Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirining
buyrugʻi
Hoʻl meva-sabzavot, kartoshka, poliz mahsulotlari va uzumni saqlash, transportda tashish va sotishda tabiiy yoʻqotish normativlarini tasdiqlash haqida
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2016-yil 15-sentabrda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 2824]
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2016-yil 12-apreldagi PQ-2520-son “Meva-sabzavot, kartoshka va poliz mahsulotlarini xarid qilish va ulardan foydalanish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
1. Hoʻl meva-sabzavot, kartoshka, poliz mahsulotlari va uzumni saqlash, transportda tashish va sotishda tabiiy yoʻqotish normativlari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Vazir Sh. TESHAYEV
Toshkent sh.,
2016-yil 24-avgust,
28-son
Oʻzbekiston Respublikasi qishloq va suv xoʻjaligi vazirining 2016-yil 24-avgustdagi 28-son buyrugʻiga
ILOVA
Hoʻl meva-sabzavot, kartoshka, poliz mahsulotlari va uzumni saqlash, transportda tashish va sotishda tabiiy yoʻqotish normativlari
1. Hoʻl meva-sabzavot, kartoshka, poliz mahsulotlari va uzumni uzoq (20 kundan ortiq) muddat saqlashda tabiiy yoʻqotish normativlari

Mahsulot nomi

Ombor turi

Tabiiy yoʻqotish normativi, %

sentabr

oktabr

noyabr

dekabr

yanvar

fevral

mart

aprel

may

iyun

iyul

avgust

Olma:

kuzgi navlari

Sovutiladigan

1,2

0,8

0,6

0,5

0,5

0,4

-

-

-

-

-

-

Sovutilmaydigan

2,0

1,2

1,2

1,0

1,0

-

-

-

-

-

-

-

Olma:

qishki navlari

Sovutiladigan

1,0

0,4

0,3

0,3

0,25

0,25

0,3

0,3

0,5

0,5

-

-

Sovutilmaydigan

1,8

0,8

0,6

0,5

0,5

0,5

0,5

-

-

-

-

-

Nok

Sovutiladigan

1,0

0,8

0,6

0,6

0,5

0,4

0,4

0,4

0,5

-

-

-

Sovutilmaydigan

2,0

1,6

1,4

0,7

0,6

0,6

0,6

-

-

-

-

-

Uzum

Sovutiladigan

0,8

0,7

0,7

0,6

0,4

0,4

0,4

-

-

-

-

-

Kartoshka

Sovutiladigan

1,6

1,0

0,9

0,9

0,7

0,7

0,8

0,9

1,0

1,2

1,2

-

Sovutilmaydigan

1,8

1,6

0,9

0,9

0,7

0,7

0,8

1,0

1,4

2,2

-

-

Uyumlarda, xandaklarda

-

1,0

1,0

0,5

0,4

0,4

0,7

1,0

1,5

-

-

-

Osh lavlagi, turp, daykon, bryukva, xren, kolrabiy, pasternak

Sovutiladigan

1,6

1,1

1,0

0,7

0,6

0,7

1,0

1,1

1,1

1,2

-

-

Sovutilmaydigan

2,0

1,3

1,0

0,7

0,6

0,7

1,2

1,8

1,9

2,0

-

-

Uyumlarda, xandaklarda

-

1,5

1,3

0,7

0,5

0,6

0,7

2,3

2,5

-

-

-

Sabzi, kashnich,
selderey, sholgʻom

Sovutiladigan

2,3

1,8

1,3

0,8

0,7

1,3

1,4

1,6

1,8

1,9

-

-

Sovutilmaydigan

2,5

2,2

1,3

0,8

0,7

1,3

1,6

2,3

2,5

-

-

-

Oq bosh karam, qizil karam, savoy, bryusel karami: oʻrtapishar navlar

Sovutilmaydigan

-

4,0

3,8

2,3

-

-

-

-

-

-

-

-

Piyoz

Sovutiladigan

-

3,5

2,3

1,8

1,3

1,3

2,0

-

-

-

-

-

Uyumlarda, xandaklarda

-

3,8

3,5

2,0

1,4

1,4

2,1

-

-

-

-

-

Sarimsoq

Sovutiladigan

0,8

0,7

0,6

0,5

0,5

0,5

1,0

1,3

1,6

1,6

1,8

1,8

Sovutilmaydigan

2,0

1,5

3,1

0,7

0,6

0,7

1,1

1,6

2,0

-

-

3,0

Oshqovoq

Sovutiladigan

1,9

1,7

1,2

1,0

1,0

1,0

1,6

1,0

1,7

1,7

1,7

2,0

Sovutilmaydigan

3,2

2,1

1,5

1,1

1,1

1,2

2,0

2,5

-

-

-

-

Uyumlarda, xandaklarda

1,5

1,2

0,7

0,5

0,3

-

-

-

-

-

-

-

Izoh:
1. Ildizmevalarni uyumlarda qum bilan bostirib saqlashda tabiiy yoʻqotish hisoblanmaydi.
2. Boshqariluvchan gaz muhitiga asoslangan sovutkichli kameralarda tabiiy yoʻqotish normativlari sunʼiy sovutiladigan kameralar uchun oʻrnatilgan normativlarga nisbatan 15% kamaytirilgan holda hisoblanadi.
3. Hoʻl meva-sabzavot, kartoshka, poliz mahsulotlari va uzumni tabiiy yoʻqotish normativlari ularni saqlash davomida har oydagi oʻrtacha qoldiq boʻyicha hisoblanadi. Oʻrtacha oylik qoldiq joriy oyning 1, 11, 21-sanalari va keyingi oyning 1-sanasidagi maʼlumotlar asosida hisoblanadi. Bunda joriy oyning 1-sanasidagi qoldiqning ½ qismi hamda 11 va 21-sanalaridagi qoldiqlar hamda keyingi oyning 1-sanasidagi qoldiqning ½ qismi jamlanib, uchga boʻlinadi. Tabiiy yoʻqotish ushbu oʻrtacha qoldiqqa nisbatan foizlarda hisoblanadi. Har bir mahsulot turi boʻyicha tabiiy yoʻqotishlarning yakuniy miqdori xatlov davri boʻyicha hisoblangan oʻrtacha oylik yoʻqotishlarni jamlash orqali aniqlanadi.
2. Hoʻl meva-sabzavot, kartoshka, poliz mahsulotlari va uzumni qisqa (20 kungacha) muddat saqlashda tabiiy yoʻqotish normativlari

Mahsulot nomi

Ombor turi

Tabiiy yoʻqotish normativi,%

kuz

qish

bahor

yoz

Urugʻli mevalar (olma, nok, behi va boshq.), xurmo

Sovutiladigan

0,5

0,2

0,2

0,6

Sovutilmaydigan

0,7

0,2

0,2

0,8

Olxoʻri

Sovutiladigan

0,9

0,7

0,7

1,0

Sovutilmaydigan

1,0

0,8

0,9

1,2

Danakli mevalar (oʻrik, shaftoli, olcha, gilos, anor va boshq.)

Sovutiladigan

0,9

0,6

0,6

1,2

Sovutilmaydigan

1,0

0,8

0,8

1,4

Uzum, qoragʻat (smorodina)

Sovutiladigan

0,5

0,2

0,3

0,8

Sovutilmaydigan

0,6

0,3

0,4

1,0

Qulupnay, yertut, malina

Sovutiladigan

1,2

-

1,2

1,4

Sovutilmaydigan

1,4

-

1,4

2,0

Kechki kartoshka

Sovutiladigan

0,6

0,2

0,2

-

Sovutilmaydigan

1,0

0,3

0,4

-

Ertaki kartoshka

Sovutiladigan

-

-

-

0,5

Sovutilmaydigan

-

-

-

0,9

Oʻrta va kechpishar karamlar

Sovutiladigan

0,9

0,6

0,8

-

Sovutilmaydigan

1,3

1,0

1,2

-

Ertaki karam

Sovutiladigan

-

0,9

1,2

1,4

Sovutilmaydigan

-

1,5

2,2

2,5

Gulkaram

Sovutiladigan

1,3

1,0

1,2

2,3

Sovutilmaydigan

1,8

1,5

1,9

2,8

Ildizmevalar (lavlagi, sabzi, sholgʻom, turp, kashnich, bryukva, selderey, posternak va boshq.)

Sovutiladigan

0,8

0,6

0,6

1,2

Sovutilmaydigan

1,8

0,8

0,9

2,2

Ildizmevalar koʻkat holida (yoshi va oʻstirib yetishtirilgani)

Sovutiladigan

1,2

0,8

0,8

1,5

Sovutilmaydigan

1,9

1,0

1,0

3,9

Rediska

Sovutiladigan

0,8

0,4

0,8

0,9

Sovutilmaydigan

1,2

0,6

1,2

1,2

Piyoz

Sovutiladigan

0,9

0,4

0,6

0,9

Sovutilmaydigan

1,2

0,6

0,9

1,2

Sarimsoq

Sovutiladigan

0,8

0,5

0,7

0,8

Sovutilmaydigan

1,0

0,7

0,9

1,1

Koʻk piyoz, porey piyozi

Sovutiladigan

1,0

0,6

1,0

1,3

Sovutilmaydigan

1,4

0,9

1,5

1,8

Barra koʻkatlar (salat, shpinat, kashnich, selderey, rovoch) va dukkaklilar (noʻxat, loviya va boshq.)

Sovutiladigan

1,6

0,9

1,0

1,6

Sovutilmaydigan

2,4

1,2

1,4

2,4

Makkajoʻxori soʻtasi (sut-mum pishiqlik davrida)

Sovutiladigan

0,9

-

-

0,9

Sovutilmaydigan

1,5

-

-

1,5

Ochiq yer va issiqxona bodringi

Sovutiladigan

0,9

0,5

0,5

1,0

Sovutilmaydigan

1,5

0,8

0,8

1,8

Pomidor (qizil poʻstli va qoʻngʻir)

Sovutiladigan

0,9

0,4

0,4

0,8

Sovutilmaydigan

1,0

0,5

0,5

1,0

Baqlajon, kabachka, chuchuk va achchiq qalampir, patison

Sovutiladigan

1,0

0,5

0,5

1,0

Sovutilmaydigan

1,8

0,7

0,7

2,0

Poliz mahsulotlari (tarvuz, oshqovoq, qovun)

Sovutiladigan

0,4

0,4

0,5

0,6

Sovutilmaydigan

0,6

0,6

0,9

1,0

Izoh:
1. Uzoq muddat saqlash uchun tabiiy yoʻqotish normativlari belgilanmagan mahsulotlar uchun ham qisqa muddat saqlash uchun belgilangan normativlar qoʻllaniladi.
2. Normativlar idishda (tarada) va idishsiz saqlanadigan standart meva-sabzavot, kartoshka va poliz mahsulotlari uchun belgilanadi.
3. Quyidagi mahsulotlarga tabiiy yoʻqotish normativlari qoʻllanilmaydi:
vazni oʻlchanmasdan (trafaret yoki hisob boʻyicha) kirim va chiqim qilingan mahsulotlarga;
omborning umumiy aylanmasida hisobga olingan, biroq haqiqatda omborda saqlanmagan mahsulotlarga (tranzit amaliyotlari);
buzilishi (aynishi) oqibatida dalolatnomalar asosida hisobdan chiqarilgan mahsulotlarga.
4. Mahsulotlarni qisqa muddat saqlashda tabiiy yoʻqotish normativlari hisobga olish davrining boshidagi mahsulot qoldigʻi va ushbu davrda saqlash uchun qabul qilingan meva-sabzavot, kartoshka, poliz mahsulotlari va uzumning sof (netto) ogʻirligiga nisbatan hisoblanadi.
3. Hoʻl meva-sabzavot, kartoshka, poliz mahsulotlari va uzumni maxsus (refrijeratorli) va yuk avtomobillarida tashishda tabiiy yoʻqotish normativlari

(yukning sof (netto) ogʻirligiga nisbatan % hisobida)

Tashish masofasi, km

Refrijeratorlarda tashishda

Izotermik kuzovli yoki bortli yuk avtomobillarida tashishda

Bodring

Pomidor

Shirin va achchiq qalampir, baqlajon, kabachka

Tarvuz, oshqovoq

Qovun

Uzum

Danakli mevalar va anor

Olma va nok

Sitrus mevalar, banan

Yertut, xoʻjagʻat

Uzum, qoragʻat va boshqa rezavorlar

Danakli mevalar va anor

Urugʻli mevalar va xurmo

Bodring

Pomidor

Chuchuk va achchiq qalampir, baqlajon, kabachka

Tarvuz, oshqovoq

Qovun

Bahor-yoz

Kuz-qish

idishda

idishda

idishda

idishsiz

konteyner

idishsiz

konteyner

idishda

idishda

idishda

idishda

idishda

idishda

idishda

idishda

idishda

idishda

idishda

idishda

konteyner

konteyner

10 km gacha

-

-

-

0,1

0,1

0,2

0,2

-

-

-

-

0,1

0,4

0,1

0,1

0,1

0,5

0,1

0,2

0,1

0,2

11 — 25

-

-

-

0,1

0,1

0,2

0,2

-

-

-

-

0,1

0,5

0,2

0,2

0,1

0,6

0,2

0,2

0,1

0,2

26 — 50

-

-

-

0,2

0,2

0,3

0,3

-

-

-

-

0,2

0,7

0,3

0,4

0,2

0,9

0,3

0,5

0,2

0,3

51 — 75

-

-

-

0,2

0,2

0,4

0,4

-

-

-

-

0,2

0,9

0,4

0,6

0,3

1,2

0,4

0,7

0,2

0,4

76 — 100

-

-

-

0,3

0,3

0,4

0,4

-

-

-

-

0,3

1,1

0,5

0,8

0,3

1,5

0,5

0,8

0,3

0,5

101— 125

-

-

-

0,4

0,4

0,5

0,4

-

-

-

-

-

1,3

0,6

1,0

0,5

1,7

0,6

1,0

0,4

0,6

126 — 150

-

-

-

0,4

0,4

0,6

0,5

-

-

-

-

-

1,5

0,7

1,1

0,7

1,8

0,7

1,1

0,5

0,7

151 — 175

1,8

0,6

1,1

0,5

0,4

0,7

0,6

0,8

1,2

0,6

0,6

-

1,7

0,8

1,2

0,8

1,9

0,8

1,2

0,6

0,8

176 — 200

1,8

0,7

1,1

0,6

0,5

0,8

0,7

1,0

1,2

0,6

0,6

-

1,9

0,9

1,3

0,9

2,0

0,9

1,2

0,7

0,9

201 — 225

1,9

0,7

1,2

0,7

0,6

0,9

0,8

1,0

1,3

0,7

0,7

-

2,1

1,0

1,4

1,0

2,1

1,0

1,3

0,8

1,0

226 — 250

1,9

0,7

1,2

0,7

0,6

1

0,9

1,1

1,3

0,7

0,7

-

2,3

1,1

1,5

1,1

2,2

1,1

1,4

0,8

1,1

251 — 275

2

0,7

1,2

0,8

0,7

1,1

1

1,1

1,4

0,7

0,7

-

2,5

1,2

1,6

1,2

2,3

1,2

1,4

0,9

1,2

276 — 300

2

0,8

1,3

0,9

0,8

1,2

1,1

1,2

1,4

0,8

0,7

-

2,7

1,3

1,7

1,3

2,4

1,3

1,5

1,0

1,3

301 — 350

2,1

0,8

1,3

1

0,9

1,2

1,2

1,2

1,5

0,8

0,8

-

-

-

1,8

1,5

2,6

1,4

1,5

1,1

1,4

351 — 400

2,2

0,9

1,4

1,1

1

1,4

1,2

1,3

1,5

0,9

0,8

-

-

-

1,9

1,7

2,8

1,5

1,6

1,2

1,6

401 — 450

2,3

0,9

1,4

1,2

1,1

1,5

1,3

1,3

1,6

0,9

0,9

-

-

-

2,0

1,8

3,0

1,6

1,6

1,3

1,7

451 — 500

2,4

1

1,5

1,2

1,2

1,6

1,4

1,4

1,6

1,0

0,9

-

-

-

2,1

1,9

3,2

1,7

1,7

1,4

1,8

501 — 550

2,5

1

1,6

1,3

1,2

1,7

1,5

1,5

1,7

1,0

1,0

-

-

-

2,2

2,0

3,4

1,8

1,8

1,5

1,9

551 — 600

2,6

1,1

1,7

1,5

1,4

1,8

1,6

1,6

1,7

1,1

1,0

-

-

-

2,3

2,1

3,6

1,9

1,9

1,7

2,0

601 — 700

2,8

1,2

1,8

1,7

1,5

2

1,8

1,7

1,8

1,3

1,1

-

-

-

2,6

2,3

-

2,1

2,0

1,9

2,2

701 — 800

3

1,3

1,9

1,9

1,7

2,1

2

1,8

1,9

1,5

1,2

-

-

-

2,9

2,5

-

2,3

2,1

2,1

2,4

801 — 900

3,2

1,4

2

2

1,9

2,3

2,2

1,9

2,0

1,7

1,3

-

-

-

3,2

2,7

-

2,5

2,2

2,3

2,6

901 — 1000

3,4

1,5

2

2,2

2

2,5

2,2

2,0

2,1

1,9

1,4

-

-

-

3,4

2,9

-

2,7

2,3

2,5

2,8

1000 km dan ortiq masofaga tashishda har 100 km da qoʻshiladigan normativ

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

-

-

-

0,2

0,2

-

0,2

0,1

0,2

0,2

Izoh:
1. Sitrus mevalar va bananni 100 km dan ortiq masofaga tashishda normativ keyingi har 50 km da 0,1% oshiriladi.
2. Yertut va xoʻjagʻatni 300 km dan ortiq masofaga refrijeratorlarda tashishda tabiiy yoʻqotish normativlari rezavorlarni izotermik kuzovli yoki bortli yuk avtomobillarida ushbu masofaga tashishda qoʻllanilgan 2,7 % normativni keyingi har 100 km da 0,2 % oshirish orqali aniqlanadi.
4. Hoʻl meva-sabzavot, kartoshka, poliz mahsulotlari va uzumni avtomobil transportida tashishda tabiiy yoʻqotish normativlari

(yukning sof (netto) ogʻirligiga nisbatan % hisobida)

Davrlar

Tashish usuli

Tashish masofasi, km

Kartoshka

Karam

Ildiz
meva

Piyoz, sarimsoq

Porey piyozi

Shivit, salat va boshqa koʻkatlar

Kuz-qish
(1-oktabrdan
31-martgacha)

idishda

10- 25

0,3

0,4

0,4

0,2

0,3

1,3

26 - 50

0,4

0,6

0,4

0,4

0,6

2,5

51 - 75

0,5

0,9

0,5

0,5

-

76 - 100

0,6

1,1

0,7

0,6

-

idishsiz

10- 25

0,3

0,4

0,3

-

-

26 - 50

0,5

0,7

0,5

-

-

51 - 75

0,7

1,1

0,7

-

-

76 - 100

0,8

1,5

0,8

-

-

Bahor-yoz
(1-apreldan
30-sentabrgacha)

idishda

1- 09

0,3

0,4

0,3

0,2

0,2

1

10- 25

0,4

0,4

0,4

0,3

0,3

1,3

26 - 50

0,6

0,8

0,6

0,4

0,6

2,5

51 - 75

0,7

1

0,7

0,5

-

76 - 100

0,8

1,2

0,8

0,6

-

Izoh:
1. Hoʻl meva-sabzavot, kartoshka, poliz mahsulotlari va uzumni tashish Tez buziladigan oziq-ovqat mahsulotlarini xalqaro tashishlar toʻgʻrisidagi hamda ushbu tashishlar uchun moʻljallangan maxsus transport vositalari haqidagi bitim talablariga muvofiq amalga oshiriladi.
2. Tabiiy yoʻqotish normativlari tashishdan avval va keyin vazni oʻlchanmagan, shuningdek xoʻjalik ichida tashilgan hamda tashish uchun donalab (masalan, limon, koʻkat bogʻlari va h. k.) yoki qadoqlab qabul qilingan mahsulotlarga qoʻllanilmaydi.
3. Sut-mum pishiqlik davridagi makkajoʻxorini avtotransportda tashishda danakli mevalar uchun tasdiqlangan tabiiy yoʻqotish normativlari qoʻllaniladi.
4. Yoz oylarida ertaki kartoshka va ildizmevalarni 100 km dan 400 km gacha masofaga tashishda normativ har 25 km hisobiga 0,1%, 400 km dan 1000 km gacha tashishda esa har 100 km hisobiga 0,3% koʻpaytiriladi.
5. Ertaki karamni 100 km dan 600 km gacha masofaga tashishda normativ har 25 km hisobiga 0,1%, 600 km dan 1000 km gacha tashishda esa har 100 km hisobiga 0,3% koʻpaytiriladi.
6. Kechki kartoshka va ildizmevalarni hamda oʻrta va kechpishar karamni tashishda mazkur izohning 4 va 5-bandlarida qayd etilgan qoʻshimchalar 2-marta kamaytiriladi.
7. Piyoz va sarimsoqni 100 km dan 1000 km gacha masofaga tashishda normativ har 100 km hisobiga 0,1% koʻpaytiriladi. Mazkur qoʻshimchalar tegishli davr uchun belgilangan normativlarga nisbatan qoʻllaniladi.
5. Hoʻl meva-sabzavot, kartoshka, poliz mahsulotlari va uzumni temir yoʻl transportida tashishda tabiiy yoʻqotish normativlari

I. 4 va 5-guruhga kiritilgan hoʻl meva-sabzavot, kartoshka va poliz mahsulotlarini tashishda tabiiy yoʻqotish normativlari

Tarif nomenklaturasi guruhlari boʻyicha yuk nomi

Yuk ogʻirligiga nisbatan % hisobida tabiiy yoʻqotish normativlari (tashish muddatidan qatʼi nazar)

4-guruh

Sabzavot, kartoshka, qand lavlagi, poliz mahsulotlari (yangi uzulgan)

Karam, piyoz

2,70

Sarimsoq

0,90

Ushbu guruhga kiritilgan boshqa yuklar (yangi muzlatilgan sabzavotlardan tashqari)

1,80

5-guruh

Hoʻl meva va rezavorlar. Yongʻoqlar

Yongʻoqlar va hoʻl mevalar danagining magʻzi

0,48

Hoʻl meva va rezavorlar

0,72

II. Yangi uzilgan qovunni tashishda tabiiy yoʻqotish normativlari

Vagon turi

Bir kun (24 soat) tashish davomida yuk ogʻirligiga nisbatan % hisobida tabiiy yoʻqotish normativlari

brutto

netto

Yopiq vagonlar

0,25

0,44

Izotermik vagonlar

0,10

0,27

III. Kechki va ertaki kartoshka hamda sabzini yopiq vagonlarda tashishda
tabiiy yoʻqotish normativlari

a) kechki kartoshka

Tashish davomiyligi, kun (24 soat)

Tashish usuli va yuk ogʻirligiga nisbatan % hisobida tabiiy yoʻqotish normativlari

Idishsiz, toʻkiluvchi, netto ogʻirligiga nisbatan

Qoplarda, ogʻirligi boʻyicha

Maxsus panjarali konteynerlarda, netto ogʻirligi boʻyicha

netto

brutto

3

1,0

0,8

0,7

0,7

4

1,2

1,0

0,9

0,9

5

1,3

1,0

1,0

1,0

6

1,4

1,2

1,2

1,1

7

1,5

1,3

1,2

1,2

8

1,6

1,4

1,3

1,3

9

1,6

1,5

1,4

1,3

10

1,7

1,5

1,4

1,4

11

1,8

1,6

1,5

1,4

12

1,8

1,6

1,6

1,5

13

1,9

1,7

1,6

1,5

14

1,9

1,7

1,6

1,6

15

2,0

1,8

1,7

1,6

b) ertaki kartoshka

Tashish davomiyligi, kun (24 soat)

Yuk ogʻirligiga nisbatan % hisobida tabiiy yoʻqotish normativlari

Tashish davomiyligi, kun (24 soat)

Yuk ogʻirligiga nisbatan % hisobida tabiiy yoʻqotish normativlari

netto

brutto

netto

brutto

3

1,2

0,8

6

2,4

1,8

4

1,7

1,3

8

2,8

2,2

5

2,1

1,6

v) sabzi

Tashish davomiyligi, kun (24 soat)

Yuk ogʻirligiga nisbatan % hisobida tabiiy yoʻqotish normativlari

Tashish davomiyligi, kun (24 soat)

Yuk ogʻirligiga nisbatan % hisobida tabiiy yoʻqotish normativlari

netto

brutto

netto

brutto

3

1,2

0,8

8

2,8

2,2

4

1,7

1,3

9

3,0

2,4

5

2,1

1,6

10

3,2

2,5

6

2,4

1,8

11

3,3

2,6

7

2,6

2,0

12

3,4

2,8

IV. Erta va kechki pishar karamni tashishda tabiiy yoʻqotish normativlari

Tashish davomiyligi, kun (24 soat)

Tashish usuli va bir kun (24 soat) tashish davomida yuk ogʻirligiga nisbatan % hisobida tabiiy yoʻqotish normativlari

Erta pishar karam

Kechki pishar karam

Refrijeratorli vagonlarda

Muzlatkich-vagonlarda

Muzlatkich-vagonlarda

Yopiq vagonlarda

brutto ogʻirligi boʻyicha

netto ogʻirligi boʻyicha

brutto ogʻirligi boʻyicha

netto ogʻirligi boʻyicha

brutto ogʻirligi boʻyicha

netto ogʻirligi boʻyicha

1

0,5

1,7

0,5

1,2

0,3

0,6

2

0,9

2,3

0,9

1,9

0,5

0,8

3

1,2

2,7

1,2

2,4

0,6

1,0

4

1,5

3,2

1,5

2,9

0,7

1,0

5

1,7

3,5

1,8

3,3

0,8

1,1

6

2,0

3,8

2,1

3,6

0,8

1,2

7

2,2

4,1

2,3

4,0

0,9

1,2

8

2,4

4,4

2,6

4,3

1,0

1,3

9

2,6

4,6

2,8

4,7

1,0

1,4

10

2,9

4,8

3,1

4,9

1,1

1,4

11

3,0

5,0

3,3

5,3

1,1

1,5

12

3,2

5,2

3,5

5,5

1,2

1,5

13

3,4

5,4

3,7

5,8

1,2

1,6

14

3,6

5,6

4,0

6,1

1,3

1,6

15

3,8

5,8

4,2

6,4

1,3

1,6

16

4,0

5,9

4,4

6,6

1,4

1,7

17

-

-

-

-

1,4

1,7

18

-

-

-

-

1,4

1,7

19

-

-

-

-

1,4

1,7

20

-

-

-

-

1,5

1,7

V. Tarvuzni tashishda tabiiy yoʻqotish normativlari

Tashish davomiyligi,

kun (24 soat)

Yuk ogʻirligiga nisbatan % hisobida tabiiy yoʻqotish normativlari

Tashish davomiyligi,

kun (24 soat)

Yuk ogʻirligiga nisbatan % hisobida tabiiy yoʻqotish normativlari

3 kungacha

0,7

15

3,2

4

1,2

16

3,3

5

1,5

17

3,4

6

1,8

18

3,4

7

2,1

19

3,5

8

2,3

20

3,6

9

2,4

21

3,7

10

2,6

22

3,7

11

2,7

23

3,8

12

2,9

24

3,9

13

3,0

25

3,9

14

3,1

Izoh:
1. Brutto ogʻirligi boʻyicha tabiiy yoʻqotish normativlari yukni temir yoʻldan qabul qilishda, netto ogʻirligi boʻyicha esa yukni qabul qiluvchi va joʻnatuvchi oʻrtasidagi hisob-kitoblarda qoʻllaniladi.
2. Hoʻl meva-sabzavot, kartoshka, poliz mahsulotlari va uzumni temir yoʻl transportida eksportga yuklab joʻnatishda tabiiy yoʻqotishni aniqlash Xalqaro temir yoʻl yuk yoʻnalishlari toʻgʻrisidagi bitimning (1951-yil 1-noyabr) 43-moddasida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
6. Hoʻl meva-sabzavot, kartoshka, poliz mahsulotlari va uzumni sotishda tabiiy yoʻqotish normativlari

Mahsulot nomi

Tabiiy yoʻqotish normativi, %

kuz

qish

bahor

yoz

Kechki kartoshka

0,45

0,27

0,27

0,36

Ertaki kartoshka

-

-

-

0,68

Oʻrta va kechki oqbosh karam, qizil karam, savoy, kolrabi

0,63

0,54

0,63

0,72

Ertaki bryusel karami, oq bosh karam

0,63

0,54

0,99

1,12

Ildizmevalar (osh lavlagi, sabzi, turp va boshq.)

0,90

0,63

0,45

0,81

Ildizmevalar koʻkat holida (yoshi va oʻstirib yetishtirilgani)

1,08

0,81

0,90

1,35

Rediska

0,72

0,54

0,99

0,99

Barra koʻkatlar (salat bargi, ismaloq, shivit, shavel, kashnich, selderey, pasternak, xren va boshq.), dukkaklilar (noʻxat va loviya qoʻzoqlari (struchok) va boshq.)

1,53

1,17

1,35

1,62

Koʻk piyoz, porey piyozi, koʻk sarimsoq

0,90

0,81

1,08

1,17

Piyoz

0,35

0,32

0,45

0,72

Sarimsoq

0,45

0,36

0,45

0,72

Makkajoʻxori soʻtasi (sut-mum pishiqlik davrida)

0,63

-

-

0,72

Ochiq yer va issiqxona bodringi

0,63

0,63

0,63

0,81

Pomidor (qizil poʻstli va qoʻngʻir)

0,52

0,72

0,62

0,72

Baqlajon, kabachka, chuchuk va achchiq qalampir, patisson

0,63

0,54

0,81

1,03

Poliz mahsulotlari (tarvuz, qovun, oshqovoq)

0,45

0,36

0,36

0,54

Urugʻli mevalar (olma, nok, behi va boshq.)

0,41

0,34

0,34

0,65

Danakli mevalar (olcha, gilos, olxoʻri, oʻrik, shaftoli va boshq.)

0,86

0,48

0,48

0,86

Anor

0,72

0,48

0,48

0,72

Xoʻjagʻat (malina), yertut va qulupnay

1,05

-

1,05

1,33

Uzum, qoragʻat

0,76

0,48

0,48

0,95

Barcha turdagi qoʻziqorinlar

1,26

1,26

1,26

1,26

Mandarin

0,13

0,13

-

-

Apelsin

0,13

0,13

0,29

0,29

Ananas

0,38

0,38

0,38

0,38

Banan

0,48

0,48

0,48

0,48

Limon

0,13

0,13

0,29

0,29

Greypfrut

0,19

0,19

0,40

0,40

Izoh:
1. Normativlar doʻkonlar ombori va peshtaxtasida, shuningdek sotishga tayyorlash va sotish jarayonida yuzaga keladigan yoʻqotishlarni qoplash maqsadida tarozida tortib sotiladigan standart mahsulotlar boʻyicha ularning chakana aylanmasiga nisbatan foiz koʻrinishida belgilangan.
2. Tabiiy yoʻqotish normativiga kartoshka, sabzavot va mevalarning chiqitlari kiritilmagan.
3. Doʻkonlarda mahsulotlar mayda ulgurji sotish usulida sotilganda tabiiy yoʻqotishlar normativlari, chakana savdo tizimi uchun belgilangan normativlarning 40% darajasida qoʻllaniladi.
4. Tabiiy yoʻqotish normativlari chakana savdo tashkilotida saqlanish muddatidan qatʼi nazar, faqatgina hisobot davrida sotilgan mahsulotlar uchun qoʻllaniladi.
5. Chakana savdo tashkiloti tomonidan sotish uchun donalab va qadoqlangan holda qabul qilingan mahsulotlarga mazkur normativlar qoʻllanilmaydi.
6. Chakana savdo tashkilotida qadoqlanadigan mahsulotlarga ushbu turdagi qadoqlanmagan mahsulotlarga belgilangan tabiiy yoʻqotish normativlari qoʻllaniladi.
7. Chakana savdo tizimi uchun belgilangan normativlar doirasida tabiiy yoʻqotish miqdorini hisoblashda chakana tovar aylanmasiga quyidagi mahsulotlar kiritilmaydi:
Oldingi tahrirga qarang.
moddiy boyliklarni mustaqil hisobini yuritish tizimiga ega doʻkon filiallari va boshqa savdo shohobchalariga sotish uchun berilgan hamda ijtimoiy-madaniy muassasalar (maktabgacha taʼlim tashkiloti, sihatgoh, davolash muassasasi va boshq.), boshqa tashkilotga mayda ulgurji toʻp (partiya)larda sotilgan mahsulotlar;
(izohning 7-bandi ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligi vazirining 2020-yil 21-fevraldagi 69-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2824-1, 11.03.2020-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 11.03.2020-y., 10/20/2824-1/0291-son)
taʼminotchilarga qaytarilgan va qayta ishlash uchun topshirilgan mahsulotlar;
aynishi, sifati pasayishi, idishlari buzilishi, idishining haqiqiy va trafaret boʻyicha vazni oʻrtasida farq aniqlanishi natijasida dalolatnomalar asosida hisobdan chiqarilgan mahsulotlar.
8. Savdo doʻkonlarida shogird va amaliyotchilar boʻlganda tabiiy yoʻqotish normativlari quyidagi miqdorlarga oshiriladi: shogird va amaliyotchilarning oʻrtacha soni sotuvchilar umumiy sonining 25 foizdan 50 foizgachasini tashkil etganda — 10 foizga, 50 foizdan ortiq boʻlganda esa — 15 foizga.
Normativlarni qayd etilgan tartibda koʻpaytirish ketma-ket oʻtkazilgan xatlov oraligʻidagi davrda, ish vaqtini hisobga olish boʻyicha qaydnoma asosida belgilanadigan shogird va amaliyotchilarning haqiqatda ishlagan vaqtini hisobga olgan holda amalga oshiriladi. Mustaqil hisob tizimiga ega seksiya va boʻlimlari mavjud doʻkonlarda normativlar faqatgina tegishli miqdordagi shogird va amaliyotchilar ishlagan seksiya va boʻlimlar uchun koʻpaytiriladi.
7. Mazkur Normativlar Oʻzbekiston standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish agentligi, Oʻzbekiston avtomobil va daryo transporti agentligi, “Oʻzbekoziqovqatxolding” xolding kompaniyasi, “Oʻzbekiston temir yoʻllari” aksiyadorlik jamiyati, Oʻzbekiston fermerlari Kengashi va “Oʻzbekoziqovqatzaxira” meva-sabzavot mahsulotlarini tayyorlash va gʻamlash korxonalari uyushmasi bilan kelishilgan.
“Oʻzstandart” agentligi bosh direktori A. QURBANOV
2016-yil 17-avgust
Oʻzbekiston avtomobil va daryo transporti agentligi boshligʻi V. ISMAILOV
2016-yil 19-avgust
“Oʻzbekoziqovqatxolding” xolding kompaniyasi boshqaruvi raisi O. RUSTAMOV
2016-yil 17-avgust
“Oʻzbekiston temir yoʻllari” aksiyadorlik jamiyati boshqaruvi raisi A. RAMATOV
2016-yil 18-avgust
Oʻzbekiston fermerlari Kengashi raisi S. TURDIYEV
2016-yil 18-avgust
“Oʻzbekoziqovqatzaxira” meva-sabzavot mahsulotlarini tayyorlash va gʻamlash korxonalari uyushmasi raisi Z. FAYZIYEV
2016-yil 18-avgust
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2016-y., 37-son, 437-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 11.03.2020-y., 10/20/2824-1/0291-son)