1.02.00.00.00 Давлат бошқаруви асослари / 02.08.00.00 Иқтисодиёт, ижтимоий-маданий қурилиш соҳасидаги давлат бошқарувининг умумий масалалари / 02.08.01.00 Давлат дастурлари, концепциялар ва бошқалар]
[ТСЗ:
1.Давлат ва жамият қурилиши / Давлат дастурлари, концепциялари ва бошқалар]
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
2019-2023 йиллар даври учун Ўлчашлар бирлигини таъминлаш миллий тизимини ривожлантириш ва такомиллаштириш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Техник жиҳатдан тартибга солиш, стандартлаштириш, сертификатлаштириш ва метрология тизимларини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида« 2018 йил 12 декабрдаги ПҚ-4059-сон қарорини бажариш, шунингдек, Ўзбекистон Республикасида ўлчашлар бирлигини таъминлаш тизимини янада ривожлантириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Қуйидагилар:
2019 ― 2023 йиллар даври учун Ўлчашлар бирлигини таъминлаш миллий тизимини ривожлантириш ва такомиллаштириш концепцияси (кейинги ўринларда Концепция деб аталади) 1-иловага мувофиқ;
2019 ― 2023 йиллар даври учун Ўлчашлар бирлигини таъминлаш миллий тизимини ривожлантириш ва такомиллаштириш концепциясини амалга ошириш бўйича амалий чора-тадбирлар режаси (кейинги ўринларда Амалий чора-тадбирлар режаси деб аталади) 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Қуйидагилар концепциянинг асосий вазифалари этиб белгилансин:
Халқаро қонунчилик метрология ташкилотининг кўрсатма ва тавсияларини ҳамда бошқа халқаро талабларни ҳисобга олган ҳолда, Ўлчашлар бирлигини таъминлаш миллий тизимининг комплекс ҳуқуқий тартибга солинишини таъминлаш;
метрологик фаолият субъектларининг функционал вазифалари ва масъулият соҳаларини аниқ чегаралаган ҳолда, Ўлчашлар бирлигини таъминлаш миллий тизимининг тузилмасини такомиллаштириш;
Ўзбекистон Республикаси эталон базасини ривожлантириш, давлат метрология хизматлари органларининг лабораторияларини айниқса, республика ҳудудларида модернизация қилиш ҳисобига иқтисодиёт тармоқларини ривожлантириш устувор йўналишларининг метрологик таъминот даражасини ошириш;
ўлчаш воситаларини калибрлаш тизимини ривожлантириш ва такомиллаштириш орқали маҳаллий маҳсулот сифатини ва рақобатбардошликни ошириш учун шароит яратиш;
халқаро ва минтақавий метрология ташкилотлари билан метрология бўйича ўзаро самарали ҳамкорлик механизмларини ривожлантириш ва кенгайтириш, Ўзбекистон Республикасининг халқаро иқтисодиётга ва ўлчашлар бирлигини таъминлаш халқаро тизимларига тенг ҳуқуқли шерик сифатида интеграциялашувига кўмаклашиш;
кадрлар тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш бўйича самарали тизим шакллантириш, ўлчашлар бирлигини таъминлаш соҳасида илмий фаолиятни ривожлантириш;
метрология соҳасида ахборот технологияларининг қўлланишини кенгайтириш ҳамда ўлчашлар бирлигини таъминлаш тизимининг ишлашини, шу жумладан бажарилаётган ишлар ва хизматларни ахборотлаштириш ҳамда автоматлаштириш даражасини ошириш.
3. Вазирликлар, идоралар ва бошқа ташкилотлар белгиланган тартибда «Ўзстандарт» агентлигига тасдиқланган Концепция ва Амалий чора-тадбирлар режасида назарда тутилган тадбирларни амалга оширишга ёрдам кўрсатсин.
4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг Ёқилғи-энергетика соҳаси ва саноатнинг базавий тармоқларини ривожлантириш масалалари котибиятига ва «Ўзстандарт» агентлиги бош директори Д.Н. Саттаров зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2019 йил 28 май,
440-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 28 майдаги 440-сон қарорига 1-ИЛОВА
2019 ― 2023 йиллар даври учун ўлчашлар бирлигини таъминлаш миллий тизимини ривожлантириш ва такомиллаштириш
КОНЦЕПЦИЯСИ
Тараққиётнинг бугунги босқичида маҳсулот сифати, хавфсизлиги ва рақобатбардошлиги иқтисодиёт тармоқларини жадал ва барқарор ривожлантириш, ишлаб чиқаришнинг рентабеллиги ва самарадорлигини оширишнинг муҳим омилига айланмоқда.
Иқтисодиётнинг турли тармоқларида ва давлат бошқарувида қўлланадиган ўлчаш натижаларининг аниқлиги, холислиги, ишончлилиги ва солиштирилувчанлигини таъминламасдан, қайд этилган мақсадларга эришиб бўлмайди.
Ишлаб чиқаришни модернизациялаш, техник ва технологик жиҳатдан янгилаш бўйича лойиҳаларни амалга ошириш доирасида республика корхоналари томонидан технологик жараёнга замонавий ускуналарни, шу жумладан ишлаб чиқарилаётган маҳсулотнинг сифат ва миқдор кўрсаткичларини назорат қиладиган ўлчаш приборларини жорий этиш бўйича ишлар бажарилмоқда.
Республикада ўлчаш техникаси миқдори ва янги турларининг кўпайиши тенденциясини ҳисобга олган ҳолда, метрологик фаолият ва унинг инфратузилмасининг такомиллашиши доимий равишда Ўзбекистондаги иқтисодий ўзгаришларга ва маҳаллий ишлаб чиқариш, айниқса, кичик бизнес корхоналарини ва хусусий тадбиркорликни энг қулай ривожлантириш шароитларига мос бўлиши керак.
Ўзбекистон Республикасида ўлчашлар бирлигини таъминлаш соҳасида аниқ мақсадга йўналтирилган комплекс чора-тадбирлар изчил амалга оширилмоқда, зарур метрологик инфратузилма яратилган. Қонун ҳужжатларига мувофиқ ягона давлат сиёсатини амалга оширадиган ва ўлчашлар бирлигини таъминлаш бўйича фаолиятни мувофиқлаштирадиган миллий метрология органи — Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги раҳбарлик қиладиган давлат метрология хизмати фаолият юритмоқда.
(бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 11 мартдаги 114-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.03.2022 й., 09/22/114/0209-сон)
Шу билан бирга, ўлчашлар бирлигини таъминлаш тизимини янада такомиллаштириш бўйича вазифаларнинг самарали ҳал этилишига тўсқинлик қилаётган алоҳида муаммоли масалалар ва салбий ҳодисалар сақланиб қолмоқда. Хусусан:
ўлчашлар бирлигини таъминлаш соҳасидаги қонун ҳужжатларини халқаро талаблар билан уйғунлаштириш масалалари ҳали тўлиқ ҳал этилмаган;
ўлчаш воситалари тавсифларини баҳолаш тариботларининг қонунийлигини таъминлаш, шунингдек, уларни муомалага киритишда ҳам, улардан фойдаланиш жараёнида ҳам, давлат томонидан тартибга солинадиган соҳада уларнинг яроқлилигини тасдиқлаш масалаларининг ҳуқуқий тартибга солинишини қўшимча такомиллаштириш зарурати мавжуд;
республиканинг мавжуд эталонлар базаси алоҳида ўлчаш турлари бўйича юқори аниқликдаги приборларни метрологик текширув билан тўлиқ қамраб олишга имконини бермайди, бу эса уларни хорижий метрологик институтларга олиб чиқиш заруратини юзага келтиради;
ўлчашлар бирлигини таъминлаш давлат тизимининг ишлаш жараёнида вазифаларни сифатли бажаришга қодир бўлган малакали метролог-мутахассислар етишмаслиги кузатилади;
қўлланаётган ўлчаш воситалари паркининг тузилмаси ва ҳажмини мониторинг ва таҳлил қилиш ягона тизими мавжуд эмаслиги жиддий муаммо ҳисобланади, бу эса ўз навбатида, давлат ва жамиятнинг ўлчашларга бўлган эҳтиёжларини тадқиқ этиш ва прогноз қилиш механизми ва методологиясини ишлаб чиқиш имконини бермайди.
Замонавий жамиятда кўпгина фаолият соҳаларида миллий ва халқаро эҳтиёжлар бир-бирига яқинлашади ва шунинг учун метрология ва метрологик фаолият соҳасидаги миллий сиёсат ҳамда мамлакат иқтисодиёти хорижий инвестициялар жалб қилиниши учун энг қулай шароитлар яратилишини таъминлайдиган ва савдода тўсиқлар юзага келтиришига йўл қўймайдиган даражада ривожланиши керак.
Шу мақсадда ҳар бир мамлакат ўзида ўлчашлар бирлигини таъминлаш бўйича ишларни бажариш қоидаларини мужассам этган, шунингдек, объектлар, ўз ваколатлари доирасида ўлчашлар бирлигини таъминлаш соҳасидаги ишларни амалга оширувчи давлат бошқаруви органлари ва юридик шахсларни ифода этадиган ўлчашлар бирлигини таъминлаш миллий тизимига эга бўлиши керак.
Шу муносабати билан ҳозирги пайтда фуқароларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини, Ўзбекистоннинг ўрнатилган ҳуқуқ тартиби ва иқтисодиётини нотўғри ўлчаш натижаларининг салбий оқибатларидан ҳимоя қилиш бир томондан, ўлчашлар бирлигини таъминлаш миллий тизимининг кейинги йўналишларини белгилаш, иккинчи томондан эса — мамлакатда метрологик инфратузилмани ва унинг ишлаш принципларини такомиллаштириш заруратини белгилайди.
Юқорида санаб ўтилганларнинг барчаси хорижий мамлакатларнинг ўлчашлар бирлигини таъминлаш миллий тизимларини яратиш тажрибасини ҳисобга олган ҳолда, Халқаро қонунчилик метрология ташкилотининг кўрсатмалари ва тавсияларига мувофиқ 2019 ― 2023 йиллар даври учун ўлчашлар бирлигини таъминлаш миллий тизимини ривожлантириш ва такомиллаштириш концепцияси (кейинги ўринларда Концепция деб аталади) ишлаб чиқиш заруратини келтириб чиқарди.
иқтисодиётнинг турли тармоқларида қўлланадиган ўлчаш натижаларининг аниқлиги, холислиги, ишончлилиги ва солиштирилувчанлигини ошириш йўли билан кенг ишлаб чиқариш кооперациясини, юқори технологик маҳсулот параметрларининг мувофиқлиги баҳоланишини таъминлаш;
метрологик фаолиятнинг илмий, техник, норматив ва ташкилий асосларини қўллаб-қувватлаш ва ривожлантириш, республикада ўтказилган ўлчаш ва синаш натижаларининг халқаро даражада тан олинишига эришиш;
фуқаролар соғлиги ва ҳаётини ҳимоя қилиш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, миллий товар ва хизматларнинг сифати, хавфсизлиги ва рақобатбардошлигини таъминлаш мақсадида фойдаланиладиган ўлчаш натижаларини олишда фуқаролар, давлат ва жамият эҳтиёжларини тўлиқ қондириш;
давлат метрология хизматлари органларининг салоҳиятини кучайтириш, Концепция вазифаларини амалга ошириш ва метрологик хизматлар кўрсатиш сифатини яхшилаш учун уларнинг ўрни ва масъулиятини ошириш.
2. Қуйидагилар Концепциянинг асосий вазифалари ҳисобланади:
МОЗМ кўрсатма ва тавсияларини ҳамда бошқа халқаро талабларни ҳисобга олган ҳолда, Ўлчашлар бирлигини таъминлаш миллий тизимининг комплекс ҳуқуқий тартибга солинишини таъминлаш;
метрологик фаолият субъектларининг функционал вазифалари ва масъулият соҳаларини аниқ чегаралаган ҳолда, Ўлчашлар бирлигини таъминлаш миллий тизимининг тузилмасини такомиллаштириш;
Ўзбекистон Республикаси эталонлар базасини ривожлантириш, давлат метрология хизматлари органларининг лабораторияларини айниқса республика ҳудудларида модернизациялаш ҳисобига иқтисодиёт тармоқларини ривожлантириш устувор йўналишларининг метрологик таъминот даражасини ошириш;
ўлчаш воситаларини калибрлаш тизимини ривожлантириш ва такомиллаштириш орқали маҳаллий маҳсулот сифатини ошириш ва рақобатбардошликни ошириш учун шароит яратиш;
халқаро ва минтақавий метрология ташкилотлари билан ўзаро самарали ҳамкорлик қилиш ва уни кенгайтириш механизмларини ривожлантириш, Ўзбекистон Республикасининг халқаро иқтисодиётга ва ўлчашлар бирлигини таъминлаш халқаро тизимига тенг ҳуқуқли ҳамкор сифатида интеграциялашувига кўмаклашиш;
кадрлар тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш бўйича самарали тизим шакллантириш, ўлчашлар бирлигини таъминлаш соҳасида илмий фаолиятни ривожлантириш;
метрология соҳасида ахборот технологияларининг қўлланишини кенгайтириш ҳамда ўлчашлар бирлигини таъминлаш тизимининг ишлашида, шу жумладан бажарилаётган ишлар ва хизматларни ахборотлаштириш ва автоматлаштириш даражасини ошириш.
2-боб. Ўлчашлар бирлигини таъминлаш миллий тизимини янада ривожлантиришнинг асосий йўналишлари
1-§. Қонун ҳужжатларини такомиллаштириш
3. Ўлчашлар бирлигини таъминлаш тизимининг норматив базасини миллий иқтисодиётни ривожлантириш устувор вазифаларига мувофиқ такомиллаштириш, уларни халқаро талаблар билан уйғунлаштиришни таъминлаш.
4. Метрология бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни хатловдан ўтказиш ва зарур бўлса, метрологик фаолиятнинг замонавий ривожланиш йўлларини ҳисобга олган ҳолда уларни қайта кўриб чиқиш.
5. Республикада ўлчашлар бирлигини таъминлаш масалаларини тартибга соладиган халқаро, давлатлараро, минтақавий стандартлар ва хорижий мамлакатларнинг стандартларини қабул қилиш ва қўллаш ҳуқуқий механизмларини такомиллаштириш.
6. Хизматларни амалга ошириш ягона тартибини белгилаш қисмида метрологик ишлар ва хизматларни ўтказишга қўйиладиган барча учун мажбурий бўлган талабларни, ишлаб чиқилаётган ҳужжатларга, ишларга ҳақ тўланишига, уларни бажариш муддатларига, масъул ижрочиларга, шунингдек, метрологик текширув натижаларининг расмийлаштирилишига ва Ўзбекистон Республикаси ўлчашлар бирлигини таъминлаш тизимидаги терминологиянинг бир хил қўлланишига қўйиладиган умумий ва махсус талабларни ўрнатиш бўйича масалаларни ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солиш.
7. Хорижий давлатлар тажрибасини ўрганиш ва қиёсий баҳолаш асосида республикада ўрамларга қадоқланган товарларни метрологик текширув ва назоратдан ўтказиш бўйича ҳуқуқий асосларни шакллантириш.
8. Давлат метрология хизматига кирмайдиган юридик шахсларнинг техник базаси асосида ўлчаш воситаларининг метрологик текширувини амалга ошириш ҳуқуқий масалаларини тартибга солиш.
2-§. Ўзбекистон Республикаси давлат метрология хизмати тузилмасини такомиллаштириш
9. Инновацион ғоялар, ишланмалар ва технологиялардан кенг фойдаланишга асосланган замонавий бошқарув шаклларини жорий этиш йўли билан Ўзбекистон Республикаси давлат метрология хизмати тузилмасини такомиллаштириш, шунингдек уларнинг метрология соҳасидаги функционал вазифаларини чегаралаш.
10. Халқаро стандартлар асосида замонавий менежмент ва метрологик хизматлар сифатини бошқариш тизимларини, шунингдек, метрология бўйича хизматлар сифатидан мамнунликни баҳолаш механизмларини жорий этиш.
11. Ўлчашлар бирлигини таъминлаш миллий тизимида Ўзбекистон вақт шкаласини юритиш ишларини амалга оширадиган вақт ва частота хизматини, физик константалар ҳамда модда ва материалларнинг хоссалари ҳақида стандарт ахборотли маълумотлар хизматини, шунингдек, путур етказмайдиган текширув хизматини ташкил этиш.
12. Маҳаллий ишлаб чиқариш имкониятларини ҳисобга олган ҳолда, республика саноатининг метрологик текширувини таъминлаш учун стандарт намуналар тайёрлаш, эталонлар ва энг юқори аниқликдаги ўлчаш воситаларини яратиш усул ва воситаларини тадқиқ қилишга йўналтирилган илмий-техник лойиҳалар ишлаб чиқилишини ташкил этиш ишларини фаоллаштириш йўли билан Миллий метрология институтининг фаолиятини такомиллаштириш.
13. Устувор вазифаларни, илмий-техник сиёсатни шакллантириш ва метрология бўйича ишларни мувофиқлаштириш, Ўзбекистон иқтисодиёт тармоқлари метрологик таъминотининг қонунчилик ва амалий масалаларини кўриб чиқиш ва улар бўйича асосланган қарорлар қабул қилиш соҳасида таклифлар ишлаб чиқиш.
14. Давлат ва жамиятнинг ўлчашларга бўлган эҳтиёжларини тадқиқ қилиш ва прогноз қилиш механизми ва методологиясини ишлаб чиққан ҳолда, қўлланаётган ўлчаш воситалари паркининг тузилмаси ва ҳажмини мониторинг ва таҳлил қилиш тизимини яратиш.
15. Ишлаб чиқариш метрологик таъминоти масалалари бўйича аутсорсинг хизматларини ташкил этиш орқали штатида метролог лавозими кўзда тутилмаган кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик вакилларига ёрдам кўрсатиш, техник паркини жиҳозлаш ва замонавийлаштириш бўйича маслаҳатлар тақдим этиш.
3-§. Техник базани такомиллаштириш ва замонавийлаштириш
16. Халқаро эталонлар даражасига кузатилувчанликни таъминлаш учун ўлчам бирликларини узатиш мақсадида мавжуд эталонлар базасини таҳлил қилиш, ўлчаш турлари бўйича эҳтиёжларни ўрганиш ва республика саноатини ривожлантириш истиқболларининг мониторингини ўтказиш.
17. Эталонлар сони ва ўрта ёшини саноати ривожланган мамлакатларнинг мос қийматигача етказиш, энг юқори аниқликдаги ўлчаш воситалари паркини юқори технологик жиҳатдан янгилаш, шунингдек, модда ва материаллар таркиби ва хоссаларининг стандарт намуналари миқдорини ошириш.
18. Миллий эталонлар, миллий метрология институтлари томонидан бериладиган калибрлаш ва ўлчаш сертификатларининг ўзаро эътироф этилиши тўғрисидаги келишув доирасида ўзаро тан олинишини таъминлайдиган CIPM MRA эталонлар тизимини яратиш.
19. 2019 ― 2022 йиллар даври учун эталонлар ва энг юқори аниқликдаги ўлчаш воситаларини харид қилиш дастурининг сифатли ва ўз вақтида амалга оширилишини таъминлаш.
20. Ўлчаш имкониятларини кенгайтириш ва барча йўналишлар бўйича республика корхоналарининг эҳтиёжларини метрологик текширув билан тўлиқ қамраб олинишини таъминлаш учун замонавий ўлчаш ускуналари паркини шакллантириш, шунингдек, республиканинг барча ҳудудларида ўлчаш лабораторияларининг кенг тарқалган тармоғини яратиш, шу жумладан давлат-хусусий шериклик шартларида.
21. Инвестиция сиёсатини шакллантиришда иштирок этиш, ўлчашлар бирлигини таъминлаш соҳасига инвестициялар, энг аввало, тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар жалб қилинишини таъминлаш, шунингдек, метрологияни ривожлантириш билан боғлиқ инвестицион лойиҳалар ишлаб чиқиш ва уларни амалга ошириш фаолиятини мувофиқлаштиришни амалга ошириш.
22. Муҳим иқтисодиёт йўналишларининг (энергетика, транспорт, машинасозлик, экология, тиббиёт ва бошқ.) ўлчашларга бўлган эҳтиёжлари қондирилишини таъминлаган ҳолда, уларга метрологик хизматлар кўрсатиш даражасини ошириш.
4-§. Ўлчаш воситаларини калибрлаш тизимини такомиллаштириш
23. Метрологик кузатилувчанлик ва халқаро даражада тан олиниш масалаларини тартибга солишга ёрдам берадиган, Ўзбекистон Республикасининг ўлчаш воситаларини калибрлаш миллий тизимини яратиш.
24. Калибрлаш ўтказиш бўйича халқаро стандартлар, қўлланмалар ва тавсияларни, уларни бевосита қўллаш йўли билан жорий этиш, шунингдек, ўлчаш техникаси соҳасидаги энг илғор ютуқлар асосида калибрлаш усулиятларини (усулларини), вақт ва маблағлар сарфини камайтириш мақсадида ўлчашларни автоматлаштириш ва ахборотлаштириш усулларини такомиллаштириш.
25. Маҳсулотни янада юқорироқ аниқлик билан ишлаб чиқаришга ёрдам берадиган, янада аниқ ва сифатли ўлчашларни таъминлаш учун алоҳида олинган йўналишларда қиёслаш ишларини бажаришдан калибрлаш ўтказишга босқичма-босқич ўтиш бўйича тегишли чоралар кўриш.
26. Ўзбекистон Республикасининг Халқаро ўлчов ва тарозилар бюросининг базасида тақдим этилган ўлчаш ва калибрлаш имкониятлари сонини кўпайтириш учун эталонлар ва энг юқори аниқликдаги ўлчаш воситаларини халқаро қиёслашда иштирок этиш.
27. Халқаро қиёслаш доирасида ёки бошқа мамлакатларнинг метрология ташкилотларида бажариладиган, катталик бирликлари эталонларини солиштириш, калибрлаш натижаларини тан олиш механизмини яратиш.
28. Маҳсулотни сертификатлаштириш ва сифат менежменти тизимида маҳсулот сифати ва рақобатбардошлигини таъминлашнинг муҳим шарти сифатида ўлчаш воситаларини калибрлашни ривожлантиришни рағбатлантириш.
29. Оддий фойдаланувчилар ва лабораторияларнинг калибрлаш хизматларига бўлган эҳтиёжларини, замонавий ускуналар билан жиҳозлаш ва калибрлашни ташкил этиш ва ўтказишга замонавий ёндашувни жорий этиш заруратини ўрганиш.
30. Калибрлаш ўтказилиши тавсия этилган ўлчаш воситаларининг рўйхатини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш.
5-§. Халқаро ва минтақавий ҳамкорликни ривожлантириш
33. Халқаро ва минтақавий метрология ташкилотларининг техник қўмиталаридаги фаолиятни фаоллаштириш йўли билан миллий ўлчаш эталонларини ва ўлчаш натижаларини тан олиш мақсадида шу ташкилотлар ишида Ўзбекистон Республикасининг иштирок этишини жадаллаштириш, шунингдек, етакчи метрология ташкилотлари билан ўзаро ҳамкорликни кенгайтириш.
34. Маҳаллий саноат соҳасига инновацион технологиялар ва ғояларни ўтказиш учун метрология соҳасида халқаро ҳамкорликни такомиллаштириш, саноати ривожланган мамлакатларнинг етакчи метрология лабораториялари билан ўзаро ҳамкорликни кенгайтириш.
35. МОЗМда Ўзбекистон Республикасининг фаоллигини ошириш, Давлат метрология муассасаларининг Евроосиё ҳамкорлиги (КООМЕТ) лойиҳаларида устувор соҳалар бўйича фаолиятни фаоллаштириш.
36. МДҲ Стандартлаштириш, метрология ва сертификатлаштириш давлатлараро кенгаши Илмий-техник комиссиясининг (НТКМетр) асос бўлувчи норматив ҳужжатларни ишлаб чиқиш ва қайта кўриб чиқиш, модда ва материаллар таркиби ва хоссаларининг давлатлараро стандарт намуналарини яратиш ва уларни қўллаш бўйича дастурини, шунингдек, стандартлаштириш, метрология ва мувофиқликни баҳолаш бўйича бошқа дастурларини амалга оширишда иштирок этиш.
6-§. Метролог-мутахассисларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакаларини ошириш бўйича самарали тизим шакллантириш
38. Ўлчашлар бирлигини таъминлаш тизимининг яқин ва узоқ келажакда метролог-мутахассисларга бўлган эҳтиёжларини мониторинг қилиш ва аниқлаш.
39. Яқин келажакда ёш кадрларнинг мунтазам равишда малака оширишини, уларнинг лаёқатлилигини оширишни рағбатлантиришни таъминлайдиган комплекс тизим ишлаб чиқиш.
40. Фаолияти ўлчашларни бажариш ёки ўлчаш ахборотидан фойдаланишни кўзда тутадиган мутахассислар учун уларни метрология асослари соҳасидаги замонавий билимлар билан таъминлаш мақсадида асосий касб-ҳунар таълими ва қўшимча касб-ҳунар дастурларининг вақти-вақти билан актуаллаштирилишини ташкил этиш.
41. Хорижий мамлакатларнинг етакчи метрология институтларида кадрларни ўқитиш ва малакаларини ошириш йўли билан метрология, шунингдек эталонларни сақлаш, ўрганиш ва имкониятларини ривожлантириш соҳасида кадрлар тайёрлаш.
42. Метрология соҳасида давлат эталонларини сақловчи илмий ходим, эталонлар сақловчиси, калибрлаш бўйича мутахассис ва қиёсловчилар каби мутахассислар градациясини ўрнатиш.
43. Давлат метрология хизмати органларининг республика илмий муассасалари билан узлуксиз ўзаро ҳамкорлигини таъминлаш йўли билан метрология соҳасида юқори малакали илмий кадрлар контингентини шакллантириш ва тайёрлаш, шунингдек, илмий ишлар ўтказиш учун техник ва услубий асослар яратиш.
7-§. Ўлчашлар бирлигини таъминлаш тизимининг ишлашини ахборотлаштириш ва автоматлаштириш даражасини ошириш
44. Ахборот таркиби, уни олиш муддатларига қўйиладиган талабларни баҳолаган ҳолда, саноат корхоналари ва ижтимоий соҳа муассасаларининг метрологик фаолият соҳасига оид ахборотга бўлган ҳақиқий эҳтиёжларини таҳлил қилиш.
45. Иш ва бошқарув жараёнларини автоматлаштириш, интеграциялашган ахборот тизимларини, идоралараро маълумот узатиш ва алмашиш тармоқларини жорий этиш ва улардан фойдаланиш самарадорлигини, давлат ахборот ресурсларининг интеграциясини, шу жумладан электрон давлат хизматлари тақдим этилишини ошириш.
46. Ўлчашлар бирлигини таъминлаш ахборот фондининг унда мавжуд бўлган ахборотга ишлов бериш ва уни тақдим этиш бўйича ахборот ва таҳлилий имкониятларини кенгайтириш.
47. Манфаатдор шахсларни кейинчалик хабардор қилган ҳолда, Ўзбекистон Республикасида ўлчаш воситаларининг миқдори ва ҳолатини ҳисобга олиш учун мўлжалланган, давлат метрология хизматининг ўзаро боғланган ахборот ресурслари комплексини ифодалайдиган ўлчашлар бирлигини таъминлаш соҳасидаги ягона ахборот тизими ва маълумотлар базасини шакллантириш.
48. Иш жараёнини оптималлаштириш, шунингдек, ўлчашлар бирлигини таъминлаш соҳасида хизматлар кўрсатиш вақти ва маблағларини камайтириш мақсадида ахборотлаштириш ва масофадан эркин фойдаланиш механизмини ишлаб чиқиш.
49. Ахборот-коммуникация технологиялари метрология хизматлари ишининг кўрсаткичларини мониторинг қилиш асосий механизми сифатида фойдаланиш.
3-боб. Концепциянинг амалга ошишидан кутилаётган натижалар
50. Концепциянинг амалга оширилиши:
Ўзбекистон Республикасининг Бутун жаҳон савдо ташкилоти (ЖСТ)га қўшилиши бўйича бажарилаётган ишларни ҳисобга олган ҳолда, халқаро бозорда Ўзбекистон маҳсулоти ва хизматларининг рақобатбардошлиги ошишига, маҳаллий ишлаб чиқарувчилар ва истеъмолчиларни ҳимоя қилишга;
ўлчаш натижаларининг ЎВ бирликларига кузатилувчанлигини таъминлашга, маҳаллий маҳсулотни чет элга етказиб беришда ўлчаш ва синаш натижаларининг тан олинишига;
саноат тармоқларида фойдаланиладиган юқори аниқликдаги приборларнинг метрологик текширув билан тўлиқ қамраб олинишига ва маҳаллий корхоналарнинг хорижий метрология институтларига тобелигини камайтиришга;
савдода техник тўсиқларни бартараф этишга, шунингдек ҳар йили давлатлараро, халқаро ва хорижий мамлакатларнинг миллий эталонлари билан солиштириш;
мамлакат иқтисодиётининг етакчи тармоқлари, ижтимоий соҳалари, фан ва мудофаасининг, биринчи навбатда, қонун билан тартибга солинадиган соҳаларида ўлчашлар бирлигини таъминлаш бўйича давлат функцияларини бажариш бўйича эҳтиёжларини қоплашга кўмаклашади.
4-боб. Якуний қоида
51. Натижаларга эришиш даражаси ва уларнинг самарадорлиги мақсадли кўрсаткичлари иловада тақдим этилган Концепцияда кўзда тутилган чора-тадбирлар амалга оширилишининг доимий мониторинги асосида баҳоланади.
Ўлчашлар бирлилигини таъминлаш миллий тизимини ривожлантириш мақсадида бажарилаётган илмий тадқиқот ишларининг сони
бир.
1
2
3
5
6
7
10.
Ўлчашлар бирлилигини таъминлаш соҳасида давлат стандартларини ишлаб чиқиш
бир.
164
178
183
191
202
207
11.
Ишлаб чиқилган (янги ўзлаштирилган) калибрлаш усулларининг сони
бир.
40
69
102
137
174
211
Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 28 майдаги 440-сон қарорига 2-ИЛОВА
2019 ― 2023 йиллар даври учун ўлчашлар бирлигини таъминлаш миллий тизимини ривожлантириш ва такомиллаштириш концепциясини амалга ошириш бўйича чора-тадбирлар
I. Ўлчашлар бирлилигини таъминлаш миллий тизимининг ҳуқуқий базасини халқаро нормалар билан такомиллаштириш
1.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Республикада метрология хизматлари кўрсатишни такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарори лойиҳасини ишлаб чиқиш ва киритиш.
Вазирлар Маҳкамасининг Қарори
2019 й. май
«Ўзстандарт» агентлиги, манфаатдор вазирликлар ва идоралар
Хорижий давлатлар тажрибасини ўрганиш ва қиёсий баҳолаш асосида республикада ўрамларга қадоқланган товарларнинг метрологик текшируви ва назоратини амалга ошириш бўйича услубий кўрсатма тасдиқлаш.
Идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжат
2020 й. сентябрь
«Ўзстандарт» агентлиги
II. Ўзбекистон Республикаси давлат метрология хизмати тузилмасини такомиллаштириш
4.
Давлат-хусусий шериклик шартларида ўлчаш воситаларини калибрлашни амалга оширадиган, аккредитацияланган янги ўлчаш лабораторияларини ташкил этиш.
Таклифлар тайёрлаш
2019 й. сентябрь
«Ўзстандарт» агентлиги, манфаатдор вазирликлар ва идоралар
5.
Метрология бўйича илмий-техник комиссия ташкил этиш.
«Ўзстандарт» агентлиги бош директорининг буйруғи
2019 й. июнь
«Ўзстандарт» агентлиги, манфаатдор вазирликлар ва идоралар
6.
Метрология хизматларининг сифатини бошқариш бўйича халқаро стандартларни жорий этиш, шунингдек, метрология бўйича хизматлар сифатидан мамнунликни баҳолаш механизмларини яратиш.
«Ўзстандарт» агентлиги бош директорининг буйруғи
2019 й. декабрь
«Ўзстандарт» агентлиги, манфаатдор вазирликлар ва идоралар
7.
Республика давлат метрология хизмати ходимларининг салоҳиятини кучайтириш.
«Ўзстандарт» агентлиги бош директорининг буйруғи
2019 й. декабрь
«Ўзстандарт» агентлиги
8.
«Ўзбекистон миллий метрология институти» давлат корхонаси тизимида Физик константалар ҳамда модда ва материаллар ҳақида стандарт ахборот маълумотлар хизматини, шунингдек, путур етказмайдиган текширув хизматини ташкил этиш.
«Ўзстандарт» агентлиги бош директорининг буйруғи
2020 й. июнь
«Ўзстандарт» агентлиги
9.
«Ўзбекистон миллий метрология институти» давлат корхонаси тизимида Вақт шкаласини юритиш ишларини амалга оширадиган вақт ва частота хизматини ташкил этиш.
Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги бош директорининг буйруғи
2022 й. июнь
Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги
III. Техник базани такомиллаштириш ва модернизациялаш
10.
Замонавий илмий-техник тараққиёт нуқтаи назаридан «Ўзстандарт» агентлиги бўлинмаларининг ўлчаш воситалари паркини режали янгилаш.
Модернизациялаш ва қайта жиҳозлаш дастури
Ҳар йили
Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Молия вазирлиги
11.
Ўзбекистон Республикасида ионли нурланиш иккиламчи эталонлари дозиметрик лабораториясини ташкил этиш.
Грант маблағларини ўзлаштириш режаси
2020 й. декабрь
«Ўзстандарт» агентлиги, Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси,
Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги
12.
Давлат метрология хизматларининг аккредитация доирасини босқичма-босқич кенгайтириш ва техник паркининг янгиланишини ҳисобга олган ҳолда янги ўлчаш усулларини ўзлаштириш.
Тадбирлар режаси
Ҳар йили
Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги
13.
Замонавий ўлчаш лабораторияларини ташкил этиш учун грантлар жалб қилиш.
Таклифлар тайёрлаш
2019 — 2023 йй.
Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги,
Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги
VI. Ўлчаш воситаларини калибрлаш тизимини такомиллаштириш
14.
Ўзбекистон Республикаси Ўлчашлар бирлигини таъминлаш миллий тизимини ўлчаш воситаларини калибрлаш ишларини ривожлантириш ва кенгайтириш бўйича такомиллаштириш.
«Ўзстандарт» агентлиги қарори
2019 й. июнь
«Ўзстандарт» агентлиги
15.
Халқаро стандартлар талаблари билан уйғунлаштириш мақсадида Oʻz DSt 8.029:2017 «Ўлчашлар бирлигини таъминлаш давлат тизими. Ўлчаш воситаларини калибрлаш. Асосий қоидалар» давлат стандартига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш.
«Ўзстандарт» агентлиги қарори
2019 й. сентябрь
«Ўзстандарт» агентлиги, манфаатдор вазирликлар ва идоралар
16.
Кейинчалик зарур эталонлар ва энг юқори аниқликдаги ўлчаш воситалари билан жиҳозлаш мақсадида ўлчаш воситаларини калибрлаш хизматларидаги эҳтиёжларни таҳлил қилиш.
Жамлама ахборот
2019 й. июнь
«Ўзстандарт» агентлиги
17.
Халқаро стандартлар ва тавсиялар билан уйғунлаштирилган, ўлчаш воситаларини калибрлаш усулларини тартибга солувчи давлат стандартларини ишлаб чиқиш.
Режа-жадвал
2019 й. декабрь
«Ўзстандарт» агентлиги
18.
Намунавий ўлчаш воситалари паркининг янгиланишини ҳисобга олган ҳолда, халқаро талаблар асосида қиёслаш ва калибрлаш усулларини ишлаб чиқиш.
Стандартлаштириш бўйича норматив ҳужжатлар
2020 й. март
«Ўзстандарт» агентлиги, манфаатдор вазирликлар ва идоралар
19.
COOMET томонидан ISO/IEC 17025 стандартига мувофиқ масса ўлчовлари, босим ва ҳарорат катталиклари лабораторияларига Сифат менежменти тизимини эътироф этиш гувоҳномасини олиш.
Эътироф этиш гувоҳномаси
2020 й. июнь
«Ўзстандарт» агентлиги
20.
Институтнинг калибрлаш ва ўлчаш имкониятларини асосий солиштиришлар маълумотлар базасида чоп этиш мақсадида CIPM маслаҳат қўмиталари ёки минтақавий метрология ташкилотларининг техник қўмиталари томонидан ташкил этиладиган асосий ва қўшимча солиштиришларда иштирок этиш.
Режа-жадвал
Ҳар йили
Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги
21.
Солиштиришлар «пилоти» томонидан солиштириш натижаларига ишлов бериш ва солиштириш ҳисоботларини тайёрлаш.
Ҳисобот
2021 йил давомида
«Ўзстандарт» агентлиги
22.
COOMET, ВIPM ва минтақавий метрология ташкилотлари томонидан солиштиришлар Якуний ҳисоботини экспертизадан ўтказиш.
Минтақавий метрология ташкилотлари дастури
2022 й. июнь
Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги
23.
Ўлчаш имкониятларини минтақавий метрология ташкилотининг асосий солиштиришлар ахборот маълумотлар базасида чоп этиш.
Солиштириш натижалари тўғрисида маълумотлар
2021 — 2023 йй.
Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги
24.
Миллий миқёсда метрология хизматларининг лаёқатлилигини текширишни (лабораториялараро солиштириш) ташкил этиш ва ўтказиш.
Режа-жадвал
Ҳар йили
Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, манфаатдор вазирликлар ва идоралар
V. Халқаро ва минтақавий ҳамкорликни такомиллаштириш, шунингдек, халқаро даражада эътироф этилишига эришиш
25.
Халқаро ва минтақавий метрология ташкилотларининг техник қўмиталаридаги ишларни кучайтириш йўли билан миллий ўлчаш эталонларини ва ўлчаш натижаларини эътироф этиш мақсадида шу ташкилотлар ишида мутахассисларнинг мунтазам фаол иштирок этишини таъминлаш.
Йиғилиш баёнлари ва семинарлар (тренинглар)
Йиғилиш жадвалларига мувофиқ
Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги
26.
Метрология ишларининг натижаларини ўзаро эътироф этиш бўйича икки томонлама келишув имзолаш бўйича ҳукуматлараро комиссияга таклифлар киритиш.
Келишув лойиҳаси
2019 — 2023 йй.
Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги,
ТИВ
27.
Ўзбекистон Республикасининг Осиё-Тинч океани метрология дастурига (APMP) қўшилиш масаласини ишлаб чиқиш.
Қўшилишга ариза тайёрлаш
2019 й. декабрь
«Ўзстандарт» агентлиги,
Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги,
Молия вазирлиги, ТИВ
VI. Метролог-ходимларнинг малакасини ошириш, ўлчашлар бирлигини таъминлаш соҳасида фанни ривожлантириш
28.
Метрология хизматининг ўзига хослигини ҳисобга олган ҳолда, амалдаги Хизматчиларнинг асосий лавозимлари ва ишчилар касблари классификаторига ўзгаришлар киритиш.
Лавозимлар классификаторига ўзгаришлар киритиш
2019 й. сентябрь
«Ўзстандарт» агентлиги, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги
29.
Лавозимини кўтариш, хорижда етакчи метрология институтларида малакаларини ошириш орқали республика эталонлар базаси кенгайишига қараб эталон-сақловчилар сонини кўпайтириш.
Идора ҳужжати
Ҳар йили
Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги
30.
Халқаро эксперт-метрологларни жалб қилган ҳолда, мутахассислар ўқиш ва амалиётларини ташкил этиш
Семинарлар ва тренинглар
Ҳар йили
Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, манфаатдор вазирликлар, идоралар ва хўжалик бирлашмалари
31.
ISO/IEC 17025:2017 стандартига мувофиқ масъул мутахассисларнинг амалиётларини ташкил этиш.
Ўқиш жадвали
2019 йил давомида
«Ўзстандарт» агентлиги
32.
Ёш ходимларнинг лаёқатлилик даражасини ошириш, уларнинг малакасини ошириш, семинарларда иштирок этишини мунтазам равишда таъминлайдиган комплекс тизим ишлаб чиқиш.
Ўқиш дастури
2019 й. июнь
«Ўзстандарт» агентлиги
33.
Метролог-мутахассисларнинг малакаларини ошириш, шунингдек, ўлчашлар бирлигини таъминлаш соҳасида экспертлар тайёрлаш бўйича ўқув дастурларини такомиллаштириш.
Таълим дастурлари
2020 й. март
«Ўзстандарт» агентлиги
VII. Ўлчашлар бирлигини таъминлаш тизимининг ишлашини ахборотлаштириш ва автоматлаштириш даражасини ошириш
Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги
35.
Вақт ва маблағлар сарфини камайтириш мақсадида ўлчаш техникаси, ўлчашларни автоматлаштириш ва ахборотлаштириш усуллари доирасидаги энг илғор ютуқлар асосида ўлчаш, калибрлаш, қиёслаш усулиятларини (усулларини) такомиллаштириш.
Дастурий маҳсулотлар ишлаб чиқиш
2020 й. декабрь
«Ўзстандарт» агентлиги,
Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги
36.
Ўлчаш воситалари миқдори ва ҳолатини ҳисобга олиш асосида интеграциялашган ахборотли тизимлар ва маълумотлар базаси комплексини яратиш.
Дастурий маҳсулотлар ишлаб чиқиш
2021 й. сентябрь
«Ўзстандарт» агентлиги,
Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги
Изоҳ. Мазкур Амалий чоралар режасида кўзда тутилган чора-тадбирлар амалга оширилишида, ишлаб чиқилаётган ҳужжат шакли ўзгартирилиши ёки ишлаб чиқилаётган ҳужжат бошқа бандларда кўзда тутилган бошқа ҳужжатлар билан бирлаштирилиши мумкин. Икки ёки ундан кўп ҳужжатлар бирлаштирилган тақдирда, тегишли бандларнинг бажарилиши учун белгиланган энг сўнгги муддат уларни ишлаб чиқиш муддати ҳисобланади.
(2-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 11 мартдаги 114-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.03.2022 й., 09/22/114/0209-сон)
(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.05.2019 й., 09/19/440/3205-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.03.2022 й., 09/22/114/0209-сон)
