Askorbin kislotasi 0,02 g.

Glyukoza 0,2 g.

Natriy metabisulfit 0,01 g.

Trilon B 0,003 g.

Metilsellyulozaning

1% li eritmasi- 10 ml

7

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

35.

Skopolamin gidrobromidning 0,1%, 0,25% li eritmalari

Tarkibi: Skopolamin gidrobromid 0,01 g, 0,025 g.

Natriy xlorid 0,09 g, 0,087 g.

Tozalangan suv 10 ml

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

36.

Sulfatsil-natriy eritmasi

Tarkibi: 20% li Sulfatsil-natriy- 2 g. Natriy metabisulfit 0,05 g.

0,1 m Natriy ishqori eritmasi 0,18 ml

Tozalangan suv 10 ml gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

37.

Sulfatsil-natriyning

10%, 20%, 30% li eritmalari

Tarkibi: Sulfatsil-natriy 1 g, 2 g, 3 g. Natriy tiosulfat 0,015 g.

Xlorid kislota eritmasi 1 m — 0,035 ml.

Tozalangan suv 10 ml gacha

30

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

Eritmani yangi tugʻilgan chaqaloqlar koʻziga instillatsiya uchun qoʻllash mumkin

38.

Fizostigmin salitsilatning

0,25% li eritmasi

Tarkibi:

Fizostigmin salitsilat 0,025 g.

Nikotin kislotasi 0,003 g.

Natriy metabisulfit 0,003 g.

Natriy xlorid 0,08 g.

Tozalangan suv 10 ml gacha

30

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

39.

Furatsilinning 0,02% li eritmasi

Tarkibi: Furatsilin 0,002 g.

Natriy xlorid 0,085 g.

Tozalangan suv 10 ml gacha

30

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

40.

Rux sulfat 0,025 g.

Bor kislotasining

2% li eritmasi- 10 ml

30

120°S 8 daq.

41.

Rux sulfat 0,03 g.

Novokain 0,1 g.

Bor kislotasining

2% li eritmasi- 10 ml

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

42.

Rux sulfat 0,025 g.

Dimedrol 0,03 g.

Bor kislotasining

2% li eritmasi — 10 ml

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S 30 daq.

43.

Sitralning

0,01% li eritmasi — 10 ml.

Natriy xlorid 0,09 g

2

5

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

Natriy xloridning

0, 9% steril eritmasida aseptik

sharoitda tayyorlandi

44.

Oftalmologik tuzli eritma.

Tarkibi: Natriy xlorid 5,30 g,

Kaliy xlorid 0,75 g;

Kalsiy xlorid (suvsiz) 0,48 g.

Natriy atsetat (suvsiz) 3,90 g.

Glyukoza (suvsiz) 0,80 g.

Suyultirilgan xlorid

kislotasi (8%) 0,05 ml.

Tozalangan suv 1 litrgacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S 8 daq.

Koʻzning mikroxirurgik operatsiyalarda qoʻllaniladi

45.

Tuzli oftalmologik eritmasi ( magniy xlorid bilan).

Tarkibi: Natriy xlorid 5,30 g.

Kaliy xlorid 0,75 g.

Kalsiy xlorid (suvsiz) 0,48 g,

Natriy atsetat (suvsiz) 3,90 g.

Glyukoza (suvsiz ) 0,80 g.

Magniy xlorid (suvsiz) 0,30 g. Suyultirilgan xlorid kislotasi (8%)

0,05 ml.

Tozalangan suv 1 litrgacha

30

120°S 8 daq.

Koʻz mikroxirurgik operatsiyalarda ishlatiladi

3.2. Koʻz tomchilarini tayyorlashda qoʻllaniladigan konsentratlar

46.

Kaliy yodidning 20% li eritmasi

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S

8 daq.

47.

Askorbin kislotasining 2%, 5%,

10% li eritmalari

5

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S

30 daq.

Yangi qaynatilgan tozalangan suvda tayyorlanadi.

Qadoqlash jarayonida eritma idishning yuqori qismigacha toʻldiriladi.

48.

Bor kislotasining 4% li eritmasi

30

120°S

8 daq.

49.

Natriy tiosulfatning

1% li eritmasi

30

100°S

30 daq.

50.

Riboflavinning 0,02% li eritmasi

90

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

120°S

8 daq.

51.

Riboflavin 0,02 g.

Askorbin kislotasi 2 g yoki 10 g.

Yangi qaynatilgan

tozalangan suv 100 ml gacha

5

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S

30 daq.

Yangi qaynatilgan tozalangan suvda tayyorlanadi. Qadoqlash jarayonida eritma idishning yuqori qismigacha toʻldiriladi.

52.

Riboflavin 0,02 g,

Borat kislotasi 4 g.

Tozalangan suv 100 ml gacha

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

100°S

30 daq.

53.

Riboflavin 0,02 g,

Nikotin kislotasi 0,1 g.

Tozalangan suv 100 ml gacha

30

100°S

30 daq.

54.

Rux sulfatning 1%,

2% li eritmasi

30

120°S

8 daq.

55.

Sitralning 0,02% li eritmasi

2

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

Aseptik sharoitda sterillangan, tozalangan suvda tayyorlanadi

3.3. Koʻz surtmalari

56.

Koʻz surtmalari uchun asos* 100 g

Tarkibi: Lanolin suvsiz 10 g. Vazelin koʻz surtmalar uchun 90 g.

2

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

57.

Pilokarpin surtmasi 1%. 2%.

Tarkibi: Pilokarpin gidroxlorid 0,1 g. 0,2 g.

Koʻz surtma asosi 10 g.

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

Aseptik sharoitda tayyorlanadi

58.

Tiamin surtmasi 0,5% , 1%.

Tarkibi: Tiamin bromid

0,05, 0,1 g.

Koʻz surtma asosi 10 g.

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

Aseptik sharoitda tayyorlanadi

59.

Tanin surtmasi 1%, 5%

20

Aseptik sharoitda tayyorlanadi

Taninni oz miqdordagi suvda eritiladi va steril asos (vazelin) bilan aralashtiriladi
Izoh: * koʻz surtmalari uchun asosni tayyorlash uchun suvsiz lanolin va vazelinning koʻz surtmalari uchun moʻljallangan turini chinni idishga solib aralashtiriladi, suv xammomida qizdirish yoʻli bilan olinadi. Eritilgan asos bir necha qavat dokadan oʻtkazilib, sterillangan quruq shisha idishlarga qadoqlanadi, pergament qogʻoz bilan oʻralib, surtma hajmidan kelib chiqib, havo sterilizatorida 180 oS da 30 — 40 daqiqa yoki 200 oS da 15 — 20 daqiqa sterilizatsiya qilinadi.

Boshqa turdagi dori vositalari

4-jadval

T/r

Dori vositasining nomi

Yaroqlilik muddati (kunlik)

Saqlash sharoitlari

Sterili-

zatsiya rejimlari

(harorati,

vaqti)

Izoh

25°S dan yuqori boʻlmagan haroratda

3 — 5°S harorat-da

1

2

3

4

5

6

4.1. Miksturalar va ichish uchun moʻljallangan suyuq eritmalar

1.

Mikstura Tarkibi:

Valerianna ildizi va ildizpoyasi 10 g

Yalpiz barglari 4 g — 200 ml,

Natriy bromid 3 g,

Kofeyin natriy benzoat. 0,4 g,

Magniy sulfat 0,8 g

10

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

2.

Termopsis oʻti damlamasi 0,6 g — 200 ml

Natriy gidrokarbonat va Natriy benzoat 4 g dan

10

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

3.

Xlorid kislotaning 1% — 100 ml. eritmasi Pepsin 2 g

10

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

4.

Xlorid kislotaning 1 %, 2% li eritmalari

10

5.

Kaliy yodidning 0,25% li eritmasi

10

Qoʻngʻir shisha idishda, yorugʻlik tushmaydigan joyda

6.

Novokainning 0,25%, 0,5% li eritmalari

10

Qoʻngʻir shisha idishda, yorugʻlik tushmaydigan joyda

7.

Magniya sulfatning 10%, 25%, 33%, 50% li eritmalari

15

8.

Kalsiya xloridning 5%, 10% li eritmalari

10

9.

Ringer eritmasi

Tarkibi: Natriy xlorid 0,9 g,
Natriy idrokarbanat

Kaliy xlorid va Kalsiy xlorid 0,02 g dan.

Tozalangan suv 100 ml gacha

5

10

10.

Yalpizli suv (myatnaya voda)

15 — 20

11.

Ukropli suv

30

4.2. Mikstura va suyuqliklar tayyorlash uchun konsentratlar

12.

Ammoniy xloridning 20% li eritmasi

15

13.

Geksametilentetraminning 10%, 20%, 40% li eritmalari

20

14.

Glyukozaning 10%, 50% li eritmalari

4

10

15.

Kaliy bromidning 20% li eritmasi

20

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

16.

Kaliy yodidning 20% li eritmasi

15

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

17.

Kalsiy xloridning 20 % li eritmasi

10

18.

Kalsiy xloridning 50 % li eritmasi

30

19.

Xlorid kislotasining 10% li eritmasi

30

20.

Kofeyin natriy benzoatning 5% li eritmasi

7

15

21.

Kofeyina natriy benzoatning 20% li eritmasi

20

22.

Natriya benzoatning 10 % li eritmasi

20

23.

Natriy bromidning 20 % li eritmasi

20

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

24.

Natriy gidrokarbonatning 5 % li eritmasi

4

10

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

25.

Natriy salitsilatning 40 % li eritmasi

20

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

4.3. Sirtqi qoʻllash uchun suyuq dori vositalari va burun tomchilari

26.

Bor kislotasining 2% — 10 ml eritmasi

Adrenalin gidroxlorid eritmasi 0,1% — 10 tomchi

10

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

27.

Kollargolning 3% li eritmasi

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

28.

Protargolning 2% li eritmasi

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

29.

0,25% Lyugolning glitserinli eritmasi

Tarkibi: Yod 0,25 g.

Kaliy yodid 0,5 g.

Glitserin 98,5 g.

Tozalangan suv 0,75 ml

30

Qoʻngʻir shisha idishda, yorugʻlik tushmaydigan joyda

30.

20 % Natriy tetraboratning glitserinli eritmasi

Tarkibi: Natriy tetraborat 20 g. Glitserin 80 g

30

31.

Vodorod peroksidning 3% li eritmasi

Vodorod peroksid (27,5 — 40%) — 7,5 dan 11 gacha (6,8 — 9,9 ml)

Vodorod peroksidning sof miqdori eʼtiborga olinadi.

Natriy benzoat 0,05 g.

Tozalangan suv 100 ml gacha

2 yil

Salqin va yorugʻlik tushmaydigan joyda

32.

Furatsilinning 0,02% li eritmasi

20

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

4.4.Sirtqi qoʻllash uchun moʻljallangan eritmalar, burun tomchilari, kukunlar va surtmalarni tayyorlash uchun yarim tayyor mahsulotlar

33.

Dimedrolning 1% li eritmasi

20

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

34.

Bor kislotasining 2% li eritmasi

15

30

35.

Natriy tiosulfatning 60 % li eritmasi

15

36.

Natriy xloridning 0,9 % li eritmasi

7

15

37.

Etakridin laktatning 0,2%, 0,1%, 0,05%, 0,02% li eritmalari

15

38.

Rux oksidi va Talk teng miqdorda

30

39.

Kseroform sepiladigan kukuni (prisipka) (chaqaloqlar uchun )

15

Aseptik sharoitda tayyorlanadi

180°S

30 min.

Sepiladigan kukun saqlanadigan idishlar ogʻzi ochiq holda xavo sterilizatorlarida sterilizatsiya qilinadi, Aseptik sharoitda shisha idishlarga steril tiqinlar bilan berkitiladi.

40.

Furatsilinning 0,2 % li surtmasi

Tarkibi: Furatsilin 0,2 g.

Vazelin moyi 0,6 g

.Vazelin 99,2 g

2

30

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

41.

Lanolin suvli,

Vazelin teng miqdorda

Tarkibi: Lanolin (suvsiz) 168 g, Vazelin 240 g.

Tozalangan suv 72 ml

15

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

42.

Lanolin suvli .

Tarkibi: Lanolin suvsiz 70 g. Tozalangan suv 30 g

15

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

43.

Lanolin suvsiz,

Kungaboqar moyi

Tozalangan suv teng miqdorda

5

Yorugʻlik tushmaydigan joyda

Dori vositalarini va tibbiy buyumlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
2-ILOVA
Dorixonalarida dori vositalarini tayyorlashda yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish
MEʼYORLARI

rN koʻrsatkichni aniqlash

1-jadval

Aniqlash usuli

rN birliklarini aniqlanishida yoʻl qoʻyiladigan ogʻishning eng yuqori meʼyori

rN 1-2 oraligʻida

rN 0,3 — 0,7 oraligʻida

Potensiometrik usuli

0,6

0,05

Indikator qogʻozi bilan

1

0,3

Izoh: rN koʻrsatkichi aniqlashda tozalangan yoki inyeksiya uchun suvga solishtiriladi.

Ogʻirlik-hajm usulida tayyorlanadigan suyuq dori vositalari tarkibidagi alohida oʻlchab olingan quruq dori moddalarining ogʻirligida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari

2-jadval

Koʻrsatilgan ogʻirligi, g

Ogʻish meʼyori, %

0,02 gacha

± 20

0,02 dan 0,1 gacha

± 15

0,1 dan 0,2 gacha

± 10

0,2 dan 0,5 gacha

± 8

0,5 dan 0,8 gacha

± 7

0,8 dan 1,0 gacha

± 6

1,0 dan 2,0 gacha

± 5

2,0 dan 5,0 gacha

± 4

5,0 dan yuqori

± 3

Ogʻirlik usuli bilan tayyorlanadigan suyuq dori turlarining umumiy ogʻirligida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari

3-jadval

Koʻrsatilgan ogʻirligi, g

Ogʻish meʼyori, %

10,0 gacha

± 10

10,0 dan 20,0 gacha

± 8

20,0 dan 50,0 gacha

± 5

50,0 dan 150,0 gacha

± 3

150,0 dan 200,0 gacha

± 2

200,0 dan yuqori

± 1

Ogʻirlik usulida tayyorlanadigan suyuq dori turlari va surtmalar tarkibidagi alohida oʻlchab olingan quruq dori moddalarining ogʻirligida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari

4-jadval

Koʻrsatilgan ogʻirligi, g

Ogʻish meʼyori, %

0,1 gacha

± 20

0,1 dan 0,2 gacha

± 15

0,2 dan 0,3 gacha

± 12

0,3 dan 0,5 gacha

± 10

0,5 dan 0,8 gacha

± 8

0,8 dan 1,0 gacha

± 7

1,0 dan 2,0 gacha

± 6

2,0 dan 10,0 gacha

± 5

10,0 dan yuqori

± 3

Ogʻirlik-hajm usuli bilan suyuq dori turlarini tayyorlanganda ularning umumiy hajmida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari

5-jadval

Koʻrsatilgan hajmi, ml

Ogʻish meʼyori, %

10 gacha

± 10

10 dan 20 gacha

± 8

20 dan 50 gacha

± 4

50 dan 150 gacha

± 3

150 dan 200 gacha

± 2

200 dan yuqori

± 1

Konsentrlangan eritmalarda yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari

6-jadval

Dori vositalari tarkibi (%)

Ogʻish meʼyori (belgilangan % dan)

20 % gacha

± 2% koʻp emas

20 % dan yuqori

± 1% koʻp emas

Surtmalarning umumiy ogʻirligida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari

7-jadval

Koʻrsatilgan ogʻirligi, g

Ogʻish meʼyori, %

5,0 gacha

± 15

5,0 dan 10,0 gacha

± 10

10,0 dan 20,0 gacha

± 8

20,0 dan 30,0 gacha

± 7

30,0 dan 50,0 gacha

± 5

50,0 dan 100,0 gacha

± 3

100,0 dan yuqori

± 2

Kukun dori moddalarning alohida oʻlchab olingan ogʻirligida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari

8-jadval

Koʻrsatilgan ogʻirligi, g

Ogʻish meʼyori, %

0,1 gacha

± 15

0,1 dan 0,3 gacha

± 10

0,3 dan 1,0 gacha

± 5

1,0 dan 10,0 gacha

± 3

10,0 dan 100,0 gacha

± 3

100,0 dan 250,0 gacha

± 2

250,0 dan yuqori

± 0,3

Dori vositalarini va tibbiy buyumlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
3-ILOVA
Suyuq dori vositalari va yordamchi moddalarning zichlik
KOʻRSATKICHLARI

T/r

Dori vositasining nomi

Zichligi, g/sm3 (g/ml)

1.

Benzilbenzoat

1,048

2.

Validol

0,894 — 0,907

3.

Vinilin (Shostakovskiy balzami)

0,903 — 0,921

4.

Glitserin

1,223 — 1,233

5.

Qayin qatroni (dyogot)

0,925 — 0,950

6.

Dimeksid

1,101

7.

Burov suyuqligi

1,036 — 1,040

8.

Suyultirilgan xlorid kislota (8,2 — 8,4%)

1,038 — 1,039

9.

Xlorid kislotasi (24,8 — 25,2%)

1,122 — 1,124

10.

Suyultirilgan sirka kis-si (29,5-30,5%)

1,038 — 1,039

11.

Sirka kislotasi (98%)

1,055

12.

Vazelin moyi

0,875 — 0,890

13.

Kanakunjut moyi (kastorovoye maslo)

0,948 — 0,968

14.

Bodom moyi (mindalnoye maslo)

0,913 — 0,918

15.

Qalampiryalpiz moyi (maslo myati perechnoy)

0,900 — 0,910

16.

Shaftoli moyi (persikovoye maslo)

0,914 — 0,920

17.

Kungaboqar moyi (podsolnechnoye maslo)

0,920 — 0,930

18.

Tozalangan terpentin moyi (skipidar)

0,855 — 0,863

19.

Evkalipt moyi

0,910 — 0,930

20.

Metilsalitsilat

1,178 — 1,185

21.

Valeriana nastoykasi

0,920

22.

Dalachoy (Zveroboy) nastoykasi

0,970

23.

Marvaridgul (Landish) nastoykasi

0,910

24.

Achchiq qalampir (struch. perets) nastoykasi

0,858

25.

Ermon oʻti (Polin) nastoykasi

0,910

26.

Arslonquyruq (Pustirnik) nastoykasi

0,910

27.

Evkalipt nastoykasi

0,910

28.

Novshadil arpabodiyon (Nashatirno-anisov.) tomchisi

0,875

29.

Pergidrol (27,5 — 30,0%)

1,096 — 1,105

30.

Polietilenglikol 400 (polietilenoksid)

1,125

31.

Ammiak suyuqligi (9,5 — 10,5%)

0,956 — 0,959

32.

Qoʻrgʻoshin atsetatning (Atsetat svinsa osnovnoy) suyuqligi

1,223 — 1,228

33.

Treska baligʻining moyi

0,917 — 0,927

34.

Shakar qiyomi (sirop)

1,301 — 1,313

35.

Gulxayri (Altey) qiyomi

1,322 — 1,327

36.

Kamfora spirti 10%

0,884 — 0,888

37.

Etil spirti 40%

0,949 — 0,9512

38.

Etil spirti 70%

0,885 — 0,887

39.

Etil spirti 90%

0,827 — 0,831

40.

Etil spirti 95%

0,809 — 0,813

41.

Formalin

1,078 — 1,093

42.

Xloroform

1,474 — 1,483

43.

Tibbiyot efiri

0,714 — 0,717

Dori vositalarini va tibbiy buyumlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
4-ILOVA
Dori vositalarining hajm oshish
KOEFFITSIYENTI

T/r

Dori vositasining nomi

Suvli eritmalar, ml/g

Spirtli eritmalar

Suvli suspenziyalar, ml/g

ml/g

spirtning konsentratsiyasi, %

1.

Amizil

0,80

0,89

70

2.

Aminokapron kislotasi

0,79

3.

Ammoniy xlorid

0,72

4.

Atsetilsalitsil kislota

0,72

90

5.

Analgin

0,68

0,67

30

6.

Anestezin

0,85

70, 90, 96

7.

Antipirin

0,85

0,88

70

8.

Askorbin kislotasi

0,61

9.

Barbamil

0,76

10.

Barbital

0,77

70

11.

Barbital-natriy

0,64

12.

Benzilpenitsillin natriyli tuzi

0,68

13.

Borat kislota

0,68

0,65

70, 90, 96

14.

Bromkamfora

0,80

70

15.

Vismut gidroksinitrat

0,19

16.

Geksametilentetramin

0,78

0,79

70,90

17.

Glyukoza (suvsiz)

0,64

18.

Glyukoza (10% namlik bilan)

0,69

19.

Glyutamin kislotasi

0,62

20.

Dibazol

0,82

0,86

30

21.

Dikain

0,86

22.

Dimedrol

0,86

0,87

70, 90, 96

23.

Jelatin

0,75

24.

Jelatoza

0,73

25.

Izoniazid

0,72

26.

Yod

0,22

70,90,96

27.

Yod (kaliy yodid eritmasida )

0,23

28.

Kaliy bromid

0,27

0,36

70

29.

Kaliy yodid

0,25

30.

Kaliy permanganat

0,36

31.

Kaliy xlorid

0,37

32.

Kalsiy glitserofosfat

0,46

33.

Kalsiy glyukonat

0,50

34.

Kalsiy laktat

0,67

35.

Kalsiy karbonat

0,38

36.

Kalsiy xlorid

0,58

37.

Kamfora

1,03

70, 90, 96

38.

Karbamid

0,73

39.

Kollargol

0,61

40.

Kraxmal

0,68

0,67

41.

Kofeyin-natriy benzoat

0,65

42.

Kumush atsetat

0,18

43.

Levomitsetin

0,66

70, 90, 96

44.

Limon kislotasi

0,62

45.

Magniy sulfat

0,50

46.

Magniy oksid

0,34

47.

Mezaton

0,77

48.

Mentol

1,10

70, 90, 96

49.

Metiluratsil

0,69 *

50.

Metilsellyuloza

0,61

51.

Natriy atsetat

0,71

52.

Natriy atsetat (suvsiz)

0,52

53.

Natriy benzoat

0,60

54.

Natriy bromid

0,26

0,30

70

55.

Natriy yodid

0,38

56.

Natriy gidrokarbonat

0,30

57.

Natriy gidrotsitrat

0,46

58.

Natriy nitrat

0,38

59.

Natriy nitrit

0,37

60.

Natriy nukleyinat

0,55

61.

Natriy para-aminosalitsilat

0,64

62.

Natriy salitsilat

0,59

63.

Natriy sulfat (kris.holida)

0,53

64.

Natriy tetraborat

0,47

65.

Natriy tiosulfat

0,51

66.

Natriy xlorid

0,33

67.

Natriy sitrat

0,48

68.

Novokain

0,81

0,81

70, 90

69.

Novokainamid

0,83

70.

Norsulfazol

0,65

71.

Norsulfazol-natriy

0,71

72.

Oltingugurt

0,48 **

73.

Osarsol

0,59

74.

Osarsol (natriy gidrokarbonat eritmasida)

75.

Oqgil (belaya glina)

0,39

76.

Papaverin gidroxlorid

0,77

0,81

30

77.

Pepsin

0,61

78.

Pilokarpin gidroxlorid

0,77

79.

Piridoksin gidroxlorid

0,71

80.

Polivinilpirrolidon

0,81

81.

Polivinil

0,77

82.

Protorgol

0,64

83.

Rezorsin

0,79

0,77

70, 90, 96

84.

Rux sulfat (kristall holida)

0,41

85.

Rux oksidi

0,21

86.

Salitsil kislota

0,77

70, 90, 96

87.

Saxaroza

0,63

88.

Spazmolitin

0,86

89.

Standart quruq adonis ekstrakti (konsentrati) 1:1

0,60

90.

Standart quruq gulxayri ekstrakti (konsentrati) 1:1

0,61

0,61

12

91.

Streptotsid

0,60

92.

Streptomitsin sulfat

0,58

93.

Eruvchan streptotsid

0,54

94.

Sulgin

0,65

95.

Sulfadimezin

0,68

96.

Sulfatsil-natriy

0,62

0,65

70

97.

Talk

0,34

98.

Tanin

0,65

0,60

70,90,96

99.

Tiamin bromid

0,61

100.

Trimekain

0,89

101.

Timol

1,01

70, 90, 96

102.

Urosulfan

0,66

103.

Kristal fenol

0,90

104.

Fetanol

0,79

105.

Ftalazol

0,65

106.

Xinin gidroxlorid

0,81

107.

Xloralgidrat

0,76

0,59

70,90,96

108.

Xloramin B

0,61

109.

Xolin xlorid

0,89

110.

Eritromitsin

0,84

70

111.

Etazol

0,65

112.

Etazol natriy

0,66

113.

Etilmorfin gidroxlorid

0,76

114.

Eufillin

0,70

0,71

12

115.

Efedrin gidroxlorid

0,84

116.

Qoʻrgʻoshin atsetat

0,30

Izoh: hajm oshish koeffitsiyenti 1 g dori yoki yordamchi modda 20°S haroratda eritilganda eritmaning hajmi necha ml ga koʻpayishini koʻrsatadi (ml/g).
* — 30% spirtdagi suspenziya.
** — 70, 90, 96 % spirtdagi suspenziya.
Dori vositalarini va tibbiy buyumlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
5-ILOVA
Dorixona muassasalarida byuretka yordamida oʻlchash uchun tavsiya etilgan konsentrlangan eritma va suyuq dori vositalarining
ROʻYXATI

T/r

Eritma va suyuq dori vositasining nomi

Konsentratsiyasi, %

Yaroqlilik muddati (kunlik)

25°S

3 — 5°S

1.

Ammoniy xlorid

20

15

2.

Barbital-natriy

10

10

3.

Geksametilentetramin *

10, 20, 40

4

10

4.

Suvsiz glyukoza

5

2

5.

Suvsiz glyukoza

10, 20 ,40, 50

4

10

6.

Kaliy bromid *

20

20

7.

Kaliy yodid *

20

15

8.

Kalsiy xlorid

5, 10, 20

10

9.

Kalsiy xlorid

50

30

10.

Askorbin kislotasi *

5

5

11.

Xlorid kislotasi

10 (1 : 10)

30

12.

Kofeyin — natriy benzoati

5

7

15

13.

Kofeyin — natriy benzoati

20

20

14.

Magniy sulfat

10, 25, 50

15

15.

Natriy benzoat

10

20

16.

Natriy bromid *

20

20

17.

Natriy gidrokarbonat

5

4

10

18.

Natriy salitsilat *

40

20

19.

Xloralgidrat *

10

5

20.

Xloralgidrat *

20

15

21.

Valeriana ekstrakti (konsentrati) *

1:2

22.

Adonis ekstrakti (konsentrati) *

1:2

23.

Arslonquyruq ekstrakti (konsentrati) *

1:2

24.

Tozalangan suv

3

25.

Yalpizli suv (myatnaya voda)

15, 20

26.

Ukrop suvi

30

Izoh: * yorugʻlik tushmaydigan joyda saqlanadi.

1 litr konsentrlangan eritmani tayyorlash uchun ayrim dori vositalarining koʻrsatkichlari

T/r

Dori vositasining nomi

Konsentratsiyasi, %

Zichligi g/ml

Miqdori

dori vositasi (g)

tozlangan suv (ml)

1.

Ammoniy xlorid

20

1,055

200,0

855

2.

Barbital natriy

10

1,035

100,0

935

3.  

Geksametilentetramin

10

1,021

100,0

921

4.

Geksametilentetramin

20

1,042

200,0

842

5.

Geksametilentetramin

40

1,088

400,0

688

6.

Glyukoza (suvsiz)

5

1,018

50,0

968

7.

Glyukoza (suvsiz)

10

1,034

100,0

934

8.

Glyukoza (suvsiz)

20

1,068

200,0

868

9.

Glyukoza (suvsiz)

40

1,150

400,0

749

10.

Glyukoza (suvsiz)

50

1,186

500,0

685

11.

Kaliy bromid

20

1,144

200,0

944

12.

Kaliy yodid

20

1,148

200,0

848

13.

Kalsiy glyukonat

10

1,044

100,0

944

14.

Kalsiy xlorid

5

1,020

50,0

970

15.

Kalsiy xlorid

10

1,041

100,0

941

16.

Kalsiy xlorid

20

1,078

200,0

878

17.

Kalsiy xlorid

50

1,207

500,0

707

18.

Askorbin kislotasi

5

1,018

50,0

968

19.

Borat kislotasi

3

1,008

30,0

978

20.

Borat kislotasi

4

1,010

40,0

970

21.

Kofeyin natriy benzoat

10

1,034

100,0

934

22.

Kofeyin natriy benzoat

20

1,073

200,0

873

23.

Magniy sulfat

10

1,048

100,0

948

24.

Magniy sulfat

20

1,093

200,0

893

25.

Magniy sulfat

25

1,116

250,0

866

26.

Magniy sulfat

50

1,221

500,0

721

27.

Natriy benzoat

10

1,038

100,0

938

28.

Natriy bromid

20

1,149

200,0

949

29.

Natriy gidrokarbonat

5

1,033

50,0

988

30.

Natriy salitsilat

10

1,030

100,0

940

31.

Natriy salitsilat

20

1,083

200,0

883

32.

Natriy salitsilat

40

1,160

400,0

760

33.

Sulfatsil natriy

20

1,072

200,0

872

34.

Sulfatsil natriy

30

1,108

300,0

808

35.

Xloralgidrat

20

1,086

200,0

886

Dori vositalarini va tibbiy buyumlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
6-ILOVA
Xushboʻy suvlar tayyorlanishida qoʻyiladigan talablar

T/r

Tarkibi

Tayyorlanish uslubi

1.

Ukrop suvi 0,005% (saqlanishi 30 kundan oshmasligi kerak)

Arpabodiyon moyi 0,05 g

Tozalangan suv 1lgacha

Aseptik sharoitda belgilangan moy miqdori suv bilan erigunga qadar 1 daqiqa davomida toʻxtovsiz aralashtiriladi.

2.

Yalpiz suvi 0,044% (saqlanishi 15 kundan oshmasligi kerak)

Qalampiryalpiz moyi 0,44 g

Tozalangan suv 1l gacha

Dori vositalarini va tibbiy buyumlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
7-ILOVA
SPIRTLI ERITMALAR

Turli xil hajm konsentratsiyadagi etil spirtining (ml) 95% etil spirtining qancha miqdoriga (g) toʻgʻri kelishi (+20°S da)

1-jadval

Hajm

5

10

15

20

25

30

40

50

100

Spirt miqdori % hajmda

95

4,06

8,11

12,17

16,23

20,29

24,34

32,46

40,57

81,14

90

3,84

7,69

11,53

15,37

19,22

23,06

30,75

30,44

76,07

80

3,42

6,83

10,25

13,66

17,08

20,50

27,33

34,16

68,32

70

2,99

5,98

8,97

11,95

14,94

17,93

23,91

29,89

59,77

60

2,56

5,13

7,69

10,26

12,82

15,38

20,51

25,64

51,28

50

2,14

4,27

6,41

8,54

10,68

12,81

17,08

21,35

42,70

40

1,71

3,41

5,12

6,83

8,53

10,24

13,65

17,07

34,13

30

1,28

2,56

3,84

5,12

6,40

7,68

10,24

12,30

25,60

20

0,85

1,70

2,56

3,41

4,26

5,11

6,82

8,52

17,04

Turli xil hajm konsentratsiyadagi etil spirtining (ml) 96% etil spirtining qancha miqdoriga (g) toʻgʻri kelishi (+20°S da)

2-jadval

Hajm

5

10

15

20

25

30

40

50

100

Spirt miqdori % hajmda

96

4,04

8,08

12,11

16,15

20,19

24,23

32,30

40,38

80,75

90

3,79

7,57

11,36

15,14

18,93

22,71

30,28

37,86

75,71

80

3,37

6,73

10,09

13,46

16,82

20,19

26,92

33,65

67,29

70

2,95

5,89

8,83

11,78

14,72

17,67

23,56

29,45

58,89

60

2,52

5,05

7,57

10,09

12,62

15,14

20,18

25,23

50,46

50

2,10

4,20

6,31

8,41

10,51

12,61

16,82

21,02

42,04

40

1,68

3,37

5,05

6,73

8,42

10,10

13,46

16,83

33,66

30

1,26

2,52

3,78

5,04

6,30

7,56

10,08

12,61

25,21

20

0,84

1,68

2,53

3,37

4,21

5,03

6,74

8,42

16,84

Standart spirtli eritmalarni tayyorlash

3-jadval

T/r

Spirtli eritmalar

Tarkibi

1.

Bor kislotasi 3%

Bor kislotasi 30 g, etil spirti 70 % 1000 ml gacha

2.

Salitsil kislotasi 1% va 2%

Salitsil kislotasi 10 g yoki 20 g, etil spirti 70 % 1000 ml gacha

3.

Levomitsetin 0,25%; 1%; 3%; 5%

Levomitsetin 0,25; 1; 3 yoki 5 g, etil spirti 70 % 100 ml gacha

4.

Furatsilin 1:1500 (0,067%)

Furatsilin 1 g, etil spirti 70 % 1500 mlgacha

96,1 — 96,7%% konsentratsiyali etil spirtidan 1 kg 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 95, 96 konsentratsiyali etil spirti tayyorlash uchun kerak boʻladigan suv va etil spirtining (g) miqdori (20°S)

4-jadval

Olingan spirtning quvvati, %

30%

40%

50%

60%

70%

suv

spirt

suv

spirt

suv

spirt

suv

spirt

suv

spirt

96,1

738

262

646

354

548

452

446

554

17

983

96,2

739

261

646

354

549

451

447

553

18

982

96.3

739

261

647

353

550

450

447

553

20

980

96.4

739

261

647

353

551

449

448

552

21

979

96,5

740

260

648

352

551

449

449

551

23

977

96,6

740

260

648

352

552

448

450

550

24

976

96,7

741

259

649

351

553

447

451

549

26

974

96,8

741

259

650

350

553

447

452

548

27

973

96,9

741

259

650

350

554

446

453

547

29

971

(4-jadvalning davomi)

Olingan spirtning quvvati, %

80%

90%

95%

96%

suv

spirt

suv

spirt

suv

spirt

suv

spirt

96,1

336

664

218

782

88

912

2

998

96,2

337

663

219

781

90

910

3

997

96,3

338

662

221

779

91

909

5

995

96,4

339

661

222

778

93

907

7

994

96,5

340

660

222

777

94

906

8

992

96,6

341

659

224

776

96

904

9

991

96,7

342

658

225

775

97

903

11

989

96,8

343

657

226

773

98

902

12

988

96,9

344

656

228

772

100

900

14

986

Dori vositalarini va tibbiy buyumlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
8-ILOVA

20 °S dagi ± 5% ogʻish meʼyori bilan 1 gramm hamda 1 millilitrdagi tomchilar miqdori, suyuq dori vositalarining 1 tomchisining ogʻirligi

T/r

Suyuq dori vositalar nomi

Tomchilar miqdori

1 tomchi ogʻirligi, mg

1 g da

1 ml da

1.

Adonizid

35

34

29

2.

Doʻlananing (boyarishnik) suyuq ekstrakti

53

52

19

3.

Valeriana nastoykasi

56

51

18

4.

Validol

54

48

19

5.

Tozalangan suv

20

20

50

6.

Yodning 5% spirtli eritmasi

49

48

20

7.

Belladonna nastoykasi

46

44

22

8.

Kordiamin

29

29

34

9.

Marvaridgul nastoykasi

56

50

18

10.

Qalampiryalpiz moyi

51

47

20

11.

Qalampiryalpiz nastoykasi

61

52

16

12.

Ermon oʻti (polin) nastoykasi

56

51

18

13.

Arslonquyruq nastoykasi

56

51

18

14.

Novshadil arpabodiyon(nashatirno-anisovie) tomchisi

56

49

18

15.

Nitroglitserinning 1% eritmasi

65

53

15

16.

Retinol atsetatning moyli eritmasi

45

41

22

17.

Suyultirilgan xlorid kislotasi

20

21

50

18.

Tibbiyot efiri

87

62

11

Dori vositalarini va tibbiy buyumlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
9-ILOVA
Steril eritmalar sifatini nazorat qilishda qoʻllaniladigan nazorat shartlari va texnikasi
1. Nazoratni oʻtkazish
1. Dorixonalarda tayyorlangan steril eritmalar mexanik aralashmalar yoʻqligi jihatidan vizual nazoratdan oʻtkaziladi.
2. Mexanik aralashmalar deganda harakatlanadigan erimaydigan yot moddalar nazarda tutiladi, eritmalarda tasodifiy ravishda uchraydigan gaz koʻpikchalari bundan mustasno.
3. Steril eritmalar tayyorlanish jarayonida birlamchi va ikkilamchi nazoratdan oʻtkaziladi.
Birlamchi nazorat eritma filtrlanganidan va qadoqlanganidan keyin amalga oshiriladi. Bunda eritma solingan har bir shisha idish (flakon) koʻzdan kechiriladi.
Mexanik aralashmalar aniqlangan taqdirda, eritma qaytadan filtrlanadi, qayta koʻzdan kechiriladi, markalanadi va sterilizatsiya qilinadi.
4. Sterilizatsiya bosqichidan oʻtgan yoki steril sharoitlarda tayyorlangan eritmalar solingan shisha idishlarning (flakonlarning) barchasi ularni rasmiylashtirish va oʻrab-joylashdan oldin ikkilamchi nazoratdan oʻtkazilishi kerak.
2. Nazorat shartlari
5. Shisha idishlarni (flakonlarni) koʻzdan kechirish uchun quyosh nurlari toʻgʻridan-toʻgʻri tushishidan saqlangan, maxsus jihozlangan ish oʻrni boʻlishi kerak. Ushbu joyda eritmalarni mexanik aralashmalar yoʻqligi nuqtai nazaridan nazorat qilish uskunasi (UK-2) yoki boshqa uskuna oʻrnatiladi.
6. Nurning koʻzga tushishini istisno etadigan tarzda yoritilgan oq-qora ekrandan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
7. Eritmalarni nazorat qilish 60 vattli jilosiz elektr lampa yoki 20 vattli kunduzgi yorugʻlik lampasi bilan yoritilgan qora va oq fonlarda oddiy koʻz bilan koʻzdan kechirish orqali amalga oshiriladi.
Rangli eritmalar uchun tegishli boʻlgan 100 va 30 vattli lampalardan foydalaniladi.
8. Koʻzdan qaralayotgan obyektgacha boʻlgan masofasi 25 sm boʻlishi, nur yoʻnalishiga nisbatan koʻzdan kechirish optik oʻqining burchagi masofasi 90 sm atrofida boʻlishi kerak.
Koʻrish chizigʻi bosh vertikal holatda boʻlganida pastga yoʻnaltirilgan boʻlishi kerak.
3. Nazorat texnikasi
9. Shisha idishning (flakonning) hajmiga qarab, bir vaqtning oʻzida bittadan beshtagachasi koʻzdan kechiriladi.
10. Shisha idishlar (flakonlar) bitta yoki ikkala qoʻlga boʻgʻzidan ushlab olinadi, nazorat zonasiga kiritiladi, ohista harakat bilan “osti ustiga” toʻntariladi va qora hamda oq fonlarda koʻzdan kechiriladi, soʻng ohista harakat bilan, silkitmasdan “usti ostiga” dastlabki holatiga agʻdariladi va yana qora va oq fonlarda koʻzdan kechiriladi.
11. Nazorat qilish muddati tegishlicha:
100 ml sigʻimli bitta shisha idish (flakon) uchun — 20 soniyagacha;
50 ml sigʻimli ikkita shisha idish (flakon) uchun — 10 soniya;
50 ml sigʻimli ikkitadan beshtagacha shisha idish (flakon) uchun — 8 soniyani tashkil qiladi.
Koʻrsatilgan nazorat muddati yordamchi operatsiyalarga sarflangan vaqtni oʻz ichiga olmaydi.
12. Sterilizatsiyadan keyin yaroqsiz deb topilgan shisha idishlar (flakonlar) ajratiladi va maxsus idishga joylanadi.
(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 03.04.2018-y., 10/18/2990/0990-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)