ПҚ-5168-сон 29.06.2021. Давлат органлари ва ташкилотларига юридик хизмат кўрсатиш фаолиятини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Қарори

Давлат органлари ва ташкилотларига юридик хизмат кўрсатиш фаолиятини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида

Мамлакатимизда давлат органлари ва ташкилотлари фаолиятини, айниқса ўрта ва қуйи бўғинда ҳуқуқий жиҳатдан таъминлаш ҳамда уларга сифатли ва профессионал юридик хизмат кўрсатишга қаратилган ислоҳотлар босқичма-босқич амалга оширилмоқда.

Хусусан, Наманган шаҳри, Қарши ва Марҳамат туманларида синов тариқасида жами 23 та давлат органи ва ташкилотларининг ҳудудий бўлинмаларига юридик хизматлар кўрсатувчи марказлар фаолияти Адлия вазирлиги тизимида йўлга қўйилиб, ўзининг ижобий самарасини кўрсатди.

Шу билан бирга, соҳага тажрибали кадрларнинг жалб қилинишидаги камчиликлар ҳужжатлар лойиҳаларининг иқтисодий, молиявий ва ҳуқуқий экспертизадан ўтказилиши сифатига салбий таъсир кўрсатмоқда. Натижада қабул қилинаётган қарорлар ва бошқа ҳужжатлар кўп ҳолларда жойларда жисмоний ва юридик шахсларнинг эътирозларига сабаб бўлмоқда.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 3 февралдаги «2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини «Ёшларни қўллаб-қувватлаш ва аҳоли саломатлигини мустаҳкамлаш йили»да амалга оширишга оид давлат дастури тўғрисида»ги ПФ-6155-сон Фармонига мувофиқ давлат органлари ва ташкилотларига марказлашган юридик хизмат кўрсатиш тизимини жорий қилиш мақсадида:

1. Адлия вазирлиги ва Молия вазирлигининг 2021 йил 1 октябрдан бошлаб Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармалари ҳузурида юридик хизмат кўрсатиш марказларини (кейинги ўринларда — Марказлар) республиканинг барча туман (шаҳар)ларида ташкил этиш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.

2. Қуйидагилар Марказлар фаолиятининг асосий йўналишлари этиб белгилансин:

юридик хизмат кўрсатиладиган давлат органлари ва ташкилотлари (кейинги ўринларда — давлат ташкилотлари) фаолиятини ҳуқуқий жиҳатдан таъминлаш;

давлат ташкилотларига сифатли ва малакали юридик ёрдам кўрсатиш;

давлат ташкилотлари ходимларининг ҳуқуқий саводхонлиги ва ҳуқуқий маданиятини ошириш;

давлат ташкилотларининг мулкий ҳамда бошқа ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари ўз вақтида, ҳар томонлама ва самарали ҳимоя қилинишини таъминлаш;

Олдинги таҳрирга қаранг.

давлат органлари ва ташкилотлари томонидан қабул қилинаётган ҳужжатларнинг лойиҳаларидаги коррупциявий омилларни бартараф этишга кўмаклашиш.

(2-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 18 мартдаги ПҚ-173-сон қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.03.2022 й., 07/22/173/0226-сон — 2022 йил 1 августдан кучга киради)

3. Давлат бюджетидан молиялаштириладиган айрим давлат ташкилотларининг туман (шаҳар) бўлинмаларида 2021 йил 1 октябрдан бошлаб жами 1 182 та юридик хизматлар штат бирликлари 1-иловага мувофиқ қисқартирилсин ҳамда бўшатилаётган штат бирликлари ҳисобидан Марказлар фаолиятини ташкил этиш учун 1 056 та штат бирликлари 2-иловага мувофиқ ажратилсин.

Олдинги таҳрирга қаранг.

Юридик хизмат кўрсатиш марказлари томонидан юридик хизмат кўрсатиладиган давлат органларининг туман (шаҳар) бўлинмалари ва давлат ташкилотларининг рўйхати 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

(3-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 18 мартдаги ПҚ-173-сон қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.03.2022 й., 07/22/173/0226-сон — 2022 йил 1 августдан кучга киради)

4. Адлия вазирлиги Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги билан биргаликда 2021 йил 1 октябрдан бошлаб давлат ташкилотларига юридик хизмат кўрсатиш билан боғлиқ барча маълумот ва жараёнларни тўлиқ электрон равишда йиғиш, қайта ишлаш, таҳлил қилиш ва амалга ошириш имконини берувчи «E-huquqshunos» электрон тизимини босқичма-босқич жорий этсин.

Бунда, «E-huquqshunos» электрон тизими қуйидаги асосий имкониятларга эга бўлиши назарда тутилсин:

электрон тизимга ички буйруқ, шартномалар ва бошқа юридик тусдаги ҳужжатларнинг намуналарини киритиш ҳамда мавжуд ҳужжатлар лойиҳалари намуналаридан эркин фойдаланиш;

электрон тизимдан фойдаланувчи ташкилотлар томонидан шахсий кабинетга кириш, ҳар қандай ҳужжат лойиҳаси ва унга таҳлилий материалларни тайёрлаш, қайта ишлаш ва хулоса олиш учун Марказларга юбориш;

Марказларнинг масъул ходимлари томонидан, тегишли хулоса тайёрлаш, ҳужжатларни электрон рақамли имзо билан тасдиқлаган ҳолда, электрон тизимга бириктириш ҳамда ўзаро ҳужжат алмашиш;

электрон тизимдан фойдаланувчи ташкилотлар томонидан Марказлардан ижобий хулоса олинганидан сўнг такрорланмайдиган махсус рақам бериш ва электрон тарзда қабул қилиш ҳамда ушбу ҳужжатларни автоматик тарзда изчил кетма-кетликда рақамлаш;

давлат ташкилоти фаолиятини такомиллаштириш бўйича таклифларни тизимга бириктириш, уларни таҳрир қилиш, таклифларни электрон рақамли имзо билан тасдиқлаш ҳамда юбориш;

тарғибот тадбирлари билан боғлиқ материалларни электрон тизим орқали алмашиш;

давлат ташкилотларига талабнома, судларга ариза ёки даъво аризаларини киритиш учун уларнинг лойиҳаларини тайёрлаш, таҳрир қилиш ва электрон рақамли имзо билан тасдиқлаб киритиш;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларга нисбатан ўтказиладиган текширишларда масофавий тарзда иштирок этиш ҳамда уларга ҳуқуқий маслаҳатлар бериш;

Марказлар томонидан юридик ва жисмоний шахслардан келган мурожаатларни ўрганиб чиқиш ва уларга асослантирилган жавоблар юборишда иштирок этиш.

5. Белгилансинки:

Марказлар томонидан давлат ташкилотларига юридик хизмат кўрсатиш «E-huquqshunos» электрон тизимидан фойдаланган ҳолда амалга оширилади;

Олдинги таҳрирга қаранг.

(5-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 18 мартдаги ПҚ-173-сон қарорига асосан 2022 йил 1 августдан чиқарилади — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.03.2022 й., 07/22/173/0226-сон)

Марказлар ходимларига суд процессида юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг вакили сифатида қатнашиш ҳуқуқи берилади;

Марказлар ходимлари мақоми ва меҳнатга ҳақ тўлаш шартларига кўра тегишли равишда туман (шаҳар) адлия бўлимлари ходимларига тенглаштирилади, шунингдек, уларга адлия органлари ходимлари учун назарда тутилган мартаба даражалари ва кўп йиллик хизматлари учун устама ҳақ миқдорлари татбиқ этилади;

Марказлар ходими сифатида камида уч йил меҳнат стажига эга бўлган шахс лицензия олиш учун адвокат мақомига эга бўлишга талабгор шахс сифатида адвокатлик тузилмасида стажировкадан ўтмасдан малака имтиҳонида иштирок этиш ҳамда нотариал идорада олти ой муддат стажировка ўтаб малака имтиҳонини топшириш ҳуқуқига эга бўлади;

Марказларнинг қонуний фаолиятига бирон-бир тарзда аралашиш ва тўғридан-тўғри ёки билвосита таъсир ўтказиш қатъиян тақиқланади;

Марказлар тегишли ташкилотда қонунчилик ҳужжатлари билан юридик хизматларга юкланган вазифа ва функцияларни амалга оширади;

Марказларга ушбу қарорда ёки бошқа қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилмаган функциялар юклатилишига йўл қўйилмайди;

Марказлар ходимларининг ойлик иш ҳақи, шунингдек, Марказларнинг жорий харажатлари — маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан, Марказлар ходимларини моддий рағбатлантириш ва ижтимоий ҳимоя қилиш харажатлари — бюджетдан ташқари Адлия органлари ва муассасаларини ривожлантириш жамғармаси ҳисобидан қопланади. Бунда, давлат нотариал идоралари ва хусусий амалиёт билан шуғулланувчи нотариуслар томонидан нотариал ҳаракатлар амалга оширилганлиги учун ундириладиган давлат божининг 16 фоизи унинг туманлар ва шаҳарлар бюджетлари даромадига ундириладиган қисмини 80 фоиздан 74 фоизга камайтириш ҳисобига бюджетдан ташқари Адлия органлари ва муассасаларини ривожлантириш жамғармасига йўналтирилади;

Марказлар таъминоти учун харажатларни молиялаштириш тегишли маҳаллий бюджет маблағлари, шунингдек, қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.

6. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ:

Олдинги таҳрирга қаранг.

Марказлар томонидан юридик хизмат кўрсатилиши белгиланган ташкилотлар томонидан Марказлар билан келишилмаган ҳолда юридик тусдаги ҳужжатлар қабул қилинишига йўл қўйилмайди, бундан маъмурий жавобгарлик ва маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги, солиқ текширувига оид, фуқаролик процессуал, жиноят-процессуал, жиноят-ижроия, иқтисодий процессуал қонунчиликка мувофиқ қабул қилинадиган ҳужжатлар мустасно. Бундай ҳужжатлар юридик кучга эга эмас ҳамда улар қабул қилинган пайтдан эътиборан ҳеч қандай ҳуқуқий оқибатларни келтириб чиқармайди;

(6-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 19 майдаги ПФ-95-сонли Фармони таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 20.05.2026 й., 06/26/95/0508-сон)

Марказларга ўзининг асосий фаолиятига таъсир кўрсатмаган ва манфаатлар тўқнашувига йўл қўймаган ҳолда бошқа юридик шахсларга пуллик асосда юридик хизматлар кўрсатиш ҳуқуқи берилади. Юридик шахсларга пуллик асосда юридик хизматлар кўрсатиш тартиби Адлия вазирлиги томонидан белгиланади ҳамда пуллик хизматлардан келиб тушган маблағлар бюджетдан ташқари Адлия органлари ва муассасаларини ривожлантириш жамғармасига йўналтирилади;

туман (шаҳар) давлат ташкилотлари билан Марказлар ўртасида юридик хизмат кўрсатиш доирасида манфаатлар тўқнашувининг олдини олиш ва уни бартараф этишга доир чора-тадбирлар Адлия вазирлиги томонидан қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.

7. Қуйидагиларни назарда тутувчи Юридик хизмат кўрсатиш марказлари тўғрисидаги низом 4-иловага мувофиқ тасдиқлансин:

Марказларнинг мақоми, асосий вазифалари ва функциялари;

Марказларнинг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлиги;

Марказлар фаолиятини ташкил этиш тартиби.

8. Молия вазирлиги ушбу қарорнинг 3-бандига асосан 2021 йилдан бошлаб биринчи даражали бюджет маблағларини тақсимловчиларга ажратиладиган маблағларнинг чекланган миқдорларини қайта кўриб чиқсин.

Қисқартирилаётган штат бирликлари ҳисобидан Адлия вазирлигининг Юридик хизматларнинг фаолиятини мувофиқлаштириш бошқармасига қўшимча 2 та бошқарув ходими штат бирликлари ажратилсин.

9. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Адлия вазирлиги ҳамда Давлат активларини бошқариш агентлиги 2021 йил 1 декабргача:

Марказларни, биринчи навбатда, давлат хизматлари марказларининг биноларига ёки бошқа бинога жойлаштирилишини таъминласин;

аниқ ҳисоб-китобларга мувофиқ Марказларни зарур компьютер ва нусха кўчириш техникаси, алоқа воситалари, дастурий воситалар, мебель ва бошқа жиҳозлар билан таъминлаш чораларини кўрсин. Бунда, заруратга кўра, тегишли биноларни таъмирлаш учун маҳаллий бюджетларнинг қўшимча манбалари ҳамда қонунчилик ҳужжатлари билан тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан маблағлар ажратилиши назарда тутилсин.

10. Адлия вазирлиги:

2021 йил 1 октябргача Марказларни малакали кадрлар билан, шу жумладан биринчи навбатда қисқартирилаётган штат бирликларида меҳнат фаолиятини юритиб келган ходимлар ҳисобидан ўз вақтида тўлдирилишини таъминлаш чораларини кўрсин;

2021 йил 1 декабргача Молия вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда мазкур қарордан келиб чиққан ҳолда ўзларининг харажатлар сметаси ва штатлар жадвалига ўзгартириш ва қўшимчалар киритсин.

11. Юридик хизмат кўрсатиш марказларини ташкил этиш ва уларнинг фаолият кўрсатишини таъминлаш бўйича «йўл харитаси» 5-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

12. Адлия вазирлиги бошқа манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига мазкур қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида таклифлар киритсин.

13. Мазкур қарор ижросини самарали ташкил этишга масъул ва шахсий жавобгар этиб адлия вазири Р.Қ. Давлетов, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари белгилансин.

Амалга оширилаётган чора-тадбирлар натижадорлиги юзасидан Ўзбекистон Республикаси Президентига 2021 йил 1 ноябрь ва 2022 йил 1 апрелга қадар ахборот берилсин.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2021 йил 29 июнь,

ПҚ-5168-сон

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 29 июндаги ПҚ-5168-сон қарорига
1-ИЛОВА

Давлат бюджетидан молиялаштириладиган давлат органлари ва ташкилотларининг туман (шаҳар) бўлинмаларида 2021 йил 1 октябрдан бошлаб қисқартирилаётган юридик хизматлар

ШТАТ БИРЛИКЛАРИ

Т/р	Давлат органи (ташкилоти) номи	Туман (шаҳар) бўлинмалари	Қисқартирилаётган штат бирликлари сони
1.	Молия вазирлиги	Молия бўлимлари	204
2.	Соғлиқни сақлаш вазирлиги	Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги бўлимлари	204
3.	Соғлиқни сақлаш вазирлиги	Тиббиёт бирлашмалари	194
4.	Халқ таълими вазирлиги	Халқ таълими бўлимлари	190
5.	Маданият вазирлиги	Маданият бўлимлари	160
6.	Мактабгача таълим вазирлиги	Мактабгача таълим бўлимлари	102
7.	Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари	Ободонлаштириш бошқармалари	62
8.	Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси	Давлат ўрмон хўжаликлари	54
9.	Наманган шаҳри, Марҳамат ва Қарши туманларидаги юридик хизмат кўрсатиш марказлари*	Юридик хизмат кўрсатиш марказлари	12
Жами:			1 182

* Ушбу марказлар эксперимент тариқасида Вазирлар Маҳкамасининг «Давлат органлари ва ташкилотларига юридик хизмат кўрсатиш марказлари фаолиятини эксперимент тариқасида ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2020 йил 17 сентябрдаги 561-сон қарори асосида ташкил этилган.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 29 июндаги ПҚ-5168-сон қарорига
2-ИЛОВА

Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармаларининг ҳузурида ташкил этилаётган юридик хизмат кўрсатиш марказлари

ШТАТ БИРЛИКЛАРИ

Т/р	Ҳудуд номи	Туманлар (шаҳарлар) сони	Марказларда жорий этиладиган штат бирликлари
Т/р	Ҳудуд номи	Туманлар (шаҳарлар) сони	Марказ бошлиғи	Бош юрисконсульт	Жами
1.	Қорақалпоғистон Республикаси	17	17	61	78
2.	Андижон вилояти	16	16	65	81
3.	Бухоро вилояти	13	13	48	61
4.	Жиззах вилояти	13	13	43	56
5.	Қашқадарё вилояти	15	15	62	77
6.	Навоий вилояти	11	11	47	58
7.	Наманган вилояти	12	12	66	78
8.	Самарқанд вилояти	16	16	72	88
9.	Сурхондарё вилояти	15	15	65	80
10.	Сирдарё вилояти	11	11	30	41
11.	Тошкент вилояти	22	22	87	109
12.	Фарғона вилояти	19	19	91	110
13.	Хоразм вилояти	13	13	55	68
14.	Тошкент шаҳри	12	12	59	71
Жами:		205	205	851	1 056

Изоҳ. Ўзбекистон Республикаси адлия вазири томонидан юридик хизмат кўрсатиш марказлари тузилмасига, заруратга кўра, ходимларнинг белгиланган умумий чекланган сони доирасида ўзгартиришлар киритилиши мумкин.

Олдинги таҳрирга қаранг.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 29 июндаги ПҚ-5168-сон қарорига
3-ИЛОВА

Юридик хизмат кўрсатиш марказлари томонидан юридик хизмат кўрсатиладиган давлат органларининг туман (шаҳар) бўлинмалари ва давлат ташкилотларининг

РЎЙХАТИ

Олдинги таҳрирга қаранг.

Т/р	Давлат органларининг туман (шаҳар) бўлинмалари ва давлат ташкилотлари номи
1.	Молия бўлими
2.	Халқ таълими бўлими
3.	Мактабгача таълим бўлими
4.	Маданият бўлими
5.	Тиббиёт бирлашмаси
6.	Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги бўлими
7.	Давлат ўрмон хўжалиги
8.	Бюджетдан ташқари пенсия жамғармаси бўлими
9.	Ободонлаштириш бошқармаси
10.	Ирригация бўлими
11.	Қурилиш бўлими
12.	Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бўлими
13.	Маҳалла ва нуронийларни қўллаб-қувватлаш бўлими
14.	Оила ва хотин-қизлар бўлими
15.	Аҳоли бандлигига кўмаклашиш маркази
16.	Давлат солиқ инспекцияси
17.	Қишлоқ хўжалиги бўлими
18.	Туризм ва маданий мерос бўлими
20.	Ёшлар ишлари агентлиги бўлими
Давлат ташкилотларининг номи
1.	Умумий ўрта таълим мактаблари, шу жумладан, алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун ихтисослаштирилган мактаблар ва мактаб-интернатлар
2.	Мактабгача таълим ташкилотлари, шу жумладан, кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотлари ҳамда қўшма турдаги мактабгача таълим ташкилотлари
3.	Кўп тармоқли марказий ва оилавий поликлиникалар
4.	Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги тизимидаги Кўп функционал инклюзив-ресурс маркази ва Кўп функционал инклюзив-ресурс мактаблари

Изоҳ: 2026 йил 1 январдан бошлаб «E-huquqshunos» электрон тизимидан давлат органлари ва ташкилотларининг:

юридик шахс мақомига эга бўлган туман (шаҳар) бўлинмалари — шартнома асосида;

юридик шахс мақомига эга бўлмаган туман (шаҳар) бўлинмалари — бепул фойдаланади.

(3-илова Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 27 апрелдаги ПФ-69-сонли Фармони таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.04.2026 й., 06/26/69/0420-сон)

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 29 июндаги ПҚ-5168-сон қарорига
4-ИЛОВА

Юридик хизмат кўрсатиш марказлари тўғрисида

НИЗОМ

1-боб. Умумий қоидалар

Олдинги таҳрирга қаранг.

1. Ушбу Низом Юридик хизмат кўрсатиш марказларининг (кейинги ўринларда — Марказлар) мақоми, асосий вазифалари ва функциялари, ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлиги, шунингдек фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилайди.

(1-банд Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 18 мартдаги ПҚ-173-сон қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.03.2022 й., 07/22/173/0226-сон — 2022 йил 1 августдан кучга киради)

2. Марказлар ушбу Низом талаблари асосида қонунчилик ҳужжатлари билан Марказлар томонидан юридик хизмат кўрсатилиши белгиланган давлат органлари ва ташкилотларига бепул, шунингдек шартнома асосида бошқа юридик шахсларга пуллик асосда (кейинги ўринларда — юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар) юридик хизмат кўрсатиш мақсадида ташкил этилади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

2¹. Етим болалар ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болалар ҳамда уларни фарзандликка ёки васийликка (ҳомийликка, патронатга) олган фуқароларга Марказлар томонидан бепул юридик хизмат кўрсатилади.

(2¹-банд Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 11 майдаги ПҚ-241-сон қарорига асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.05.2022 й., 07/22/241/0408-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

3. Марказлар туман (шаҳар) адлия бўлимлари тузилмаси ва бўйсунувида юридик шахс мақомига эга бўлмаган таркибий бўлинма тарзида фаолият юритади ва уларга ҳисобдор бўладилар.

(3-банд Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 18 мартдаги ПҚ-173-сон қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.03.2022 й., 07/22/173/0226-сон — 2022 йил 1 августдан кучга киради)

Олдинги таҳрирга қаранг.

4. Марказлар ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларига, Олий Мажлис палаталарининг қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишларига, Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишларига, адлия вазири, Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармалари (кейинги ўринларда — ҳудудий адлия органлари) раҳбарларининг буйруқлари, тегишли давлат органлари ва ташкилотларининг ҳужжатларига, шунингдек мазкур Низомга амал қилади.

(4-банд Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 18 мартдаги ПҚ-173-сон қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.03.2022 й., 07/22/173/0226-сон — 2022 йил 1 августдан кучга киради)

5. Марказларда унга раҳбарлик қиладиган Марказ бошлиғи ҳамда бош юрисконсульт штат бирликлари жорий этилади.

Марказларда олий юридик маълумотга эга бўлган ёки Тошкент давлат юридик университети ҳузуридаги Юридик кадрларни халқаро стандартлар бўйича профессионал ўқитиш марказида юридик мутахассислик бўйича қайта тайёрлаш курсларини тамомлаган ва белгиланган намунадаги дипломни олган шахс ишлаши мумкин.

Марказ бошлиғи лавозимига юридик мутахассислик бўйича камида икки йиллик иш стажига эга бўлган шахс тайинланади.

6. Белгиланган тартибда муомалага лаёқатсиз ёки муомала лаёқати чекланган деб топилган шахслар Марказ бошлиғи ёки бош юрисконсульт лавозимида ишлаши мумкин эмас.

7. Марказлар ҳамда Марказлар томонидан юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар ўртасида ўзаро ишни ташкил қилиш ушбу Низомга мувофиқ «E-huquqshunos» электрон тизими орқали амалга оширилади.

Зарур ҳолларда, Марказ ходими ўз фаолиятини тегишли ташкилот жойлашган бинода ҳам амалга ошириши мумкин. Бунда, ташкилот раҳбари марказ ходимига тегишли шарт-шароит яратиши лозим.

8. Марказлар фаолиятига раҳбарлик ва назорат қилиш ҳамда моддий-техник базасини мустаҳкамлаш ҳудудий адлия органлари томонидан амалга оширилади.

9. Марказлар бошлиқлари ҳудудий адлия органлари биринчи раҳбарларининг буйруғи билан Адлия вазирлиги билан келишилган ҳолда лавозимига тайинланади ва лавозимидан озод қилинади.

Марказларнинг бош юрисконсультлари ҳудудий адлия органлари биринчи раҳбарларининг буйруғи билан лавозимига тайинланади ва лавозимидан озод қилинади.

10. Марказлар ходимлари мақоми ва меҳнатга ҳақ тўлаш шартларига кўра тегишлича туман (шаҳар) адлия бўлимлари ходимларига тенглаштирилади, шунингдек, уларга адлия органлари ходимлари учун назарда тутилган мартаба даражалари ва узоқ йил хизмат қилганлиги учун устама ҳақ миқдорлари татбиқ этилади ҳамда бошқа қўшимча тўловлар қонунчиликда белгиланган тартибда тўланади.

11. Марказлар таъминоти учун харажатларни молиялаштириш тегишли маҳаллий бюджет маблағлари, адлия органлари ва муассасаларининг бюджетдан ташқари маблағлари, шунингдек, қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

12. Марказлар томонидан юридик хизмат кўрсатилиши белгиланган ташкилотлар томонидан Марказлар билан келишилмаган ҳолда қабул қилинган юридик тусдаги ҳужжатлар юридик кучга эга эмас ҳамда улар қабул қилинган пайтдан эътиборан ҳеч қандай ҳуқуқий оқибатларни келтириб чиқармайди, бундан маъмурий жавобгарлик ва маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги, фуқаролик процессуал, жиноят-процессуал, жиноят-ижроия, иқтисодий процессуал қонунчиликка мувофиқ қабул қилинадиган ҳужжатлар мустасно.

(12-банд Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 18 мартдаги ПҚ-173-сон қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.03.2022 й., 07/22/173/0226-сон — 2022 йил 1 августдан кучга киради)

2-боб. Марказларнинг асосий вазифалари ва функциялари

13. Қуйидагилар Марказларнинг асосий вазифалари ҳисобланади:

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг фаолиятини ҳуқуқий жиҳатдан таъминлаш;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларга сифатли ва малакали юридик ёрдам кўрсатиш;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар ходимларининг ҳуқуқий саводхонлиги ва ҳуқуқий маданиятини ошириш;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг мулкий ҳамда бошқа ҳуқуқ ва қонуний манфаатлари ўз вақтида, ҳар томонлама ва самарали ҳимоя қилинишини таъминлаш;

Олдинги таҳрирга қаранг.

(13-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 18 мартдаги ПҚ-173-сон қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.03.2022 й., 07/22/173/0226-сон — 2022 йил 1 августдан кучга киради)

14. Марказлар ўзига юкланган вазифаларга мувофиқ қуйидаги функцияларни амалга оширади:

1) юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг фаолиятини ҳуқуқий жиҳатдан таъминлашни ташкил этиш соҳасида:

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларда қонун бузилишларини, уларнинг сабаблари ва шарт-шароитларини бартараф этиш юзасидан таклифлар киритади, ушбу чора-тадбирларни амалга оширишда иштирок этади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар раҳбариятига тақдим қилинадиган буйруқлар, фармойишлар, шартномалар ва юридик тусдаги бошқа ҳужжатлар лойиҳаларини уларнинг қонунчиликка мувофиқлиги юзасидан ҳуқуқий экспертизадан ўтказади ҳамда улар бўйича эътироз ва таклифлар бўлмаса, виза қўяди. Бунда, лойиҳаларга Марказлар ходимлари томонидан тегишли ташкилотнинг бошқа раҳбар ўринбосарлари ва таркибий тузилмалари раҳбарлари (ходимлари) мазкур ҳужжатларни кўриб чиқиб имзолаганидан кейин виза қўйилади;

жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини амалга оширишга таъсир этадиган юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг қарорлари юзасидан юридик хулосалар беради;

мустақил равишда ёки юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг тегишли тузилмалари билан биргаликда юридик тусдаги ҳужжатлар лойиҳасини ишлаб чиқиш, уларга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек уларни ўз кучини йўқотган деб ҳисоблаш тўғрисида таклифлар тайёрлайди;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларда ҳуқуқни қўллаш амалиётини ўрганади, таҳлил қилади ва умумлаштиради, уни такомиллаштириш бўйича таклифлар тайёрлайди ва тегишли ташкилот раҳбариятига киритади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг тегишли тузилмалари билан биргаликда ташкилот ва уларнинг мансабдор шахслари фаолиятида қонунийликнинг бузилиши кўрсатилган аризалар ва шикоятларни кўриб чиқишда иштирок этади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларда бошқарув тизимини такомиллаштириш, ташкилотлар мансабдор шахсларининг ҳуқуқлари ва мажбуриятларини белгилаш бўйича таклифлар ишлаб чиқишда иштирок этади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларда меҳнат тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилишини таъминлашда, шу жумладан, меҳнат муносабатларини тартибга солувчи ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқишда, заруратга кўра, иштирок этади, ушбу ҳужжатлар лойиҳаларининг қонунчиликка мувофиқлигини текширади ва юридик хулоса беради;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар раҳбариятига ташкилот фаолиятида қонун устуворлиги ва қонунийликни таъминлаш аҳволи юзасидан ахборот тақдим этади;

зарурат бўлганда, юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар ходимларининг касаба уюшмалари ва бошқа вакиллик органларига ваколатларини амалга оширишда юридик ёрдам кўрсатади;

2) юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларга сифатли ва малакали юридик ёрдам кўрсатиш соҳасида:

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар ваколатига кирадиган масалалар бўйича идоравий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқади ёхуд ишлаб чиқишда иштирок этади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг идоравий ҳужжатлар ижросини назорат қилишда иштирок этади;

ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш ёки келишиш учун тақдим этилган идоравий ва юридик тусдаги бошқа ҳужжатлар лойиҳаларини мустақил ёки юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг тегишли тузилмалари билан биргаликда ҳуқуқий экспертизадан ўтказади, ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш натижасига кўра эътирози бўлса, уларнинг қонунчиликка, қонунчилик техникаси қоидаларига, ҳавола қилувчи нормалар қўлланилишининг асослилиги ва мақсадга мувофиқлиги, шунингдек уларда коррупцияга сабаб бўладиган омилларнинг мавжудлиги ёки мавжуд эмаслиги юзасидан юридик хулосалар тайёрлайди;

идоравий ва юридик тусдаги бошқа ҳужжатлар лойиҳалари бўйича эътироз ва таклифлар бўлмаса, уларга виза қўяди. Бунда, лойиҳаларга Марказлар ходимлари томонидан юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг раҳбар ўринбосарлари ва таркибий тузилмалари раҳбарлари (ходимлари) кўриб чиқиб имзолаганидан кейин виза қўйилади;

тизимли равишда юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг тегишли соҳа фаолиятидаги амалдаги норматив-ҳуқуқий ва бошқа идоравий ҳамда юридик тусдаги бошқа ҳужжатларнинг уларда коррупцияга сабаб бўладиган омилларни аниқлашга қаратилган таҳлилни ўтказади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар фаолияти соҳасида давлат бошқарувини такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқишда иштирок этади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар фондини тўлдириш, шу жумладан фондни ҳуқуқий нашрлар билан бутлаш чораларини кўриш бўйича тавсиялар беради, ташкилот раҳбариятига ҳуқуқий нашрларга обуна бўлиш ҳамда Интернетдаги ҳуқуқий мазмундаги веб-сайтлардан фойдаланиш ҳақида таклифлар киритади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар тизимига кирадиган тузилмаларнинг ҳуқуқий ишларига услубий ёрдам кўрсатади, фаолият йўналишлари бўйича тавсияномалар ва кўрсатмаларни ишлаб чиқади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар ходимларига ўз фаолияти йўналишлари бўйича қонунчилик ҳужжатларининг қўлланилиши масалаларида, шу жумладан ташкилотнинг жорий масалалари бўйича ҳуқуқий маслаҳатлар беради;

3) юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар ходимларининг ҳуқуқий саводхонлиги ва ҳуқуқий маданиятини ошириш соҳасида:

ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва суд органлари билан ҳамкорликда юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар ходимларининг ҳуқуқий маданиятини ошириш, уларга қабул қилинаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг мазмун ва аҳамиятини етказишда иштирок этади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар раҳбарияти учун қонунчилик масалалари бўйича таҳлилий материаллар тайёрлашга кўмаклашади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар ходимларининг ҳуқуқий билимларини ошириш тадбирларини ташкил этиш тўғрисида таклифлар киритади, ушбу тадбирларни ўтказишда иштирок этади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар фаолиятида ҳуқуқий тарғибот тадбирларини амалга оширади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларга ташкилот веб-сайтига жойлаштириш мақсадида қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг мазмун ва аҳамияти тўғрисида маълумотлар киритади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар ходимларининг мурожаатлари бўйича уларга ташкилот фаолиятига тегишли ҳуқуқий ҳужжатларни топишга кўмаклашади, зарур ҳолларда уларнинг қоидалари бўйича тушунтиришлар беради;

қонунчиликка киритилган ўзгартиришлар ҳақидаги маълумотларни, суд амалиётини, Адлия вазирлигининг ҳуқуқий ишларга тааллуқли кўрсатмаларини юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларга етказади;

4) юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг мулкий ҳамда бошқа ҳуқуқ ва қонуний манфаатлари ўз вақтида, ҳар томонлама ва самарали ҳимоя қилинишини таъминлаш соҳасида:

шартномавий-ҳуқуқий ва талабнома-даъво ишларини юритиш, суд процессларида қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда вакил сифатида иштирок этади, ташкилотнинг мулкий ва бошқа манфаатлари ишончли ҳимоя қилинишини таъминлайди;

давлат органлари ва бошқа ташкилотлар, шунингдек фуқаролар билан низолар вужудга келганда, мустақил ёки юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг масъул ходимлари билан биргаликда уларни судгача ҳал этиш чораларини кўради;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар томонидан шартномалар лойиҳаларини тайёрлаш ва тузиш ишларида иштирок этади, уларнинг қонунчиликка мувофиқлигини текширади ҳамда шартномалар лойиҳаларига, агар эътироз ва таклифлар бўлмаса, виза қўяди. Бунда, лойиҳаларга Марказлар томонидан давлат органининг раҳбар ўринбосарлари ва таркибий тузилмалари раҳбарлари (ходимлари)дан кейин виза қўйилади;

шартномаларни тузиш, бажариш, ўзгартириш ва бекор қилишнинг белгиланган тартибига риоя этилиши устидан мониторинг олиб боради;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар томонидан тузилган шартномаларни зарур даражада бажариш бўйича таклифлар киритади, шартномавий муносабатларни такомиллаштириш юзасидан таклифлар ишлаб чиқишда иштирок этади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича талабномалар тайёрлашда ва давлат органи ва ташкилотига нисбатан билдирилган талабномаларни кўриб чиқишда иштирок этади, ташкилотларда талабномалар билдириш ва уларни кўриб чиқиш тартибига риоя этилишини назорат қилади;

тегишли тузилмалар билан биргаликда юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг дебиторлик ва кредиторлик қарзлари аҳволини ўрганади, уларнинг миқдорини камайтириш чораларини кўришда иштирок этади;

шартномавий муносабатлардан келиб чиқадиган низолар юзасидан даъво ишларини олиб боришга кўмаклашади, қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ расмийлаштирилган ишончнома асосида суд процессларида иштирок этиш учун зарур бўлган материалларни ва ҳужжатларни тайёрлайди;

LexUZ шарҳи

Қаранг: Фуқаролик кодексининг 28-боби.

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг мулкий ва бошқа манфаатларини ҳуқуқий ҳимоя қилиш учун зарур бўлган ҳужжатларни тайёрлашда ҳамда белгиланган тартибда суд мажлисларида иштирок этади;

мулкни сақлаш масалалари бўйича ҳуқуқий тусдаги ҳужжатлар лойиҳаларининг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқлигини текширади ва уларни тайёрлашда иштирок этади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларда бошқа таркибий тузилмалар билан биргаликда мулкнинг талон-торож қилиниши, камомад ва асоссиз харажатларининг келиб чиқиши сабаблари ва шароитларини таҳлил қилади ҳамда уларни бартараф этиш чораларини кўришда иштирок этади, мулкнинг талон-торож қилиниши ва камомад ҳолатлари бўйича материалларни ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга юбориш учун расмийлаштиради;

моддий бойликлар ва пул маблағларини ҳисобдан чиқариш тўғрисидаги ҳужжатлар лойиҳалари, шунингдек қонун бузилишлари ва суиистеъмолликлар аниқланган текширувлар ва хатловдан ўтказиш далолатномалари бўйича юридик хулосалар беради;

Олдинги таҳрирга қаранг.

5) давлат органлари ва ташкилотлари томонидан қабул қилинаётган ҳужжатларнинг лойиҳаларидаги коррупциявий омилларни бартараф этишга кўмаклашиш соҳасида:

(14-банд 5-кичик бандининг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 18 мартдаги ПҚ-173-сон қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.03.2022 й., 07/22/173/0226-сон — 2022 йил 1 августдан кучга киради)

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларда коррупцияга қарши курашиш бўйича чора-тадбирларни амалга оширишга қаратилган ички идоравий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқади ёки ишлаб чиқилишида иштирок этади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар фаолиятига оид норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва ички идоравий ҳужжатларда аниқланган коррупциявий нормаларни бартараф қилиш бўйича таклифлар ишлаб чиқади;

ишлаб чиқиладиган коррупцияга қарши курашиш бўйича чора-тадбирлар лойиҳаларини Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мослиги, мақбуллиги ва долзарблиги нуқтаи назардан баҳолайди ва хулосалар беради;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар фаолиятида коррупциявий хавф-хатарларни баҳолайди ва уларнинг натижалари бўйича аниқланган хавф-хатарларни камайтириш юзасидан чора-тадбирлар режалари ишлаб чиқилишида иштирок этади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар ходимлари томонидан коррупциявий хавф-хатарлар ва ҳуқуқбузарликлар ҳақида келиб тушадиган мурожаатларни таҳлил қилади;

заруратга кўра юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар ходимларига нисбатан ўтказиладиган хизмат текширувларида қатнашади, коррупция фактлари юзасидан ўтказилган хизмат текширувлари натижалари ҳақидаги маълумотларни таҳлил қилади;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар ходимларига коррупцияга қарши курашиш масалалари бўйича тушунтириш ва тавсиялар беради;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар фаолиятидаги коррупциявий ҳолатларни ва хавф-хатарларни аниқлаш мақсадида аҳоли ва ходимлар орасида сўровлар ўтказади;

коррупцияга қарши курашишга оид талаб ва нормаларнинг бузилиши масалалари бўйича интизомий жавобгарликка тортилаётган шахсларга жазо чораларининг мутаносиблиги ва етарлилигини назорат қилади;

давлат органлари томонидан дам олиш ва байрам кунлари йиғилишларни ўтказиш амалиётини бекор қилиш, аҳоли билан бевосита ишловчи ходимларни йиғилишларга таклиф қилиш ва уларга хос бўлмаган вазифаларни юклаш ёки ташқи ишларга жалб этишни (хизмат кўрсатиш мақсадларидан ташқари) тақиқлаш чораларини кўради.

Марказлар қонунчилик ҳужжатлари ва Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг буйруғига мувофиқ бошқа функцияларни ҳам амалга оширади.

15. Марказларга ушбу Низомда ёки бошқа қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилмаган функциялар юклатилишига йўл қўйилмайди.

3-боб. Марказларнинг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлиги

16. Марказлар қуйидаги ҳуқуқларга эга:

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларга келиб тушаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни танишиш, хизматда фойдаланиш ва уларнинг тизимлаштирилган ҳисобини юритиш учун биринчи навбатда олиш;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар, шунингдек унинг мансабдор шахсларидан Марказлар зиммасига юкланган функцияларни бажариш учун зарур бўлган ҳужжатлар ва маълумотлар ҳамда бошқа зарур материалларни олиш;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар томонидан чақириладиган ҳуқуқий масалаларга тегишли йиғилишлар, кенгашлар ва мажлисларда иштирок этиш;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар сўровига кўра ёки тегишли таркибий тузилма раҳбарининг розилиги билан уларнинг ходимларини идоравий ва бошқа ҳужжатлар лойиҳаларини тайёрлаш учун, ҳуқуқий ишларни амалга ошириш билан боғлиқ бошқа тадбирларга жалб қилиш;

қонунчиликка зид бўлган, қонунчилик техникаси талабларига жавоб бермайдиган идоравий ва бошқа ҳужжатлар лойиҳаларини ижрочиларига пухта ишлаш учун қайтариш, ўз эътирозларини асослаган ҳолда, аниқланган камчиликларни бартараф этиш тўғрисида юридик хулосалар бериш, давлат органи ёки ташкилот раҳбарияти сўровига кўра ёки ўз ташаббуси билан давлат органи ёки ташкилотнинг таркибий тузилмалари билан биргаликда ушбу лойиҳаларнинг пухта ишланишида иштирок этиш;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларнинг таркибий тузилмаларида ташкилот ваколатига кирадиган масалалар бўйича қонунчилик ҳужжатларига риоя қилиниши масалаларини ўрганиш;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар, шунингдек унинг таркибий тузилмаларининг қонунчилик ҳужжатлари бажарилишини таъминламаётган ёхуд уларни бузаётган раҳбарлари ва ходимларини жавобгарликка тортиш ҳақида ташкилотнинг раҳбариятига таклифлар киритиш;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларда, шунингдек унинг таркибий тузилмаларида ёки ташкилотлар томонидан ўтказиладиган текширишлар, тафтишлар ва хатловларда, шунингдек уларнинг якунлари бўйича ҳужжатларни кўриб чиқишда иштирок этиш ҳамда аниқланган ҳуқуқбузарликлар юзасидан юридик хулосалар бериш.

Марказлар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

17. Марказлар ходимлари:

унга ушбу Низом ва бошқа қонунчилик ҳужжатлари билан юкланган функцияларни зарур даражада ва самарали бажариши;

юридик хизмат кўрсатиш жараёнида юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар ўртасида манфаатлар тўқнашувига йўл қўймаслиги;

юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларда, шунингдек унинг таркибий тузилмаларида қонун бузилиши ҳолатлари аниқланганлиги тўғрисида зудлик билан тўғридан-тўғри юқори турувчи органга ва бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга хабар бериши.

Марказлар ходими қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа мажбуриятларга ҳам эга бўлиши мумкин.

18. Марказлар ходимлари ўзи виза қўйган ҳужжатларнинг ва ўзи берган юридик хулосаларнинг қонунчиликка мувофиқлиги учун жавоб беради.

Марказлар ходимлари ўз мажбуриятлари ва функциялари бажарилмаганлиги ёки зарур даражада бажарилмаганлиги учун қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгарликка тортилади.

4-боб. Марказларнинг юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар билан ўзаро муносабати

19. Марказлар томонидан юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотларга «E-huquqshunos» электрон тизимидан фойдаланган ҳолда юридик хизматлар кўрсатилади.

20. Марказлар ходими томонидан шартномавий-ҳуқуқий ва талабнома-даъво ишларини юритиш, суд процессларида вакил сифатида иштирок этишда бир тараф сифатида адлия органлари қатнашадиган битим (шартнома) тузишда ёки суд процессида ёхуд бошқа низоли ҳолларда давлат органи ва ташкилотининг вакили сифатида Марказ ходими иштирок этишига йўл қўйилмайди.

Ушбу ҳолатда давлат органи ва ташкилоти белгиланган тартибда юқори турувчи ташкилот юридик хизмати ёки адвокат жалб этиши мумкин.

21. Юридик хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар ўртасида шартномавий ёки бошқа ҳуқуқий муносабатлар натижасида низоли ҳолатлар келиб чиққанда, Марказлар низоли ҳолатларни судгача ҳал қилиш чораларини кўради. Бунда, Марказлар низолашаётган ташкилотларнинг важларини ўрганиб низоли ҳолатни бартараф этиш бўйича ташкилотларга таклиф беради.

Марказ томонидан берилган таклифдан норози бўлган ташкилот низоли ҳолатни бартараф этиш учун ўзининг юқори турувчи органига ёки адвокатга мурожаат этади.

22. Давлат органи ва ташкилотидан келиб тушган юридик тусдаги ҳужжатлар Марказлар томонидан кўпи билан уч иш кунида кўриб чиқилади.

5-боб. Якунловчи қоидалар

23. Ушбу Низомга риоя этилишини назорат қилиш адлия органлари томонидан амалга оширилади.

Адлия органлари ўз ваколатлари доирасида ушбу Низом ва Марказлар фаолиятини тартибга солувчи бошқа қонунчилик ҳужжатлари талабларининг Марказлар ходимлари ва бошқа ташкилотларнинг мансабдор шахслари томонидан бузилишининг аниқланган ҳолатларини бартараф этишга, шунингдек айбдор шахсларни қонунчилик ҳужжатларида белгиланган жавобгарликка тортишга йўналтирилган чораларни кўради.

24. Ушбу Низом талабларини бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 29 июндаги ПҚ-5168-сон қарорига
5-ИЛОВА

Юридик хизмат кўрсатиш марказларини ташкил этиш ва уларнинг фаолият кўрсатишини таъминлаш бўйича

«ЙЎЛ ХАРИТАСИ»

Т/р	Чора-тадбирлар номи	Амалга ошириш механизми	Ижро муддати	Ижро учун масъуллар
1.	Юридик хизмат кўрсатиш марказларини қонун ҳужжатлари билан зиммасига юкланган вазифаларни юқори профессионал даражада амалга оширишга қодир бўлган малакали кадрлар билан ўз вақтида тўлдириш.	1. Марказларни малакали кадрлар билан, шу жумладан биринчи навбатда қисқартирилаётган штат бирликларида меҳнат фаолиятини юритиб келган ходимлар ҳисобидан ўз вақтида тўлдирилишини таъминлаш чораларини кўриш.	2021 йил август-сентябрь	Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги (Н. Хусанов)
		2. Юридик хизмат марказларига ишга қабул қилиш бўйича танлов ўтказиш.	2021 йил август-сентябрь
		3. Танловда ғолиб бўлган кадрлар билан меҳнат шартномасини тузиш.	2021 йил сентябрь-октябрь
2.	Давлат бюджетидан молиялаштириладиган туман (шаҳар) давлат органлари ва ташкилотларида юридик хизматлар штат бирликларини қисқартириш.	1. Штат бирликлари қисқартириладиган ходимларни меҳнатга оид қонунчиликка мувофиқ огоҳлантириш. 2. Меҳнат шартномаси бекор қилинадиган ходимларга қонун ҳужжатларига мувофиқ тўловларни амалга ошириш.	2021 йил сентябрь	Манфаатдор вазирлик ва идоралар, Молия вазирлиги (Т. Ишметов), Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги (Н. Хусанов)
3.	Давлат органлари ва ташкилотлари ҳамда Юридик хизмат кўрсатиш маркази ўртасида ҳужжатларни тезкор алмашиш чораларини кўриш.	Юридик хизмат кўрсатиладиган давлат органлари ва ташкилотларининг Юридик хизмат марказлари билан ўзаро ишни ташкил этиш мақсадида уларни «E-huquqshunos» ягона электрон тизимига улаш чораларини кўриш.	2021 йил август — октябрь	Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), манфаатдор вазирлик ва идоралар
4.	Юридик хизмат кўрсатиш марказлари томонидан юридик шахсларга пуллик юридик хизматлар кўрсатиш тартибини жорий қилиш.	1. Юридик шахсларга пуллик юридик хизматлар кўрсатиш тартибини белгиловчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш.	2021 йил октябрь	Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), Молия вазирлиги (Т. Ишметов), манфаатдор вазирлик ва идоралар
4.		2. Марказлар томонидан пуллик юридик хизматлар кўрсатиш учун зарур шарт-шароит яратилишини таъминлаш.	2021 йил ноябрь
5.	Юридик хизмат кўрсатиш марказлари фаолиятини жамоатчиликка етказиш бўйича кенг тарғибот тадбирларини ўтказиш.	1. Тарғибот тадбирлари режа-графигини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш.	2021 йил август	Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), МТРК (А. Хаджаев)
5.		2. Телевидениеда Марказлар фаолияти бўйича кўрсатувлар тайёрлаш ва эфирга узатиш, Марказлар фаолиятини ОАВ ҳамда ижтимоий тармоқларда кенг ёритиш.	2021 йил август — декабрь	Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), МТРК (А. Хаджаев)
6.	Юридик хизмат кўрсатиш марказларини жойлаштириш учун бино ва бошқа моддий-техника воситалари билан таъминлаш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш.	1. Республиканинг барча туманларида (шаҳарларида) бўш турган биноларни хатловдан ўтказиш ва аниқлаш. 2. Бўш турган биноларга Юридик хизмат кўрсатиш марказлари ходимларини жойлаштириш.	2021 йил сентябрь	Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, Тошкент шаҳар ва вилоятлар ҳокимликлари, Давлат активларини бошқариш агентлиги (А. Ортиқов), Адлия вазирлиги (Р. Давлетов)
7.	Юридик хизмат кўрсатиш марказларининг моддий-техника базасини шакллантириш, уларнинг самарали ишини ташкил қилиш учун зарур бўлган жиҳозлар ва техник воситаларни харид қилиш ва уларни сақлаш учун маблағлар ажратиш.	1. Зарур моддий-техника воситаларни харид қилишга буюртмаларни шакллантириш. 2. Моддий-техника воситаларини харид қилиш бўйича қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда харид қилиш тартиб-таомилларига мувофиқ шартнома тузиш. 3. Харид қилинган моддий-техника воситаларининг юридик хизмат кўрсатиш марказларига етказилишини таъминлаш.	2021 йил сентябрь	Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), Молия вазирлиги (Т. Ишметов), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари
8.	Юридик хизмат кўрсатиш марказлари томонидан хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар сонини ошириш.	1. Юридик хизмат кўрсатиш марказлари томонидан хизмат кўрсатиладиган ташкилотлар фаолиятини мониторинг қилиш орқали иш ҳажмини аниқлаш.	2021 йил сентябрь — декабрь	Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), манфаатдор вазирлик ва идоралар
8.		2. Юридик хизмат кўрсатиш марказлари томонидан иш ҳажмини ҳисобга олган ҳолда хизмат кўрсатадиган ташкилотлар сонини кўпайтириш масаласи бўйича таклиф киритиш.	2021 йил декабрь
9.	Давлат органлари ва ташкилотларига юридик хизмат кўрсатишни тартибга соладиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қайта кўриб чиқиш.	1. Давлат органлари ва ташкилотларига юридик хизмат кўрсатишни тартибга соладиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни хатловдан ўтказиш. 2. Хатлов натижаларига кўра, амалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида таклифлар ишлаб чиқиш. 3. Таклифларни манфаатдор вазирлик ва идоралар билан келишиш ҳамда жамоатчилик муҳокамасидан ўтказиш. 4. Таклифларни Вазирлар Маҳкамасига белгиланган тартибда киритиш.	2021 йил ноябрь	Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), манфаатдор вазирлик ва идоралар
10.	Давлат бюджетидан молиялаштириладиган туман (шаҳар) давлат органлари ва ташкилотларида юридик хизматлар штат бирликлари қисқартирилиши муносабати билан тегишли вазирлик ва идораларнинг харажатлар сметаси ва штатлар жадвалига ўзгартиришлар киритиш.	1. Ўзгартиришлар киритилган харажатлар сметаси ва штатлар жадвали лойиҳасини тайёрлаш.	2021 йил ноябрь	Молия вазирлиги (Т. Ишметов), манфаатдор вазирлик ва идоралар
10.		2. Харажатлар сметаси ва штатлар жадвали лойиҳасини молия органларида рўйхатдан ўтказиш ва белгиланган тартибда тасдиқлаш.	2021 йил декабрь
11.	Адлия вазирлигининг харажатлар сметаси ва штатлар жадвалига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш.	1. Вазирликнинг ўзгартириш ва қўшимчалар киритилган харажатлар сметаси ва штатлар жадвали лойиҳасини тайёрлаш.	2021 йил ноябрь	Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), Молия вазирлиги (Т. Ишметов)
11.		2. Харажатлар сметаси ва штатлар жадвали лойиҳасини Молия вазирлиги билан келишиш ва белгиланган тартибда тасдиқлаш.	2021 йил декабрь

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.06.2021 й., 07/21/5168/0623-сон; 18.03.2022 й., 07/22/173/0226-сон; 12.05.2022 й., 07/22/241/0408-сон; 03.12.2022 й., 06/22/258/1064-сон; 13.06.2023 й., 06/23/92/0366-сон; 17.09.2025 й., 07/25/286/0832-сон; 30.09.2025 й., 06/25/177/0880-сон; 28.04.2026 й., 06/26/69/0420-сон; 20.05.2026 й., 06/26/95/0508-сон)