toggle_night_mode
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг
қарори
Ер ости ва ер усти сув объектларини муҳофаза қилиш бўйича санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларини (0083-24-сон СанҚваН) тасдиқлаш тўғрисида
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 13 декабрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 321]
Ўзбекистон Республикасининг «Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида»ги, «Сув ва сувдан фойдаланиш тўғрисида»ги ва «Ичимлик суви таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тўғрисида»ги қонунлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 25 июлдаги ПФ-6035-сон «Коронавирус пандемиясини юмшатиш, аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги ва саломатлигини сақлаш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси қарор қилади:
1. Ер ости ва ер усти сув объектларини муҳофаза қилиш бўйича санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари (0083-24-сон СанҚваН) 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Айрим санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.
3. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги ҳамда Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги билан келишилган.
4. Ушбу қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Раис Б. ЮСУПАЛИЕВ
Тошкент ш.,
2024 йил 22 ноябрь,
26-сон
Келишилди:
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазир ўринбосари И. ҚУТБИДДИНОВ
2024 йил 8 ноябрь
Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазири в.б. Ш. ХИДОЯТОВ
2024 йил 30 октябрь
Қишлоқ хўжалиги вазири И. АБДУРАХМОНОВ
2024 йил 22 октябрь
Тоғ-кон саноати ва геология вазири Б. ИСЛАМОВ
2024 йил 19 октябрь
Сув хўжалиги вазири Ш. ХАМРАЕВ
2024 йил 18 октябрь
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2024 йил 22 ноябрдаги 26-сон қарорига
1-ИЛОВА
Ер ости ва ер усти сув объектларини муҳофаза қилиш бўйича санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари (0083-24-сон СанҚваН)
Мазкур санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари (бундан буён матнда санитария қоидалари деб юритилади) ер ости ва ер усти сув объектларини муҳофаза қилиш бўйича санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларини белгилайди.
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур санитария қоидаларида қуйидаги тушунчалардан фойдаланилади:
сув объекти — сувлар доимий равишда ёки вақтинча тўпланадиган ва сув режимининг ўзига хос шакллари ва белгилари бўлган табиий (жилғалар, сойлар, дарёлар ва бошқалар) ҳамда сунъий (очиқ ва ёпиқ каналлар, шунингдек коллектор-дренаж тармоқлари) сув оқимлари, табиий (кўллар, денгизлар, ер ости сувли қатламлари) ва сунъий (сув омборлари, сел сувлари тўпланадиган жойлар, ҳовузлар ва бошқалар) сув ҳавзалари, шунингдек булоқлар ва бошқа объектлар;
ер ости сувлари — ер сатҳидан пастда ер қобиғининг тоғ жинслари қатламларида жойлашган сувлар;
ер усти сувлари — ер қобиғининг устида жойлашган сувлар;
санитария-ҳимоя минтақаси — фойдаланилаётган, лойиҳалаштирилаётган, қурилаётган ва реконструкция қилинаётган хўжалик-ичимлик сув таъминоти тизими, шунингдек минерал сувлар ва бошқа даволаш воситалари манбаларининг санитария-муҳофаза зонаси ичида улардан фойдаланиш, уларни реконструкция қилиш, таъмирлаш ва тиклаш ҳамда хўжалик-ичимлик сувини оқилона бошқариш, ҳисобини юритиш учун қатъий режимда ташкил қилинадиган табиий ҳудуд;
санитария-муҳофаза зонаси — ичимлик, маиший ва даволаш-соғломлаштириш мақсадлари учун фойдаланилаётган, лойиҳалаштирилаётган, қурилаётган ва реконструкция қилинаётган сув объектларига туташ, режим асосида муҳофаза этиладиган, уларни санитария-эпидемиологик жиҳатидан ишончлилигини таъминлаш мақсадида ташкил қилинадиган табиий ҳудуд;
оқова сувлар — сувни истеъмол қилиш ва (ёки) ундан фойдаланиш натижасида ҳосил бўладиган ҳамда оқова сувларни чиқариб юбориш тармоқлари орқали оқизиб юбориладиган сув.
2-боб. Ер ости ва ер усти сув сув объектларининг ифлосланиш даражасига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
2. Ичимлик, коммунал-маиший, даволаш, курорт, рекреация, саноат, қишлоқ хўжалиги ва бошқа мақсадларда фойдаланиладиган ер ости ва ер усти сув объектларининг органолептик, токсикологик, бактериологик ва санитария режимига оид ифлосланиш даражаси бўйича гигиеник таснифлари мазкур санитария қоидаларининг 1-иловасига мувофиқ бўлиши лозим.
3. Ер ости сув объектларининг ифлосланиш даражасини гигиеник баҳолаш мазкур санитария қоидаларининг 2-иловасига мувофиқ амалга оширилиши зарур.
4. Ер усти сув объектларининг ифлосланиш даражасини гигиеник баҳолаш мазкур санитария қоидаларининг 3-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак.
5. Ер ости ва ер усти сув объектларида органолептик ва санитария-токсикологик кўрсаткичлар рухсат этилган максимал концентрациядан ошмаслиги лозим.
Бунда, органолептик ва санитария-токсикологик кўрсаткичларнинг сувдаги аниқланган кимёвий жиҳатдан зарарли моддалар миқдорининг рухсат этилган концентрациясига нисбати йиғиндиси 1,0 дан ошмаслиги керак.
6. Ер усти сув объектларининг қуруқ қолдиқ билан минерализацияланган даражасининг рухсат этилган миқдори 1000 мг/дм3 дан ошмаслиги лозим.
7. Сувнинг ҳиди ва таъми 2 баллдан ошмаслиги керак.
8. Ер усти сув объектларидаги сувда эриган кислород миқдори 4,0 мг O2/дм3 дан кам бўлмаслиги лозим.
9. Сувнинг перманганат оксидланишининг мақбул қиймати 2,0 мг O2/дм3 бўлиши керак.
10. Ер усти сув объектлари сувининг бактериологик ифлосланишини аниқлашда сувдаги умумий колиформ бактериялар ва термотолерант колиформ бактериялар сони 1 литр сувда 1х103 дан ошмаслиги керак.
11. Сув намуналарида микробли ифлосланиш даражасини аниқлашда ичак инфекция патогенлари мавжудлигини фоизларда ҳисоблаш лозим.
12. Оқова сувларнинг ер ости сув объектларига ифлослантирувчи таъсирини гигиеник баҳолаш мазкур санитария қоидаларининг 4-иловасига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
13. Ер ости сув объектларининг сифати, ифлосланиш даражасини гигиеник баҳолашда сувнинг қуруқ қолдиқ миқдори, сульфатлар ва хлоридлар бўйича минерализация даражасини ҳисобга олиш лозим.
Бунда, сувнинг рангдорлик даражаси 20 дан (ясси бурчак остида ўлчанади) ва перманганат оксидланишининг умумий санитария кўрсаткичи 2,0 мг O2/дм3 дан ошмаслиги керак.
14. Ер ости сув объектларининг хавфсизлигини таъминлашда сув таркибидаги кимёвий компонентлар концентрациясининг пастки чегараси 0,5 дан ошмаслиги керак.
3-боб. Ер ости ва ер усти сув объектларининг сифатига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
15. Ер усти сув объектларининг сифатини аниқлашда қуйидаги масофаларда намуна олиниши керак:
сувдан фойдаланиш жойининг энг яқин нуқталаридан 500 м баландликда;
оқмайдиган сув объектларида сувдан фойдаланиш жойининг ҳар икки йўналишдаги нуқтасидан 500 м масофада.
16. Ер ости ва ер усти сув объектларидаги сифат кўрсаткичларини аниқлашда қуйидагилар ўрганилиши керак:
ҳудудлардаги ер усти сув объектларига қуйиладиган оқова сувлардаги кимёвий моддаларнинг ўзига хослиги;
ер ости ва ер усти сув объектларидаги кимёвий моддаларнинг рухсат этилган концентрациясидан ошиб кетиш даражаси;
сувдаги кимёвий моддаларнинг кансерогенлик хусусияти ва уларнинг аниқланиш частотаси;
кузатув ва биологик парчаланиш шароитида кимёвий моддаларнинг сувдаги концентрациясининг ошириш тенденцияси.
17. Ер ости сув объектларининг сифатини ўрганиш учун қуйидагиларни инобатга олиш зарур:
сувнинг оксидланиш имконияти;
аммоний азот ингредиентлари;
сувнинг ҳиди ва лойқалилиги;
сувдаги умумий микроблар ва лактоза-мусбат ичак таёқчалари сони.
18. Ер ости ва ер усти сув объектларидаги сувнинг сифатини назорат қилиш ЎзМСт 133:2024 «Ичимлик суви. Гигиеник талаблар ва сифатини назорат қилиш» миллий стандартига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
19. Ер ости ва ер усти сув объектларининг таркиби ва хусусиятлари мазкур санитария қоидаларининг 5-иловасига мувофиқ бўлиши лозим.
20. Ер ости ва ер усти сув объектларидаги кимёвий моддаларнинг рухсат этилган максимал концентрациялари мазкур санитария қоидаларининг 6-иловасига мувофиқ бўлиши керак.
21. Ер ости ва ер усти сув объектларидаги санитария-микробиологик кўрсаткичлар бўйича аҳолининг ичимлик, коммунал-маиший сувдан фойдаланиш шароитларини эпидемиологик баҳолаш мазкур санитария қоидаларининг 7-иловасига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
22. Ер ости ва ер усти сув объектларига келиб тушаётган 1 ва 2-хавфлилик синфларига мансуб бўлган бир нечта моддалар концентрациясининг умумий йиғиндиси рухсат этилган максимал концентрацияси (REK) ёки тахминий рухсат этилган даражаси (TRED) 1 дан ошмаслиги керак ва бу қуйидаги формула орқали ифодаланади:
C1 + C2 + Cn < 1.0
REK1 REK2 REKn
Бунда:
C1 , Cn — ер ости ва ер усти сув объектларида аниқланган n моддаларнинг концентрацияси;
REK1, REKn — модданинг рухсат этилган концентрацияси.
23. Маиший, саноат, хавфли, заҳарли-кимёвий ва бошқа токсик моддаларни кўмиш жойлари, чиқинди полигонлари ҳудудида жойлашган ер ости сув объектлари йилига 2 марта, яъни баҳор ва куз мавсумида лаборатория таҳлилларидан ўтказилиши зарур.
4-боб. Ер ости ва ер усти сув объектларининг санитария муҳофазасига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
24. Ер ости ва ер усти сув объектларига қуйидагиларни ташлашга йўл қўйилмайди:
рухсат этилган максимал концентрацияси ёки тахминий рухсат этилган даражаси ишлаб чиқилмаган моддалар ҳамда сув таркибини ўзгартирувчи оқова сувлар, шунингдек аналитик назорат усуллари ёрдамида аниқлаб бўлмайдиган моддаларни;
тозаланган ва зарарсизлантирилган саноат, шаҳар ва қишлоқ хўжалигида суғориш учун қайта ишлатилиши мумкин бўлган оқова сувларни;
саноат объектларидан ҳосил бўлган тозаланмаган ёки етарли даражада тозаланмаган оқова сувларни.
25. Аҳоли пунктларидаги оқова сувларни, шунингдек ёмғир сувларини қуйидаги объектларга оқизишга йўл қўйилмайди:
ичимлик, коммунал-маиший сув таъминоти манбаларининг биринчи ва иккинчи санитария муҳофаза минтақаларига;
дам олиш масканлари, туризм ҳамда спорт ва соғломлаштириш жойларига;
табиий шифобахш ресурсларни ўз ичига олган сув ҳавзаларига.
26. Таркибида радионуклидлар бўлган оқова сувларни оқизиш, йўқ қилиш ва зарарсизлантиришнинг умумий алфа ҳамда бета фаоллиги ЎзМСт 133:2024 «Ичимлик суви. Гигиеник талаблар ва сифатини назорат қилиш» миллий стандартига мувофиқ бўлиши керак.
Бунда, сувдаги 210Pb, 228Ra ва 232Th мавжудлигини аниқлаш зарур.
27. Ер усти сув объектларига сув транспорт воситаларидан нефт маҳсулотлари, чиқиндилар, тозаланмаган оқова сувлар, сланец, баласт сувлари оқизилмаслиги керак.
28. Ер ости ва ер усти сув объектлари ҳамда уларнинг санитария муҳофаза минтақаларида қурилиш, портлатиш, кон қазиш, коммуникацияларни ётқизиш ишларини олиб боришга йўл қўйилмайди.
29. Ер ости ва ер усти сув объектларининг санитария-муҳофаза зоналари ҳамда санитария-ҳимоя минтақаларини белгилаш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 11 декабрдаги 981-сон «Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги сув объектларининг сувни муҳофаза қилиш ва санитария-муҳофаза зоналарини белгилаш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги қарори асосида амалга оширилиши лозим.
30. Ер ости сув объектларининг санитария муҳофазасини таъминлашда қуйидагиларни инобатга олиш зарур:
бурғилаш ва фойдали ер қазилмаларини қазишни;
қишлоқ хўжалиги экинларини суғориш, ўғитлаш ҳамда кимёвий моддалардан (пестицид, гербицид) фойдаланишни;
суюқ чиқиндиларни ташлашга мўлжалланган чуқурларга оқизишни;
маиший, саноат, хавфли, заҳарли-кимёвий ва бошқа токсик моддаларни кўмиш жойлари, чиқинди полигонлари ҳудудларида чиқиндиларни жойлаштириш объектларини ташкил этиш ва ундан фойдаланишни;
магистрал газ қувурларини ётқизиш ва улардан фойдаланишни;
хўжалик ёки бошқа фаолият турларини ташкил этишни;
31. Ер ости сув объектларини ифлосланишдан ҳимоялашда қуйидагиларни амалга ошириш керак:
маиший, саноат, хавфли, заҳарли-кимёвий ва бошқа токсик моддаларни кўмиш жойлари, чиқинди полигонлари ҳудудидаги чиқиндиларни жойлаштиришда чиқиндиларни сақлаш учун сув ўтказмайдиган идишлардан (контейнерлар) фойдаланишни;
ифлосланган сувларни тупроқ юзасидан ер ости сув қатламларига ўтишининг олдини олишни;
нефт ва нефт маҳсулотларини йиғиш ва сақлашда ҳар томонлама ёпиқ бўлган, суюқликларни ўтказмайдиган махсус идишдан (герметизация) фойдаланишни;
фойдали қазилмаларни қазиб олингандан кейин қайта бошқа мақсадларда фойдаланишни (рекультивация).
32. Ичимлик суви етказиб берувчи ер ости ичимлик сув захираси мавжуд ҳудудларда саноат корхоналарини жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
33. Ер ости ва ер усти сув объектларининг санитария муҳофазасини таъминлаш мақсадида қуйидагиларга йўл қўйилмайди:
бурғилаш пайтида ҳосил бўлган оқова сув ва чиқинди тўкиш учун ҳимояланмаган тупроқли омборлар, шунингдек махсус чуқурлардан фойдаланишга;
фойдали қазилмаларни қазиб олишда ер ости сувларини ифлослантиришга;
далалар ва турар жойлар ҳудудида ҳосил бўлган тозаланмаган дренаж сувларини ёмғир натижасида юмшоқ ерларни эрозиясидан ҳосил бўлган чуқурликларга қуйишга;
марказлашмаган сув таъминотида ишлатиладиган грунт сувлари йиғиладиган ҳудудда заҳарли кимёвий моддалар ва ўғитларни қўллаш ва сақлашга;
ер ости сувлари ҳолатига салбий таъсир қилувчи қишлоқ хўжалиги ерларини оқова сув билан суғоришга.
5-боб. Сув объектларига оқова сувларни оқизишга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
34. Оқова сувларни кичик сув объектларига (зовурлар, қишлоқ хўжалиги сув коллекторлари) оқизиш жойини танлашда санитария, гидрология ва иқлим шароитларни ҳисобга олиш лозим.
35. Сув объектларига оқова сувларни оқизишда уларни турар жойларнинг ичимлик, коммунал-маиший сув объектларидаги сув билан аралаштиришга йўл қўйилмайди.
36. Аҳоли пунктларидан оқова сув иншоотларигача бўлган масофа СанҚваН 0350-17-сон «Ўзбекистон Республикаси аҳоли пунктларининг атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш бўйича санитария нормалари ва қоидалари» га мувофиқ бўлиши лозим.
37. Оқова сув қувурларини қуйидаги ҳудудларда ётқизишга йўл қўйилмайди:
сувга тўйинган грунт-тупроқларда (тошлоқ, ярим тошлоқ ва катта тош бўлакли тупроқлардан ташқари);
майдаланган грунт-тупроқларда;
тектоник бузилишлар бўлган жойларда.
38. Оқова сув иншоотида чиқиндиларни ушлаб қолиш учун учи эгилиб бошқариладиган ҳаракатланувчи панжаралар ёки майдаловчи панжаралардан фойдаланиш керак.
6-боб. Қишлоқ хўжалигининг суғориш майдонларида оқова сувларидан фойдаланишга қўйиладиган санитария-гигиения талаблар
39. Қишлоқ хўжалигининг суғориш майдонларида ер ости сув манбаларини табиий ифлосланишдан муҳофаза қилиш лозим.
40. Қишлоқ хўжалигининг суғориш майдонлари рельефини танлаш тупроқ хусусиятлари, гидрогеологик шароитлар ва санитария-ҳимоя минтақаларини инобатга олган ҳолда амалга оширилиши керак.
41. Қишлоқ хўжалигининг суғориш майдонларини қуйидаги ҳудудларда жойлаштиришга йўл қўйилмайди:
ичимлик суви сифатида фойдаланиладиган ер ости ва ер усти сув объектлари мавжуд ҳудудларда;
санатория-курорт, соғломлаштирувчи дам олиш масканлари, санитария-муҳофаза зонаси атрофида;
ер юзасидаги ёриқлар ва турли ўлчамдаги чуқурликлардан сув сизиб чиқувчи ҳудудларда.
42. Юқумли ва паразитар касалликлар тарқалишини олдини олиш мақсадида ичимлик суви сифатида фойдаланиладиган ер ости сув объектлари ва маданий соғломлаштириш сувлари мавжуд бўлган ҳудудларни оқова сув билан суғоришга йўл қўйилмайди.
43. Турар жойлар билан қишлоқ хўжалигининг суғориш майдонлари орасидаги санитария-ҳимоя минтақаси майдонининг кенглиги қуйидагилардан кам бўлмаслиги лозим:
тупроқ орасидан суғорганда — 100 м;
ер устидан суғорганда — 150 м;
ўртача босимли ускуналар билан ёмғирлатиб суғорганда — 300 м;
юқори босимли ускуналар билан ёмғирлатиб суғорганда — 500 м.
44. Оқова сувлардаги водород ионларининг фаоллиги 6,0 — 8,5 оралиғида бўлиши керак.
45. Оқова сувлардаги заҳарли тузларни сув билан тўйиниши тупроқдаги сувда эрийдиган тузларнинг критик таркиби 0,1 — 0,25 % дан ошмаслиги керак.
46. Оқова сувлардаги тузларнинг рухсат этилган концентрацияси оғир ва ўрта қумлоқ тупроқ таркибида 1 г/дм3дан, енгил қумлоқ тупроқ таркибида 2 г/дм3дан, қумли қумлоқ ва қум таркибида 3 г/дм3дан ошмаслиги керак.
47. Суғориш учун ишлатиладиган оқова сувларда рухсат этилган катион нисбати (Na: Ca+Mg) мазкур санитария қоидаларининг 8-иловасига мувофиқ бўлиши керак.
48. Дашт ва ярим дашт зонаси тупроқларида магнийли шўрланиш жараёнларининг олдини олиш учун оқова сувдаги Mg ионлари концентрацияларининг (mg-yekv/dm3) Ca ионлари концентрацияларига нисбати 1 дан ошмаслиги керак.
49. Рудани ва ипакни қайта ишлаш ҳамда суперфосфат ишлаб чиқариш корхоналари, биокимёвий ва бошқа саноат тармоқлари оқова сувларидан қишлоқ хўжалиги ерларини суғоришда фойдаланишга йўл қўйилади.
50. Оқова сувлардаги токсик моддаларнинг рухсат этилган умумий миқдори тупроқнинг микробиологик фаоллиги (нитрификация ва селлюлозани йўқ қилиш), маданий экинларнинг ўсиш ва ривожланиш даражасини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
51. Суғориш учун ишлатиладиган оқова сувлар сифатининг микробиологик ва паразитологик кўрсаткичлари мазкур санитария қоидаларининг 9-иловасига мувофиқ бўлиши лозим.
52. Оқова сувларни суғориладиган ҳудуддан ташқарида сув омборларига туширишга йўл қўйилмайди.
53. Оқова сувларни ифлосланиш кўрсаткичлари мазкур санитария қоидаларининг 10-иловасига мувофиқ бўлиши лозим.
54. Техник сув таъминотининг ёпиқ тизимларидаги оқова сувларнинг мажбурий кўрсаткичлари сифатида қуйидагилар аниқланиши зарур:
дезинфекциялаш воситасининг қолдиқ таркиби ҳар соатда;
қаттиқ моддаларнинг таркиби кунига 1 марта;
коли-индекс кунига 1 марта;
КБЕ-5 ва ККЕ ҳафтада бир марта.
55. Техник сув таъминотининг очиқ тизимларидаги оқова сувларнинг мажбурий кўрсаткичлари сифатида қуйидагилар аниқланиши зарур:
дезинфекциялаш воситасининг қолдиқ таркиби ҳар соатда;
ҳид ва рангнинг интенсивлиги кунига 1 марта;
қаттиқ моддаларнинг таркиби кунига 1 марта;
коли-индекс кунига 1 марта;
КБЕ-5 ва ККЕ ҳафтада бир марта;
ингридиентларнинг таркиби ойига камида 1 марта.
56. Саноат сув таъминоти тизимларида коррозия ингибиторлари, стабилизаторлар ва бошқа реагентлардан фойдаланганда оқова сувнинг таркибини аниқлаш лозим.
57. Таркибида оғир металларни ўз ичига олган саноат оқова сув қолдиғи ўғит сифатида қўлланилганда оғир металлар ҳисобига тупроқ ифлосланиш даражасининг рухсат этилган концентрацияси қийматлари 0,7-0,8 дан ошса, саноат оқова сув қолдиғидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
58. Мазкур санитария қоидаларини ишлаб чиқувчилар рўйхати ушбу санитария қоидаларининг 11-иловасида келтирилган.
Ер ости ва ер усти сув объектларини муҳофаза қилиш бўйича санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0083-24-сон СанҚваН)
1-ИЛОВА
Ичимлик, коммунал-маиший, даволаш, курорт, рекреация, саноат, қишлоқ хўжалиги ва бошқа мақсадларда фойдаланиладиган ер ости ва ер усти сув объектларининг органолептик, токсикологик, бактериологик ва санитария режимига оид ифлосланиш даражаси бўйича гигиеник таснифлари

Ифлосланиш даражаси

Органолептик хусусиятлари

Токсикологик хусусиятлар

Сув манбаларининг санитария режими

Бактериологик кўрсаткичлар

Ифлосланиш индекси

Ҳид, таъм

(баллар бўйича)

REKorg. юқори даражаси

REKtoks.

юқори даража

KBЕ тўлиқ mgO2/ dm3

Эриган кислород, mg/ dm3

ITBG 1 литр сувдаги миқдори

1

2

Рухсат этилувчи

2

1

1

3

6

4

<1·104

1

Ўртача рухсат этилувчи

3

4

3

6

8

3

1·105

2

Нормадан юқори

4

8

10

8

10

2

1·106

3

Нормадан жудаям юқори

>4

>8

100

>8

>10

1

>1·106

4

Изоҳ:
1. REKorg органолептик кўрсаткичларнинг рухсат этилган концентрацияси.
2. REKtoks. — санитария-токсикологик кўрсаткичларнинг рухсат этилган концентрацияси.
3. ITBG — ичак таёқчаларининг бактериал гуруҳи.
4. Сув объектларининг рухсат этилган ифлосланиш даражаси: лактоза мусбат ичак таёқчалари сони — 1литрда 100 тадан ошмаслиги керак; патоген микроорганизмлар — 1 литрда 10 000 тадан ошмаслиги керак.
Ер ости ва ер усти сув объектларини муҳофаза қилиш бўйича санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0083-24-сон СанҚваН)
2-ИЛОВА
Ер ости сув объектларининг ифлосланиш даражасини гигиеник баҳолаш

Т/р

Кўрсаткичлар

Сувнинг ифлосланиш даражаси

Рухсат этилган

Ўртача

Кучли

Ўта кучли

1.

Органолептик параметрлар бўйича рухсат этилган концентрациянинг ортиқча бўлиши

<1,0

1,1 — 2,0

2,1 — 4,0

>4,0

2.

Санитария-токсикологик кўрсаткичлар бўйича рухсат этилган концентрация ошиши

<1,0

1,1 — 2,0

2,1 — 3,0

>3,0

3.

Минерализация: (қуруқ қолдиқ) mg/дм3

<1500

1501 — 2000

2001 — 3000

>3000

4.

Сульфатлар, mg/дм3

<500

501 — 600

601 — 700

>700

5.

Хлоридлар mg/дм3

<350

351 — 400

401 — 500

>500

6.

Умумий қаттиқлик mg-ekv/дм3

<10,0

10,1 — 11,0

11,1 — 12,0

>12,1

7.

Ранги, ҳарорати

<10,0

10,1 — 15,0

15,1 — 20,0

>20,0

8.

Перманганат оксидланувчанлик, mgO2/дм3

<2,0

2,1 — 5,0

5,1 — 10,0

>10,0

9.

Темир, mg/дм3

<0,3

0,4 — 3,0

3,1 — 5,0

>5,0

10.

Марганец, mg/дм3

<0,1

0,2 — 0,5

0,6 — 1,0

>1,0

11.

Водород сульфид, mg/дм3

0

0,1 — 0,2

0,3 — 1,0

>1,0

12.

Фтор, mg/дм3

<0,7

0,8 — 1,0

1,1 — 3,0

>3,0

13.

Коли-индекс

<3,0

3,1 — 50,0

51,0 — 100,0

>100,0

Ер ости ва ер усти сув объектларини муҳофаза қилиш бўйича санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0083-24-сон СанҚваН)
3-ИЛОВА
Ер усти сув объектларининг ифлосланиш даражасини гигиеник баҳолаш

Кўрсаткичлар

Сувнинг ифлосланиш даражаси

Рухсат этилган

Ўртача рухсат этилувчи

Меъёрдан юқори

Меъёрдан жуда юқори

Органолептик кўрсаткичларнинг рухсат этилган концентрациясидан юқори бўлиши

<1,0

1,1 — 4,0

4,1 — 8,0

>8,0

Санитар-токсикологик кўрсаткичларнинг рухсат этилган концентрациясидан юқори бўлиши

<1,0

1,1 — 3,0

3,1 — 10,0

>10,0

Минерализация: (қуруқ қолдиқ) mg/дм3

<1000

1001 — 1500

1501 — 3000

>3000

Ҳид, там (балл)

<2,0

2,1  — 3,0

3,1 — 4,0

>4,0

Кислородга бўлган биокимёвий эҳтиёж, mgO2/ дм3

(сув объектларининг 1-гуруҳи)

<3,0

3,1 — 5,0

5,1 — 7,0

>7,0

Кислородга бўлган биокимёвий эҳтиёж, mgO2/ дм3

(сув объектларининг 2-гуруҳи)

<6,0

6,1 — 8,0

8,1 — 10,0

>10,0

Кислородга бўлган кимёвий эҳтиёж mgO2/дм3

(сув объектларининг 1-гуруҳи)

<15,0

15,1 — 30,0

30,1 — 40,0

>40,0

Кислородга бўлган кимёвий эҳтиёж mgO2/дм3

(сув объектларининг 2-гуруҳи)

<15,0

15,1 — 30,0

30,1 — 40,0

>40,0

Эриган кислород, mgO2/дм3

>4,0

3,9 — 3,0

2,9 — 1,0

<1,0

Перманганат оксиди, mgO2/дм3

<2,0

2,1 — 5,0

5,1 — 10,0

>10,0

Коли-индекс (миқдори 3 вод)

<1·104*

1·10— 1·105

1·10— 1·106

>1·106

Ичак инфекциялари патогенлари бўлган намуналарнинг фоизи

0

0,1 — 3,0

3,1 — 5,0

>5,0

Ер ости ва ер усти сув объектларини муҳофаза қилиш бўйича санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0083-24-сон СанҚваН)
4-ИЛОВА
Турли хил ишлаб чиқариш объектлари томонидан оқизилган оқова сувларни ер ости сув объектларига ифлослантирувчи таъсирини гигиеник баҳолаш

Объектлар фаолияти

Кўпинча ифлослантирувчи моддалар рухсат этилган концентрация даражасидан юқори бўлса

Нефт омборлари ва нефтни қайта ишлаш заводлари

Нефт маҳсулотлари, феноллар, сирт фаол моддалар, қўрғошин, хлоридлар, сульфатлар, треска, формалдегидлар, аммоний, нитратлар, толуол, этилбензол, ксилен, темир, бром, аммоний, марганец

Аэропортлар

Нефт маҳсулотлари, феноллар

Нефт конлари

Нефт маҳсулотлари, феноллар, сирт фаол моддалар, симоб, қўрғошин, марганец

Чиқиндиларни жойлаштириш объектлари (маиший, саноат, хавфли, заҳарли-кимёвий ва бошқа токсик моддаларни кўмиш жойлари, чиқинди полигонлари)

Нефт маҳсулотлари, феноллар, сирт фаол моддалар, хлоридлар, темир, кадмий, акриламид, стирол, симоб, марганец, қўрғошин сурма, аммоний, никел, хром, бензол

Шаҳар оқова сув тозалаш иншоотлари

Нефт маҳсулотлари, феноллар, темир, нитратлар, нитритлар, бром, аммоний, никел, хром, бензол

Қишлоқ хўжалиги корхоналари

Пестицидлар, аммиак, нефт маҳсулотлари, феноллар, сирт фаол моддалар, нитритлар, нитратлар, минерализация, хлоридлар

Суғориш майдонлари

Нефт маҳсулотлари, феноллар, аммоний, минерализация, нитритлар, нитратлар, хлоридлар

Рудани қайта ишлаш ва металлургия корхоналари

Ксантогенатлар, марганец, темир, барий, фтор, сульфатлар, минерализация, никел, стронсий, титан, алюминий, мишяк, рух, қўрғошин, мис, молибден, циянидлар, роданидлар

Ер ости ва ер усти сув объектларини муҳофаза қилиш бўйича санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0083-24-сон СанҚваН)
5-ИЛОВА
Ер ости ва ер усти сув объектларининг таркиби ва хусусиятлари

Кўрсаткичлар

Сувдан фойдаланиш турлари (категорияси)

I

II

1. Табиий бўлмаган моддалар

Оқова сувлар чиқарилгандан сўнг сув объектида, қирғоқ зонасида ва назорат нуқтасида (бўлимида) иш олиб борилади, сувидаги қаттиқ моддалар миқдори нормадан ошмаслиги керак:

0,25 mg/дм3

0,75 mg/дм3

30 mg/дм3 дан ортиқ қаттиқ моддалар бўлган сув объектлари сувларининг таркиби 5 фоиздан ошишига йўл қўйилмайди.

Ёғингарчилик сувлари юқори оқимли сув омборлари учун 0,4 мм/сек дан ортиқ ва паст оқимли сув омборлари учун 0,2 мм/сек дан ортиқ бўлган миқдорда тушишига йўл қўйилмайди.

2. Сузувчи аралашмалар

Сув юзасида нефт маҳсулотлари, ёғлар ва бошқа аралашмаларнинг тўпланиши ва плёнка ҳосил қилганлиги аниқланмаслиги керак.

3. Бўялиши

Сув устунида аниқланмаслиги керак:

20 м

10 м

4. Ҳиди

Сув ҳиди 2 баллдан ортиқ интенсивликка эга бўлмаслиги керак:

тўғридан-тўғри ёки кейинги хлорлаш вақтида

Бевосита

5. Ҳарорати

Оқова сувларни оқизиш натижасида ёзги сув ҳарорати охирги 10 йил ичида йилнинг энг иссиқ ойининг ўртача ойлик сув ҳарорати билан таққослаганда 3о дан ошмаслиги керак.

6. Водород кўрсаткичи (pН)

6,5 — 8,5 дан ошмаслиги керак.

7. Сувнинг минерал таркиби

1000 mg/дм3 дан ошмаслиги, шунингдек: хлоридлар 350 mg/дм3;

сульфатлар 500 mg/дм3

8. Эриган кислород

Йилнинг исталган даврида, соат 12 дан олдин олинган намуна 6 mg/дм3 дан кам бўлмаслиги керак.

Йилнинг исталган даврида, соат 12 дан олдин олинган намуна 4 mg/дм3 дан кам бўлмаслиги керак.

9. Кислороднинг биокимёвий сарфи (КБС)

Ҳарорат 20oC дан ошмаслиги керак

3 mgO2/дм3

6 mgO2/дм3

10. Кислороднинг кимёвий сарфи (бихромат оксидланиш — БХО)

Ҳарорат 20oC дан ошмаслиги керак

15 mgO2/дм3

30 mgO2/дм3

11. Ичак инфекциялари қўзғатувчилари

Сув ичак инфекциялари қўзғатувчиларини сақламаслиги керак

12. Патоген ичак протозояларининг яшовчан гелминт тухумлари ва яшовчан кисталари

25 литр сувда бўлмаслиги керак

13. Термотолерант колиформ бактериялари (ТКБ)

Мавжуд бўлмаслиги керак:

100 КОЕ/100 мл

100 КОЕ/100 мл

14. Умумий колиформ бактериялар (УКБ)

Мавжуд бўлмаслиги керак:

1000 КОЕ/100 мл

15. Колифаглар

Мавжуд бўлмаслиги керак:

10 БОЕ/100 мл

Ер ости ва ер усти сув объектларини муҳофаза қилиш бўйича санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0083-24-сон СанҚваН)
6-ИЛОВА
Ер ости ва ер усти сув объектларидаги кимёвий моддаларнинг рухсат этилган максимал концентрациялари

Т/р

Модда номи

Рўйхатдан ўтганлик рақами CAS

Формула

рухсат этилган концентрацияси қиймати (mg/l)

Зарарлиликни чекловчи кўрсаткичи

Хавф синфи

1

2

3

4

5

6

7

1.

Акриламид

79-06-1

C3Н5NO

0,0001

с.-т.

1

2.

Акрил кислота

79-10-7

C3Н4O2

0,5

с.-т.

2

3.

Акрилонитрил (проп-2-энонитрил; акрил кислота нитрили)

107-13-1

C3Н3N

0,002

с.-т.

2

4.

Алкил сульфатлар

-

-

0,5

орг. кўпик

4

5.

Алюминий

7429-90-5

-

0,2

орг. лойқа

3

6.

Аммиак/аммиак иони (NН3/NН4+)

7664-41-7

3

1,5

2,0 <**>

орг. ҳид.

4

7.

Аммоний сульфат (азот билан) (аммиак сульфат)

7783-20-2

Н8N2O4S

1

орг. таъм.

3

8.

Асетон (пропан-2-on)

67-64-1

C3Н6O

2,2

ум.

3

9.

Барий (Ba, жами)

-

 

0,7

с.-т.

2

10.

Бензалдегид

100-52-7

C7Н6O

0,003

орг. ҳид.

4

11.

Бенз(а)пирен

50-32-8

C20Н12

0,00001

с.-т.

1

12.

Бензин

8032-32-4

-

0,1

орг. ҳид.

3

13.

Калий бензоат (бензой кислотаси калий тузи; калий бензоат)

582-25-2

C7Н5KO2

7,5

орг. таъм.

3

14.

Бензой кислотаси

65-85-0

C7Н6O2

0,6

ум.

4

15.

Бензол

71-43-2

C6Н6

0,001

с.-т.

1

16.

Берилий (Be, жами)

-

-

0,0002

с.-т.

1

17.

Бор (B, жами)

-

-

0,5

с.-т.

2

18.

Бром (Br, жами)

-

-

0,2

с.-т.

2

19.

3 — Бромобензалдегид

3132-99-8

C7Н5BrO

0,02

с.-т.

2

20.

Бутадиэн

(бута-1,3-диэн; дивинил)

106-99-0

C4Н6

0,05

орг. ҳид.

4

21.

Бутан-1-амин

109-73-9

C4Н11N

4

орг. ҳид.

3

22.

(1-аминобутан; бутиламин)

110-61-2

C4Н4N2

0,2

с.-т.

2

23.

Бутан динитрили

141-32-2

C7Н12O2

0,01

орг. таъм.

4

24.

(1, 2-дициянетан; суккинонитрил)

123-86-4

C6Н12O2

0,1

ум.

4

25.

Ванадий (V, жами)

-

-

0,1

с.-т.

3

26.

Винил хлорид (хлоретилен; винилхлорид; винилхлорид; хлоретилен; этиленхлорид)

75-01-4

C2Н3Cl

0,005

с.-т.

1

27.

Висмут (Vi, жами)

-

-

0,1

с.-т.

2

28.

Вольфрам (Vt, жами)

-

-

0,05

с.-т.

2

29.

Гексахлороэтан (перхлороэтан)

67-72-1

C2Cl6

0,01

орг. ҳид.

4

30.

Гидразин

302-01-2

Н4N2

0,01

с.-т.

2

31.

Гидроксибензол (фенол)

108-95-2

C6Н6O

0,001

орг. ҳид.

4

32.

Пентахлорфенол

(2, 3, 4, 5, 6-пентахлорфенол;

пентахлоргидроксибензол)

87-86-5

C6НCl5O

0,009

с.-т.

1

33.

Диметилхлоротиёфосфат

2524-03-0

C2Н6ClO2PS

0,07

орг. ҳид.

3

34.

Динитробензол

25154-54-5

C6Н4N2O4

0,5

орг. ҳид.

4

35.

Хлор диоксиди

10049-04-4

ClO2

0,3

с.-т.

3

36.

Дихлорбензол

95-50-1

C6Н4Cl2

0,002

орг. ҳид.

3

37.

1, 2-дихлорпропан (пропилен дихлорид)

78-87-5

C3Н6Cl2

0,02

с.-т.

2

38.

Дихлоруксус кислота (дихлоретан кислота)

79-43-6

C2Н2Cl2O2

0,05

с.-т.

2

39.

2, 4-дихлорфенол

(1-гидрокси-2, 4-дихлорбензол))

120-83-2

C6Н4Cl2O

0,002

орг. таъм.

4

40.

1,1-дихлорциклогексан

2108-92-1

C6Н10Cl2

0,02

орг. ҳид.

3

41.

1,2-дихлоретан

1300-21-6

C2Н4Cl2

0,003

с.-т.

1

42.

1,2-дихлоретилен

540-59-0

C2Н2Cl2

0,05

с.-т.

2

43.

Диэтиламин (N-этилетанамин)

109-89-7

C4Н11N

2

с.-т.

3

44.

Диэтилфталат (диэтилбензол-1,2-дикарбонат; фталик кислота диэтил эфир)

84-66-2

C12Н14O4

3,0

с.-т.

3

45.

Темир (Fe, жами)

-

-

0,3

орг.

3

46.

Кадмий (Cd, жами)

-

-

0,001

с.-т.

2

47.

Калий метасиликат /K2SiO3/

10006-28-7

K2SiO3

30

с.-т.

2

48.

Кальций фосфат /PO4/ (Кальций бис (дигидрофосфат))

7758-23-8

CaН4O8P2

3,5

ум.

4

49.

Карбамид (карбонил диамид, мочевина)

57-13-6

Ch4N2O

ум.

4

50.

Керосин

8008-20-6

-

0,01

орг. ҳид.

4

51.

Кобальт (Co, jami)

-

-

0,1

с.-т.

2

52.

Кремний (Si, жами)

 

 

 

с.-т.

2

сувнинг қаттиқлиги 2,5 mEq/л гача

 

 

25

сувнинг қаттиқлиги 2,5 mEq/л дан ортиқ

-

-

20

53.

Литий (Li, жами)

 

-

0,03

с.-т.

2

54.

Магний (Mg, жами)

-

 

50

орг. таъм.

3

55.

Магний дихлорат (магний хлор пахтасимон)

10326-21-3

C12MgO6

20

ум.

3

56.

Марганец (Mn, жами)

-

-

0,1

орг.

3

57.

Мис (Cu, жами)

-

-

1,0

с.-т.

3

58.

Метан кислота (чумоли кислотаси)

64-18-6

Ch2O2

3,5

ум.

3

59.

Метиламин (аминометан; метанамин; монометиламин)

74-89-5

Ch5N

1

с.-т.

3

60.

Метил акрилат (акрил кислота метил эфир; метил проп-2-эноат; 2-пропеник кислота метил эфир)

96-33-3

C4Н6O2

0,02

орг. ҳид.

4

61.

2-метилфуран (b-метилфуран; 5-метилфуран; силван)

534-22-5

C5Н6O

0,5

орг. ҳид.

4

62.

1-метил-2-хлорбензол (1-хлоро-2-метилбензол; 2-хлоротолуол; орто-хлоротолуол)

95-49-8

C7Н7Cl

0,2

с.-т.

3

63.

Метоксибензол

(анизол; метилфенил эфир)

100-66-3

C7Н8O

0,05

с.-т.

3

64.

Молибден (Mo, жами)

-

-

0,07

с.-т.

3

65.

Монохлорамин (хлорамин)

10599-90-3

2Cl

3

с.-т.

2

66.

Монохлоруксус кислота

(хлоретан кислота; хлоруксус кислота; алфа-хлоруксус кислота)

79-11-8

C2Н3ClO2

0,06

с.-т.

2

67.

Мишяк (As, жами)

-

-

0,01

с.-т.

1

68.

Натрий (Na, жами)

-

 

200,0

с.-т.

2

69.

Натрий тиосульфат

10124-57-9

НNaO3S2

2,5

ум.

3

70.

Натрий фосфат (PO4 бўйича)

(натрий ортофосфат; тринатрий фосфат, натрий фосфат)

7601-54-9

Na3O4P

3,5

ум.

4

71.

Нафталин (нафталин; нафтен)

91-20-3

C10Н18

0,01

орг. ҳид.

4

72.

Нефт

8002-05-9

-

0,3

орг.

4

73

Никел (Ni, жами)

-

-

0,02

с.-т.

2

74.

Ниобий (Nb, жами)

-

-

0,01

с.-т.

2

75.

Нитратлар (NO3-)

-

-

45,0

с.-т.

3

76.

Нитритлар (NO2-)

-

-

3,0

с.-т.

2

77.

3-нитробензой кислотаси

(мета-нитробензой кислотаси; 3-нитробензолкарбоксилик кислота)

121-92-6

C7Н5NO4

0,1

орг.

4

78.

Нитробензол (мононитробензол)

98-95-3

C6Н5NO2

0,01

с.-т.

1

79.

1-Нитрозо-1-хлороциклогексан (хлоронитросоциклоҳексан)

695-64-7

C6Н10ClNO

0,005

орг. ҳид.

3

80.

Нитрометан (нитрокарбол)

75-52-5

Ch3NO2

0,005

орг. ҳид.

4

81.

Нитропропан

(2-нитропропан)

25322-01-4

C3Н7NO2

1

с.-т.

3

82.

Нитрохлорбензол (2, 3, 4 изомерлар аралашмаси)

25167-93-5

C6Н4ClNO2

0,05

с.-т.

3

83.

Нитроциклогексан

1122-60-7

C6Н11NO2

0,1

с.-т.

2

84.

Нитроэтан

79-24-3

C2Н5NO2

1

с.-т.

2

85.

Пентахлорпропан

(1,1,2,2,3-пентахлорпропан)

16714-68-4

C3Н3Cl5

0,03

орг. ҳид.

3

86.

Перхлоратлар (ClO4-)

-

-

0,07

с.-т.

2

87.

Полифосфатлар (PO43-)

-

-

3,5

орг.

3

88.

Полиэтиленилхлорид (поливинилхлорид; хлоретилен гомополимери)

9002-86-2

[C2Н3Cl] n

йўқ

киритиш

4

89.

Полиэтиленол (поливинил спирти; полиэтилен спирти; этенол, гомополимер; полиэтандиол; полиэтандил спирти; полиҳидроксиэтилен)

9002-89-5

[C2Н4O] n

0,5

орг. кўпик

4

90.

Пропен (метилетилен; пропен; пропилен-1; пропен-1)

115-07-1

C3Н6

0,5

орг. ҳид.

3

91.

Роданид иони (SCN-)

-

-

0,1

с.-т.

2

92.

Симоб (Нg, жами)

-

-

0,0005

с.-т.

1

93.

Қўрғошин (Pb, жами)

-

-

0,01

с.-т.

2

94.

Селен (Se, жами)

-

-

0,01

с.-т.

2

95.

Кумуш (Ag, жами)

-

-

0,05

с.-т.

2

96.

Водород сульфиди (олтингугурт дигидрид; диҳидросульфид; водород сульфиди; водород сульфиди)

7783-06-4

Н2S

0,05

орг. ҳид.

4

97.

Бутил спирит (n-бутанол; бутан-1-ол; пропилкарбинол)

71-36-3

C4Н10O

0,1

с.-т.

2

98.

Изобутил спирит (2-метилпропан-1-ol; изобутанол)

78-83-1

C4Н10O

0,15

с.-т.

2

99.

Изопропил спирит (пропан-2-ol)

67-63-0

C3Н8O

0,25

орг. ҳид.

4

100.

Метил спирти (метанол)

67-56-1

Ch4O

3,0

с.-т.

2

101.

Пропил спирит (пропан-1-ol; n-пропил спирти)

71-23-8

C3Н8O

0,25

орг. ҳид.

4

102.

Стирол (етенилбензол; винилбензол)

100-42-5

C8Н8

0,02

с.-т.

1

103.

Стронсий (Sr, жами)

-

-

7,0

с.-т.

2

104.

Сульфамид C12-17

-

-

0,1

ум.

4

105.

Сульфатлар (SO42-)

-

-

500,0

орг. таъм.

4

106.

Сурма (Sb, жами)

-

-

0,005

с.-т.

2

107.

Таллий (Tl, жами)

-

-

0,0001

с.-т.

1

108.

Теллур (Te, жами)

-

-

0,01

с.-т.

2

109.

Тетрагидрофуран (тетраметилен оксиди; диэтилен оксиди; гетраметилен оксиди; диэтилен оксиди)

109-99-9

C4Н8O

0,5

ум.

4

110.

Тетранитрометан

509-14-8

CN4O8

0,5

орг. ҳид.

4

111.

1, 2, 3, 4-тетрахлорбензол

634-66-2

C6Н2Cl4

0,01

с.-т.

2

112.

Тетрахлоро-1, 4-бензолдикарбоксил кислота

2136-79-0

C8Н2Cl4O4

10

ум.

4

113.

1, 2, 3, 4-тетрахлоробутан

3405-32-1

C4Н6Cl4

0,02

с.-т.

2

114.

Тетралоргептанх

25641-64-9

C7Н12Cl4

0,0025

орг. ҳид.

4

115.

Тетрахлорметан (углерод тетрахлорид; хладон 10 фреон 10)

56-23-5

CCl4

0,002

с.-т.

1

116.

2, 3, 4, 6-тетрахлорфенол

58-90-2

C6Н2Cl4O

0,001

орг. ҳид.

4

117.

Тетрахлороэтан (изомерлар аралашмаси)

25322-20-7

C2Н2Cl4

0,2

орг. ҳид.

4

118.

Тетрахлоретилен (перхлоретилен)

127-18-4

C2Cl4

0,005

с.-т.

1

119.

Тетраэтил қўрғошин

78-00-2

C8Н20Pb

йўқ

с.-т.

1

120.

Титан (Ti, жами)

-

-

0,1

ум.

3

121.

O, O, O-триметилфосфат (фосфор кислотаси триметил эстери)

512-56-1

C3Н9O4P

0,3

орг. ҳид.

4

122.

Тринитробензол

25377-32-6

C6Н3N3O6

0,4

с.-т.

2

123

Тринитрометан (нитроформ)

517-25-9

ChN3O6

0,01

орг.

3

124.

Трифторохлорпропан

-

C3Н4ClF3

0,1

с.-т.

2

125.

2, 3, 6-трихлорбензой кислотаси

50-31-7

C7Н3Cl3O2

1

с.-т.

2

126.

Трихлорбензол

12002-48-1

C6Н3Cl3

0,03

орг. ҳид.

3

127.

1, 2, 3-трихлорпропан (алил трихлорид, глитсерин трихлоргидрин)

96-18-4

C3Н5Cl3

0,07

орг. ҳид.

3

128.

2, 4, 6-трихлорфенол (1-гидрокси-2, 4, 6-трихлорбензол; 1, 3, 5-трихлоро-2-гидроксибензол)

88-06-2

C6Н3Cl3O

0,004

орг. таъм.

4

129.

Формалдегид (формалдегид, оксометан, метилен оксиди, метанал)

50-00-0

Ch2O

0,05

с.-т.

2

130.

Фтор

7782-41-4

F

0,7

с.-т.

2

131.

Фторидлар (F)

-

-

1,5

с.-т.

2

132.

Фуран (фурфуран; оксол; оксациклопентадиэн)

110-00-9

C4Н4O

0,2

с.-т.

2

133.

Хлоридлар (Cl-)

-

-

350,0

орг. таъм.

4

134.

Хром (Cr, суммарно)

-

-

0,05

с.-т.

2

135.

Цианидлар (CN-)

-

-

0,07

с.-т.

2

136.

Циклогексан

(гексаметилен; гексагидробензол)

110-82-7

C6Н12

0,1

с.-т.

2

137

Рух (Zn, жами)

-

-

5,0

с.-т.

3

138.

Етил асетат

(Цирка кислотаси этил, эфир; этилетаноат)

141-78-6

C4Н8O2

0,2

с.-т.

2

139.

Етилбензол (фенилетан)

100-41-4

C8Н10

0,002

орг. ҳид.

4

Изоҳ:
<а> — сувдаги органик моддалар миқдорини ҳисоблаш, сув ва унда эриган кислород кўрсаткичлари бўйича рухсат этилган чегаралар доирасида;
<б> — тери орқали ютилганда хавфли;
<в> — сувда эрийдиган барча шакллар;
<г> — Фенол сувни хлорлаш пайтида хлорофенол ҳидини берувчи учувчи феноллар миқдори учун кўрсатилган; у сув таъминотида тозалаш пайтида сувни дезинфекция қилиш учун хлор ишлатилса, маиший ва ичимлик суви учун сув ҳавзаларига тааллуқлидир. Объектларда ёки хлор билан зарарсизлантиришга дучор бўлган оқова сувларни оқизиш шартларини аниқлашда, бошқа ҳолларда, сув ҳавзалари сувидаги учувчи фенолларнинг миқдори 0,1 мг/л концентрацияда рухсат этилади;
<д> — сув ҳавзаларига туширишга фақат сувда ҳосил бўлган фаол хлор аввал боғланган бўлса рухсат этилади;
<е> — циянид иони сифатида ҳисобланган оддий ва мураккаб циянидлар (цияноферратлар бундан мустасно);
<к> — кансерогенлар;
<м> — сувни тозалаш ва материаллар ва реагентлардан миграция натижасида сувга ҳам кириши мумкин бўлган кимёвий моддалар.
ижтимоий-т. — санитария-токсикологик;
жами — умумий санитария;
орг. — сувнинг органолептик хусусиятларининг ўзгариши табиатини декодлаш билан органолептик (ап. — сувнинг ҳидини ўзгартиради, лойқа. — сувнинг лойқалигини оширади, яхши. — сувга ранг беради, кўпик — сабаб бўлади. Кўпик ҳосил бўлиши, пл.- сув юзасида плёнка ҳосил қилади, — сувда таъм беради, оп.- рангсизланишни келтириб чиқаради).
Ер ости ва ер усти сув объектларини муҳофаза қилиш бўйича санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0083-24-сон СанҚваН)
7-ИЛОВА
Ер ости ва ер усти сув объектларидаги санитария-микробиологик кўрсаткичлар бўйича аҳолининг ичимлик, коммунал-маиший сувдан фойдаланиш шароитларини эпидемиологик баҳолаш

Номланиши / Кўрсаткичлар

Кўрсаткичлар қийматларини тартиблаш (ҳисоблаш) ва уларни балл орқали баҳолаш (махражлаш)

1. Умумий микроблар сони ва Термотолерант бактериялар миқдори 5000 KOE/дм3 дан ортиқ бўлган сув объектларидаги сув намуналарининг фоизи

<15

1

16-59

4

60-70

8

> 70

10

2. Сув объектларининг ўртача коли индекси

<1000

1

1001-1500

5

1501-2000

10

> 2000

15

3. Сув омбори сувидан маиший эҳтиёжлар учун фойдаланадиган аҳоли фоизи

<10

1

11-20

7

21-40

10

> 40

15

4. Ичак патоген инфекциялари аниқланган сув омборларидан олинган сув намуналарининг фоизи:

а) салмонелла, тиф ва паратиф, шигелла, вабо вибрионлари 01 гуруҳ

0

0

1-2

7

2-5

10

> 5

15

б) салмонелла, вибрионлар 01 гуруҳдан ташқари

<3

1

3-20

3

<3

1

> 30

7

Балларнинг умумий рейтинг шкаласи эпидемик хавф даражаси потенциали

<4

5 — 26

27 — 43

44 — 62

I — юқори емас

II — кўтарилган

III — юқори

IV — жуда юқори

5. Сув объектлари сувининг ўртача колифаг индекси

< 100

1

101-1000

4

1001-1500

9

> 1500

14

6. Сув объектларида сув намуналарининг колифаг индекси 1 дм3 100 БОЕ дан ортиқ

< 25

1

26-60

4

61-80

7

> 80

9

7. Энтеровируслар — ичак вирусли инфекцияларнинг қўзғатувчиси билан ифлосланган сув объектларидан олинган сув намуналарининг фоизи

<5

1

6-20

7

21-30

10

> 30

12

Потенциал эпидемик хавф даражасини баҳолаш шкаласи

3 дан ошмаган

4 — 15

16 — 26

27 — 35

I — юқори емас

II — кўтарилган

III — юқори

IV — жуда юқори

Ер ости ва ер усти сув объектларини муҳофаза қилиш бўйича санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0083-24-сон СанҚваН)
8-ИЛОВА
Суғориш учун ишлатиладиган оқова сувларда рухсат этилган катион нисбати (Na: Ca+Mg)

Карбонатли тупроқлар*

Карбонатсиз тупроқлар

Оғир қумлоқ

PN50=200 мм**

Қумли

PV50=50 мм

Оғир қумлоқ

PV50=200 мм

Қумлоқли

PV50=50 мм

4

8

2

4

* CaCO3 таркиби 0,5 фоиз дан кўп бўлса
** PN50 тупроқ қатламининг энг паст намлик сиғими 0 — 50 мм
Ер ости ва ер усти сув объектларини муҳофаза қилиш бўйича санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0083-24-сон СанҚваН)
9-ИЛОВА
Суғориш учун ишлатиладиган оқова сувлар сифатининг микробиологик ва паразитологик кўрсаткичлари

Кўрсаткичлар

Рухсат этилган таркиб 1 дм3

лактоза-мусбат ичак таёқчалари сони

<10000

Патоген микроорганизмлар (аниқлаш эпидемиологик кўрсатмаларга мувофиқ амалга оширилади)

Етишмаслиги

Ичак протозоаларининг яшовчан кисталари (дизентерия амёба, лямбилия)

< 1

Яшовчан гелминт тухумлари (аскаридлар, қамчи қуртлари, чувалчанглар, токсокарлар, фасиоллар, тенсидлар, митти тасмасимон қуртлар)

< 1

Ер ости ва ер усти сув объектларини муҳофаза қилиш бўйича санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0083-24-сон СанҚваН)
10-ИЛОВА
Оқова сувларни ифлосланиш кўрсаткичлари

Кўрсаткичлар

Ялпи таркиб

Намлик фоиз, кўп эмас

82

Органик таркиб, фоиз қуруқ қолдиқ

20 кам

Кислоталилик, pН

5,5 — 8,5

Қўрғошин, mg/кг, кўп эмас

1000

Мишяк, mg/кг, кўп эмас

20

Симоб, mg/кг, кўп эмас

15

Коли-титр, кўп эмас

0,01

Гелминт тухумлари, дона

0

Патоген ентеробактериялар, ҳужайра

0

Ер ости ва ер усти сув объектларини муҳофаза қилиш бўйича санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0083-24-сон СанҚваН)
11-ИЛОВА

И.И. Илинский

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти Сув, тупроқ гигиенаси ва санитария бактериологияси лабораторияси мудири, т.ф.д., профессор;

О.П. Миршина

Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг Санитария-гигиена бошқармаси бош мутахассиси, т.ф.н;

Л.Т. Турдиева

Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг Санитария-гигиена бошқармаси бош мутахассиси;

И.А. Усманов

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти етакчи илмий ходим, т.ф.д;

Г.Е. Мусабеков

Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг Тошкент вилояти бошқармаси коммунал гигиена бўлими санитария врачи;

Шд.О. Тиллаева

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти Аҳоли пунктлари, турар жой ва жамоат биноларини режалаштириш гигиенаси лабораторияси катта илмий ходими;

Тақризчилар рўйхати:

А.У. Садиков

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти тиббий биологик тадқиқотлар лабораторияси мудири, т.ф.д. профессор;

Д.А. Зареддинов

Тошкент шаҳар тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ошириш маркази, Гигиена ва радиация хавфсизлиги кафедраси мудири, т.ф.д. профессор;

Г.Т. Искандарова

Тошкент тиббиёт академияси «Коммунал ва меҳнат гигиенаси» кафедраси мудири, т.ф.д., профессор.

Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2024 йил 22 ноябрдаги 26-сон қарорига
2-ИЛОВА
Ўз кучини йўқотган деб топилаётган санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари
РЎЙХАТИ
1. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2002 йил 29 июлда тасдиқланган 0129-02-сон СанҚваМ «Ўзбекистон Республикасининг ўзига хос табиий-иқлим шароитида канализация тизимларига қўйиладиган санитария талаблари».
2. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2004 йил 25 октябрда тасдиқланган 0173-04-сон СанҚваМ «Ўзбекистоннинг ўзига хос шароитларида ер ости сувларини ифлосланишини муҳофаза қилиш бўйича санитария-гигиеник талаблар».
3. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2005 йил 10 январда тасдиқланган 0180-05-сон СанҚваМ «Ўзбекистоннинг табиий-иқлим шароитида қишлоқ хўжалиги суғориш майдонларида оқава сувлар ва унинг чўкиндиларидан фойдаланишга қўйиладиган гигиеник талаблар».
4. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2005 йил 10 январда тасдиқланган 0181-05-сон СанҚваМ «Ўзбекистоннинг табиий-иқлим шароитида ўғитлаш ва суғоришда фойдаланиладиган оқава сувлар, уларнинг чўкиндиларини сифатига қўйиладиган гигиеник талаблар».
5. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2006 йил 26 октябрда тасдиқланган 0216-06-сон СанҚваМ «Тозаланган шаҳар оқава сувларидан саноат сув таъминотида фойдаланишга қўйиладиган санитария қоидалари».
6. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2008 йил 16 октябрда тасдиқланган 0255-08-сон СанҚваМ «Ўзбекистон шароитида сув ҳавзаларининг аҳоли саломатлиги учун хавфлилиги нуқтаи назаридан ифлосланиш даражасини гигиеник баҳолашнинг асосий мезонлари».
7. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2015 йил 10 февралда тасдиқланган 0318-15-сон СанҚваМ «Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги сув манбаларини муҳофаза қилиш бўйича гигиеник ва эпидемияга қарши талаблар».