1-жадвал

Ҳисобий ҳолатлар

Гидротехника иншоотининг синфидан келиб чиқиб, ҳисобий максимал сув сарфларини Р,  фоиз ортиши йиллик эҳтимоллиги

I

II

III

IV

Асосий

0.1

1.0

3.0

5.0

Текшириладиган

0.01*

0.1

0.5

1.0

* ШНҚ 2.01.14-21 га мувофиқ тўғрилашни ΔQ₁ ҳисобга олиш керак.

2-жадвал

Каскадда лойиҳалаштирилаётган гидроузелнинг жойлашиши

Лойиҳалаштирилаётган гидроузелнинг синфи мавжуд гидроузел синфидан юқори бўлганда

Лойиҳалаштирилаётган гидроузелнинг синфи мавжуд гидроузелнинг синфига тенг бўлганда

Лойиҳалаштирилаётган гидроузелнинг синфи мавжуд гидроузел синфидан паст бўлганда

Лойиҳалаштирилаётган гидроузел мавжуд гидроузелдан пастда жойлашганда

Асосий ва текшириш ҳолатлари учун  сув сарфи лойиҳалаштирилаётган гидроузел синфига мувофиқ қабул қилинади

Асосий ва текшириш ҳолатлари сув сарфлари лойиҳаланаётган гидроузелнинг синфига мувофиқ асосий ва текшириш ҳолатлари учун мавжуд гидроузел орқали ўтказиладиган асосий ҳисоб-китоб ҳолати сув сарфлари ва гидроузеллар орасидаги ҳудудида ён томон оқим харажатлари йиғиндисига тенг деб қабул қилинади

Лойиҳалаштирилаётган гидроузел мавжуд гидроузелдан юқорида жойлашганда

Асосий ва текшириш ҳолатларининг сув сарфи лойиҳалаштирилган гидроузел синфига мувофиқ қабул қилинади.

Мавжуд гидроузелнинг ўтказиш қобилияти лойиҳалаштирилаётган гидроузел орқали ўтказиладиган асосий ҳисобий ҳолат харажатлари ва мавжуд гидроузелнинг жавобгарлик даражасига жавоб берадиган асосий ва текшириш ҳолатлари учун гидроузеллар орасидаги участкада ёнлама оқим харажатлари йиғиндисига мувофиқлаштирилиши керак

Асосий ва текшириш ҳолатларининг сув сарфлари лойиҳалаштирилаётган гидроузелнинг муҳимлик даражасига мувофиқ қабул қилинади

Изоҳлар:

1. Мавжуд гидроузел — илгари ишга туширилиши мўлжалланган гидроузелни тушуниш лозим.

2. Уч ёки ундан ортиқ гидроузеллардан иборат каскадлар учун ушбу жадвалда келтирилган жараён, дарёнинг юқоридан пастга қараб ҳар бир жуфт гидроузеллар учун кетма-кет бажарилиши керак.

1-жадвал

Иншоотлар

Пойдевор тупроғининг тури

Гидротехника иншоотининг баландлиги, m,

уларнинг қуйидаги синфида

I

II

III

IV

1. Грунтли материаллардан тўғонлар

А

100 дан ортиқ

70 дан 100 гача

25 дан 70 гача

25 дан кам

Б

75 дан ортиқ

35 дан 75 гача

15 дан 35 гача

15 дан кам

В

50 дан ортиқ

25 дан 50 гача

15 дан 25 гача

15 дан кам

2. Босимли юзанинг ҳосил қилишда иштирок этадиган бетонли ва темир-бетони тўғонлар, электростанциялар бинолари ер ости конструкциялари иншоотлар

А

100 дан ортиқ

60 дан 100 гача

25 дан 60 гача

25 дан кам

Б

50 дан ортиқ

25 дан 50 гача

10 дан 25 гача

10 дан кам

В

25 дан ортиқ

20 дан 25 гача

10 дан 20 гача

10 дан кам

3. Таянч деворлар

А

40 дан ортиқ

25 дан 40 гача

15 дан 25 гача

15 дан кам

Б

30 дан ортиқ

20 дан 30 гача

12 дан 20 гача

12 дан кам

В

25 дан ортиқ

18 дан 25 гача

10 дан 18 гача

10 дан кам

4. Дарёвий, причалли иншоотлар

А, Б, В

25 дан ортиқ

20 дан 25 гача

20 дан камроқ

-

5. Пассив ҳимояланган дарёвий портли қирғоқли мустаҳкамлашлар; тор йўналтирилган ва чиқинди-ларни ушлаб қоладиган дамбалар

А, Б, В

-

15 дан юқори

15 ва камроқ

-

Изоҳлар:

1. А грунтлар — қояли, Б — қумли, йирик бўлакли ва қаттиқ ва ярим қаттиқ ҳолатда лойли; В — лойли, пластик сув билан тўйинган ҳолатда.

2. Гидротехника иншоотининг баландлигини ва унинг пойдеворини баҳолашни ушбу ШНҚга мувофиқ аниқланиши керак.

3. Мазкур жадвалнинг 4-позициясида иншоотнинг баландлиги ўрнига иншоот олдидаги чуқурлик олинган.

2-жадвал

Ҳимояланадиган ҳудудлар

Ҳимояланадиган гидротехника иншоотларининг синфида сув таянч иншоотига максимал ҳисобий босим, m

I

II

III

IV

1. Аҳоли пунктлари. Яшаш жойининг ҳудудини яшаш жамланмаси зичлиги, 1 ha m²

2500 дан ортиқ

х)

5 гача

3 гача

-

2100 дан 2500 гача

-

8 гача

5 гача

2 гача

1800 дан 2100 гача

-

10 гача

8 гача

5 гача

1800 гача

-

10 дан кўп

10 гача

8 гача

Соғломлаштириш-рекреацион ва санитар-ҳимоя мўлжалланган

-

-

10 дан кўп

10 гача

Саноат:

Ишлаб чиқаришнинг йиллик ҳажми билан саноат корхоналари

500 дан ортиқ

х)

5 гача

3 гача

-

100 дан 500 гача

-

8 гача

5 гача

2 гача

100 гача

-

8 дан кўп

8 гача

5 гача

4. Коммунал-омборли:

умумшаҳарга мўлжалланган коммунал-омборхона корхоналари

-

8 гача

5 гача

2 гача

бошқа коммунал-омборхона корхоналари

-

8 дан кўп

8 гача

5 гача

5. Маданият ва табиат ёдгорликлари

-

3 гача

-

-

х) Тегишли асослар билан, агар авария оқибатида улардаги ҳимояланадиган йирик шаҳарлар ва саноат корхоналари учун ҳалокатли хусусиятли оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган, ҳимоя иншоотларини I синфга киритишга йўл қўйилади.

3-жадвал

Гидротехника қурилишининг объектлари

Иншоотлар синфи

1. Гидравлик, гидротўпловчи, гидротехника иншоотларининг ва иссиқлик электрстанцияларининг қуввати, минг kVt:

1,5 ва ундан кўп

I

1,5 дан кам

II — IV

2. Ички сув йўлларида гидротехника иншоотлар ва кема юрадиган каналлар (дарё портларининг иншоотларидан ташқари):

юқори магистраль

II

магистраль ва маҳаллий аҳамиятли

III

3. Иншоотлар томонидан хизмат кўрсатиладиган суғориш ва қуритиш майдонида мелиоратив тизимларнинг гидротехника иншоотлари, минг.га:

300 дан кўпроқ

I

100 дан кўп 300 гача

II

50 дан кўп 100 гача

III

50 ва ундан кам

IV

4. Ҳажми мелиоратив мақсадлар учун бўлган сув омборларининг таянч иншоотлари, млн. м³:

1000 дан катта

I

200 дан катта 1000 гача

II

50 дан катта 200 гача

III

50 ва ундан кам

IV

5. Дарё портлари ва кема таъмирлаш корхоналарининг тўсиқ иншоотлари

III

Изоҳ: Юқори магистраль бўлиб I ва II синфларга ГОСТ 26775-97 га тегишли сув йўллари ҳисобланади, магистраллиларга — III ва IV синфларга тегишли, маҳаллий аҳамиятли сув йўллари — бошқа барча ички сув йўллари

4-жадвал

Портнинг тоифаси

Ўртача кунлик

Юк айланмаси, шартли t

Йўловчи ташиш айланмаси, шартли йўловчи

1

15000 дан кўп

2000 дан кўп

2

3501 — 15000

501 — 2000

3

751 — 3500

201 — 500

4

750 ва кам

200 ва кам

1-жадвал

Юкланишлар ва таъсирлар

γ_f  юкланиш бўйича ишончлилик коэффициентининг қийматлари

Тўғридан-тўғри иншоотнинг ва пойдевор юзасида сув босими, филтрловчи сувнинг куч таъсири; тўлқинли босим, остонадаги босим

1,0

Туннелларни қоплашга ер ости сувларини гидростатик босими

1,1 (0,9)

Иншоотнинг оғирлиги (грунтнинг оғирлигисиз)

1,05 (0,95)

Туннелларнинг қопламаларини оғирлиги

1,2 (0,8)

Грунтнинг оғирлиги (грунтнинг оғирлигидан вертикал босим)

1,1 (0,9)

Грунтнинг ён босими (жадвалга 2 ва 3 эслатмага қаранг)

1,2 (0,8)

Насосларнинг босими

1,2

Кўтарадиган юк ўтказиш ва транспорт воситаларидан юкланишлар

1,2

Кран йўллари, йўловчи, хизмат ва бошқа причаллари ва қирғоқлари ичидаги юк причаллари ҳудудида омборланадиган юклардан (қуйма юклардан ташқари) юкланишлар

1,2

Юк кўтариш йўлларини чеккасида ва бошқа иншоотларида

1,3

Қуйма юклардан юкланишлар

1,3 (1,0)

Конструкцияларни олдиндан кучланишидан юкланишлар

1,0

Кемалардан юкланишлар (оғирлик, қуймалар, швартли ва зарбли)

1,2

Музли юкланишлар

1,1

Маълумотли ва адабий маълумотлардан қабул қилинадиган ҳароратли ва намли таъсирлардан кучлар

1,1

Сейсмик таъсирлар

1,0

Экспериментал тадқиқотлар, ҳақиқий ўлчовлар ва динамик коэффициентларининг ҳисобга олиб белгиланадиган кўп йиллик қатор кузатувларни статистик қайта ишлаш асосида белгиланадиган юкланишлар, меъёрий қийматлар

1,0

Изоҳлар:

1. Қавслар ичида келтирилган юкланиш бўйича ишончлилик коэффициентларнинг қийматлари, коэффициентларнинг минимал қийматидан фойдаланиш иншоотнинг фойдасиз юкланишига олиб келадиган ҳолатларга тегишли.

2. Грунт хусусиятлари (солиштирма оғирликнинг ва мустаҳкамлик хусусиятлари) ва материалларнинг (бетоннинг солиштирма оғирлиги) ҳисобий қийматларини қўллаб ҳисобланган, барча грунт юкланишлари ва иншоотнинг оғирлиги учун бирга тенг бўлиши керак.

3. Грунтнинг норматив тавсифларидан фойдаланганда грунтнинг ён босимидан юкланишлар учун γ_f =1,2 (0,8) коэффициентининг қиймати.

1-жадвал

Гидротехника иншоотининг вақтинчалик даврининг фойдаланиш давомийлиги n, йиллар

Иншоотнинг синфи

I

II

1

1,0

3,0

2

0,5

3,0

3

0,3

3,0

5

0,2

2,0

10

0,1

1,0

100

0,01

0,1

1-жадвал

Тешикларнинг кенглиги (оралиғи), м

0,4; 0,6; 0,8; 1; 1,25; 1,5; 2; 2,5; 3; 3,5; 4; 4,5; 5; 5,5; 6; 7; 8; 10; 12; 14; 16; 18; 20; 24; 30

Тешикларнинг баландлиги, м

0,6; 0,8; 1; 1,25; 1,5; 1,75; 2; 2,5; 3; 3,5; 4; 4,5; 5; 5,5; 6; 7; 8; 9; 10; 12; 14; 16; 18; 20

1-жадвал

Қирғоқларни мустаҳкамлаш иншоотлари

Қўллашнинг асосий шартлари

1. Пляжлар

Пляжни ташкил қилиш ёки кенгайтириш зарурлиги; Карьер материалларини етарли даражадаги захиралари мавжудлигида бухталарда ва қирғоқнинг чекланган ҳудудларида ҳисобий кенглигини пляжни барқарорлигини таъминлаш

а) иншоотсиз:

даврий тўлдириш билан

Пляжнинг даврий мавсумий эрозияси, қирғоқ тўлқини
ва ости кесилган зоналари атрофида сув ости ён бағирларини ювилишлари, чўкиндиларнинг табиий етарли даражада келмаганлигида

доимий тўлдириш билан

Қирғоқ чизиғини тизимий кетиб қолиши, чўкиндиларни табиий келишини амалий бўлмаслиги, унча катта бўлмаган узунликдаги қирғоқнинг алоҳида ҳудудларида

б) иншоотлар билан:

деворлар билан

Қирғоқнинг сув ости ёнбағрининг қирғоқ тўлқини ва ости кесилган зоналарида тошлар ва қум чўкиндилари билан ювилиши

сув ости тўлқин қайтаргичлар билан

Қирғоқ тўлқини ва ости кесилган зоналарда 0,05 гача қиялик билан ер ости нишабини ювилиши, чўкиндиларни етарли даражада бўлмаган табиий келишида, тўлқинларни қийшиқ бурчакда келишида (15° дан ортиқ), сунъий пляж билан биргаликда кўчки жойларида ва қирғоқнинг пастки қисмидаги пляжларни тўлдиришда

2. Қиялик туридаги иншоотлар

Сув ости қисмини ювилиши ва бузилишига учраган қиялама қирғоқлар

3. Ярим очиқ ёки ярим вертикал иншоотлар

Причал сифатида ишлатилганда қиялама қирғоқлар; мустаҳкамланадиган нишабни узунлигини қисқартириш кераклигида, порт ичидаги ва шаҳар қирғоқлари учун

4. Деворлар

тикка нишаблар билан қирғоқлар учун