Hujjat kuchini yo‘qotgan " " 01.09.2020
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Birjadan tashqari valyuta bozori faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida
 LexUZ sharhi
Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 10-avgustdagi 472-sonli “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish, shuningdek, ba’zilarini o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblash to‘g‘risida (O‘zbekiston Respublikasining “Valyutani tartibga solish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish haqida” 2019-yil 22-oktabrdagi O‘RQ-573-son va “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida” O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish haqida” 2019-yil 5-noyabrdagi O‘RQ-580-son qonunlari)”gi qaroriga asosan 2020-yil 1-sentabrdan o‘z kuchini yo‘qotadi.
Vazirlar Mahkamasining “Valyuta bozorini yanada erkinlashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2001-yil 22-iyundagi 263-son qarorini bajarish hamda birjadan tashqari valyuta bozorining samarali faoliyati uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, banklararo valyuta savdolari qatnashchilari sonini ko‘paytirish va ko‘lamlarini kengaytirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
Oldingi tahrirga qarang.
(1-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qaroriga asosan chiqarilgan — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Birjadan tashqari valyuta bozorida xorijiy valyutani xarid qilish va sotish operatsiyalarini o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi Nizom 2-ilovaga muvofiq ma’qullansin.
2. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, tijorat banklari, xo‘jalik yurituvchi subyektlar birjadan tashqari valyuta bozorida qatnashish va operatsiyalarni o‘tkazishning belgilangan tartibiga qat’iy amal qilsinlar.
(2-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(3-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qaroriga asosan o‘z kuchini yo‘qotgan — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
4. Vazirlar Mahkamasining “Birjadan tashqari valyuta bozorini yanada rivojlantirish va mustahkamlash chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2000-yil 29-iyundagi 245-son qarori (O‘zbekiston Respublikasi QT, 2000-y., 6-son, 33-modda)ga 2-ilova o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari R.S. Azimov va O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining raisi F.M. Mullajonov zimmasiga yuklansin.
Vazirlar Mahkamasining Raisi I. KARIMOV
Toshkent sh.,
2001-yil 10-iyul,
294-son
Oldingi tahrirga qarang.
(1-ilova O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qaroriga asosan o‘z kuchini yo‘qotgan — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Vazirlar Mahkamasining
2001-yil 10-iyuldagi 294-son qaroriga
2-ILOVA
Birjadan tashqari valyuta bozorida xorijiy valyutani xarid qilish va sotish operatsiyalarini o‘tkazish tartibi to‘g‘risida
NIZOM
I. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom “Valyuta bilan tartibga solish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga, Vazirlar Mahkamasining “Valyuta bozorini yanada erkinlashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2001-yil 22-iyundagi 263-son qaroriga muvofiq ishlab chiqilgan hamda birjadan tashqari valyuta bozorida tijorat banklari va yuridik shaxslar tomonidan xorijiy valyutani xarid qilish va sotish bo‘yicha savdolarni amalga oshirish va hisob-kitob qilish tartibini belgilab beradi.
(1-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
2. Birjadan tashqari valyuta bozorida quyidagi operatsiyalar amalga oshiriladi:
Oldingi tahrirga qarang.
(2-bandning “a” kichik bandi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qaroriga asosan chiqarilgan — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
b) tijorat banklari tomonidan o‘z mijozlaridan bo‘sh valyuta mablag‘larini shartnoma asosida xarid qilish;
(2-bandning “b” kichik bandi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Oldingi tahrirga qarang.
v) xorijiy valyutani tovarlar va xizmatlar importi uchun xarid qilish;
(2-bandning “v” kichik bandi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 1-oktabrdagi 420-sonli qarori tahririda — O‘R QHT, 2003-y., 19-son, 178-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
g) xorijiy kreditlarga xizmat ko‘rsatish uchun xorijiy valyutani xarid qilish;
(2-bandning “g” kichik bandi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 25-oktabrdagi 422-sonli qarori tahririda — O‘R QHT, 2001-y., 20-son, 422-modda)
d) lizing shartnomalari bo‘yicha lizing to‘lovlarini amalga oshirish (lizing beruvchilar mablag‘larini qaytarish) uchun xorijiy valyutani xarid qilish;
e) xorijiy mamlakatlardagi O‘zbekiston Respublikasi elchixonalariga sarflanadigan xarajatlarni qoplash, xalqaro tashkilotlarga badallar to‘lash va davlat budjeti mablag‘lari hisobiga amalga oshiriladigan boshqa joriy xarajatlar uchun xorijiy valyutani xarid qilish;
j) xorijiy investorlarning foydasi, dividendlari va boshqa daromadlarini repatriatsiya qilish uchun xorijiy valyutani xarid qilish;
z) xizmat safari xarajatlarini to‘lash uchun xorijiy valyutani xarid qilish;
i) tijorat banklari tomonidan banklararo savdo sessiyasida mablag‘larni xarid qilish va sotish;
(2-bandning “i” kichik bandi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(2-bandning “k” kichik bandi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qaroriga asosan chiqarilgan — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
l) naqd xorijiy valyutani almashtirish shoxobchalari orqali xarid qilish va sotish operatsiyalari.
l¹) xorijiy valyutani tovar-xomashyo birjalarining va qimmatli qog‘ozlar savdosi tashkilotchilari ochiq elektron savdolarda sotishdan olingan mablag‘lar hisobiga mijozlar — norezidentlar nomidan birja brokyerlari va investitsiya vositachilari tomonidan, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi tijorat banklarida hisobvaraqlari ochish yo‘li bilan mahsulotlarni tovar-xomashyo birjalarining va qimmatli qog‘ozlar savdosi tashkilotchilari ochiq elektron savdolarda sotishdan olingan mablag‘lar hisobiga norezidentlar — yuridik shaxslar tomonidan sotib olish va sotish;
(2-bandning “l1” kichik bandi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 14-apreldagi 217-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 15.04.2020-y., 09/20/217/0426-son)
Oldingi tahrirga qarang.
m) qonun hujjatlariga zid bo‘lmagan boshqa operatsiyalar.
(2-band “m” kichik band bilan O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 7-oktabrdagi 434-sonli qaroriga muvofiq to‘ldirilgan — O‘R QHT, 2003-y., 19-son, 181-modda)
3. Birjadan tashqari valyuta bozorida operatsiyalarni amalga oshirish uchun quyidagilar tijorat banklari valyuta mablag‘larining asosiy manbalari hisoblanadi:
a) tijorat banklarining o‘z resurslari, shu jumladan taqsimlanmagan foyda;
v) tijorat banklari tomonidan shartnoma asosida o‘z mijozlaridan sotib olinadigan bo‘sh valyuta mablag‘lari;
g) tijorat banklari tomonidan almashtirish shoxobchalari orqali va banklararo bitishuvlar bo‘yicha sotib olingan mablag‘lar;
d) tijorat banklariga joylashtirilgan boshqa jalb qilingan mablag‘lar.
(3-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(4-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qaroriga asosan o‘z kuchini yo‘qotgan — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
5. Birjadan tashqari valyuta bozori quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
banklararo valyuta bozori;
bevosita banklarda sodir etiladigan tijorat banki bilan uning mijozlari o‘rtasidagi xorijiy valyutani xarid qilish va sotish operatsiyalari;
(5-bandning uchinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
naqd xorijiy valyuta bilan almashtirish shoxobchalari orqali valyuta-almashtirish operatsiyalari.
6. Tijorat banklariga ushbu Nizomga muvofiq o‘z mijozlarini banklararo valyuta savdolarida (savdo sessiyalarida) so‘mlarni xorijiy valyutaga konvertatsiya qilishga ruxsat berish yuzasidan huquq va javobgarlik yuklanadi.
(6-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
7. Xorijiy valyutani xarid qilish va sotish bo‘yicha operatsiyalar birjadan tashqari valyuta bozorida tijorat banklari orqali barcha yuridik shaxslar tomonidan amalga oshiriladi.
(7-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
71. O‘zbekiston Respublikasi budjet tizimi budjetlarining xorijiy valyutasiga Yagona g‘azna hisobvarag‘idan foydalangan holda O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi G‘aznachiligi orqali g‘aznachilik xizmati ko‘rsatish O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
(71-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 23-maydagi 329-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 25.05.2020-y., 09/20/329/0653-son)
II. Banklararo valyuta bozorida operatsiyalar o‘tkazish
8. O‘zbekiston Respublikasining tijorat banklari va Markaziy bank banklararo valyuta bozori qatnashchilari hisoblanadi.
(8-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(8-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qaroriga asosan chiqarilgan — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
9. Tijorat banklarining mijozlari banklararo valyuta bozori bitishuvlarida faqat o‘zlari mijozi hisoblangan tijorat banklari orqali qatnashishi mumkin. Ushbu holda tijorat banki bozorda mijozning topshirig‘iga ko‘ra o‘z nomidan ish ko‘radi.
(9-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
10. Banklararo savdo sessiyalarida O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki va tijorat banklarining valyuta resurslarini sotish va sotib olish operatsiyalari amalga oshiriladi.
(10-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(11-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qaroriga asosan o‘z kuchini yo‘qotgan — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
12. Banklararo valyuta bitishuvlari O‘zbekiston respublika valyuta birjasining (keyingi o‘rinlarda valyuta birjasi deb ataladi) bir haftada kamida ikki marta o‘tkaziladigan banklararo savdo sessiyalarida amalga oshiriladi.
(12-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 21-iyuldagi 199-sonli qarori tahririda — O‘R QHT, 2014-y., 30-son, 371-modda)
Banklararo savdo sessiyasini o‘tkazish vaqti soat 11.00 dan 13.00 gacha etib belgilanadi.
(12-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 21-iyuldagi 199-sonli qarori tahririda — O‘R QHT, 2014-y., 30-son, 371-modda)
13. Savdo qatnashchilari banklararo savdo sessiyasi boshlanishidan bir kun oldin xorijiy valyutani xarid qilish yoki sotishga oldindan buyurtmanomalar berishlari shart.
Bunda qatnashchilarning buyurtmanomalariga bank Boshqaruvi raisi tomonidan imzolangan xorijiy valyutaning manbalari va ulardan foydalanish maqsadlari to‘g‘risidagi axborot ilova qilinadi.
14. Savdo qatnashchilarining operatsiyalarini o‘tkazish uchun yetarli bo‘lgan xorijiy valyutadagi pul mablag‘lari banklararo savdo sessiyalari boshlangungacha O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankidagi maxsus hisob raqamlariga deponentga qo‘yiladi.
O‘zbekiston respublika valyuta birjasi Banklararo savdo sessiyasi o‘tkaziladigan kundan oldingi kunda soat 16:00 gacha O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankiga savdo qatnashchilaridan tushgan dastlabki buyurtmanomalar bo‘yicha axborot beradi.
(14-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Yuqorida ko‘rsatilgan shartlarni bajarmagan savdo qatnashchilari banklararo savdo sessiyasida qatnashishga qo‘yilmaydi.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki xorijiy valyutadagi pul mablag‘larini oldindan depozitga qo‘ymasdan banklararo savdo sessiyalarida ishtirok etadi.
(14-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 21-iyuldagi 199-sonli qarori tahririda — O‘R QHT, 2014-y., 30-son, 371-modda)
15. So‘mga nisbatan xorijiy valyutaning boshlang‘ich kursi sifatida oldingi banklararo savdo sessiyasida qayd qilingan kursdan foydalaniladi. Savdo boshlanguniga qadar savdo tizimida xorijiy valyutani xarid qilish va sotishga tushgan buyurtmanomalar bo‘yicha axborot aks ettiriladi.
(15-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 21-iyuldagi 199-sonli qarori tahririda — O‘R QHT, 2014-y., 30-son, 371-modda)
Agar savdoning boshlanishida xorijiy valyutani taklif etishning umumiy miqdori unga bo‘lgan talabning umumiy miqdoridan ortiq bo‘lsa, birja makleri xorijiy valyutaning so‘mga nisbatan kursini pasaytiradi. Agar xorijiy valyutani taklif etishning umumiy miqdori unga bo‘lgan talabning umumiy miqdoridan kam bo‘lsa, birja makleri xorijiy valyutaning so‘mga nisbatan kursini oshiradi.
16. Xorijiy valyutaning so‘mga nisbatan kursini o‘zgartirishning eng kam birligi — 0,01 so‘m. Kursning navbatdagi o‘zgarishi dilyerlar savdo tizimiga birja makleri tomonidan oxirgi marta e’lon qilingan kurs bo‘yicha xorijiy valyutani xarid qilish yoki sotishga tushgan qo‘shimcha buyurtmanomalarni kiritganlaridan keyin amalga oshiriladi. Talab va taklif o‘rtasidagi tafovutdan kelib chiqqan holda birja makleri, savdo qatnashchilarining roziligi bilan kurs o‘zgarishi birligini ko‘paytirishi yoki kamaytirishi mumkin.
Sotish yoki xarid qilishga navbatdagi qo‘shimcha buyurtmanoma tushgan taqdirda talab va taklif o‘rtasidagi tafovut belgisi o‘zgargan taqdirda eng oxirida berilgan buyurtmanoma fiksingni belgilash uchun zarur bo‘lgan hajmda qoldiriladi.
17. Joriy savdolar uchun xorijiy valyutaning milliy valyuta – “so‘m”ga nisbatan qayd etilgan kursi xorijiy valyutaga talab va taklif mutanosibligiga erishilganidan keyin belgilanadi.
Bunda birja makleri fiksing sodir etilganligini va savdo sessiyasi yakunlanganligini e’lon qiladi.
18. Savdo davomida tuzilgan barcha bitishuvlar uchun fiksing bo‘yicha belgilangan xorijiy valyutaning milliy valyuta – “so‘m”ga nisbatan yagona kursi qo‘llaniladi.
Oldingi tahrirga qarang.
(19-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 30-iyundagi 449-son qaroriga asosan o‘z kuchini yo‘qotgan — O‘R QHT, 2017-y., 27-son, 615-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
(20-21-bandlar O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 7-oktabrdagi 434-sonli qaroriga muvofiq o‘z kuchini yo‘qotgan — O‘R QHT, 2003-y., 19-son, 181-modda)
22. Savdo tamom bo‘lgandan keyin ikki soat mobaynida unda tuzilgan bitishuvlar tegishli hujjatlar bilan rasmiylashtiriladi.
Tijorat banklari valyuta birjasi bilan o‘zaro hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan xorijiy valyutadagi pul mablag‘lari savdolar o‘tkaziladigan kun tamom bo‘lguniga qadar O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankidagi maxsus hisob raqamlariga o‘tkazilishini ta’minlashi shart.
Tijorat banklari bilan valyuta birjasi o‘rtasidagi o‘zaro hisob-kitoblar savdolar o‘tkazilgandan keyingi kundan kechikmay amalga oshiriladi.
Valyuta birjasi bilan o‘zaro hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun o‘z vaqtida pul mablag‘lari bilan ta’minlanmagan xorijiy valyutani xarid qilish bo‘yicha bitishuvlarning bir qismi valyuta birjasi qoidalariga muvofiq bekor qilinadi. Tijorat banklari tomonidan sotib olinmagan xorijiy valyuta O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan sotib olinadi.
Valyuta birjasi bilan o‘zaro hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun pul mablag‘lari o‘z vaqtida o‘tkazilishini ta’minlamagan tijorat banklariga nisbatan O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki va valyuta birjasi tomonidan belgilangan tartibda jarima jazolari qo‘llaniladi.
(22-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(III bo‘lim O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qaroriga asosan o‘z kuchini yo‘qotgan — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
IV. Xo‘jalik yurituvchi subyektlarning birjadan tashqari valyuta bozorida qatnashishi
Oldingi tahrirga qarang.
(27-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qaroriga asosan o‘z kuchini yo‘qotgan — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(28-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 15-avgustdagi 355-sonli qaroriga muvofiq o‘z kuchini yo‘qotgan — O‘R QHT, 2003-y., 15-16-son, 129-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
(29-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qaroriga asosan o‘z kuchini yo‘qotgan — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(30-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 6-avgustdagi 620-sonli qaroriga asosan o‘z kuchini yo‘qotgan — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 08.08.2018-y., 09/18/620/1632-son)
301. Sotib olingan va birja brokerining to‘lov topshirig‘i bo‘yicha birja brokerining maxsus hisob raqamiga o‘tkazilgan xorijiy valyuta norezidentlarning O‘zbekiston Respublikasida yoki chet elda ochilgan bank hisob raqamlariga o‘tkaziladi.
(301-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 3-maydagi 323-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 04.05.2018-y., 09/18/323/1159-son)
V. Xo‘jalik yurituvchi subyektlar tomonidan so‘mlarni xorijiy valyutaga konvertatsiya qilishga buyurtmanomalar taqdim etish
31. Xorijiy valyutani xarid qilish uchun tijorat banklarining mijozlari bo‘lgan korxonalar va tashkilotlar bankka quyidagilarni taqdim etadilar:
(31-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
a) O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan tasdiqlanadigan shakl bo‘yicha konvertatsiyaga buyurtmanoma;
Oldingi tahrirga qarang.
b) xorijiy hamkor bilan tuzilgan kontrakt (shartnoma, bitim);
(31-bandning “b” kichik bandi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 7-oktabrdagi 434-sonli qarori tahririda — O‘R QHT, 2003-y., 19-son, 181-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
(31-bandning “v” kichik bandi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 8-yanvardagi 7-sonli qarori bilan chiqarilgan — O‘R QHT, 2003-y., 1-2-son, 6-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
(31-bandning “g” kichik bandi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 7-oktabrdagi 434-sonli qarori bilan chiqarilgan — O‘R QHT, 2003-y., 19-son, 181-modda)
Valyutani xarid qilish maqsadiga bog‘liq ravishda mijozlar, shuningdek tijorat banklariga buyurtmanomalarning asoslanganligini tasdiqlovchi hujjatlarni ham taqdim etadilar.
(31-bandning to‘rtinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(32-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 15-avgustdagi 355-sonli qaroriga muvofiq o‘z kuchini yo‘qotgan — O‘R QHT, 2003-y., 15-16-son, 129-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
(33-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 15-avgustdagi 355-sonli qaroriga muvofiq o‘z kuchini yo‘qotgan — O‘R QHT, 2003-y., 15-16-son, 129-modda)
34. Xorijiy valyutadagi kreditlarga, shu jumladan lizing bitimlari bo‘yicha kreditlarga xizmat ko‘rsatishda tijorat bankiga qo‘shimcha ravishda quyidagilar taqdim etiladi:
(34-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
asosiy summani va foiz to‘lovlarini qaytarish jadvali (bank o‘tkazmalarini sodir etishning nazarda tutilgan va amaldagi sanalari ko‘rsatilgan holda);
olingan yoki hukumat tomonidan kafolatlangan shartnomalar bo‘yicha — hukumatlararo bitim nusxasi, Vazirlar Mahkamasining qarori yoki O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan berilgan kafolatnoma;
kafolatlanmagan shartnomalar bo‘yicha — kredit bitimining Markaziy bankda ro‘yxatdan o‘tkazilganligi to‘g‘risida tasdiqnoma.
35. Xorijiy investorlarning foydasi, dividendlari va boshqa daromadlari repatriatsiya qilinganda tijorat bankiga qo‘shimcha ravishda quyidagilar taqdim etiladi:
(35-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
foyda taqsimlanganligi (aksiyadorlar umumiy yig‘ilishining qarori) va dividentlar to‘langanligi to‘g‘risidagi hujjat;
auditorlik firmasi yoki soliq organining xulosasi nusxasi;
konvertatsiyaga mablag‘lar hisob-kitobi;
dividendlar bo‘yicha daromadga soliq bo‘yicha soliq organlari tomonidan tasdiqlangan hisob-kitob va ushbu soliq to‘langanligi to‘g‘risidagi tasdiqnoma.
(O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2002-yil 10-oktabrdagi 354-sonli qaroriga muvofiq 33-34-bandlar 34-35-bandlar deb hisoblanadi— O‘R QHT, 2002-y., 19-son, 150-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
(35-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2002-yil 10-oktabrdagi 354-sonli qaroriga muvofiq o‘z kuchini yo‘qotgan — O‘R QHT, 2002-y., 19-son, 150-modda)
351. Birja brokyerlari va investitsiya vositachilari tovar-xomashyo birjalarining ochiq elektron savdolarida sotishdan va qimmatli qog‘ozlar savdosi tashkilotchilaridan olingan mablag‘lar hisobiga mijozlar — norezidentlar nomidan xorijiy valyutani sotib olishda tijorat bankiga qo‘shimcha ravishda:
tovar-xomashyo birjalari hisob-kitob-kliring palatasining konvertatsiya qilish uchun maxsus hisob raqamiga o‘tkazilgan summa mahsulotlarni tovar-xomashyo birjalarining ochiq elektron savdolarida sotishdan va qimmatli qog‘ozlar savdosi tashkilotchilaridan olinganligining tasdiqnomasi asl nusxasini;
broker (investitsiya vositachisi) va norezidentlar — yuridik shaxslar o‘rtasida brokerlik xizmatlari ko‘rsatishga tuzilgan shartnomalar nusxalarini taqdim etadilar.
(351-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 14-apreldagi 217-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 15.04.2020-y., 09/20/217/0426-son)
VI. Taqdim etilgan buyurtmanomalarning tijorat banklari tomonidan ko‘rib chiqilishi
(VI-bo‘limning nomi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
36. Tijorat banki bank mijozlari xo‘jalik yurituvchi subyektlarning birjadan tashqari valyuta bozoriga so‘mlarni xorijiy valyutaga konvertatsiya qilishga qo‘yilishi uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga oladi.
Mijozlarning so‘mlarni konvertatsiya qilish bo‘yicha buyurtmanomalarini ko‘rib chiqish uchun tijorat banklarida ekspert guruhlar tashkil etiladi.
(36-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Ekspert guruh a’zolari tarkibi va uning rahbari bank Boshqaruvining qarori bilan tasdiqlanadi.
37. Xorijiy valyutani xarid qilish va sotish buyurtmanomalarini qabul qilishda tijorat banklari:
(37-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
ularni maxsus daftarlarda qayd etadi;
mijozlar taqdim etgan hujjatlarni va ularning hisob raqamlarida zarur bo‘lgan pul mablag‘larining mavjudligini tekshiradi;
Taqdim etilgan hujjatlar tijorat banklari ekspertlari tomonidan uch ish kuni mobaynida ko‘rib chiqiladi.
(37-bandning to‘rtinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Berilgan buyurtmanomaning belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlanganda ekspert guruh rahbarining qaroriga ko‘ra buyurtmanoma mijozga qayta ishlashga jo‘natiladi yoki rad etiladi hamda bu to‘g‘rida buyurtmanomalarni ro‘yxatga olish daftariga tegishli qayd kiritiladi.
(37-bandning uchinchi va to‘rtinchi xatboshilari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 15-avgustdagi 355-sonli qarori tahririda — O‘R QHT, 2003-y., 15-16-son, 129-modda)
38. Taqdim etilgan hujjatlar belgilangan talablarga javob bergan hollarda ekspert guruh a’zolari tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tasdiqlaydigan shakl bo‘yicha tijorat bankining ekspert xulosasi tayyorlanadi.
Tijorat banki ekspert guruhining ijobiy qarori qabul qilingan kundan keyingi kundan kechikmay xorijiy valyuta xarid qilish uchun buyurtmanoma beradi.
(38-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
39. Tijorat banklarining ekspert xulosalarini berish to‘g‘risidagi qarorlar tijorat banki ekspert guruhining bank Boshqaruvi tomonidan belgilangan muddatlarda, lekin kamida haftasiga ikki marta o‘tkaziladigan yig‘ilishlarda qabul qilinadi.
(39-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Ekspert xulosalarini qabul qilish, qayta ishlash uchun qaytarish yoki bekor qilish to‘g‘risidagi qaror ekspert guruh yig‘ilishining ekspert guruh barcha a’zolari tomonidan imzolanadigan bayonnomasida qayd etiladi.
Ekspert guruh ijobiy qaror qabul qilgan buyurtmanomalar bo‘yicha ekspert xulosalar tijorat banki boshqaruvining raisi tomonidan tasdiqlanadi.
(39-bandning uchinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Bank Boshqaruvi raisi ekspert guruhning faoliyati, qabul qilinayotgan qarorlarning belgilangan talablarga muvofiqligi uchun shaxsan javob beradi.
VII. Bitishuvlarni amalga oshirish va tijorat banklarida hisob-kitoblarni rasmiylashtirish tartibi
(VII-bo‘limning nomi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
40. Xorijiy valyutani xarid qilish va sotishga doir operatsiyalar tijorat banki va mazkur bankning mijozi bo‘lgan xo‘jalik yurituvchi subyekt o‘rtasida tuziladigan, bankning vakolatli shaxslari, xo‘jalik yurituvchi subyektning rahbari tomonidan ikki nusxada imzolanadigan va tomonlarning muhri bilan tasdiqlanadigan shartnomaga asosan amalga oshiriladi.
(40-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
41. Shartnomada tomonlar valyuta nomini, bitishuv xususiyatini, xorijiy valyutadagi summani, hisob-kitob qilish tartibi, tomonlarning majburiyatlari, shuningdek amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa qoidalarni aks ettiradilar. Tuzilayotgan shartnomalar tijorat banklari tomonidan maxsus jurnallarda ro‘yxatga olib boriladi.
(41-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
42. Amalga oshirilgan bitishuvlar bo‘yicha hisob-kitoblar ikki ish kuni mobaynida o‘tkaziladi.
Agar belgilangan muddat ichida hisob-kitoblar tugallanmagan bo‘lsa, bitishuv bekor qilinadi.
43. Birjadan tashqari valyuta bozoridagi operatsiyalar tijorat banklari tomonidan to‘g‘ridan to‘g‘ri shartnomalar asosida bozor kursi bo‘yicha amalga oshiriladi.
(43-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
44. Maxsus valyuta hisob raqamlariga qo‘shib qo‘yilgan mablag‘lar korxonalar va tashkilotlar tomonidan qat’iyan maqsadli ravishda tuzilgan shartnomalarga muvofiq sarflanadi.
45. Bank mijozi tomonidan xarid qilinib, mijozning maxsus valyuta raqamiga qo‘shib qo‘yilgan vaqtdan e’tiboran o‘n besh ish kuni mobaynida foydalanilmagan xorijiy valyuta, muqarrar ravishda tijorat bankiga qayta sotiladi hamda navbatdagi banklararo savdo sessiyasida sotuvga qo‘yiladi.
(45-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Bunda tijorat banklari tomonidan xorijiy valyutani qayta sotish akseptsiz tartibda sotuv kunidagi kurs bo‘yicha amalga oshiriladi.
(45-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
Ilgari maxsus valyuta hisob raqamidan ko‘chirilgan va foydalanilmaganligi yoki qaytarilmaganligi sababli mazkur hisob raqamiga qaytib tushgan valyuta ham qayta sotilishi shart.
Oldingi tahrirga qarang.
(46-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qaroriga asosan o‘z kuchini yo‘qotgan — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
VIII. Nazorat va hisobot
47. Korxonalar va tashkilotlar, tijorat banklarining rahbarlari mazkur Nizom talablariga rioya etilishi uchun shaxsan javob beradilar.
(47-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
48. Tijorat banklari korxonalarning konvertatsiyaga buyurtmanomalar berishining to‘g‘riligi, xarid qilingan xorijiy valyutadan o‘z vaqtida va maqsadli foydalanilishi, valyutani tartibga solish va valyuta nazoratiga doir boshqa qonunchilik va me’yoriy hujjatlarga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradilar.
(48-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
49. O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi bo‘linmalari tomonidan mazkur Nizomga muvofiq konvertatsiya qilinadigan summalarni belgilashning to‘g‘riligi yuzasidan tekshirishlar o‘tkazib turiladi.
Ortiqcha konvertatsiya qilingan summalar aniqlanganda soliq organlarining ko‘rsatmasi bilan ortiqcha konvertatsiya qilingan xorijiy valyuta vakolatli banklar tomonidan korxonalarning hisob raqamlaridan ko‘chiriladi hamda mazkur summalar O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining hisob raqamlariga qo‘shib qo‘yiladi.
50. Mazkur Nizomda nazarda tutilgan tartibga rioya etmaslik tijorat banklarini vaqtinchalik, 6 oy muddatgacha ichki valyuta bozorida chet el valyutasini xarid qilish huquqidan mahrum etish uchun asos bo‘lishi mumkin.
(50-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
51. Tijorat banklari birjadan tashqari valyuta bozorida o‘tkazilayotgan operatsiyalar to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan shakl va muddatlarda axborot taqdim etadi.
(51-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-yanvardagi 16-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son)
(O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2001-y., 13-son, 90-modda; 2001-y., 20-son, 142-modda;2002-y., 1-son, 7-modda; 19-son, 150-modda; 2003-y., 1-2-son, 6-modda; 4-son, 42-modda; 14-son, 115-modda; 15-16-son, 129-modda; 19-son, 178-modda; 19-son, 181-modda; 2004-y., 16-son, 187-modda; 2005-y., 8-9-son, 69-modda; 2006-y., 30-son, 294-modda; 2014-y., 30-son, 371-modda; 2016-y., 51-son, 585-modda; 2017-y., 27-son, 615-modda; Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 12.01.2018-y., 09/18/16/0549-son, 04.05.2018-y., 09/18/323/1159-son, 08.08.2018-y., 09/18/620/1632-son; 15.04.2020-y., 09/20/217/0426-son; 25.05.2020-y., 09/20/329/0653-son)