«Уруғчилик тўғрисида» Ўзбекистон Республикаси Қонунини бажариш юзасидан Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Қуйидагилар тасдиқлансин:

Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларини сертификациялаш ва сифатини назорат қилиш давлат маркази тўғрисидаги Низом 1-иловага мувофиқ;

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида экишга тавсия қилинган қишлоқ хўжалиги экинларининг давлат реестри тўғрисидаги Низом 2-иловага мувофиқ.

2. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1996 йил 26 ноябрдаги 419-сон қарорига 5-илованинг III бўлимидаги «Ўзбекистон давлат уруғчилик маркази» сўзлари «Қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларини сертификациялаш ва сифатини назорат қилиш давлат маркази» сўзлари билан алмаштирилсин.

3. Белгилансинки, «Ўздавуруғназоратмаркази»ни маблағ билан таъминлаш бюджет ва синов ҳамда сертификациялаш учун ўз хизматларига тўланган маблағлар, шунингдек бошқа маблағлар ҳисобига амалга оширилади.

1. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларини сертификациялаш ва сифатини назорат қилиш давлат маркази (кейинги ўринларда «Ўздавуруғназоратмаркази» деб аталади) Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1995 йил 31 октябрдаги 421-сон қарорига мувофиқ ташкил этилган.

«Ўздавуруғназоратмаркази» мақомига кўра Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги бош бошқармасига тенглаштирилади.

2. «Ўздавуруғназоратмаркази» жойларда бўлинмалари бўлган уруғларни сертификациялаш ва сифатини назорат қилиш давлат органи ҳисобланади.

3. «Ўздавуруғназоратмаркази» Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларини сертификациялаш ва сифатини назорат қилиш давлат маркази аппарати бўлинмаларидан, Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларини сертификациялаш ва сифатини назорат қилиш маркази, қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларини сертификациялаш ва сифатини назорат қилиш вилоят марказларидан, қишлоқ хўжалиги уруғлари сифатини назорат қилиш туман ва туманлараро инспекциялар (лабораториялар)дан иборат бўлади ва уларга раҳбарлик қилади.

4. «Ўздавуруғназоратмаркази» юридик шахс ҳисобланади, банк муассасасида ҳисоб-китоб счётига, муҳрга, штампга, ўз номи ўзбек ва инглиз тилларида ёзилган бланкларга эга бўлади.

5. «Ўздавуруғназоратмаркази» ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Конституциясига ва қонунларига, Олий Мажлис қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари ва фармойишларига, Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишларига, Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирининг буйруқларига ҳамда Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги Ҳайъатининг қарорларига, Сертификациялаш миллий тизимининг асосий ҳужжатларига, бошқа меъёрий ҳужжатларга, шунингдек мазкур Низомга амал қилади.

6. «Ўздавуруғназоратмаркази»нинг фаолияти бюджет ва (ёки) синов ва сертификация учун ўз хизматларига тўланган маблағлар ҳисобига, шунингдек бошқа маблағлар ҳисобига маблағ билан таъминланади.

7. «Ўздавуруғназоратмаркази»нинг бошқарув тузилмаси ва штат жадвали Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги томонидан тасдиқланади.

8. Қуйидагилар «Ўздавуруғназоратмаркази»нинг вазифалари ҳисобланади:

қишлоқ хўжалиги экинлари навларининг генетик софлиги ва уруғлари сифати соҳасидаги давлат сиёсатининг бажарилишини назорат қилиш;

уруғларни сертификациялаш, аккредитация вилоятига мувофиқ уруғларни ишлаб чиқарувчилар ва истеъмол қилувчилардан қатъи назар, уруғлар сифатини белгилаш ва назорат қилиш ишларини олиб бориш.

9. «Ўздавуруғназоратмаркази» юкланган вазифаларга мувофиқ қуйидаги функцияларни бажаради:

маҳаллий бўлинмаларнинг барча қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларининг сифати устидан назоратни ташкил этиш бўйича ишларига раҳбарлик қилиш;

хўжаликларда, корпорацияларда ва бошқа корхоналарда, муассасаларда уруғлар ва кўчатларнинг нав ва экиш сифатларини аниқлаш;

уруғлар сифатини аниқлаш усулларини ишлаб чиқиш, такомиллаштириш ва тасдиқлаш;

Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларини сертификациялаш ва сифатини назорат қилиш маркази, қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларини сертификациялаш ва сифатини назорат қилиш вилоят марказлари, туман ва туманлараро инспекциялари (лабораториялари)нинг ишларига услубий раҳбарлик қилиш;

уруғларни етиштириш ва сифатини аниқлаш бўйича давлат стандартларини, янги услубий қўлланмалар ва йўриқномаларни ишлаб чиқишда бевосита қатнашиш;

юқори сифатли элита уруғлар, биринчи ва кейинги репродукциялар уруғларини етиштиришни, уруғларни сақлашни, уларни экишга тайёрлашни, сифатини аниқлашни ҳамда хўжаликлар ва корхоналарнинг, мулкчилик шаклларидан қатъи назар, давлат стандартига, мавжуд йўриқномалар ва қоидаларга риоя қилган ҳолда тежаб сарфлашини назорат қилиш;

уруғчилик соҳасидаги жаҳон ютуқларини жорий этиш, жаҳон стандартлари асосида уруғлар сифатини аниқлаш ва назорат қилиш, стандарт уруғларга сифат сертификатлари бериш;

уруғларнинг экиш ва нав сифатларини аниқлашда барча манфаатдор юридик ташкилотлар ва жисмоний шахсларнинг қатнашишига ёрдам бериш;

мутахассисларни танлаш ва жой-жойига қўйиш, уларнинг малакасини ошириш ва аттестациядан ўтказиш;

ўз ваколатлари доирасида илмий-тадқиқот институтлари, селекция, уруғчилик, конструкторлик ва лойиҳалаш ташкилотлари билан биргаликда шартномалар асосида иш режаларини, янги технологик линиялар ва асбоб-ускуналарни ишлаб чиқиш юзасидан буюртмалар бериш;

навларни жойлаштириш; навларни районлаштириш ҳамда Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги томонидан тасдиқланадиган миқдорда навли уруғлар тайёрлаш режалари бажарилишини назорат қилиш;

янги усуллар, кимёвий препаратларни шартнома асосида синаш, шунингдек уруғчиликда ва уруғчилик назорати ишида қўлланиладиган бошқа таклифларнинг самарадорлигини аниқлаш ва уларни жорий этишга тавсия қилиш;

қишлоқ хўжалиги экинларининг районлаштирилган ва истиқболли навларининг нав софлигини тупроқда таҳлил қилиш ва уларнинг натижаларини манфаатдор ташкилотларга бериш, қишлоқ хўжалиги экинлари апробацияси тўғри ўтказилишини назорат қилиш;

экинлар бўйича уруғлик архиви сақланишини ташкил этиш ҳамда уруғлик архивларини тўғри сақлаш ва юритишда вилоят уруғчилик марказлари ва минтақавий лабораторияларга амалий ёрдам кўрсатиш;

ўз фаолиятини Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги, қишлоқ ва сув хўжалиги вилоят бошқармалари, Ўзбекистон Қишлоқ хўжалиги илмий-ишлаб чиқариш маркази ва бошқа манфаатдор ташкилотлар билан ҳамкорликда юритиш;

сертификацияланмаган ва давлат стандартига жавоб бермайдиган уруғларнинг тарқатилишини тақиқлаш;

қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларини етиштириш, тайёрлаш, сақлаш, қайта ишлаш ва экиш бўйича қоидаларни бузган айбдор шахсларни жавобгарликка тортиш тўғрисида тақдимномалар бериш;

илмий-тадқиқот институтлари ва бошқа ташкилотларнинг мутахассисларини уруғларни текшириш ва таҳлил қилиш ишига жалб этиш;

қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа функцияларни бажариш.

10. «Ўздавуруғназоратмаркази» ва унинг барча бўлинмалари инспекторлари қонун ҳужжатларига мувофиқ қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларидан фойдаланиш ва уларни етиштириш устидан назоратни амалга оширадилар.

11. «Ўздавуруғназоратмаркази» бошлиғи қишлоқ хўжалиги уруғларини сертификациялаш ва сифатини назорат қилиш бўйича Ўзбекистон Республикаси Бош давлат инспектори ҳисобланади.

Қорақалпоғистон Республикаси қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларини сертификациялаш ва сифатини назорат қилиш марказининг бошлиғи, шунингдек қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларини сертификациялаш ва сифатини назорат қилиш вилоят марказлари бошлиқлари тегишли равишда вилоятлар қишлоқ хўжалиги экинлари уруғлари сифатини назорат қилиш бўйича Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятлар давлат инспекторлари ҳисобланадилар.

12. Қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларини сертификациялаш ва сифатини назорат қилиш бўйича Ўзбекистон Республикаси Бош давлат инспектори, «Ўздавуруғназоратмаркази» инспекторлари, вилоятларнинг давлат инспекторлари, қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларини сертификациялаш ва сифатини назорат қилиш бўйича туман инспекторлари ўз ваколатлари доирасида қуйидаги ҳуқуқларга эгадирлар:

уруғларнинг сифат кўрсаткичлари ишончлилигини ва давлат стандартларига мувофиқлигини текшириш мақсадида зарур текширишлар ўтказиш учун уларнинг намуналарини олиш;

муҳофаза қилинадиган навларнинг уруғларидан ғайриқонуний (фойдаланишни тақиқлаш;

исталган уруғлик етиштирувчининг, етказиб берувчининг ва савдо ташкилотининг ҳудудига кириш;

уруғчилик далалари ва уруғлик партиялари бўйича зарур ахборотни, ҳужжатларни ва намуналарни олиш;

уруғларнинг қонун ҳужжатларини бузган ҳолда етиштирилиши, сақланиши, сотилишини тўхтатиш ёки тақиқлаш;

уруғлик партияларининг нав ва экиш сифати сертификатисиз ҳамда фитосанитария сертификатисиз ташилишини тақиқлаш;

республикага бошқа давлатлардан уруғларнинг нав ва экиш сифати сертификатисиз, фитосанитария сертификатисиз ва карантини рухсатномасисиз келтирилишига йўл қўймаслик.

13. «Ўздавуруғназоратмаркази»га Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазири томонидан тайинланадиган бошлиқ бошчилик қилади.

14. Бошлиқ «Ўздавуруғназоратмаркази»га юкланган функцияларнинг бажарилиши учун тўлиқ жавоб беради.

15. Бошлиқ «Ўздавуруғназоратмаркази»нинг мол-мулки ва маблағларини тасарруф этади ҳамда уларнинг сақланиши учун жавобгар ҳисобланади, банкда жорий ва бошқа счётлар очади, буйруқлар чиқаради, меҳнат шартномалари тузади. «Ўздавуруғназоратмаркази» номидан ишончномасиз иш кўради ҳамда суд муассасаларида ва бошқа муассасалар ва ташкилотларда унинг манфаатларини ифодалайди.

16. Бошлиқ меҳнат тўғрисидаги қонунларга мувофиқ:

ўз ўринбосарларини, «Ўздавуруғназоратмаркази» бўлимлари бошлиқлари ва лабораториялари мудирларини ишга қабул қилади ва ишдан бўшатади;

Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирининг тақдимномасига биноан Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларини сертификациялаш ва сифатини назорат қилиш маркази бошлиғини ишга қабул қилади ва ишдан бўшатади;

қишлоқ ва сув хўжалиги вилоят бошқармалари бошлиқларининг тақдимномасига кўра қишлоқ хўжалиги экинлари уруғларини сертификациялаш ва сифатини назорат қилиш вилоят, туман ва туманлараро марказлар бошлиқларини ишга қабул қилади ва ишдан бўшатади.

1. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида экишга тавсия қилинган қишлоқ хўжалиги экинларининг давлат реестри тўғрисидаги Низом (кейинги ўринларда Низом деб аталади) экишга тавсия қилинган қишлоқ хўжалиги экинларининг Давлат реестрини (кейинги ўринларда Реестр деб аталади) жорий этиш билан боғлиқ иш тартибини амалга ошириш мақсадида амалга киритилади.

2. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигининг қишлоқ хўжалиги экинлари нав синови бўйича давлат комиссияси (кейинги ўринларда Давлат комиссияси деб аталади) Реестрни юритади ва Реестрни юритиш билан боғлиқ иш тартибини амалга оширади: селекция ютуқлари бўйича, шу жумладан селекция ютуқлари тўғрисидаги қонун ҳужжатлари бўйича муҳофаза қилиш қобилияти мезонларига жавоб бермайдиганлар бўйича буюртмалар қабул қилади, буюртма берилган экинларни синовдан ўтказади, экишга тавсия қилинган экинлар тўғрисидаги маълумотларни рўйхатдан ўтказади ва эълон қилади.

3. Давлат комиссияси Реестрни юритиш билан боғлиқ иш тартибини амалга оширишда Ўзбекистон Республикасининг «Селекция ютуқлари тўғрисида», «Уруғчилик тўғрисида»ги қонунларига, бошқа қонун ҳужжатларига ва мазкур Низомга амал қилади.

4. Давлат бюджети маблағлари, рўйхатдан ўтказиш йиғимлари, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги билан келишган ҳолда Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги томонидан тасдиқланган Давлат комиссияси томонидан кўрсатиладиган хизматлар ва материаллар учун тўланадиган ҳақ Реестрни жорий этиш билан боғлиқ иш тартибини амалга оширишни маблағ билан таъминлаш манбалари ҳисобланади.

5. Қуйидагилар Реестрни юритишда Давлат комиссиясининг асосий вазифалари ҳисобланади:

а) патент эгасининг хоҳишига кўра муҳофаза ҳужжатлари билан ҳимоя қилинган қишлоқ хўжалиги экинларини рўйхатдан ўтказиш ва экишга тавсиялар бериш;

б) муҳофаза ҳужжатлари билан ҳимоя қилинмаган қишлоқ хўжалиги экинларини рўйхатдан ўтказиш ва экишга тавсиялар бериш;

в) Ўзбекистон Республикаси ҳудудида экишга тавсия қилинган селекция ютуқлари соҳасида ахборот фаолиятини ташкил этиш ва амалга ошириш;

г) Ўзбекистон Республикасида селекция соҳасидаги илмий-тадқиқот ишларини ва ижодий ютуқларни ривожлантиришга кўмаклашиш.

6. Давлат комиссияси Реестрни юритишда қуйидаги ҳуқуқларга эгадир:

а) патент эгасининг хоҳишига кўра, муҳофаза ҳужжатлари билан ҳимоя қилинган қишлоқ хўжалиги экинларини рўйхатдан ўтказиш ва экишга тавсия бериш;

б) буюртмалар қабул қилиш, муҳофаза ҳужжатлари билан ҳимоя қилинмаган қишлоқ хўжалиги экинлари синовини амалга ошириш;

в) эгасининг хоҳишига кўра муҳофаза ҳужжатлари билан ҳимоя қилинмаган қишлоқ хўжалиги экинларини рўйхатдан ўтказиш ва экишга тавсия бериш;

г) муҳофаза қобилияти мезонларига жавоб бермайдиган, бироқ экишга тавсия қилиш мақсадида хўжалик жиҳатидан фойдалилиги бўйича синовдан ўтган қишлоқ хўжалиги экинларини Реестрда рўйхатдан ўтказиш. Хўжалик жиҳатидан фойдалилиги бўйича синовлар қуйидаги тавсифларни аниқлаши керак; ҳосилдорлик, касалликлар ва зараркунандаларга чидамлилик, ташқи муҳит шароитларига (совуққа чидамлилик, қурғоқчиликка чидамлилик) таъсирчанлик, олинадиган маҳсулот сифати. Киритиладиган селекция ютуғи Реестрда тақдим этилганлардан бир ёки икки муҳим хўжалик-биологик тавсифига кўра яхшироқ бўлиши, қолганлари бўйича эса улар даражасида бўлиши ёки Реестрга киритилган селекция ютуқларидан унча паст бўлмаслиги керак. Синовлар камида икки йил ўтказилади, кўп йиллик экинлар бўйича тўлиқ ҳосил беришнинг камида икки йилида ўтказилади;

д) Реестрни юритишда зарур ҳужжатларнинг ягона шаклларини белгилаш;

е) Реестрни юритиш билан боғлиқ бўлган иш тартибини амалга оширишга оид қоидалар ва тушунтиришларни ишлаб чиқиш, қабул қилиш ва нашр этиш;

ж) эгалари ва патент эгалари томонидан бўлимларнинг хулосалари ва Эксперт комиссия қарорлари юзасидан берилган эътирозлар ва шикоятларни кўриб чиқиш;

з) рўйхатдан ўтказиш йиғимларини ундириш, шунингдек, Давлат комиссияси томонидан кўрсатилган хизматлар ва тақдим этилган материаллар учун ҳақ ундириш;

и) амалдаги қонун ҳужжатларига ва мазкур Низом вазифаларига мувофиқ:

— ноширлик ва реклама фаолиятини амалга ошириш учун ноширлик ҳуқуқларига эга бўлиш, илмий-услубий ва ахборот материаллари, даврий нашрлар, аудиовизуал ва бошқа босма маҳсулотларни чиқариш ва тарқатиш;

— рўйхатдан ўтказиш йиғимларини, турли хизматлар кўрсатиш ва материаллар тақдим этилганлиги учун тушумларни ўтказишга счётлар, шу жумладан валюта счётлари очиш ва кейинчалик улардан фойдаланиш;

к) Реестрни юритиш билан боғлиқ иш тартибини амалга ошириш учун мамлакатимиз мутахассисларини ва хорижий мутахассисларни жалб этиш;

л) экишга тавсия қилинган қишлоқ хўжалиги экинларидан фойдаланиш ҳуқуқларини бериш тўғрисидаги шартномаларни, бу ҳуқуқларни бошқага бериш тўғрисидаги шартномаларни рўйхатдан ўтказиш.

7. Реестр Давлат комиссияси томонидан ягона нусхада юритилади ҳамда ўзида ҳар бири селекция ютуғининг ҳаёт жараёни билан боғлиқ муайян ҳаракатларни акс эттирувчи бир неча ишларни ифодалайди. Навни Реестрга киритиш ва ундан чиқариш бўйича қабул қилинадиган бевосита узил-кесил қарор ип ўтказиб тикилган, тартиб рақами қўйилган ва муҳр босилган дафтарга киритилади. Мазкур дафтар қишлоқ хўжалиги экинлари янги навларини ва дурагайларини рўйхатдан ўтказиш ва муҳофаза қилиш бўлимида доимий равишда сақланади. Реестрга селекция ютуқларини бошқа селекция ютуқларидан аниқ фарқлаш учун зарур бўлган барча маълумотлар киритилади.

8. Экишга тавсия қилинган қишлоқ хўжалиги экинларини рўйхатдан ўтказишда Реестрга қуйидаги маълумотлар киритилади:

ўсимликнинг жинси, тури (хили);

навнинг номи;

ариза берувчи, манзил, мамлакат коди;

буюртманинг тартиб рақами;

устунлик санаси;

қишлоқ хўжалиги экинлари навлари Реестрда рўйхатдан ўтказилган сана;

қишлоқ хўжалиги экинлари навлари муаллифлари;

қишлоқ хўжалиги экинлари оригинаторининг номи ва манзили;

воситачининг номи ва манзили.

9. Қишлоқ хўжалиги экинлари навларини Реестрда рўйхатдан ўтказиш Давлат комиссиясининг қишлоқ хўжалиги экинларини экишга тавсия қилиш тўғрисидаги қарори тасдиқлангандан ва тегишли рўйхатдан ўтказиш йиғимлари тўлангандан кейин 6 ойдан кечикмай амалга оширилади.

10. Реестрни юритиш билан боғлиқ иш тартибини амалга оширишда Давлат комиссиясининг қарорларидан норози бўлган шахслар Давлат комиссиясининг иши юзасидан қонунда белгиланган тартибда шикоят қилиш ҳуқуқига эгадирлар.

11. Агар:

назорат синовлари ўтказишда селекция ютуғининг ўз тавсифига мувофиқ келмай қолганлиги аниқланса;

селекция ютуғи хўжалик жиҳатидан фойдалилигини йўқотган бўлса;

селекция ютуғини Реестрда сақлаш учун рўйхатдан ўтказиш йиғимлари тўланмаган бўлса;

селекция ютуғи 4 йилдан ортиқ вақтда хўжалик муомаласига киритилмаса;

ариза берувчининг селекция ютуғини Реестрдан чиқариш тўғрисидаги аризаси берилган бўлса, селекция ютуғи Реестрдан чиқарилади.