3002-4-сон 23.12.2024. Тижорат банкларининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида депозитга ўтказиладиган мажбурий резервлари тўғрисидаги низомга ўзгартиришлар ва қўшимча киритиш ҳақида

Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг

Қарори

Тижорат банкларининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида депозитга ўтказиладиган мажбурий резервлари тўғрисидаги низомга ўзгартиришлар ва қўшимча киритиш ҳақида

[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 23 декабрда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3002-4]

Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги ҳамда «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги қонунларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2018 йил 31 мартдаги 12/8-сон қарори (рўйхат рақами 3002, 2018 йил 25 апрель) (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 26.04.2018 й., 10/18/3002/1102-сон) билан тасдиқланган Тижорат банкларининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида депозитга ўтказиладиган мажбурий резервлари тўғрисидаги низомга иловага мувофиқ ўзгартиришлар ва қўшимча киритилсин.

2. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойдан кейин кучга киради.

Марказий банк раиси М. НУРМУРАТОВ

Тошкент ш.,

2024 йил 15 ноябрь,

34/4-сон

Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 15 ноябрдаги 34/4-сон қарорига
ИЛОВА

Тижорат банкларининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида депозитга ўтказиладиган мажбурий резервлари тўғрисидаги низомга киритилаётган ўзгартиришлар ва қўшимча

1. Муқаддима қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Мазкур Низом тижорат банклари (бундан буён матнда — банклар деб юритилади) томонидан мажбурий резервларни ҳисоблаш ва Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига (бундан буён матнда — Марказий банк деб юритилади) депозитга ўтказиш тартибини белгилайди.».

2. 2-банд «мажбурий резервларнинг норматив миқдоридан чегириладиган маблағлар меъёри,» деган сўзлардан кейин «мажбурий резервлар шакллантириладиган ва сақланадиган валюта тури,» деган сўзлар билан тўлдирилсин.

3. 3-банд ўз кучини йўқотган деб топилсин.

4. 6-банддан «фақат миллий валютада» деган сўзлар чиқариб ташлансин.

5. 1 — 3-иловалар мазкур ўзгартиришлар ва қўшимчанинг 1 — 3-иловаларига мувофиқ таҳрирда баён этилсин.

Тижорат банкларининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида депозитга ўтказиладиган мажбурий резервлари тўғрисидаги низомга киритилаётган ўзгартиришлар ва қўшимчага
1-ИЛОВА

«Тижорат банкларининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида депозитга ўтказиладиган мажбурий резервлари тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА

Тижорат банкларининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида резерв шакллантириладиган мажбуриятлари
РЎЙХАТИ

Т/р	Баланс ҳисобварағи рақами	Резерв шакллантириладиган мажбуриятлар номлари
1.	20200	Талаб қилиб олингунча сақланадиган депозитлар
2.	20400	Жамғарма депозитлар
3.	20600	Муддатли депозитлар
4.	21000	Бошқа банклар ва молиявий ташкилотларга тўланиши лозим бўлган маблағлар
5.	21400	Банкнинг тўланмаган аксептлари
6.	21600	Тўланиши лозим бўлган қисқа муддатли кредитлар
7.	22000	Олинган узоқ муддатли кредитлар
8.	22600	Мижозларнинг бошқа депозитлари
9.	23100	Мижозларнинг банк карталарига ўтказилиши лозим бўлган пул маблағлари бўйича транзит ҳисобварақлари
10.	23400	Ҳукуматга тегишли даромад ва бошқа тушумлар ҳисобварақлари
11.	23500	Мижозларнинг банк карталаридан келиб тушган тушум
12.	23600	Банк томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар
13.	23700	Субординар қарз
14.	29801	Мижозлар билан ҳисоб-китоблар
15.	29840	Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлигига ўтказиладиган талаб қилиб олинмаган депозитлар
16.	29842	Ҳаракатсиз депозит мажбуриятлари
17.	29846	Бошқа кредитлар — Талаб қилиб олинмаган қолдиқлар
18.	29849	Пенсия жамғармасининг туман (шаҳар) бўлинмалари томонидан молиялаштириладиган, пенсиялар, ижтимоий нафақалар, компенсациялар ва бошқа тўловлар учун бошқа банклардан олинган нақд пул билан бериладиган маблағлар
19.	29896	Бошқа мажбуриятлар
		».

«Тижорат банкларининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида депозитга ўтказиладиган мажбурий резервлари тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА

__________ банкнинг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига депозитга ўтказиши лозим бўлган мажбурий резервлари миқдори
ҲИСОБ-КИТОБИ

									(минг сўмда)
Т/р	Резерв шакллантириладиган мажбуриятлар	Баланс ҳисобварақлари	Резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг ўртача миқдори				Мажбурий резерв нормативлари, фоизларда		Мажбурий резервларнинг норматив миқдори
			Резидент		Норезидент		Миллий валюта	Чет эл валютаси	Миллий валюта
			Миллий валюта	Чет эл валютаси	Миллий валюта	Чет эл валютаси	Миллий валюта	Чет эл валютаси	Миллий валюта
	А	Б	Д	Э	Ф	Г	Ҳ	И	Ж
1.	Талаб қилиб олингунча сақланадиган депозитлар	20200
2.	Жамғарма депозитлар	20400
3.	Муддатли депозитлар	20600
4.	Бошқа банклар ва молиявий ташкилотларга тўланиши лозим бўлган маблағлар	21000
5.	Банкнинг тўланмаган аксептлари	21400
6.	Тўланиши лозим бўлган қисқа муддатли кредитлар	21600
7.	Олинган узоқ муддатли кредитлар	22000
8.	Мижозларнинг бошқа депозитлари	22600
9.	Мижозларнинг банк карталарига ўтказилиши лозим бўлган пул маблағлари бўйича транзит ҳисобварақлари	23100
10.	Ҳукуматга тегишли даромад ва бошқа тушумлар ҳисобварақлари	23400
11.	Мижозларнинг банк карталаридан келиб тушган тушум	23500
12.	Банк томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар	23600
13.	Субординар қарз	23700
14.	Мижозлар билан ҳисоб-китоблар	29801
15.	Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлигига ўтказиладиган талаб қилиб олинмаган депозитлар	29840
16.	Ҳаракатсиз депозит мажбуриятлари	29842
17.	Бошқа кредитлар — Талаб қилиб олинмаган қолдиқлар	29846
18.	Пенсия жамғармасининг туман (шаҳар) бўлинмалари томонидан молиялаштириладиган, пенсиялар, ижтимоий нафақалар, компенсациялар ва бошқа тўловлар учун бошқа банклардан олинган нақд пул билан бериладиган маблағлар	29849
19.	Бошқа мажбуриятлар	29896
20.	Резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг жами	Х	Х	Х	Х	Х	Х	Х
21.	Кассадаги нақд пул ва бошқа тўлов ҳужжатлари	10100	Х	Х	Х	Х	Х	Х
22.	Резерв шакллантириладиган мажбуриятлардан чегириладиган маблағлар айрилгандаги қолдиқ	Х	Х	Х	Х	Х	Х	Х
23.	Ўртачалаш коэффициенти		Х	Х	Х	Х	Х	Х	Х
24.	Мажбурий резервларнинг ўртачалаштирилган миқдори	Х	Х	Х	Х	Х	Х	Х
25.	Марказий банкка ўтказилиши лозим бўлган мажбурий резерв маблағлари	Х	Х	Х	Х	Х	Х	Х
26.	Ҳисоб-китоб даврида мажбурий резервларда сақланаётган маблағлар	10309	Х	Х	Х	Х	Х	Х
27.	Мажбурий резерв ҳисобварағига қўшимча равишда депозитга ўтказиш ёки Марказий банк томонидан қайтарилиши лозим бўлган маблағлар	Х	Х	Х	Х	Х	Х	Х

	Банк раҳбари:

	Бош бухгалтер:
									».

«Тижорат банкларининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида депозитга ўтказиладиган мажбурий резервлари тўғрисидаги низомга
3-ИЛОВА

Мажбурий резервлар миқдори ҳисоб-китоби жадвалини тўлдириш бўйича услубий кўрсатмалар

Ҳисоб-китоб электрон шаклда берилиши лозим.

Жадвал катаклари бўш қолдирилмаслиги керак. Агар ахборот бўлмаса нол кўрсатилсин.

Ҳисоб-китобда умумий сумма бутунлигича минг сўмда кўрсатилиши лозим. 500 сўм ва ундан кам бўлган сумма ҳисобга олинмайди (чиқариб ташланади), 500 сўмдан ортиқ бўлган сумма минггача яхлитланади.

Ҳисоб-китоб тузишда ҳам мусбат, ҳам манфий суммалар учраши мумкин.

Ҳисоб-китобни тузишда ҳар кунлик баланс ҳисоботи асосида ҳисобланадиган ҳисоб-китоб давридаги баланс маълумотларининг ўртача қолдиғи акс эттирилиши лозим.

(Д) Устун — Резидентларга тегишли миллий валютадаги резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача қолдиғи. Бу устунда резидентларга тегишли миллий валютадаги кўрсатиб ўтилган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача қолдиғи кўрсатилиши лозим.

(Э) Устун — Резидентларга тегишли хорижий валютадаги резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача қолдиғи. Бу устунда резидентларга тегишли хорижий валютадаги кўрсатиб ўтилган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача қолдиғи кўрсатилиши лозим.

(Ф) Устун — Норезидентларга тегишли миллий валютадаги резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача қолдиғи. Бу устунда норезидентларга тегишли миллий валютадаги кўрсатиб ўтилган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача қолдиғи кўрсатилиши лозим.

(Г) Устун — Норезидентларга тегишли хорижий валютадаги резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача қолдиғи. Бу устунда норезидентларга тегишли хорижий валютадаги кўрсатиб ўтилган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача қолдиғи кўрсатилиши лозим.

(Ҳ) Устун — Миллий валютадаги мажбуриятлар учун мажбурий резерв нормативи. Бу устунда миллий валютадаги мажбуриятлар учун Марказий банк томонидан белгиланган мажбурий резерв нормативлари фоизларда кўрсатилиши лозим.

(И) Устун — Чет эл валютасидаги мажбуриятлар учун мажбурий резерв нормативи. Бу устунда чет эл валютасидаги мажбуриятлар учун Марказий банк томонидан белгиланган мажбурий резерв нормативлари фоизларда кўрсатилиши лозим.

(Ж) Устун — Мажбурий резервларнинг норматив миқдори. Қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:

(Ж) Устун = (Д) Устун х (Ҳ) Устун + (Э) Устун х (И) Устун + (Ф) Устун х (Ҳ) Устун + (Г) Устун х (И) Устун

1-сатр. Талаб қилиб олингунча сақланадиган депозитлар. Бу сатрда 20200 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.

2-сатр. Жамғарма депозитлар. Бу сатрда 20400 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.

3-сатр. Муддатли депозитлар. Бу сатрда 20600 баланс ҳисобварағи қолдиғи кўрсатилади.

4-сатр. Бошқа банклар ва молиявий ташкилотларга тўланиши лозим бўлган маблағлар. Бу сатрда 21002 ва 21006 ҳисобварағидаги қолдиғи олиб ташланган ҳолда 21000 баланс ҳисобварағи қолдиғи кўрсатилади. Шунингдек, бу сатрда норматив миқдорни ҳисоблашда фақат норезидентларга тегишли ҳисобварақлар қолдиғи инобатга олинади.

5-сатр. Банкнинг тўланмаган аксептлари. Бу сатрда 21400 баланс ҳисобварағи қолдиғи кўрсатилади.

6-сатр. Тўланиши лозим бўлган қисқа муддатли кредитлар. Бу сатрда Марказий банк ҳамда резидент банкларга тегишли ҳисобварақлар қолдиғи олиб ташланган ҳолда 21600 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.

7-сатр. Олинган узоқ муддатли кредитлар. Бу сатрда Марказий банк ҳамда резидент банкларга тегишли ҳисобварақлар қолдиғи олиб ташланган ҳолда 22000 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.

8-сатр. Мижозларнинг бошқа депозитлари. Бу сатрда 22602, 22606, 22614 ва 22628 ҳисобварақлари қолдиқлари олиб ташланган ҳолда 22600 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.

9-сатр. Мижозларнинг банк карталарига ўтказилиши лозим бўлган пул маблағлари бўйича транзит ҳисобварақлари. Бу сатрда 23100 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.

10-сатр. Ҳукуматга тегишли даромад ва бошқа тушумлар ҳисобварақлари. Бу сатрда 23416 ҳисобварағидаги қолдиғи олиб ташланган ҳолда 23400 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.

11-сатр. Мижозларнинг банк карталаридан келиб тушган тушум. Бу сатрда 23500 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.

12-сатр. Банк томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар. Бу сатрда 23600 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.

13-сатр. Субординар қарз. Бу сатрда капитал таркибига қўшиладиган субординар қарз қолдиғи олиб ташланган ҳолда 23700 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.

14-сатр. Мижозлар билан ҳисоб-китоблар. Бу сатрда 29801 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.

15-сатр. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлигига ўтказиладиган талаб қилиб олинмаган депозитлар. Бу сатрда 29840 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.

16-сатр. Ҳаракатсиз депозит мажбуриятлари. Бу сатрда 29842 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.

17-сатр. Бошқа кредитлар — Талаб қилиб олинмаган қолдиқлар. Бу сатрда 29846 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.

18-сатр. Пенсия жамғармасининг туман (шаҳар) бўлинмалари томонидан молиялаштириладиган, пенсиялар, ижтимоий нафақалар, компенсациялар ва бошқа тўловлар учун бошқа банклардан олинган нақд пул билан бериладиган маблағлар. Бу сатрда 29849 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.

19-сатр. Бошқа мажбуриятлар. Бу сатрда 29896 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.

20-сатр. Резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг жами. Бу сатрнинг (Ж) устунида 1 — 19 сатрларнинг (Ж) устунидаги маблағларнинг жами йиғиндиси кўрсатилади.

21-сатр. Кассадаги нақд пул ва бошқа тўлов ҳужжатлари. Бу сатрнинг (Ж) устунида 10100 баланс ҳисобварағининг Марказий банк бошқаруви томонидан чегирилиши белгиланган миқдори кўрсатилади.

22-сатр. Резерв шакллантириладиган мажбуриятлардан чегириладиган маблағлар айрилгандаги қолдиқ. Бу сатрнинг (Ж) устуни қуйидаги формула орқали ҳисобланади:

22-Сатр (Ж) устуни = 20-Сатр (Ж) устуни минус 21-Сатр (Ж) устуни

23-Сатр. Ўртачалаш коэффициенти. Бу сатрнинг (Б) устунида ўртачалаш коэффициенти кўрсатилади.

24-Сатр. Мажбурий резервларнинг ўртачалаштирилган миқдори. Бу сатрнинг (Ж) устуни қуйидаги формула орқали ҳисобланади:

24-Сатр (Ж) устуни = 22-Сатр (Ж) устуни х 23-Сатр (Б) устуни

25-Сатр. Марказий банкка ўтказилиши лозим бўлган мажбурий резерв маблағлари. Бу сатрнинг (Ж) устуни қуйидаги формула орқали ҳисобланади:

25-Сатр (Ж) устуни = 22-Сатр (Ж) устуни минус 24-Сатр (Ж) устуни

26-Сатр. Ҳисоб-китоб даврида мажбурий резервларда сақланаётган маблағлар. Бу сатрда 10309 баланс ҳисобварағининг ҳисоб-китоб даврининг охирги санасидаги қолдиғи кўрсатилади.

27-Сатр. Мажбурий резерв ҳисобварағига қўшимча равишда депозитга ўтказиш ёки Марказий банк томонидан қайтарилиши лозим бўлган маблағлар. Бу сатрнинг (Ж) устуни қуйидаги формула орқали ҳисобланади:

27-Сатр (Ж) устуни = 25-Сатр (Ж) устуни минус 26-Сатр (Ж) устуни.».

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.12.2024 й., 10/24/3002-4/1097-сон)