toggle_night_mode
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
қарори
Қуйи бўғинда сув ресурсларини бошқариш тизимини янада такомиллаштириш ҳамда соҳанинг хусусий сектор учун жозибадорлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида
[Кўчирма]
Сувдан оқилона фойдаланиш ва сув ресурсларини самарали бошқариш, сув мониторинги, ҳисоби ва ҳисоботини юритишни таъминлаш, шунингдек, ушбу жараёнларга хусусий секторни кенг жалб қилиш мақсадида қарор қиламан:
I. Мақсадлар
1. Қуйидагилар мазкур қарорни қабул қилишдан кўзланган асосий мақсадли кўрсаткичлар этиб белгилансин:
(а) 160 та «Сув етказиб бериш хизмати» давлат муассасаларининг молиявий мустақиллигини ошириш, уларда штатларни эгилувчан бошқариш тизимини жорий қилиш ҳамда моддий-техник базасини мустаҳкамлаш;
(б) Жиззах, Қашқадарё, Навоий, Наманган, Самарқанд ва Сирдарё вилоятларидаги насос станцияларининг 50 фоизини 2026 йилда давлат-хусусий шериклик асосида бошқарувга бериш;
(в) сув хўжалиги объектларини давлат-хусусий шериклик асосида бошқарувга бериш бўйича Наманган вилоятининг намунали тажрибасини инобатга олган ҳолда 2027 йил якунига қадар вилоятдаги 100 фоиз насос станциялари давлат-хусусий шериклик асосида бошқарувга берилишини таъминлаш;
(г) «Сувчилар мактаби» лойиҳаси доирасида 141 та туманда камида 3,5 минг гектар ер майдонида ўқув дала-шийпонларини ташкил этиш;
(д) сув ресурсларини бошқариш ва уларнинг ҳисобини шаффоф юритиш бўйича Дўстлик туманида амалга ошириладиган тажриба-синов лойиҳаси доирасида:
(i) 437 та фермер хўжалиги томонидан фойдаланилган сув ҳажми ва сув истеъмолини шаффоф кузатиб бориш, ажратилган сув ресурсларини белгиланган лимитлар доирасида етказиб бериш;
(ii) 1 804 та «ақлли» сув ҳисоблагич ускуналарини ўрнатиш ҳамда йилига 107 миллион куб метргача ёки 33 фоиз сув ресурсларини иқтисод қилиш;
(iii) суғориш тармоқларининг 159 км қисмини бетонлаштириш ва 541 км қисмини техник соз ҳолатга келтириш.
II. Қуйи бўғинда сув ресурсларини бошқариш тизимини такомиллаштириш
2. Қуйидагилар «Сув етказиб бериш хизмати» давлат муассасалари (кейинги ўринларда — Сув етказиб бериш хизматлари) фаолиятини янада такомиллаштиришнинг устувор йўналишлари этиб белгилансин:
(а) эҳтиёж ва молиявий имкониятларни инобатга олган ҳолда штатларни эгилувчан бошқариш тизимини жорий қилиш;
(б) сув ресурсларидан оқилона фойдаланишидан келиб чиқиб, Сув етказиб бериш хизматлари ходимлари фаолиятининг энг муҳим самарадорлик кўрсаткичлари (KPI)ни белгилаш ва улар асосида рағбатлантириш тизимини йўлга қўйиш;
(в) Сув етказиб бериш хизматларининг молиявий мустақиллигини ошириш ва моддий-техник базасини мустаҳкамлаш.
3. Сув етказиб бериш хизматлари фаолияти самарадорлигини ошириш мақсадида, уларга қуйидаги қўшимча ваколатлар берилсин:
(а) молиявий ҳолатдан келиб чиқиб ҳамда мавсумга қараб мустақил равишда штат бирликлари сонини белгилаш;
(б) сув ресурсларидан фойдаланганлик учун солиқдан Давлат бюджетига тушган тушумнинг 40 фоизи миқдоридаги маблағлар ҳисобидан моддий-техник базани мустаҳкамлаш, шу жумладан, қуйидагиларни молиялаштириш учун маблағларни мустақил йўналтириш:
(i) суғориш тармоқларини бетонлаштириш материаллари (цемент, қум-шағал, тайёр бетон ва инерт материаллари)ни харид қилиш ҳамда бетонлаштириш ишларига жалб қилинган ходимларни рағбатлантириш;
(ii) махсус техника (бетон аралаштиргич, юк кўтаргич, юк автомобили, экскаватор ва бошқалар) харид қилиш;
(iii) зарур бўлган ускуна ва жиҳозлар (махсус кийим-бош, скутер, велосипед, сув ўлчаш ускуналари, планшет ва бошқалар) харид қилиш.
4. Сув хўжалиги вазирлиги икки ой муддатда:
(а) Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳамда Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги билан биргаликда Сув етказиб бериш хизматлари томонидан мустақил равишда штат бирликлар сонини белгилаш тартибини тасдиқласин ва белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтказсин;
(б) Сув етказиб бериш хизматлари раҳбар ходимлари фаолиятининг энг муҳим самарадорлик кўрсаткичлари (KPI) асосида баҳолаш тартиби бўйича қарор лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
Бунда қуйи бўғин ходимларининг сув ресурсларидан оқилона фойдаланишдан манфаатдорлигини ошириш мақсадида 2026 йил 1 январдан бошлаб туман учун олинган сув ҳажми ҳамда якуний истеъмолчиларга етказилган сув ҳажми орасидаги фарққа (сув йўқотишларига) мутаносиб равишда ходимларнинг лавозим маошига ойлик устама белгилаш назарда тутилсин.
III. Сув ресурсларини бошқаришда хусусий сектор иштирокини кенгайтириш
5. Наманган вилояти ҳокимлиги ва Сув хўжалиги вазирлигининг насос станциялари ва уларга бириктирилган майдонларда жойлашган суғориш тармоқларини «бир насос — бир тизим» тамойили бўйича давлат-хусусий шериклик асосида бошқарувга бериш, яъни сувдан фойдаланувчиларга сувни бевосита хусусий шерик томонидан етказиб бериш тизимини (Чортоқ тажрибаси) йўлга қўйиш бўйича таклифи маъқуллансин.
6. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ Чортоқ тажрибаси доирасида:
(а) насос станциялари ва суғориш тармоқлари агар уларга суғориш учун бириктирилган майдонларда бир нечта сув истеъмолчилари мавжуд бўлса, улар орасидан келишилган ҳолда битта талабгорга истисно тариқасида давлат-хусусий шериклик асосида бошқарувга тўғридан-тўғри берилади;
(б) насос станциялари ва суғориш тармоқлари агар уларга суғориш учун бириктирилган майдонларда битта сув истеъмолчиси мавжуд бўлса, унга истисно тариқасида давлат-хусусий шериклик асосида бошқарувга тўғридан-тўғри берилади;
(в) давлат-хусусий шериклик асосида бошқарувга олинган суғориш тармоқларига ўрнатилган ва солиқ органларининг маълумотлар базаси билан интеграция қилинган сувни реал вақт режимида ўлчаш қурилмалари орқали ҳисобланган сув солиғи тушумининг 40 фоизи Сув етказиб бериш хизматлари томонидан хусусий шерикка тўлаб берилади;
(г) сув хўжалиги объектларини давлат-хусусий шериклик асосида бошқарувга олган хусусий шерик зиммасига, шу жумладан, қуйидаги мажбуриятлар юкланади:
(i) сув истеъмолчилари ва аҳоли томорқаларини белгиланган тартибда сув олиш лимити доирасида сув билан таъминлаш;
(ii) мавжуд барча сув хўжалиги объектларини давлат шериги билан келишилган ҳолда бошқариш;
(iii) сув ҳисоби ва ҳисоботининг, шу жумладан, автоматлаштирилган тизимлар орқали тўлиқ юритилишини таъминлаш;
(iv) хизмат кўрсатиш ҳудудидаги барча сув хўжалиги объектларини босқичма-босқич модернизация қилиш.
7. Сув хўжалиги вазирлиги Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Жиззах, Қашқадарё, Навоий, Наманган, Самарқанд ва Сирдарё вилоятлари ҳокимликлари билан биргаликда сув омборлари ва йирик каналларни тўйинтирувчи насослардан ташқари:
(а) 2026 йилда Жиззах, Қашқадарё, Навоий, Наманган, Самарқанд ва Сирдарё вилоятларида насос станцияларининг 50 фоизи;
(б) 2027 йил якунига қадар Наманган вилоятида 100 фоиз насос станциялари давлат-хусусий шериклик асосида бошқарувга берилишини таъминласин.
8. Сув хўжалиги вазирлиги Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, «Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти» миллий тадқиқот университети, «Агробанк» АТБ билан биргаликда 2025 йил 1 ноябрдан бошлаб сув хўжалиги соҳаси, деҳқон ва фермер хўжаликлари вакилларига Чортоқ тажрибаси асосида насос станциялари ва суғориш тармоқларини давлат-хусусий шериклик асосида бошқарувга беришнинг мазмун ва моҳияти, афзалликлари ҳамда тартиб ва шартларини тушунтириш бўйича алоҳида режа-график асосида семинар-тренинглар ташкил қилиб борсин.
9. «Агробанк» АТБга 2025-2026 йилларда «Сувчилар мактаби» лойиҳаси доирасида ҳар бир туманда биттадан фермер хўжалигининг пахта ва ғалла майдонларида замонавий сув тежовчи технологияларни жорий қилиш ҳамда ўқув дала-шийпонларини ташкил этиш бўйича намунавий лойиҳаларни амалга ошириш тавсия этилсин.
10. Сув хўжалиги вазирлиги Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоят ҳокимликлари ҳамда «Агробанк» АТБ билан биргаликда бир ой муддатда ўқув дала-шийпонларида семинар-тренинглар ташкил этиш бўйича режа-графикни тасдиқласин.
Бунда туман ҳокимлари семинар-тренингларда деҳқон ва фермер хўжаликлари вакилларининг иштирокини таъминлашга масъул ҳисобланади.
11. Сув хўжалиги вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, «Агробанк» АТБ, Ўзбекистон фермерлари кенгаши ҳамда Жиззах вилояти ҳокимлигининг сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш мақсадида Дўстлик туманида 2026 йил 1 январдан бошлаб илғор хорижий тажриба асосида Сув ресурсларини бошқаришни автоматлаштириш ва ҳисобини юритиш бўйича тажриба-синов лойиҳаси (кейинги ўринларда — Тажриба-синов лойиҳаси)ни амалга ошириш бўйича таклифи маъқуллансин.
12. Қуйидагилар:
(а) Тажриба-синов лойиҳасининг техник-иқтисодий асослари ишлаб чиқилгани ва давлат экспертизасидан ўтказилгани;
(б) Тажриба-синов лойиҳаси қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштирувчилар кооперативи (кейинги ўринларда — Кооператив)ни ташкил қилган ҳолда давлат-хусусий шериклик асосида амалга оширилиши, бунда Кооперативнинг Тажриба-синов лойиҳасини амалга ошириш билан боғлиқ харажатларини молиялаштириш мақсадида «Агробанк» АТБ томонидан имтиёзли кредит ажратилиши маълумот учун қабул қилинсин.
13. Адлия вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Ўзбекистон фермерлари кенгаши ва Жиззах вилояти ҳокимлиги Дўстлик туманида Кооператив ташкил этилишига кўмаклашсин.
14. Белгилансинки, Кооператив ташкил этилгандан сўнг янги ҳисобот йилидан бошлаб «Дўстлик тумани сув етказиб бериш хизмати» давлат муассасасининг вазифа ва функциялари Кооперативга ўтказилади.
15. Сув хўжалиги вазирлиги икки ой муддатда Тажриба-синов лойиҳасини амалга ошириш юзасидан Кооператив билан тўғридан-тўғри музокаралар ўтказиш асосида қуйидагиларни назарда тутувчи давлат-хусусий шериклик битими тузилишини таъминласин:
(а) ирригация тизими ва фермерлараро суғориш тармоқларидаги сув тақсимлаш ва сув олиш жойларини сувни бошқариш ва ҳисобини юритишнинг муқобил энергия манбалари асосида ишлайдиган автоматлашган замонавий қурилмалар билан жиҳозлаш;
(б) Кооператив томонидан камида 21 миллион АҚШ доллари миқдорида инвестиция киритиш;
(в) ажратилган сув ресурсларини белгиланган сув олиш лимитлари доирасида ҳар бир истеъмолчига етказиб бериш ҳамда ирригация тизими ва фермерлараро суғориш тармоқларини техник соз ҳолда сақлаш;
(г) ҳар бир истеъмолчи томонидан фойдаланилган сув ҳажми тўғрисидаги тегишли маълумотларни сув хўжалиги ҳамда солиқ органларига тақдим қилиб бориш;
(д) реал вақт режимида сув истеъмолини шаффоф кузатиш имконини берувчи «Вазиятлар маркази» ахборот тизимини яратиш ҳамда Сув хўжалиги вазирлигининг маълумотлар базасига интеграция қилиш;
(ж) сув истеъмолчиларига сувни етказиб бериш хизматлари бўйича тўлов миқдорини Кооператив аъзоларининг умумий йиғилиш қарорига мувофиқ белгилаш ва бошқа сув хўжалиги хизматларини кўрсатиш.
16. Қуйидагилар Кооперативни молиялаштириш манбалари ҳисобланади:
(а) сув истеъмолчиларига кўрсатилган сув хўжалиги хизматлари учун тўловлардан тушадиган маблағлар;
(б) 2026-2027 йилларда сув ресурсларидан фойдаланганлик учун солиқнинг «Дўстлик тумани сув етказиб бериш хизмати» давлат муассасасига тушиши белгиланган қисми;
(в) Кооператив ва сув истеъмолчилари ўртасида сув етказиб бериш бўйича тузилган шартномалар шартларини бузганлик учун ундириладиган жарималарнинг Сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Сув хўжалигини ривожлантириш жамғармасига йўналтириладиган қисмининг 40 фоизи;
(г) халқаро молия институтларининг грантлари, жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳомийлик хайриялари ҳамда қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалардан тушадиган маблағлар.
17. Сув хўжалиги вазирлиги Иқтисодиёт ва молия вазирлиги билан биргаликда уч ой муддатда сув хўжалиги объектларини давлат-хусусий шериклик асосида бошқарувга бериш регламенти ҳамда тегишли ҳужжатлар (концепция, лойиҳани баҳолаш ҳужжати, молиявий модель, битим) намуналарини тасдиқласин ва белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтказсин.
IV. Молиявий ресурслар ва имтиёзлар
18. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимликлари:
(а) Сув етказиб бериш хизматларига маҳаллий бюджетдан ажратиладиган маблағлар миқдори ҳудудлар кесимида ҳар йили меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорига мутаносиб равишда индексация қилиб борилишини таъминласин;
(б) бир ой муддатда Сув етказиб бериш хизматларига 2025 йил учун маҳаллий бюджетдан ажратилган маблағларни индексацияни ҳисобга олган ҳолда белгиланган тартибда қайта ҳисоблаб, ажратилмасдан қолган қисми ажратилишини таъминласин.
V. Қарор ижросини ташкил этиш, таъминлаш ва назорат
22. Сув хўжалиги вазирлиги Иқтисодиёт ва молия вазирлиги билан биргаликда 2026 йил якунига қадар Тажриба-синов лойиҳасини республиканинг бошқа ҳудудларида жорий этиш мақсадга мувофиқлиги тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритсин.
23. Мазкур қарор ижросини самарали ташкил қилишга масъул ва шахсий жавобгар этиб қуйидагилар белгилансин:
(а) Бош вазир ўринбосари Ж. Ходжаев, сув хўжалиги вазири Ш. Хамраев — белгиланган топшириқ ва вазифаларнинг ўз вақтида бажарилиши ҳамда мақсадли кўрсаткичларга эришилишини ҳар ойда муҳокама қилиб, тизимли назорат ўрнатишга;
(б) Ҳисоб палатаси раисининг биринчи ўринбосари М. Абдуллаев — Сув етказиб бериш хизматларининг фаолияти самарадорлигини, шу жумладан, моддий-техник ресурслардан мустақил фойдаланишини таъминлашга;
(в) иқтисодиёт ва молия вазири ўринбосарлари А. Хайдаров, С. Садуллаев — молиявий масалалар билан боғлиқ белгиланган чора-тадбирларнинг ўз вақтида амалга оширилишига;
(г) сув хўжалиги вазири Ш. Хамраев, иқтисодиёт ва молия вазири ўринбосари И. Умрзаков — сув хўжалиги объектларини давлат-хусусий шериклик асосида бошқарувга беришда белгиланган кўрсаткичларга эришиш ҳамда бу борада самарадорликни таъминлашга.
24. Сув хўжалиги вазирлиги Адлия вазирлиги билан биргаликда икки ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.
25. Ўзбекистон Республикаси Президентининг ҳамда Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига 2-иловага мувофиқ ўзгартиришлар ва қўшимча киритилсин.
26. Қарор ижроси бўйича масъул ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси раҳбари ўринбосари Т.Н. Бутунбаев зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2025 йил 14 октябрь,
ПҚ-302-сон
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 14 октябрдаги ПҚ-302-сон қарорига
2-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Президентининг ҳамда Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига киритилаётган ўзгартиришлар ва қўшимча
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 5 январдаги «Қуйи бўғинда сув ресурсларини бошқариш тизимини такомиллаштириш ҳамда сув ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-5-сон қарори 1-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«сув хўжалиги ташкилотлари томонидан қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ишлаб чиқарувчиларга сув етказиб бериш хизматлари учун тўловларни бекор қилиш (2028 йил 1 январдан бошлаб Дўстлик туманидаги қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ишлаб чиқарувчилар бундан мустасно).
2. Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 9 февралдаги 79-сон қарори билан тасдиқланган «Сув етказиб бериш хизмати» давлат муассасалари тўғрисидаги низомда:
(а) 20-банддаги «25» рақами «50» рақами билан алмаштирилсин;
(б) 21-банд қуйидаги мазмундаги хатбошилар билан тўлдирилсин:
«кўп йиллик меҳнати учун 2026 йил 1 январдан бошлаб ҳар ойлик лавозим маошига устамалар (рағбатлантириш коэффициентини инобатга олган ҳолда лавозим маошига нисбатан коэффициентларда):
1 йилдан 5 йилгача — 0,2;
5 йилдан 10 йилгача — 0,3;
10 йилдан 20 йилгача — 0,4;
20 йилдан ортиқ — 0,6»;
(в) 24-банддаги «50» рақами «100» рақами билан алмаштирилсин.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.10.2025 й., 07/25/302/0955-сон)