			1-jadval
Olovbardoshlik darajasi	Bino va inshootlar orasidagi masofa, kamida (m)
	Olovbardoshlik darajasi
	I, II	III	IV, V
I, II, III	G va D toifalarga mansub ishlab chiqarishga ega bino va inshootlar orasidagi masofa ixtiyoriy tanlanadi 9 — A, B, V va E toifasiga mansub ishlab chiqarishga ega bino va inshootlar uchun	9	12
III	9	12	15
IV, V	12	15	18

Izohlar:

1. Tashqi devorlar yoki konstruksiyalar orasidagi masofa bino va inshootlar oʻrtasidagi eng kichik masofa hisoblanadi.

2. Bino yoki inshootlarda 1 m dan ortiq chiqib turadigan yonuvchi materiallardan tayyorlangan konstruksiyalar mavjud boʻlsa, ushbu konstruksiyalar orasidagi masofa eng kichik masofa hisoblanadi.

3. Quyidagi holatlarda ishlab chiqarish binolari va inshootlari orasidagi masofalarga cheklov qoʻyilmaydi:

olovbardoshlik darajasi III, IV, V daraja boʻlgan, ikki va undan koʻp binolarni pollari maydonining yigʻindisi, yongʻin xavfi eng yuqori boʻlgan ishlab chiqarish bino va inshootlarning eng past olovbardoshlik darajasi boʻyicha hisoblaganda, yongʻinga qarshi devorlar oʻrtasidagi pollar maydonidan katta boʻlgan;

balandroq va kengroq bino yoki inshootning boshqa bino tomonga chiqadigan devori yongʻinga qarshi devor boʻlgan;

olovbardoshlikning III darajasiga ega bino va inshootlar ular ichiga joylashtiriladigan ishlab chiqarishning yongʻin xavfliligi qanday boʻlishidan qatʼi nazar, bir-biriga qarama-qarshi yopiq yoki oraliqlari olovbardoshlik chegarasi 0,75 h dan kam boʻlmagan oyna bloklar yoxud armaturalangan oyna bilan toʻldirilgan devorlarga ega boʻlgan.

bino va inshootlar yongʻin oʻchirishning avtomatik tizimlari bilan jihozlansa;

V toifaga mansub ishlab chiqarishlariga ega binolarda qavatning 1 m² maydoniga yonuvchi moddalar bilan nisbiy yuklanish miqdori 10 kg ga teng yoki undan kamroq boʻlsa ushbu masofa 9 m dan 6 m gacha kamaytiriladi.

56. Sanoat korxonasi hududidagi bino va inshootlardan ochiq omborlargacha, shuningdek maxsus omborxonalarning orasidagi masofalar ushbu SHNQning 2-jadvalida keltirilgan oʻlchovlardan kam boʻlmasligi kerak.

57. Yonuvchi gaz saqlanadigan gazgolderlardan, bino va inshootlargacha boʻlgan masofalar mazkur SHNQning 3-jadvalida keltirilgan oʻlchovlardan kam boʻlmasligi lozim.

58. Suv sovitkichlaridan bino va inshootlargacha boʻlgan masofalar ushbu SHNQning 4-jadvalida belgilangan oʻlchovlardan kam boʻlmasligi kerak.

59. Bino va inshootlarga ularning butun uzunligi boʻyicha yongʻin-qutqaruv avtomobillari uchun quyidagi talablarga muvofiq kirish yoʻllari boʻlishi lozim:

bino va inshootning kengligi 18 m gacha boʻlsa — binoning bir tomonidan;

bino va inshootning kengligi 18 m dan katta boʻlsa, shuningdek yopiq yoki yarim qurshalgan (oʻralgan) hovlilar tashkil qilingan boʻlsa — binoning ikki tomonidan.

Qurilish maydoni 10 ha dan ortiq yoki kengligi 100 m dan katta boʻlgan binolarga yongʻin-qutqaruv avtomobillari uchun kirish yoʻllari binoning toʻrt tomonidan loyihalanishi lozim.

Yongʻin-qutqaruv avtomobillari oʻtishini taʼminlovchi yoʻlning qatnov qismi yoki tekislangan yuza chekkasi, balandligi 12 m gacha boʻlgan bino devorlarigacha masofa 25 m dan, binolar balandligi 12 m dan 28 m gacha boʻlsa, 8 m dan, balandligi 28 m dan yuqori boʻlgan binolar uchun esa 10 m dan oshmasligi kerak.

60. Avtomobil yoʻlining qatnov qismi chekkasidan ishlab chiqarish bino va inshootlarining eng chekka oʻqigacha boʻlgan masofani zarurat boʻlsa 60 m gacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi, bunda yoʻllarning boshi berk qismlarida yongʻin-qutqaruv avtomobillarining aylanib olishi uchun halqasimon oʻtish joyi yoki oʻlchami 12 m x 12 m dan kam boʻlmagan maydoncha loyihalanilishi kerak.

Mazkur maydonchalarda yongʻin oʻchirish gidrantlari oʻrnatilishi hamda bino va inshootlardan yongʻin-qutqaruv avtomobillari burilib, orqaga aylanib oladigan yoʻllarning boshi berk qismigacha masofa 5 m dan kam, 15 m dan koʻp boʻlmasligi, shuningdek yoʻllarning boshi berk qismlari orasidagi masofa esa, 100 m dan koʻp boʻlmasligi lozim.

61. Suv havzalariga yoki tabiiy suv manbalariga borish uchun eni 3,75 m dan kam boʻlmagan qattiq qoplamali yoʻl va 12 m x 12 m oʻlchamli maydon loyihalanishi zarur.

Yongʻin gidrantlari avtomobil yoʻllari boʻylab, qatnov qismining chekka qismidan 2,5 m dan oshmagan, bino devorlarigacha 5 m dan yaqin boʻlmagan masofada joylashtirilishi kerak.

62. Sanoat korxonalari hududida yongʻinlar uchun tashqi va ichki yongʻinga qarshi suv taʼminoti hisoblari SHNQ 2.04.02-19ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.

63. Yongʻin-qutqaruv depolarini umumiy foydalanishdagi yoʻllarga yondosh yer uchastkalarida SHNQ 2.09.21-22ga muvofiq joylashtirilishi kerak.

64. Yongʻin-qutqaruv depolari joylashuvi xizmat koʻrsatish radiusidan kelib chiqqan holda tanlanishi kerak.

Yongʻin-qutqaruv depolarining xizmat koʻrsatish oraliq masofasi quyidagicha boʻlishi lozim:

A, B va V toifaga mansub ishlab chiqarishi boʻlgan va qurilish-maydonning 50 foizidan koʻprogʻini egallagan sanoat korxonalari uchun — 2 km;

A, B va V toifaga mansub ishlab chiqarishlari boʻlgan va qurilish maydonning 50 foizidan kamrogʻini egallagan sanoat korxonalari hamda G va D toifaga mansub ishlab chiqarishlari boʻlgan sanoat korxonalari uchun — 4 km.

65. Yongʻin-qutqaruv deposining xizmat koʻrsatish oraliq masofasi eng uzoqda joylashgan bino yoki inshootgacha umumiy foydalanishdagi yoʻllar orqali yetib borish masofasiga qarab belgilanishi kerak.

Agar koʻrsatilgan oraliq masofa kattaligi oshib ketsa, sanoat korxonasi hududida qoʻshimcha yongʻin-qutqaruv deposi loyihalanishi kerak.

Sanoat korxonasi hududidagi bino va inshootlarning olovbardoshlik darajasi III, IV, V-toifa boʻlsa, hududning 50 foizidan koʻproq maydonini binolar egallasa, yongʻin-qutqaruv depolari (post) xizmat koʻrsatishi uchun oraliq masofalari 40 foizga kamaytirilishi lozim.

66. V, G va D toifaga mansub ishlab chiqarishi mavjud boʻlgan sanoat korxonasi hududida yongʻin-qutqaruv depolarini qoʻshib qurishga yoʻl qoʻyiladi.

Bunda, yongʻin-qutqaruv avtomobillarining chiqish yoʻllari, yoʻlovchilar va transportlarning asosiy oqimlarini kesib oʻtmasligi lozim.

Sanoat korxonasi hududidagi bino va inshootlarni, xonalarni avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari va yongʻin signalizatsiyasi bilan jihozlash SHNQ 2.04.09-07ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.

													2-jadval
Omborxonalar	Bino va inshootlardan, ochiq omborlargacha, maxsus omborxonalar orasidagi masofalar (m)
	Bino va inshootlar, olovbardoshlik darajasi			Omborxonalar
				Toshkoʻmir		Yogʻoch-taxta materiallar (dumaloq va arralangan) va sarjinlangan oʻtin		Mayda tarasha va payraha		Yengil alangalanadigan suyuqliklar			Yonuvchi suyuqliklar
				hajmi, t		hajmi, m³
	I-II	III	IV-V	1000 dan 100 000 gacha	1000 dan kam	1000 dan 100 000 gacha	1000 dan kam	1000 dan 5000 gacha	1000 dan kam	1000 dan 2000 gacha	600 dan 1000 gacha	600 dan kam	5000 dan 10 000 gacha	3000 dan 5000 gacha	3000 dan kam
1. Toshkoʻmir, hajmi, t:
1000 dan 100 000 gacha	6	6	12	-*	-*	24	18	24	18	18	12	6	18	12	6
1000 dan kam	⸺	6	12	-*	-*	24	18	24	18	18	12	6	12	6	6
2. Yogʻoch-taxta materiallar (dumaloq va arralangan) va sarjinlangan oʻtin, m³:
1000 dan 10 000 gacha	15	24	30	24	24	-*	-*	36	30	42	36	30	42	36	30
1000 dan kam	12	15	18	18	18	-*	-*	36	30	36	30	24	36	30	24
3. Mayda tarasha va payraha, m³:
1000 dan 5000 gacha	18	30	36	24	24	36	36	-*	-*	42	36	30	42	36	30
1000 dan kam	15	18	24	18	18	30	24	-*	-*	36	30	24	36	30	24
4. Yengil alangalanadigan suyuqliklar, m³:
1000 dan 2000 gacha	30	30	36	18	18	42	36	42	36	-*	-*	-*	-*	-*	-*
600 dan 1000 gacha	24	24	30	12	12	36	30	36	30	-*	-*	-*	-*	-*	-*
600 dan kam	18	18	24	6	6	30	24	30	24	-*	-*	-*	-*	-*	-*
5. Yonuvchi suyuqliklar, m³:
5000 dan 10 000 gacha	30	30	36	18	18	42	36	42	36	-*	-*	-*	-*	-*	-*
3000 dan 5000 gacha	24	24	30	12	12	36	30	36	30	-*	-*	-*	-*	-*	-*
3000 dan kam	18	18	24	6	6	30	24	30	24	-*	-*	-*	-*	-*	-*

* Bir xil materiallarni (yengil alangalanuvchi va yonuvchi suyuqliklarni) ikki yoki undan koʻp omborxonalarda joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Izohlar:

1. Arralangan yogʻoch-taxta materiallar omborxonalari, shuningdek oʻz-oʻzidan yonib ketadigan koʻmirlar saqlanadigan omborxonalarda shtabel balandligi 2,5 m dan koʻproq boʻlsa, olovbardoshlik boʻyicha III, IV, V daraja boʻlgan binolar uchun jadvalda koʻrsatilgan masofalar 25 foizga oshirilishi kerak.

2. Yogʻoch-taxta materiallar, yengil alangalanadigan suyuqliklar va yonuvchi suyuqliklar omborxonalaridan, A va B toifadagi ishlab chiqarishlari boʻlgan binolargacha koʻrsatilgan masofa 25 foizga oshirilishi kerak.

3. Yengil alangalanadigan suyuqliklar va yonuvchi suyuqliklarni birga saqlashda omborxonaning keltirilgan hajmi jadvalda koʻrsatilgan miqdordan koʻp boʻlmasligi lozim, bunda keltirilgan hajm 1 m³ yengil alangalanadigan suyuqlik 5 m³yonuvchi suyuqlikka tenglashtirilib, yer ustida saqlanadigan 1 m³esayer ostida saqlanadigan 2 m³hajmga tenglashtirilib hisoblanadi. Yengil alangalanadigan suyuqliklar va yonuvchi suyuqliklarni yer ostida saqlashda jadvalda koʻrsatilgan omborlarning hajmlari 2 marotabaga koʻpaytirilishi, masofalar esa 50 foizga kamaytirilishi mumkin.

4. Quyidagi holatlarda:

sigʻimi 100 t gacha koʻmir omborxonasigacha;

yengil alangalanadigan suyuqliklar va yonuvchi suyuqliklar saqlanadigan 100 m³ sigʻimli omborxonalargacha va toshkoʻmir saqlanadigan 1000 t sigʻimli omborxonalargacha boʻlgan masofalar, agar ushbu omborxonalarga qaragan, binoning devori yongʻinga qarshi boʻlsa binodan omborlargacha boʻlgan masofalar ixtiyoriy boʻladi.

5. Jadvalda koʻrsatilgan masofalar oʻlchami:

toshkoʻmir, yogʻoch-taxta materiallari va oʻtin, mayda tarasha va payraha saqlanadigan omborxonalardan — ushbu materiallarni joylashtiriladigan maydonchalar chegarasidan;

yengil alangalanadigan suyuqliklar va yonuvchi suyuqliklar saqlanadigan omborxonalardan — rezervuarlar, quyish-toʻkish qurilmalari devorlaridan yoki koʻrsatilgan suyuqliklar saqlanadigan idishlar joylashtiriladigan maydonchalar chegarasidan belgilanadi.

6. Omborxonalardan, yonadigan taralarda saqlanadigan uskunalar (tayyor mahsulot) uchun ochiq maydonchalar (rampalar)gacha boʻlgan masofalar, jadvalning bino va inshootlar, olovbardoshlik darajasi III, IV, V boʻyicha qabul qilinishi kerak.

7. Yengil alangalanadigan suyuqliklar va yonuvchi suyuqliklar saqlanadigan yopiq omborxonalardan, bino va inshootlargacha masofa 1-jadvalga muvofiq qabul qilinishi lozim.

		3-jadval
Bino va inshootlar	Gazgolderlargacha masofa (m)
Bino va inshootlar	Porshenli	Doimiy sigʻimli va suv bilan
1. Jamoat binolari	150	100
2. Toshkoʻmir omborxonasi, hajmi t:
10 000 dan 100 000 gacha	18	15
10 000 dan kam	12	9
3. Yogʻoch-taxta materiallari va oʻtin omborxonasi, hajmi m³:
1000 dan 10 000 gacha	48	42
1000 dan kam	36	30
4. Yonuvchi materiallar (mayda tarasha, payraha va boshqalar) omborxonasi, hajmi m³:
1000 dan 5000 gacha	48	42
1000 dan kam	36	30
5. Oson alangalanadigan suyuqliklar omborxonasi, hajmi m³:
1000 dan 2000 gacha	42	36
500 dan 1000 gacha,	36	30
500 dan kam	30	24
6. Yonuvchi suyuqliklar omborxonasi, hajmi m³:
5000 dan 10 000 gacha	42	36
2500 dan 5000 gacha	36	30
2500 dan kam	30	24
7. Sanoat korxonalarining ishlab chiqarish va yordamchi binolari:
olovbardoshlikning I, II, III darajalari	30	24
olovbardoshlikning III, IV, V darajalari	36	30
8. Gazgolderlarga xizmat koʻrsatuvchi bino va inshootlar	36	30
9. Ochiq havodagi sanoat pechlari va ochiq olovli qurilmalar	21 100	15 100
10. Temiryoʻl shohobchalari chegara chizigʻlari:
peregonlarda (ikki qoʻshni stansiyalar oʻrtasida)	42	30
saralash stansiyalarida	60	48
11. Avtomobil yoʻllari shoxobchalari chegara chizigʻlari:, toifalari:
I — III	30	21
IV, V	21	15
12. Temiryoʻl yoki tramvay yoʻlining oʻqi, avtomobil yoʻlining shohobcha chegara chizigʻi boʻlmagan, qatnov qismining chekkasi	21	21

Izohlar:

Keltirilgan masofalar gazgolder stansiyalari va hajmi 1000 m³dan ortiq alohida joylashgan gazgolderlarga taalluqli. Umumiy hajmi 1000 m³ va undan kam boʻlgan gazgolder shohobchalari yoki alohida joylashgan gazgolderlar uchun koʻrsatilgan masofalar muayyan hajmlar uchun quyidagi koeffitsiyentlar bilan qabul qilinadi:

250 dan 1000 m³gacha — 0,7;

250 m³dan kam boʻlsa — 0,5.

Yoqilgʻi va yonuvchi suyuqliklarni yer ostida saqlashda 6 va 7-pozitsiyalarda koʻrsatilgan masofalar 2 barobarga kamaytirilishi kerak.

Gazgolderlar va tutun moʻrkonlari orasidagi masofalar quvur balandligiga teng qilib qabul qilinadi.

Havo elektr tarmoqlari va gazgolderlar orasidagi masofa ushbu tarmoqlar tayanchlarining 1,5 barobar balandligidan kam boʻlmasligi kerak.

Kislorod gazgolderlaridan binolargacha masofalarni 2 barobarga kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi. Boshqa yonmaydigan gazlar uchun gazgolderlardan binolargacha masofalar ushbu SHNQning 1-jadvalidagi olovbardoshlik darajasi I, II, III boʻlgan bino va inshootlargacha masofalardan kam boʻlmasligi kerak.

Gazgolderlar va bino inshootlar oʻrtasidagi uchastkalarda, yonmaydigan materiallar saqlanadigan ochiq omborlarni joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.

				4-jadval
Bino va inshootlar	Masofa (m)
Bino va inshootlar	Suv sachratish hovuzigacha	Minorasimon sovutish minorasi (gradirnya)gacha	Yer ustida oʻrnatilgan ventilyatorli seksiyasimon sovutish minorasi (gradirnya)gacha	Binolar qoplamalarida oʻrnatilgan ventilyatorli seksiyasimon sovutish minorasi (gradirnya)gacha
1. Suv sachratish hovuzlari	-	30	30	-
2. Minorasimon sovutish minoralar (gradirnya)	30	0,5 D*, biroq 18 dan kam emas	18	-
3. Yer ustida oʻrnatilgan ventilyatorli seksiyasimon sovutish minorasi (gradirnaya)	30	15	9 — 24**	-
4. Binolar qoplamalarida oʻrnatilgan ventilyatorli seksiyasimon sovutish minorasi (gradirnaya)	-	-	-	12
5. Devorlari sovuqbardoshlik boʻyicha markalari Mrz 25 dan kam boʻlmagan materiallardan qurilgan binolar	42	21	21	9
6. Ochiq elektr podstansiyalari va elektr uzatish tarmoqlari	80	30	42	42
7. Ochiq omborlar	60	2-jadval boʻyicha, biroq koʻrsatilgan masofalardan kam emas
7. Ochiq omborlar	60	21	24	15
8. Yer ustidagi va yer yuzasidagi muhandislik tarmoqlari, toʻsiqlari	9	9	9	9
9. Tashqi va saralash temir yoʻllarining oʻqi	80	42	60	21
10. Ichki temiryoʻl shoxobchalarining oʻqi	30	12***	12***	9***
11. Umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari qatnov qismining chekkasi	60	21	39	9
12. Kirish va zavod ichidagi avtomobil yoʻllari qatnov qismining chekkasi	21	9	9	9

* D — kirish derazalari sathidagi sovutish minorasi (gradirnya) diametri.

** seksiya maydoni 20 m² boʻlsa 9 m; 100 m²dan 200 m² gacha boʻlsa 21 m; 200 m² dan koʻp boʻlsa 24 m

*** parovoz tortishidan foydalanishda va sovutish minora (gradirnaya)larda yonuvchan toʻsish konstruksiyalari qoʻllanganda masofa 21 m ga teng qilib qabul qilinadi.

Izohlar:

1 — 4-pozitsiyalarda koʻrsatilgan masofalar bir tipdagi sovitkichlar qatorlari orasida qabul qilinishi kerak, bunda suv sachratadigan hovuzlar bir qatorga oʻrnatiladi. Qatorlarda maydoni turlicha boʻlgan sovutish minora (gradirnya)lari joylashtiriladigan boʻlsa, qatorlar orasidagi masofa maydoni katta sovutish minora (gradirnya)lar uchun qabul qilinadi.

Yer ustida oʻrnatilgan ventilyatorli seksiyasimon sovutish minora (gradirnya)lar qatorlari oʻrtasidagi masofa kommunikatsiyalarni joylashtirish shartlaridan kelib chiqqan holda belgilanadi, lekin ushbu masofa 15 m dan kam boʻlmasligi kerak. Yer ustida oʻrnatilgan ventilyatorli seksiyasimon sovutish minora (gradirnya)lardan bino va inshootlargacha boʻlgan masofa minorasimon Minorasimon sovutish minorasi (gradirnya)largacha boʻlgan masofa kabi qabul qilinadi.

Minorasimon sovutish minorasi (gradirnya)lar uchun qatorlar orasidagi masofalar ularning 3000 m² gacha maydonlari boʻyicha berilgan, maydon koʻproq boʻlganda masofalar tegishli asoslanish boʻyicha qabul qilinishi lozim.

Bir qatorda joylashgan sovutish minorasi (gradirnya)lar orasidagi masofa:

Minorasimon sovutish minorasi (gradirnya)lar uchun — sovutish minoralar asosining 0,4 diametri, lekin 12 m dan kam emas;

Yer ustida oʻrnatilgan ventilyatorli seksiyasimon sovutish minora (gradirnya)lar uchun — 3 m;

bir ventilyatorli gradirnyalar uchun — havo kiradigan derazalar balandligining 2 barobari, lekin 3 m dan kam emas.

5.7-pozitsiyada koʻrsatilgan masofalarni istisno qilganda, natriy, kaliy, kalsiy karbid va suv bilan oʻzaro taʼsir natijasida portlaydigan moddalar hosil qiladigan boshqa materiallar saqlanadigan omborxonalar (bostirmalar)da:

maydoni 20 m² gacha boʻlgan sovitkichlar uchun masofalar 40 foizgacha;

maydoni 20 m² dan 100 m²gacha boʻlsa — 30 foizgacha kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi, lekin barcha holatlar uchun masofa 6 m dan kam boʻlmasligi kerak.

Yilning eng sovuq besh kunligidagi havoning oʻrtacha harorati 36 ℃ dan past boʻlgan hududlar uchun 2 ,3, 8, 9- va 10-pozitsiyalardan koʻrsatilgan masofalar 25 foizga koʻpaytirilishi lozim.

Bino devorlari sovuqbardoshlik boʻyicha Mrz 25 markadan kam boʻlmagan qoʻrilish materiallaridan qurilganda namlanish va muzlashdan himoya qilish boʻyicha choralar koʻzda tutilishi kerak.

Rekonstruksiya qilinayotgan sanoat korxonalarida suvni sovitish qurilmalari orasidagi, shuningdek, suvni sovitish qurilmalari va binolar hamda inshootlar orasidagi masofalarni kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi, lekin bu koʻrsatkich 25 foizdan koʻp boʻlmasligi lozim.

Suvni sovitish qurilmalari va avtomobil yoʻllari, sovitish qurilmalariga xizmat koʻrsatishga moʻljallangan yerusti va yuzasidagi muhandislik tarmoqlari oʻrtasidagi masofalarga meʼyoriy cheklov belgilanmaydi.

Sovutish minorasi (gradirnya)lari tashqi havo harorati faqat musbat boʻlgan davrda ishlaydigan boʻlsa, 5-8-pozitsiyalarda koʻrsatilgan masofalarni 25 foizga kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.

Bino qoplamalarida joylashtiriladigan ventilyatorli seksiyasimon sovutish minorasi (gradirnya)dan ushbu binoning devorlarigacha boʻlgan masofaga meʼyoriy cheklov belgilanmaydi.

Yer ustida oʻrnatilgan ventilyatorli seksiyasimon sovutish minorasi (gradirnya)dan ushbu bino devorlarining yuqori qismlarigacha boʻlgan masofa 5-pozitsiya boʻyicha, 5-izoh yoki 8- va 10-izohlarni hisobga olgan holda qabul qilinadi.

Ishlab chiqarish quvvati 100 m3/h gacha boʻlgan sovutish minorasi (gradirnya)dan minimal masofa:

bino va inshootlar devorlarini qurishda sovuqbardoshlik boʻyicha Mrz 25 markadan kam boʻlmagan qurilish materiallaridan foydalanilganda — 15 m;

ochiq transformator podstansiyalari uchun — 30 m;

ichki temiryoʻl shoxobchalari oʻqigacha — 15 m;

sanoat korxonaga kirish va uning ichidagi avtomobil yoʻllari qatnov qismining chekkasigacha — 6 m.

Suv sachratuvchi hovuzlarning atrofida, kengligi 2,5 m dan kam boʻlmagan, suv chiqib ketishini taʼminlaydigan nishablikka ega, suv oʻtkazmaydigan qoplama koʻzda tutilishi lozim.

Suv tindirgich hovuzlardan bino va inshootlargacha boʻlgan masofa yer ustida oʻrnatilgan ventilyatorli seksiyasimon sovutish minoralar (gradirnya) uchun masofalar kabi qabul qilinishi kerak.

6-bob. Yoʻllar, kirish va oʻtish yoʻllari

67. Sanoat korxonalarining temir yoʻllari, gidravlik, konveyer transport hamda osma kanat yoʻllari texnologik talablarga muvofiq loyihalanilishi lozim.

68. Sanoat korxonalari hududida avtomobillar uchun yoʻllar, piyodalar uchun yoʻlaklar va velosiped yoʻlaklari SHNQ 2.05.02-07 ga muvofiq loyihalanilishi kerak.

69. Sanoat korxonalarining transport rejalarida transport inshootlarini xar xil turdagi transport vositalari uchun moslashgan holda loyihalanilishi hamda kelgusida transport tizimini rivojlantirish imkoniyati nazarda tutilishi zarur.

70. Sanoat korxonalarini, ishchi-xodimlar yashaydigan hududlar bilan bogʻlovchi uzunligi 2 km dan oshmaydigan avtomobil yoʻllari boʻylab velosiped va piyodalar yoʻlaklari loyihalanilishi kerak.

Hududda velosipedlar (moped) harakatlanishi 24 h davomida 250 vel/moped va avtomobillar harakatlanishining intensivligi 24 h davomida 2000 avtomobildan koʻp boʻlsa velosiped yoʻlaklarini loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.

71. Sanoat korxonasining hududi 5 ha dan hamda uzunligi 1000 m dan katta boʻlsa, kamida ikkita kirish yoʻllari loyihalanishi, bunda kirish yoʻllari oʻrtasidagi masofa 1500 m dan oshmasligi lozim.

Sanoat korxonasining hududi ichidagi maydoni 5 ha dan ortiq boʻlgan toʻsilgan uchastkalar (ochiq transformator podstansiyalari, omborlar) kamida ikkita kirish yoʻli loyihalanilishi kerak.

72. Sanoat korxonasining hududiga kirish darvozalarining kengligi loyihada belgilangan avtomobillarning eng katta kengligiga 1,5 m qoʻshib, biroq 4,5 m dan kam boʻlmagan oʻlchamda boʻlishi lozim.

Temiryoʻl transporti kiradigan darvozalar uchun darvoza kengligi 4,9 m dan kam boʻlmasligi kerak.

73. Avtomobil yoʻlining bordyur toshlaridan yoʻlning chekka qirrasidan bino va inshootlargacha boʻlgan masofa quyidagi 5-jadvalda keltirilgan oʻlchamlardan kam boʻlmasligi lozim.

	5-jadval
Bino va inshootlar	Masofa (m)
1. Binolar devoralarining tashqi qirralari, shuningdek tambur va birlashtirib qurilgan qurilmalar:
binoga kirish yoʻli boʻlmasa va bino uzunligi 20 m gacha boʻlsa;	1,5
bino uzunligi 20 m dan koʻp boʻlsa;	3
binoga ikki oʻqli avtomobillar va avtoyuklagichlar kirishi uchun kirish joyi boʻlsa;	8
binoga uch oʻqli avtomobillar kirishi uchun kirish joyi boʻlsa;	12
binoga faqat elektr karalar uchun kirish joyi boʻlsa.	5
2. Parallel joylashgan temir yoʻl izlarining oʻqlari:
1520 (1524) mm;	3,75
750 mm.	3
3. Korxona hududini toʻsish uchun toʻsiqlar.	1,5
4. Korxonadagi, qoʻriqlanadigan hududni toʻsish uchun toʻsiqlar.	5
5. Estakada va yoʻl oʻtkazgichlar tayanchlari, tutun moʻrilari, ustunlar, machtalar, binolarning chiqib turgan qismlarining (pilyastr, kontrfors, tashqi zinalar) tashqi qirralari.	0,5
6. Suyuq metall, shlak, metall quymasi va metall quyish uchun qolipli aravacha, shixtali materiallar uchun mulda va qutilar solingan aravachalar harakatlanadigan temiryoʻl oʻqi	5

Izohlar:

1. Oʻlchami uzun yuklarni (toʻsin, balkalar) tashishga moʻljallangan, shatakka olish uchun transport vositalari, yoʻlning chorrahalarida va qatnov qismining burilishlaridagi masofalar, yuk oʻlchamlariga bogʻliq ravishda kattalashtirilishi kerak.

2. Avtomobil yoʻlining bordyur toshlaridan, yoʻlning chekka qirrasidan daraxtlar yoki butazorlargacha boʻlgan masofa, daraxtlar, butalarning navlariga qarab, daraxtlarning shox-shabbasi va butalar, yoʻlning qatnov qismiga, yoʻl chetiga osilib tushmasligini hisobga olgan holda (7-jadvalda koʻrsatilgan oʻlchamlardan kam boʻlmaslik sharti bilan) belgilanadi.

3. Ikki chiziqli yoʻllarda, chiziqlar kengligi 3,75 m boʻlib, bordyur toshlari yoki qatnov qismining chetini bildiruvchi chiziqlar boʻlmaganda, mazkur jadvalning 5-pozitsiyasida nazarda tutilgan holatlar uchun masofa yoʻl oʻqidan 4,25 m dan kam boʻlmasligi, avtomobil kengligi 2,5 m dan katta boʻlsa, koʻrsatilgan masofa mos ravishda oshirilishi kerak.

4. Tirkama ulanadigan avtomobillar sexga kirishda, sex devoridan avtomobil yoʻligacha boʻlgan masofa hisoblash yordamida aniqlanadi.

74. Tunnel, koʻprik, yoʻl oʻtkazgich, estakada, galereyalarning qurilish konstruksiyalari yoʻlning bordyur toshi yoki irrigatsiya (kyuvet) lotoklari tashqi qirgʻogʻidan kamida 0,5 m uzoqlikdagi masofada joylashtirilishi, bunda ularning qurilish konstruksiyalari pastki qismining balandligi avtomobil yoʻlining qatnov qismidan oʻtuvchi yuklangan avtomobil balandligidan 1 m baland qilib loyihalanishi, biroq ularning balandligi 5 m dan kam boʻlmasligi kerak.

Transport vositalarining turlari, yuk oʻlchamlarini asoslash vaqtida ushbu balandlik oʻlchamlari 4,5 m boʻlishi mumkin.

75. Ishlab chiqarish binolariga temiryoʻl izlarini kiritish boshi berk tarzda tashkil qilinadi, rels ustining balandligi pol balandligi bilan bir sathda boʻlishi lozim.

76. Zavod ichidagi temiryoʻllar (suyuq choʻyan, shlak va issiq yombilar tashiladigan yoʻllardan tashqari) oʻqidan hududdagi bino va inshootlargacha boʻlgan masofa quyidagi 6-jadvalda koʻrsatilgan oʻlchamlardan kam boʻlmasligi kerak.

		6-jadval
Binolar va inshootlar	Masofa (m)
	Temiryoʻl izining kengligi, mm
	1520 (1524)	750
1. Binolarning chiqib turgan qismlari (pilyastr, kontrfors, tashqi zinalar)ning tashqi qirralari
a) binodan chiqish yoʻllari boʻlmaganda	3,1	2,3
b) binodan chiqish yoʻllari boʻlganda	6	5
v) binodan chiqish yoʻllari boʻlganda va binolardan chiqish yoʻllari hamda temiryoʻl izlari oʻrtasida binolar devorlariga parallel joylashtirilgan toʻsiqlar (uzunligi 10 m dan kam boʻlmagan) mavjud boʻlsa	4,1	3,5
2. Alohida joylashgan va ishlab chiqarish binolari darvozalari oraliqlaridagi ustunlar, shuningdek, binolarning chiqib turgan qismlari (pilyastr, kontrfors, tashqi zinalar), ularning yoʻl boʻylab uzunligi 1000 mm dan koʻp boʻlmasa, stansiya yoʻllarida (bosh va qabul qilish-joʻnatish yoʻllarini istisno qilganda) ishchi boʻlmagan holatda joylashtirilgan quyish-toʻkish va yuklash-tushirish qurilmalari, harakatlanuvchi tarkibga texnik xizmat koʻrsatish, jihozlash va taʼmirlash qurilmalari, hamda texnologik qurilmalar.	Qurilmalarning temiryoʻl izlariga yaqinlashish gabariti boʻyicha:
	GOST 9238-2013	GOST 9720-76
3. Dumaloq yogʻoch omborxonasi, hajmi 10 000 m³gacha	5	4,5
4. Yogʻoch-taxtalar, tarasha va payrahalar omborxonasi, hajmi 5000 m³gacha	10	9,5
5. Yengil alangalanuvchi suyuqliklar omborxonasi, hajmi 2000 m³gacha	20	19,5
6. Yonuvchi suyuqliklar omborxonasi, hajmi 10 000 m³gacha	10	9,5
7. Toshkoʻmir omborxonasi, hajmi 100 000 t gacha	5	4,5

Izohlar:

1. 3 va 7-pozitsiyalarda koʻrsatilgan masofalar, ushbu SHNQning 5-jadvalning izoh qismini hisobga olib belgilanishi lozim.

2. Qoʻriqlanishi talab qilinadigan korxona va hududlar tashqi toʻsiqlari, temiryoʻl izlari oʻqlaridan kamida 5 m masofada joylashtirilishi kerak.

3. Hajmi 10 000 m³gacha boʻlgan dumaloq yogʻochlar omborxonasiga, temiryoʻl izlarining yaqinlashishini yogʻoch-taxta omborxonalarini loyihalash meʼyorlariga muvofiq qabul qilinishi zarur.

4. Avtotransport vositalari chiqishi koʻzda tutilgan bino devorlari va avtomobil yoʻli orasida temiryoʻl izlarini joylashtirishga faqat texnologik talablar boʻyicha yoʻl qoʻyiladi. Bunda, bino devoridan temiryoʻl izlari oʻqigacha boʻlgan masofani aniqlashda, shartli avtomobil uzunligiga 5 m qoʻshib hisoblanadi, oraliq masofa yigʻindidan kam boʻlmasligi lozim.

77. Jismoniy imkoniyati cheklangan va nogironligi boʻlgan shaxslarning mehnatidan foydalanish mumkin boʻlgan sanoat korxonalarini loyihalashda SHNQ 2.07.02-22 talablarini hisobga olish lozim.

7-bob. Relyefni rejaviy tashkil etish. Tik (vertikal) rejalashtirish

78. Sanoat korxonasining hududi yuzasining nishabliklari quyidagi koʻrsatkichlardan koʻp boʻlmasligi kerak:

sertuproq, serloy gruntlar uchun — 0,003 foizdan kam va 0,05 foizdan koʻp;

qumloq gruntlar uchun — 0,03 foizdan;

yengil yuviladigan gruntlar (sariq tuproq, mayda qumli gruntlar) uchun — 0,01 foizdan.

II turga (tip) mansub choʻkuvchan gruntlar sharoitida, hududning tekislanayotgan yuzasining minimal nishabligi 0,005 foizga teng qilib qabul qilinishi kerak.

79. Sanoat korxonalari qiyaliklar yonbagʻirlarida yoki ularning etagida joylashtirilganda, uning hududini qiyalikning yuqori qismidan keluvchi suvlar bosishidan himoya qilish maqsadida ushbu suvlarni olib chiquvchi ariqlar loyihalanilishi, bunda ariqlar uchastka chegaralaridan 5 m masofada joylashtirilishi zarur.

Ariqlarning koʻndalang kesimi va ularning soni SHNQ 2.04.02-19 ga muvofiq boʻlishi lozim.

80. Sanoat korxonasining hududlarida yopiq yomgʻir kanalizatsiya tarmogʻi va aylanma suv tizimlari hamda tozalash inshootlari loyihalanilishi kerak.

81. Sanoat korxonasining hududida suv chiqarishning ochiq tarmoqlari qoʻllanilganda, koʻndalang kesimda oʻlchamlari kengligi 0,3 m, chuqurligi 0,4 m boʻlgan temir beton lotoklarning (kyuvet, kanava) trapetsiya shakliga ega boʻlgan ariqlardan foydalanish kerak.

82. Binolarning birinchi qavatidagi pol sathi, bino joylashgan yer uchastkasiga yondosh sathdan kamida 15 sm ga balandroq boʻlishi lozim.

83. Yertoʻla va yarim yertoʻla (sokol) qavatidagi binolar pol yuzasining rejaviy sathi, yerostidan sizib chiquvchi suvlari (sizot suv) sathidan kamida 0,5 m ga balandroq boʻlishi, bunda xonalarning pol yuzasini yerostidan sizib chiquvchi suv (sizot suv)lari sathidan pastroq qilib loyihalash zarurati boʻlganda, xonalar gidroizolyatsiyasi yoki yerostidan sizib chiquvchi suvlari (sizot suv) sathini pasaytirish chora-tadbirlari nazarda tutilishi kerak.

Loyihalash jarayonida sanoat korxonasidan foydalanish davrida yerostidan sizib chiquvchi suvlari (sizot suv) sathi koʻtarilishi mumkinligini hisobga olish lozim.

Binoning atrofida trotuar yotqizilmagan boʻlsa, binolar boʻylab suvni chiqarishda ariqlarni (lotok), qiya nishabli yoʻlka (otmostka) atrofi boʻylab joylashtirish lozim.

8-bob. Obodonlashtirish

84. Sanoat korxonalari yilning eng sovuq 3 oyi davomida shamollarning oʻrtacha tezligi 10 m/s dan ortiq boʻladigan hududlarda joylashtirilganda, shamolning asosiy (ustuvor) esish yoʻnalishi tomonidan dov-daraxtlar zonasi bilan himoyalanishi lozim. Mazkur zonalarning kengligi 40 m dan kam boʻlmasligi zarur.

85. Sanoat korxonasi hududidagi koʻkalamzorlashtirish uchun moʻljallangan hududlarning umumiy maydoni ularning xodimlari eng koʻp ishlaydigan smenasidagi xar bir ishchi uchun kamida 3 m² hisobida belgilanishi lozim.

Sanoat korxonasining hududi 1 ha boʻlsa, ishchilar soni 300 nafar va undan ortiq boʻlganda, koʻkalamzorlashtirish uchun uchastkalar maydoni kamaytirilishi mumkin. Bunda, koʻkalamzorlashtirish uchun uchastka maydonining oʻlchamlari korxona hududining 25 foizdan kam boʻlmasligi kerak.

86. Binolar tomlarini koʻkalamzorlashtirishga yoʻl qoʻyiladi.

87. Bino va inshootlardan daraxt va butalargacha boʻlgan masofa quyidagi 7-jadvalda keltirilgan oʻlchamlardan kam boʻlmasligi lozim.

		7-jadval
Bino va inshootlarning qismlari	Masofa (m)
Bino va inshootlarning qismlari	Daraxt tanasi oʻqigacha	Buta oʻqigacha
Devorlar va binolarning tashqi qirralari	5	1,5
Temiryoʻl izi oʻqi	5	3,5
Yoritish tarmogʻi, kolonna, galereya va estakadalarning machta va tayanchlari	4	-
Trotuarlar va bogʻ yoʻlkalarining chekkasi	0,7	0,5
Yoʻl chekkasidagi toʻsiq (bordyur) toshi yoki qatnov yoʻlini chetgi qismini bildiruvchi chiziqlar	2	1,2
Yerosti tarmoqlari:
gaz quvurlari, oqova suv tarmoqlari	1,5	-
issiqlik tarmoqlari (kanal devorlaridan hisoblaganda)	2	1
kanalsiz yotqizilgan issiqlik tarmoqlarining quvurlari,	2	-
suv taʼminoti quvurlari,	2	-
kuch kabellari va aloqa kabellari drenajlari	2	0,7

Izoh. Mazkur oʻlchamlar diametri 5 m dan katta boʻlgan daraxtlar uchun belgilangan. Bunda, shox-shabbalari diametri kattaroq boʻlgan daraxtlar uchun masofa mos ravishda koʻpaytirilishi lozim.

88. Daraxt va butalar qatorlab ekilganda ular orasidagi masofa quyidagi 8-jadvalda koʻrsatilgandan kam boʻlmasligi kerak.

8-jadval

Dov-daraxtlar tavsifi

Daraxt va butalarning oʻqlari orasidagi minimal masofalar (m)

Oftobsevar navli daraxtlar

Soyabardosh navli daraxtlar

Balandligi 1 m gacha boʻlgan butalar

Balandligi 2 m gacha boʻlgan butalar

Balandligi 2 m dan katta boʻlgan butalar

2,5

0,4

0,6

89. Sanoat korxonasining hududida joylashgan bino va inshootlar orasidagi boʻsh maydonchalar, yongʻin sodir boʻlgan vaqtda barglari issiqlik tarqalishini oldini oladigan daraxtlar (ignabargli daraxtlar bundan mustasno) bilan koʻkalamzorlashtirilishi kerak.

90. Atrof-muhitga taʼsiri boʻyicha I toifaga va II toifaga kiruvchi yangi obyektlarni loyihalashtirishda yuqori samaradorlikka ega chang-gaz tozalash uskunalari yoki lokal suv tozalash inshootlari oʻrnatilishi lozim.

91. Sanoat korxonasining hududidagi trotuarlar, temiryoʻl izlaridan kamida 3,75 m oraliq masofa bilan joylashtirilishi lozim. Trotuarlarni toʻsuvchi tutqichlar oʻrnatilganda masofa (qurilmalarga yaqinlashish gabaritlaridan kam boʻlmagan masofaga) kamaytirilishi mumkin.

Issiq yuklar tashiladigan temiryoʻl izlaridan trotuargacha masofa 5 m dan kam boʻlmasligi kerak.

92. Trotuar kengligi harakatlanish chizigʻining eni 0,75 m qilib loyihalanishi kerak.

93. Trotuardagi harakatlanish chiziqlarining soni binodagi yoki binolar guruhidagi xodimlar eng koʻp ishlaydigan smenadagi ishchilarning soniga muvofiq belgilanishi, bunda bir smena davomida bir tasmada 750 kishi harakatlanishini hisobga olgan holda loyihalash lozim.

Trotuarning minimal kengligi 1,5 m dan kam boʻlmasligi kerak. Piyodalarning ikki yoʻnalishdagi harakatlanish intensivligi 100 kishi/h dan kam boʻlganda trotuarning kengligi 1 m gacha qisqartirilishiga yoʻl qoʻyiladi.

94. Trotuarlarda nogironligi boʻlgan shaxslar nogironlik aravachasida harakatlansa trotuar kengligi 1,8 m dan kam boʻlmasligi, bunda nogironlik aravachasida harakatlanish uchun moʻljallangan trotuarlarda nishablikni boʻylamasiga 5 foizdan, koʻndalangiga 1 foizdan oshirmaslik lozim.

95. Trotuarlarni avtomobil yoʻli yaqinida yoki avtomobil yoʻli bilan umumiy yer polotnosida joylashtirganda ularning eni kamida 0,8 m boʻlgan boʻluvchi chiziq bilan ajratilishi lozim.

Sanoat korxonasining rekonstruksiyasi qilish davrida trotuarlarni avtomobil yoʻlining qatnov qismiga tutash (taqab) joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.

Trotuarlar, avtomobil yoʻlining qatnov qismiga tutash qilib loyihalanganda, yoʻl chekkasidagi toʻsiq (bordyur) toshining yuqori sathi bilan bir xil balandlikda boʻlishi, biroq qatnov qismidan kamida 15 sm dan balandda boʻlishi kerak.

96. Sanoat korxonalari tor hududlarda joylashgan boʻlsa, ularni rekonstruksiya qilish vaqtida, trotuarlardan ajratib turuvchi koʻkalamzorlar hisobiga yoki ajratib turuvchi koʻkalamzorlar boʻlmagan holatlarda esa trotuarlarni koʻchirib turib, avtomobil yoʻllarini kengaytirishga yoʻl qoʻyiladi.

97. Sanoat korxonalari hududlaridagi ishchi xodimlarning ommaviy qatnov yoʻllarida, piyodalar harakatining temiryoʻl izlari bilan kesishishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Bunda, kesishishlarni tashkil qilish zarurati asoslangan holatlarda, oʻtish joylari svetoforlar va tovushli signalizatsiya bilan jihozlanishi, yoʻlning koʻrinish darajasi SHNQ 2.05.02-07ga muvofiq loyihalanishi kerak.

98. Avtomobil yoʻllarini piyodalar yoʻlaklari bilan kesishishi SHNQ 2.05.02-07ga muvofiq loyihalanishi kerak.

99. Korxonalar, binolar va inshootlar hududlarini toʻsish, loyihalash topshirigʻiga, obyektlarni qoʻriqlash shartlariga, QMQ 2.07.03-97ga muvofiq boʻlishi kerak.

9-bob. Muhandislik tarmoqlarini joylashtirish

1-§. Asosiy talablar

100. Tarmoqlarni joylashtirish (yerusti, yer yuzasi yoki yerostida) usulining tanlanishi texnik-iqtisodiy hisoblarga muvofiq amalga oshirilishi lozim.

101. Sanoat korxonalarining jamoat markazlarida zavodoldi zonalarida muhandislik tarmoqlari yer ostida joylashtirilishi lozim.

102. Sanoat korxonalarining hududlarida muhandislik tarmoqlari SHNQ 2.04.02-19, QMQ 2.04.03-19, SHNQ 2.04.07-22 hamda SHNQ 2.04.08-22ga muvofiq loyihalanilishi kerak.

103. Yengil alangalanuvchi va yonuvchi suyuqliklar hamda gazlar tashqi tarmoqlarini bino va inshootlar tagida joylashtirilmasligi zarur.

2-§. Yerosti tarmoqlari

104. Yerosti muhandislik tarmoqlarini avtomobil yoʻllarining qatnov qismini ostida joylashtirmaslik kerak.

Rekonstruksiya qilinayotgan korxonalar hududida yerosti muhandislik tarmoqlarini avtomobil yoʻllarining qatnov qismini ostida joylashtirishiga yoʻl qoʻyiladi.

Ventilyatsiya shaxtalari, kanallar va tunnellarning kirish joylari imoratlardan xoli joylarda va avtomobil yoʻllarining qatnov qismidan tashqarida joylashtirilishi kerak.

Yerosti muhandislik tarmoqlari, kanalsiz yotqizilganda yoʻlning chekka qismida joylashtirilishiga yoʻl qoʻyiladi.

105. Muhandislik tarmoqlari kanallari va tunnellarida bosimi 0,6 MRa (6 kgf/sm²) gacha boʻlgan yonuvchi gazlarning (tabiiy va neft bilan birga chiqadigan hamroh gazlar, sunʼiy aralashtirilgan va suyultirilgan uglerodli gazlar) quvuroʻtkazgichlarini montaj va taʼmirlash sharoitlarini inobatga olgan holda oraliq masofa talablaridan kelib chiqib, boshqa quvurlaroʻtkazgichlari (issiqlik tarmogʻi quvuri, kislorod quvuri, yengil alangalanuvchi va yonuvchi suyuqliklar quvuri, suv taʼminotining bosimli tarmogʻi quvuri, bosimli kanalizatsiya quvurlari)ni va aloqa kabellari quvurlaroʻtkazgichlarini birgalikda joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, kanallar va tunnellar, ventilyatsiya hamda yoritish tizimlari bilan jihozlanishi lozim.

106. Muhandislik tarmoqlari kanal va tunnellarida quyidagilarni birgalikda joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi:

bosimi 0,6 MRa (6 kgf/sm²) dan yuqori boʻlgan yonuvchi gazlar quvuroʻtkazgichi bilan kuchlanish hamda yoritish kabellarini (kanal va tunnelni yoritish uchun kabellar bundan mustasno) birgalikda;

issiqlik tarmogʻi quvuroʻtkazgichi bilan suyultirilgan gaz quvuroʻtkazgichi, kislorod quvuroʻtkazgichi, azot quvuroʻtkazgichi, sovuq havo quvuroʻtkazgichlari, yengil alangalanuvchi, kimyoviy oʻyuvchi va zaharli uchuvchan moddalar quvuroʻtkazgichlari hamda maishiy kanalizatsiya tarmoqlari quvuroʻtkazgichlarini birgalikda;

yengil alangalanuvchi va yonuvchi suyuqliklar quvuroʻtkazgichlari bilan kuchlanish va aloqa kabellari, yongʻinga qarshi suv taʼminoti quvuroʻtkazgichlarini birgalikda;

kislorod quvuroʻtkazgichi bilan bosimi 0,6 MRa (6 kgf/sm²) dan yuqori boʻlgan yonuvchi gazlar quvuroʻtkazgichlarini birgalikda;

yengil alangalanuvchi va yonuvchi suyuqliklar quvuroʻtkazgichi bilan zaharli suyuqliklar quvuroʻtkazgichlari hamda kuchlanish kabellari quvuroʻtkazgichlarini birgalikda.

107. Muhandislik tarmoqlarining umumiy kanal va tunnellarida, yengil alangalanuvchi va yonuvchi suyuqliklar quvuroʻtkazgichi, suv taʼminotining bosimli tarmoqlari quvuroʻtkazgichi (yongʻinga qarshi quvurlardan tashqari) va bosimli kanalizatsiya quvuroʻtkazgichlari bilan birgalikda joylashtirilishiga yoʻl qoʻyiladi.

Yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan, oʻzidan zaharli moddalar chiqaradigan suyuqliklar quvuroʻtazgichlari joylashtirishda, kanal va tunnellarda har 60 m da va ikki tomonda chiqish joylarini koʻzda tutiladi.

108. Yerosti muhandislik tarmoqlarini umumiy transheyalarda bir biriga parallel holatda montaj va taʼmir sharoitlarini inobatga olib oraliq masofaga rioya qilib joylashtirish lozim. Bunda, muhandislik tarmoqlari oʻrtasidagi masofalar, shuningdek ulardan bino va inshootlarning poydevorigacha, hamda kameralar, quduqlar va boshqa qurilmalargacha boʻlgan masofalar mazkur SHNQning 9-jadvalida keltirilgan oʻlchamlardan kam boʻlmasligi lozim.

Yerosti muhandislik tarmoqlari parallel joylashtirilganda, tarmoqlar orasidagi gorizontal masofalar ushbu SHNQning 10-jadvalida keltirilgan oʻlchamlardan kam boʻlmasligi kerak.

							9-jadval
Muhandislik tarmoqlari	Yerosti tarmoqlaridan quyidagi elementlargacha gorizontal boʻyicha masofa, m
	Bino va inshootlarning poydevorlari	Toʻsiqlar, tayanchlar, galereyalar poydevorlari, kontaktli va aloqa tarmoqlari quvurlari	Temiryoʻl izlaridan, lekin koʻtarma etagi va oʻyiqqacha transheya chuqurligidan kam emas	Tramvay yoʻli izlaridan	Avtomobil yoʻllari		Havo elektr uzatish liniyalari tayanchlarining poydevorlari
	Bino va inshootlarning poydevorlari			Tramvay yoʻli izlaridan	Yoʻlning qatnov qismi chetini bildiruvchi chiziqlar, bordyur toshi	Kyuvetning yoki koʻtarma etagining tashqi chekkasi	1 kW gacha va tashqi yoritish tizimi	1 kWdan 35 kW gacha	35 kW dan yuqori
1. Suv taʼminoti va bosimli oqova suv (kanalizatsiya) tarmogʻi	5	3	4	2,75	2	1	1	2	3
2. Oqova suv (kanalizatsiya) tarmogʻi va tarnovlar	3	1,5	4	2,75	1,5	1	1	2	3
3. Drenajlar	3	1	4	2,75	1,5	1	1	2	3
4. Yonuvchi gazlar quvuroʻtkazgichlari
a) past bosimli 0,005 MRa (0,05 kgf/cm²) gacha	2	1	3,75	2,75	1,5	1	1	5	10
b) oʻrta bosimli 0,05 dan 0,3 MRa (3 kgf/cm²) gacha	4	1	4,75	2,75	1,5	1	1	5	10
v) yuqori bosimli 0,3 dan 0,6 MRa (6 kgf/cm²) gacha	7	1	7,75	3,75	2,5	1	1	5	10
g) yuqori bosimli 0,6 dan 1,2 MRa (12 kgf/cm²) gacha	10	1	10,75	3,75	2,5	1	1	5	10
5. Issiqlik tarmoqlari (kanal, tunnel yoki kanalsiz yotqizilgan liniya qobigʻining tashqi devorigacha)	2 (4-izohga qarang)	1,5	4	2,75	1,5	1	1	2	3
6. Barcha kuchlanishli kabellar va aloqa kabellari	0,6	0,5	3,25	2,75	1,5	1	0,5*	5*	10*
7. Kanallar, tunnellar	2	1,5	4	2,75	1,5	1	1	2	3

* Faqat kuchlanish kabellaridan masofalarga taalluqli emas.

Izohlar:

1) Elektrlashgan temiryoʻllar uchun, temiryoʻl izlari oʻqidan aloqa kabellari va issiqlik tarmoqlarining quvurlarigacha masofalar 10,75 m dan kam boʻlmasligi kerak.

Sanoat korxonalarini rekonstruksiya qilish sharoitlarida mazkur jadvalning 6-bandida koʻrsatilgan temiryoʻllar, tramvay izlari va avtomobil yoʻllaridan hisoblangan masofalar texnik-iqtisodiy asoslash va loyiha yechimlariga koʻra qisqartirilishi mumkin. Bunda, temir yoʻllar va tramvay izlariga yaqinlashgan zonalarda kabellar bloklar va quvurlar ichida yotqizilishi kerak. Kabellar elektrlashtirilgan temir yoʻllar va tramvay izlari bilan yaqinlashgan joylarda quvurlar izolyatsiyalangan (asbotsementdan tayyorlangan, gudron yoki bitum shimdirilgan) boʻlishi lozim.

2) Suv taʼminoti quvuri va bosimli oqova suv (kanalizatsiya) quvuridan yerosti rezervuarlarining tashqi yuzasigacha masofa 3 m gacha kamaytirilishiga, shuningdek binolar va boshqa inshootlar poydevorlarigacha masofa esa, suv quvurini gʻilofda yotqizish sharti bilan 3 m gacha kamaytirilishiga yoʻl qoʻyiladi. Suv taʼminoti quvuri va bosimli oqova suv (kanalizatsiya) quvuridan avtomobil yoʻllarining yoʻloʻtkazgichlari va tunnellarigacha masofalar, koʻrsatilgan quvurlar yoʻloʻtkazgichlari va tunnelar asoslaridan 0,5 m chuqurlikda yotqizilishi sharti bilan 2 m gacha kamaytirilishi mumkin.

3) Kanalsiz yotqizilgan issiqlik tarmoqlaridan, bino va inshootlargacha masofa 5 m ga teng qilib qabul qilinishi kerak.

4) Muhandislik tarmoqlari, bino va inshootlar poydevori etagidan pastroqda yotqizilganda, jadvalda koʻrsatilgan masofalarni grunt turiga qarab uzaytirish yoki poydevorlarni mustahkamlash kerak. Korxona hududi cheklangan sharoitlarda, muhandislik tarmoqlarida avariya sodir boʻlganda poydevorlar shikastlanishini oldini oluvchi choralarni koʻrish sharti bilan muhandislik tarmoqlaridan poydevorlargacha boʻlgan masofa kamaytirilishiga yoʻl qoʻyiladi.

													10-jadval
Muhandislik tarmoqlari	Yerosti muhandislik tarmoqlari parallel joylashtirilganda, tarmoqlar orasidagi gorizontal masofalar, m
				Yonuvchi gazlar quvurlarigacha						Kuchlanish kabellari	Aloqa kabellari	Issiqlik tarmoqlari		Kanallar, tunnellar
	Suv taʼminoti quvuri	Oqova suv (kanalizatsiya)	Drenaj yoki tarnovlar	Past bosimli 0,005 MRa gacha		Oʻrta bosimli 0,05-0,3 MRa		Yuqori bosimli 0,3-0,6 MRa	Yuqori bosimli 0,6-1,2 MRa gacha	Kuchlanish kabellari	Aloqa kabellari	Kanal, tunnel tashqi devori	Kanalsiz yotqizilgan, qobiqqacha	Kanallar, tunnellar
1.Suv taʼminoti quvuri	1,5	(2-izohga qarang)	1,5	1		1		1,5	2	0,5*	0,5	1,5	1,5	1,5
2.Oqova suv (kanalizatsiya)	(2-izohga qarang)	0,4	0,4	1		1,5		2	5	0,5*	0,5	1	1	1
3.Drenaj va tarnovlar	1,5	0,4	0,4	1		1,5		2	5	0,5*	0,5	1	1	1
4.Yonuvchi gazlar quvurlari:
a) past bosimli 0,005 MRa (0,05 kgf/cm²) gacha	1	1	1	(3-izohga karang)						1	1	2	1	2
b) oʻrta bosimli 0,05 dan 0,3 MRa (3 kgf/cm²) gacha	1	1,5	1,5	(3-izohga karang)						1	1	2	1	2
v) yuqori bosimli 0,3 dan 0,6 MRa (6 kgf/cm²) gacha	1,5	2	2	(3-izohga karang)						1	1	2	1,5	2
g) yuqori bosimli 0,6 dan 1,2 MRa (12 kgf/cm²) gacha	2	5	5	(3-izohga karang)						2	1	4	2	4
5. Barcha kuchlanish kabellari	0,5*	0,5*	0,5*	1	1				2	0,1-0,5*	0,5	2	2	2
6. Aloqa kabellari	0,5	0,5	0,5	1	1				1	0,5		1	1	1
7. Issiqlik tarmoqlari:
a) kanal, tunnel tashqi devori	1,5	1	1	2	2		.		4	2	1			2
b) kanalsiz yotqizilgan, qobiqqacha	1,5	1	1	1	1		,5		2	2	1			2
8. Kanallar, tunnellar	1,5	1	1	2	2		.		4	2	1	2	2

* “Elektr uskunalarining tuzilishi qoidalari”ga muvofiq.

Izohlar:

1.Sanoat korxonalarini rekonstruksiya qilish sharoitlarida kuchlanishi 35 kW gacha boʻlgan kabellar hamda yonmaydigan suyuqliklar va yonmaydigan gazlar quvuroʻtkazgichlari oʻrtasidagi, masofani 0,25 m gacha kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi, bunda kabellar yerosti tarmoqlariga yaqinlashgan uchastkalarda quvuroʻtkazgichlar ichida yotqizilishi kerak.

Kuchlanishi 110-220 kW boʻlgan kabellar uchun uzunligi 50 m dan koʻp boʻlmagan yaqinlashish uchastkasida quvurlargacha, yonuvchi suyuqliklar va gazlar quvurlarini istisno qilganda, gorizontal boʻyicha masofani 0,5 m gacha kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi, bunda kabellar va quvurlar oʻrtasida shikastlanishlarni oldini oluvchi himoya devorini oʻrnatish talab etiladi.

Issiqlik tarmoqlari quvurlari va elektr kabellari oʻrtasidagi koʻrsatilgan masofalarni taʼminlashning imkoni boʻlmaganda, yilning iliq davrida gruntning qoʻshimcha qizib ketishi, kuchlanishi 10 kW gacha boʻlgan kabellar uchun 100 ℃ dan, kuchlanishi 20-220 kW boʻlgan kabellar uchun esa 50 ℃ dan oshmaslik talabidan kelib chiqib, issiqlik tarmoqlari quvurlari issiqlikdan izolyatsiya qilinishi kerak.

Kabellarni quvurlar ustida va ostida joylashtiriishga yoʻl qoʻyilmaydi.

2. Oqova suv (kanalizatsiya) quvuridan, ichimlik suvi taʼminoti quvurigacha boʻlgan masofa quyidagicha qabul qilinadi:

gilli gruntlarda yotqiziladigan temir-beton va asbotsement quvurlargacha — 5 m dan koʻp emas;

yiriq chaqiqli va qumloq gruntlarda yotqiziladigan temir-beton va asbotsement quvurlargacha — 10 m dan kam emas;

diametri 200 mm gacha boʻlgan choʻyan suv quvurlarigacha — 1,5 m dan kam emas; diametri 200 mm dan koʻp boʻlganda — 3 m dan kam emas;

suv taʼminotining plastmassa quvurlarigacha — 1,5 m dan kam emas.

Ichimlik suv taʼminoti quvurlari, oqova suv (kanalizatsiya) quvuridan pastroqda joylashtirilganda, ular orasidagi 1,5 m va 3 m ga teng boʻlgan masofa, quvurlar yotqizilgan joylardagi balandliklari oʻrtasidagi farqqa uzaytirilishi kerak.

Oqova suv (kanalizatsiya) tarmoqlari va ishlab chiqarish suv taʼminoti quvurlari oʻrtasidagi masofa, quvurlar materiali va diametri, shuningdek, gruntlar xossalaridan qatʼi nazar, 1,5 m dan kam boʻlmasligi lozim.

3. Bir transheyada ikki va undan ortiq yonuvchi gazlar quvuroʻtkazgichlarini joylashtirilganda ular oʻrtasidagi masofa:

diametri 300 mm gacha quvurlar uchun — 0,4 m dan kam;

diametri 300 mm dan katta quvurlar uchun — 0,5 m dan kam boʻlmasligi kerak.

4. Jadvalda poʻlat quvurlargacha boʻlgan masofalar koʻrsatilgan.

Yerosti metall boʻlmagan gaz quvurlarini joylashtirishda SHNQ 2.04.08-22 talablariga rioya qilishini lozim.

5. Tarmoqlar umumiy transheyada joylashtirilganda ular orasidagi masofalar kameralar, quduqlar, qurilmalar oʻlchamlari va joylashtirilishi, tarmoqlar montaji va taʼmirlash zarurati taʼminlanishi, shuningdek, 1 — 4-izohlarda bayon etilgan talablardan kelib chiqqan holda belgilanadi.

6. Yerosti gaz quvuridan gorizontal boʻyicha minimal masofa:

oqova suv (kanalizatsiya)ning bosimli tarmoqlarigacha masofa, suv taʼminoti tarmoqlarigacha boʻlganidek qabul qilinadi;

quduqlar va kameralarning tashqi devorigacha masofa 0,3 m dan kam boʻlmasligi kerak;

kanalsiz yotqizilgan drenajli issiqlik tarmoqlarigacha masofa kanalli oʻtqizishda boʻlganidek qabul qilinadi.

7. Sanoat korxonalari rekonstruksiya qilinayotgan sharoitlarda bosimi 0,6 MRa (6 kgf/cm²)gacha boʻlgan yonuvchi gazlar quvurlaridan, tarnovlar va oqova suv (kanalizatsiya) quvurlarigacha masofa 50 foizga qisqartirilishi mumkin.

8. Muhandislik tarmoqlari turli sathlarda joylashtirilganda, jadvalda koʻrsatilgan masofalar yotqizish sathlari orasidagi farqlarga, gruntlar xossalariga bogʻliq ravishda uzaytirilishi kerak.

9. Oqova suv (kanalizatsiya)dan issiqlik taʼminoti tizimlari va issiq suv taʼminotining ochiq issiqlik tarmoqlaridagi kanalsiz yotqizilgan suvli issiqlik tarmoqlarigacha minimal masofa:

issiqlik tarmoqlari quvurlarining diametri 200 mm va undan kam boʻlsa — 1,5 m; 200 mm dan katta boʻlsa — 3 m qilib qabul qilinishi lozim.

Oqova suv (kanalizatsiya) tarmoqlari, issiqlik tarmoqlaridan yuqoriroqda joylashtirilganda, koʻrsatilgan masofalar yotqizish balandligi (chuqurligi) orasidan farqlanishga uzaytirilishi lozim.

109. Kesishadigan quvurlar devorlar orasidagi masofa 0,5 m ga teng boʻlsa, oqova suv (kanalizatsiya) quvurlaridan pastroqda gʻilofsiz yotqizilishiga yoʻl qoʻyiladi.

110. Kabel liniyasi kuchlanishi 110 kW va undan yuqori boʻlgan yuqori voltli tarmoqlarga parallel tarzda yotqizilganda, kabeldan eng chekka simgacha masofa 10 m dan kam boʻlmasligi kerak.

111. Sanoat korxonasini rekonstruksiya qilish sharoitlarida kabel liniyalaridan kuchlanishi 1000 V dan yuqori boʻlgan yuqori voltli tarmoqlari ayrim tayanchlarining yerosti qismlari va ulanadigan joyigacha masofa 2 m dan kam boʻlmasligi lozim.

112. Muhandislik tarmoqlarini yotqizish jarayonida kesishgan holatlarda:

quvurlar yoki elektr kabellar, aloqa kabellari va rels etagidan hisoblaganda temiryoʻl izlari oʻrtasidagi masofa yoki qatnov qismi qoplamasining yuqori qismidan hisoblaganda quvurning (yoki gʻilofining) yuqori nuqtasigacha yoki elektr kabeligacha tik (vertikal) masofalar, agar ishlar ochiq holatda (gruntni bosib yoʻl ochish, gorizontal burgʻilash yoki kavlash) usulda bajarilsa 1,5 m dan kam boʻlmasligi;

kanallar yoki tunnellarda joylashtiriladigan quvurlar va elektr kabellari orasidagi, kanallar yoki tunnellarni yopilgan qismining yuqori nuqtasidan, temiryoʻl relslari etagigacha vertikal masofa — 1 m, kyuvet tubi yoki boshqa suv chiqaradigan inshootlar yoxud temiryoʻl yer polotnosi koʻtarmasining asosigacha boʻlgan vertikal boʻyicha masofa esa — 0,5 m dan kam boʻlmasligi;

quvurlar va kuchlanishi 35 kW boʻlgan kabellar hamda aloqa kabellarigacha masofa — 0,5 m kam boʻlmasligi;

110-220 kW boʻlgan kabellar va quvurlar orasidagi masofa — 1 m kam boʻlmasligi lozim.

113. Sanoat korxonalarini rekonstruksiya qilish sharoitida elektr uskunalari tuzilishi qoidalari talablariga rioya qilgan holda barcha kuchlanishli kabellar va quvurlar orasidagi masofalarni 0,25 m gacha kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.

114. Turli maqsadlarga moʻljallangan quvurlar (suv taʼminoti quvurlari bilan kesishadigan oqova suv (kanalizatsiya) quvurlari va zaharli modda hamda badboʻy suyuqliklarni tashish uchun moʻljallangan quvurlarni istisno qilganda) orasidagi masofa — 0,2 m kam boʻlmasligi kerak.

115. Ichimlik suvini yetkazib beruvchi quvurlarni oqova suv (kanalizatsiya) quvurlari va zaharli modda hamda badboʻy suyuqliklarni tashish uchun moʻljallangan quvurlardan 0,4 m ga balandroqda joylashtirish lozim.

116. Ichimlik suvini yetkazib beruvchi, gʻilofga joylashtirilgan poʻlat quvurlarni kanalizatsiya quvurlaridan pastroqda joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi, bunda kanalizatsiya quvurlari devorlaridan gʻilof qirqilgan joyigacha boʻlgan masofa ikkala tomonda gilli gruntlarda 5 m ni, yirik chaqiqli va qumloq gruntlarda esa — 10 m ni tashkil qilishi, hamda kanalizatsiya quvurlari choʻyandan boʻlishi kerak.

117. Quvurning diametri 1500 mm boʻlganda xoʻjalik va ichimlik suv joylashgan oqova suv (kanalizatsiya) quvurlarigacha boʻlgan masofa 0,4 m boʻlishi zarur.

118. Sanoat korxonalarining hududlarida muhandislik tarmoqlarini tik (vertikal) joylashtirganda SHNQ 2.04.02-19, QMQ 2.04.03-19, SHNQ 2.04.07-22, SHNQ 2.04.08-22ga hamda elektr uskunalarining tuzilishi qoidalari talablariga rioya qilish lozim.

119. Sanoat korxonalarining hududlarida joylashgan gaz quvurlari kanallar va tunnellar bilan kesishganda ularni ushbu qurilmalar ustida yoki ostida kanal yoki tunnelning tashqi devorlaridan ikki tomoniga 2 m chiqadigan gʻiloflarda joylashtirilishi kerak.

Bosimi 0,6 MRa (6 kgf/cm²) gacha boʻlgan gaz quvurlarini tunnellar orasidan gʻilofda oʻtkazishga yoʻl qoʻyiladi.

120. Muhandislik tarmoqlari quvurlarini, temiryoʻl va tramvay izlari, avtomobil yoʻllari bilan kesishishi yoʻl oʻqiga nisbatan 45° — 90° burchak ostida loyihalanishi lozim.

Gaz quvurlari va issiqlik tarmoqlaridan rels yoʻnaltirgichlari (strelka), krestovina dumi va soʻruvchi kabellarning relslarga ulanadigan joylarigacha masofalar tramvay izlari uchun 3 m ni, temiryoʻl izlari uchun 10 m boʻlishi kerak.

121. Bevosita yerda yotqiziladigan kabel liniyalarini elektrlashgan temiryoʻl izlari bilan kesishishi, yoʻl oʻqiga nisbatan 75°— 90° burchak ostida loyihalanishi lozim. Kesishish joyidan rels yoʻnaltirgichlari (strelka), krestovina dumi va soʻruvchi kabellarning, relslarga ulanadigan joylarigacha masofa tramvay izlari uchun 3 m ni, temiryoʻl izlari uchun 10 m boʻlishi zarur.

3-§. Yer usti tarmoqlari

122. Muhandislik tarmoqlarini yer ustida joylashtirishda ularni mexanik shikastlanishlar va atmosferaning salbiy taʼsirlaridan muhofaza qilinishi lozim.

Yerusti tarmoqlarini ochiq lotoklarda, shpalalar ustida, korxona yer yuzasining rejaviy sathidan pastroq sathda joylashtirish lozim. Muhandislik tarmoqlarini yer ustida joylashtirishning boshqa (hudud yuzasiga yoki toʻldirmalar ustiga yotqiziladigan kanal va tunnellar, yarim koʻmilgan kanal va tunnellar, ochiq transheyalar) usullarini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.

123. Yonuvchi gazlar, toksik mahsulotlar uchun quvurlarni, kislotalar va ishqorlar yetkazib beriladigan quvuroʻtkazgichlarni, oqova suv (kanalizatsiya) quvurlarini ochiq transheya va lotoklarda joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.

124. Muhandislik tarmoqlari tayanch, estakada, galereyalarda yoki bino va inshootlarning devorlarida joylashtirilishi mumkin.

125. Quyidagi muhandislik tarmoqlarini yer ustida joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi:

yengil alangalanuvchi va yonuvchi suyuqliklarni, korxona hududiga gaz yetkazib beruvchi tranzit quvurlarini, estakadalarda, yengil alangalanadigan moddalar va materiallardan qurilgan ustunlar va tayanchlarda, shuningdek ishlab chiqarish toifasi V, G va D boʻlgan, olovbardoshlik darajasi I, II, III sinf boʻlgan binolarni tomlarida va devorlarida;

muhandislik tarmoqlaridagi mahsulotlarning aralashib ketishi natijasida portlash yoki yongʻin kelib chiqish ehtimoli boʻlganda, yonuvchi suyuqlikli quvurlarni va gazsimon mahsulotli quvurlarni galereyalarda;

yengil alangalanuvchi va yonuvchi suyuqliklar, hamda gaz mahsulotlarini yetkazib beruvchi quvurlarda;

olovbardoshlik darajasiga ega boʻlmagan tom va devorlarda;

portlash xavfi yuqori boʻlgan materiallar joylashgan binolarning tom va devorlarida;

yonuvchi gaz mahsulotlari quvurlarini yengil alangalanuvchi va yonuvchi suyuqliklar, hamda yonuvchi materiallar saqlanadigan omborxonalar hududida;

kabel liniyalari xar qanday bino va inshootlarning tomlarida;

tranzit kabel liniyalarini bino va inshootlar tomlarida va devorlarida, portlash va yongʻin xavfi yuqori materiallar saqlanadigan omborxonalar tomlarida va devorlarida.

126. Yengil alangalanuvchi va yonuvchi suyuqlik mahsulotlari quvuroʻtkazgichlari uchun estakadalar, turli koʻrinishdagi tayanchlarni joylashtirishda, deraza (eshik) lari boʻlgan devorlardan kamida 3 m masofada oʻrnatish lozim, deraza (eshik) lari boʻlmagan devorlardan ushbu masofa 0,5 m gacha kamaytirilishi mumkin.

127. Yer ustidan past tayanchlarda suyuqlik va bosimli gaz mahsulotlari quvuroʻtkazgichlarini hamda kuchlanish va aloqa kabellarini joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, kuchlanish va aloqa kabellari quyidagi joylarda joylashtirilishi lozim:

sanoat korxonasining hududida maxsus ajratilgan texnik yoʻlkalarda;

suyuq mahsulotlar va suyultirilgan gaz mahsulotlari saqlanadigan omborxonalar hududida.

128. Sanoat korxonasining transport vositalari va odamlar harakatlanishidan holi uchastkalarida, yer sathidan quvurlarning quyi qismigacha boʻlgan balandligi quyidagi koʻrsatkichlardan kam boʻlmasligi kerak:

quvur kengligi 1,5 m gacha boʻlganda — 0,35 m;

quvur kengligi 1,5 m dan katta boʻlganda — 0,5 m.

Diametri 300 mm dan kichik boʻlgan quvurlar, tik (vertikal) holatda qatorma-qator qilib joylashtirilishi lozim.

129. Baland tayanchlarda yotqiziladigan quvurlarning quyi qismi (izolyatsiyasining yuzasi)gacha boʻlgan balandligi quyidagicha boʻlishi lozim:

sanoat korxonasining transport harakatlanmaydigan, biroq odamlar harakatlanadigan uchastkalarida — 2,2 m;

sanoat korxonasining hududidagi avtomobil yoʻllari bilan kesishadigan uchastkalarda (yoʻlning qatnov qismi yuzasining sathidan) — 5 m;

tramvay izlari bilan kesishadigan uchastkalarda, rels kallagidan — 7,1 m;

yengil alangalanuvchi va yonuvchi gaz mahsulotlariga moʻljallangan quvurlarining, yonuvchi shlaklarni hamda eritilgan choʻyan mahsulotlarini tashishga moʻljallangan temiryoʻllar bilan kesishish joylarida — rels kallagidan 10 m, bunda quvurlarni issiqlikdan himoya qilish choralari koʻrilgan boʻlsa — 6 m.

Oqova suv (kanalizatsiya) tizimining tozalash inshootlari, uglevodorod xomashyosi uchun magistral quvurlar, kompressor va neft haydash stansiyalari quvurlarini loyihalashda sanitariya oraliqlari tashkil qilinishi, sanitariya oraliqlarining oʻlchamlari SanQvaN 0350-17 va SanQvaN 0339-16 talablariga muvofiq boʻlishi lozim.

SHNQ 2.09.17-21 “Sanoat korxonalarining bosh rejalarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
ILOVA

Sanoat korxonalarining hududlaridagi qurilish zichligining minimal koʻrsatkichlari

Sanoat tarmoqlari	Korxonalar (ishlab chiqarish obyektlari)	Qurilishning minimal zichligi, foiz
Kimyo sanoati	1. Kon-kimyo sanoati	28
	2. Azot sanoati	33
	3. Fosfat oʻgʻitlar va noorganik kimyoning boshqa mahsulotlari	32
	4. Soda ishlab chiqarish	32
	5. Xlor ishlab chiqarish	33
	6. Asosiy kimyoning boshqa mahsulotlari	33
	7. Viskoza tolasi	45
	8. Sintetik tola	50
	9. Sintetik smola va plastmassa	32
	10. Plastmassa buyumlar	50
	11. Lok-boʻyoq sanoati	34
	12. Organik sintez mahsulotlari	32
Qora metallurgiya	1. Temir rudasini boyitish va qizdirilgan temir boʻlaklarini ishlab chiqarish, quvvati mln. t/yil:
	5-20	28
	20 dan koʻp	32
	2. Maydalash-saralash korxonasi, quvvati mln. t/yil:
	3 gacha	22
	3 dan koʻp	27
	3. Taʼmirlash va transport korxonalari (ochiq usulda qaziladigan konlarning)	27
	4. Yopiq usulda qaziladigan konlardagi shaxta ustidagi komplekslar va boshqa inshootlar	30
	5. Metall buyumlar	50
	6. Feppo qotishmalar	30
	7. Quvurlar	45
	8. Olovbardosh buyumlar	32
	9. Olovbardosh xomashyoni pishirish hamda kukun va mertel ishlab chiqarish	28
	10. Temir-tersak va qora metall chiqindilarini qayta ishlash	25
Rangli metallurgiya	1. Alyuminiy	43
	2. Qoʻrgʻoshin-rux va titan-magniy	33
	3. Mis eritish	38
	4. Yopiq usulda qaziladigan konlardagi shaxta ustidagi komplekslar va boshqa inshootlar, boyitish fabrikasiz, quvvati mln. t/yil:
	3 gacha	30
	3 dan koʻp	35
	5. Shu kabi, boyitish fabrikasi bilan, quvvati mln. t/yil:	30
	6. Boyitish fabrikalari, quvvati mln. t/yil:
	15 gacha	27
	15 dan koʻp	30
	7. Elektrod ishlab chiqarish	45
	8. Rangli metallarni qayta ishlash	45
	9. Alyuminiy oksidi	35
Koʻmir sanoati	1. Koʻmir va slanes shaxtalari, boyitish fabrikasi	28
	2. Shu kabi, boyitish fabrikasi bilan	26
	3. Markaziy (guruhli) boyitish fabrikalari	23
Sellyuloza-qogʻoz sanoati	1. Sellyuloza-qogʻoz va sellyuloza-karton	35
Sellyuloza-qogʻoz sanoati	2. Keltirilgan sellyuloza va makulatura ishlaydigan qogʻoz va karton korxonalari	40
Energetika	1. Quvvati 2000 MW dan ortiq elektr stansiyalari
	a) gradirnyalarsiz:
	atom	29
	qattiq yoqilgʻida ishlaydigan GRES	30
	gaz-mazutda ishlaydigan GRES	38
	b) gradirnyali:
	atom	26
	qattiq yoqilgʻida ishlaydigan GRES	30
	gaz-mazutda ishlaydigan GRES	35
	2. Quvvati 2000 MW gacha boʻlgan elektr stansiyalari:
	a) gradirnyalarsiz:
	atom	22
	qattiq yoqilgʻida ishlaydigan GRES	25
	gaz-mazutda ishlaydigan GRES	33
	b) gradirnyali:
	atom	21
	qattiq yoqilgʻida ishlaydigan GRES	25
	gaz-mazutda ishlaydigan GRES	33
	3. Issiqlik elektr stansiyalari (IES), gradirnyali:
	a) quvvati 500 MW gacha:
	qattiq yoqilgʻida ishlaydigan	28
	gaz-mazutda ishlaydigan	25
	b) quvvati 500 dan 1000 MW gacha:
	qattiq yoqilgʻida ishlaydigan	28
	gaz-mazutda ishlaydigan	26
	v) quvvati 1000 MW dan ortiq:
	qattiq yoqilgʻida ishlaydigan	29
	gaz-mazutda ishlaydigan	30
Suv xoʻjaligi	1. Qishloq xoʻjaligi suv taʼminotining melioratsiya tizimlaridagi ekspluatatsiya va taʼmirlash-ekspluatatsiya uchastkalari	50
Neft sanoati	1. Oʻlchov qurilmalari	30
	2. Neft nasos stansiyalari (siquvni yakunlovchi)	25
	3. Neft, gaz va suvni yigʻish hamda tayyorlash markaziy punktlari, mln. m³/yil:
	3 gacha	35
	3 dan koʻp	37
	4. Kompressorli gaz-lift qurilmalari	35
	5. Neft gazini haydash kompressor stansiyalari, quvvati ming m³/d
	200	25
	400	30
	6. Neft qatlamlariga suv bostirish uchun birlashgan nasos stansiyalari	25
	7. Neft-gaz qazib oluvchi korxonalarga va burgʻilash boshqarmalariga ishlab chiqarish xizmatlarini koʻrsatish bazalari	45
	8. Neft sanoati moddiy-texnik taʼminoti bazalari	45
	9. Neft sanoati geofizika bazalari	30
Mashinasozlik	1. Bugʻ va energetika qozonlari hamda qozonxona-yordamchi uskunalar	50
	2. Bugʻ, gidravlik va gaz turbinalari, turbo yordamchi uskunalar	52
	3. Prokat, poʻlat eritish, agolomeratsiya uskunalari	50
	4. Mexanizatsiyalashgan mustahkamlash inshootlari, qazib olish komplekslari va agregatlari, vagonetkalar, tozalash va qazish ishlari uchun kombaynlar, koʻmir qazib olish uchun randalash qurilmalari, yuklash-tushirish va uyish mashinalari, gidravlik ustunlar, boyitish uskunalari, shaxta yuzasida mexanizatsiyalashgan ishlar uchun uskunalar va kon sanoati uchun boshqa mashina va mexanizmlar	52
	5. Chorpoya va koʻprik elektr kranlar	50
	6. Lentali konveyerlar, konteynerlarga joylashtirilgan yuklar uchun qirgʻichli, osma yuk tashuvchi qurilmalar, tal (telfer), eskalator va boshqa koʻtarish-transport uskunalari	52
	7. Liftlar	65
	8. Temiryoʻl harakatlanuvchi tarkibi uchun tormoz qurilmalari	52
Temiryoʻl	1. Temir yoʻl transporti harakatlanuvchi tarkibini taʼmirlash	40
Elektrotexnika sanoati	1. Elektr dvigatellar	52
	3. Yuqori voltli apparatura	60
	4. Transformatorlar	45
	5. Past voltli apparatura va yoritish uskunalari	55
	6. Kabel mahsulotlari	45
	7. Elektr lampalar	45
	8. Elektr izolyatsiyasi materiallari	57
	9. Akkumulyator	55
	10. Yarim oʻtkazgichli qurilmalar	52
Elektronika sanoati	1. Elektronika sanoati:
	a) bir binoda joylashgan korxonalar (korpus-zavod)	60
	b) bir nechta binolarda joylashgan korxonalar:
	bir qavatli	55
	koʻp qavatli	50
Kimyo mashinasozligi	1. Neft va gaz qazib olish va sellyuloza-qogʻoz sanoati uchun uskuna va armaturalar	50
Kimyo mashinasozligi	2. Sanoat quvurlari uchun armaturalar	55
Uskunasozlik sanoati	1. Metall kesish uskunalari, quyish va yogʻochni qayta ishlash uskunalari	50
	2. Temirchilik-presslash uskunalari	55
	3. Asbobsozlik	60
	4. Sunʼiy olmos, abraziv materiallar va ulardan tayyorlangan asboblar	50
	5. Metall quyish uskunalari	50
	6. Choʻkichlar va qoliplash dastgohlari	52
	7. Mashinasozlik uchun payvandlangan konstruksiyalar	50
	8. Umumiy mashinasozlikda qoʻllanadigan asbob-uskunalar (reduktor, gidrouskuna, filtrlovchi qurilmalar, umumiy mashinasozlik detallari)	52
Asbobsozlik	1. Avtomatlashtirish vositalari, boshqaruv tizimlarini ishlab chiqarish:
	a) ishlab chiqarish binolarining umumiy maydoni 100 ming m²	50
	b) shu kabi 100 ming m²dan koʻp;	55
	v) simob va shisha pishirishni qoʻllaganda	30
Kimyo-farmasevtika sanoati	1. Kimyo-farmasevtika	32
	2. Tibbiy asbob-uskunalar	43
	3. Shisha va chinnidan tibbiy buyumlarni ishlab chiqarish	40
Avtosanoat	1. Avtomobilsozlik	50
	2. Avtomobil yigʻish	55
	3. Avtomobil motorlarini ishlab chiqarish	55
	4. Avtomobil agregatlari, uzellari va ehtiyot qismlarini ishlab chiqarish	55
	5. Podshipniklar ishlab chiqarish	55
Qishloq xoʻjaligi mashinasozligi	1. Traktor, qishloq xoʻjaligi mashinalari, traktor va kombaynlar motorlari	52
Qishloq xoʻjaligi mashinasozligi	2. Traktor va qishloq xoʻjaligi mashinalari uchun agregatlar, uzellar, detallar va ehtiyot qismlar ishlab chiqarish	56
Yoʻl qurilishi mashinasozligi	1. Buldozer, skreper, ekskavatorlar va ekskavator uzellarini ishlab chiqarish	50
	2. Pnevmatik va elektr asboblar hamda kichik mexanizatsiya vositalari	63
	3. Melioratsiya ishlari, yogʻoch tayyorlash va torf sanoati uchun uskunalar	55
	4. Kommunal soha mashinasozligi	57
Uskunalar ishlab chiqarish	1. Yengil, toʻqimachilik, oziq-ovqat, omuxta yem va poligrafiya sanoati uchun texnologik uskunalar	55
	2. Savdo va umumiy ovqatlanish tarmoqlari uchun texnologik uskunalar	57
	3. Shisha sanoati texnologik uskunalari	57
	4. Maishiy asboblar va mashinalar	57
Yogʻochsozlik sanoati	1. Arralangan yogʻoch materiallari, standart uylar, detallar komplekti, duradgorlik buyumlari: xomashyoni yetkazib berish va mahsulotni joʻnatish temiryoʻl orqali amalga oshirilganda	40
	2. Yogʻoch-qipiqli plitalar	45
	3. Faner	47
	4. Mebel	53
Yengil sanoat	1. Paxtani yopiq saqlash sharoitida ishlaydigan paxta tozalash korxonalari	29
	2. Paxtaning 25 foiz yopiq, 75 foiz ochiq saqlash sharoitida ishlaydigan paxta tozalash korxonalari	22
	3. Paxta tayyorlash punktlari	21
	4. Junga birlamchi ishlov berish korxonalari	61
	5. Ipak kalavalash korxonalari	41
	6. Bosh korpusi 1 qavatli toʻqimachilik kombinatlari	60
	7. Bir qavatli korpuslarda joylashtirilgan toʻqimachilik fabrikalari, bosh ishlab chiqarish korpusining umumiy maydoni:
	50 ming m² gacha	55
	50 ming m² dan koʻp	60
	8. Toʻqimachilik galantereyasi	60
	9. Ustki va ichki trikotaj	60
	10. Tikuv-trikotaj korxonalari	60
	11. Tikuv korxonalari	55
	12. Charm va teriga birlamchi ishlov berish korxonalari:
	bir qavatli	50
	ikki qavatli	45
	13. Sunʼiy charm, poyabzal kartoni va plyonka ishlab chiqarish korxonalari	55
	14. Charm galantereyasi korxonalari:
	bir qavatli	55
	koʻp qavatli	50
	15. Moʻyna va qoʻyteri-poʻstin korxonalari	55
	16. Poyabzal:
	bir qavatli	55
	koʻp qavatli	50
	17. Poyabzal, galantereya, tikuv va trikotaj sanoati uchun furnitura va boshqa buyumlar ishlab chiqaruvchi korxonalar	52
Oziq-ovqat sanoati	1. Lavlagini qayta ishlaydigan qand zavodlari, sutkasiga ming t:
	3 ming t gacha (lavlagi kagat maydonlarida saqlanganda)	55
	3 dan 60 ming t gacha (lavlagi mexanizatsiyalashtirilgan omborda saqlanganda)	50
	2. Non va non mahsulotlari, ishlab chiqarish quvvati t/d:
	45 gacha	37
	45 dan ortiq	40
	3. Qandolat mahsulotlari korxonasi	50
	4. Oʻsimlik moyi korxonasi, quvvati:
	sutkasiga 400 t	33
	sutkasiga 400 t dan ortiq	35
	5. Margarin mahsulotlari korxonasi	40
	6. Parfyumeriya-kosmetika mahsulotlari	40
	7. Uzum vinosi va vino mahsulotlari korxonasi	50
	8. Pivo va solod ishlab chiqarish	50
	9. Meva-sabzavot konservalari korxonasi	50
	10. Choy bargiga birlamchi ishlov berish korxonasi	40
	11. Tamaki fermentatsiyasi	41
Goʻsht-sut sanoati	1. Goʻsht kombinati (soʻyish va qon chiqarish sexlari bilan)	40
	2. Goʻsht konservalari, kolbasa, dudlangan va bosh boshqa goʻsht mahsulotlari	42
	3. Sutni qayta ishlash sexlari, quvvati bir smenada:
	100 t gacha	43
	100 t dan ortiq	45
	4. Yogʻi olingan quruq sut ishlab chiqarish sexi, quvvati:
	bir smenada 5 t gacha	36
	bir smenada 5 t dan koʻp	42
	5. Sutli konservalar	45
	6. Pishloq	37
Mikrobiosanoat	1. Gidroliz-xamirturushli, furfurolli, oqsil vitaminli konsentratlar va premiks ishlab chiqaruvchi korxonalar	45
Tayyorlash korxonalari	1. Un tegirmonlari, yorma zavodlari, elevatorlar, omuxta yem va bugʻdoy qabul qilish korxonalari	44
Tayyorlash korxonalari	2. Non mahsulotlari kombinatlari	42
Qishloq xoʻjaligi texnikasi	1. Yuk mashinalarini taʼmirlash	60
	2. Traktorlar, traktor agregatlari va uzellarini taʼmirlash	56
	3. Yuk avtomobillariga texnik xizmat koʻrsatish stansiyalari	40
	4. Traktorlarga texnik xizmat koʻrsatish stansiyalari	40
	5. Viloyat savdo bazalari	57
	6. Temiryoʻl yaqinidagi bazalar (tuman va tumanlararo)	54
	7. Mineral oʻgʻitlar, ohak, zaharli kimyoviy moddalar bazalari	35
	8. Oʻsimliklarni himoya qiluvchi kimyoviy vositalar saqlanadigan omborlar	57
Mahalliy sanoat	1. Qulf va mayda metall buyumlar korxonasi	61
	2. Badiiy keramika korxonasi	56
	3. Metall va toshdan yasalgan badiiy buyumlar korxonasi	52
	4. Puflab chalinadigan musiqa asboblari korxonasi	56
	5. Yogʻoch oʻyinchoqlar va suvenirlar fabrikasi	53
	6. Metall oʻyinchoqlar korxonasi	61
	7. Tikuvchilik mahsulotlari fabrikasi
	ikki qavatli binoda	74
	qavatlari ikkidan koʻp binolarda	60
Qurilish materiallarini ishlab chiqarish	1. Sementdan tayyorlanadigan materiallar:
	ishlab chiqarishning quruq usuli bilan	35
	ishlab chiqarishning hoʻl usuli bilan	37
	2. Asbestotsement buyumlar	42
	3. Avvaldan kuchlantirilgan temir-beton temiryoʻl shpalalari, quvvati 90 ming m³/yil	50
	4. Bosimli temir-beton quvurlar, quvvati yiliga 60 ming/m³	45
	5. Gʻovak va yaxlit silikobetondan tayyorlangan yirik bloklar, panellar va boshqa konstruksiyalar, ishlab chiqarish quvvati ming m³/yil
	120	45
	200	50
	6. Temiryoʻl va avtomobil yoʻllari qurilishi uchun temir-beton koʻprik konstruksiyalari, quvvati 40 ming m3/yil	40
	7. Gidrotexnika inshootlari qurilishi uchun temir-beton konstruksiyalar, quvvati 150 ming m³/yil	50
	8. Yigʻma temir-beton va yengil beton konstruksiyalar, ishlab chiqarish quvvati ming m³/yil
	40	50
	100	55
	11. Pishgan gʻisht va keramik bloklar ishlab chiqarish	42
	12. Silikat gʻisht ishlab chiqarish	45
	13. Polga yotqiziladigan keramik plitalar, sirlangan pardozlash plitkalari, binolar fasadini pardozlash uchun keramik buyumlar	45
	14. Kanalizatsiya tarmoqlari uchun keramik quvurlari	45
	15. Keramik drenaj quvurlari	45
	16. Gidromexanizatsiya usuli bilan kon qazishda shagʻal-saralash ishlari, ishlab chiqarish quvvati ming m³/yil:
	500-1000	35
	200 (yigʻish-qismlarga ajratish)	30
	17. Ekskavator bilan kon qazishda shagʻal-saralash ishlari, ishlab chiqarish quvvati 500-1000 ming m³/yil	27
	18. Bir turli mustahkam jinslarni qayta ishlash boʻyicha maydalash-saralash ishlari, ishlab chiqarish quvvati ming m³/yil:
	600-1600	27
	200 (yigʻish-qismlarga ajratish)	30
	19. IES kullari va keramzitdan tayyorlangan agloporit shagʻal ishlab chiqarish	40
	20. Koʻpirtirilgan perlit ishlab chiqarish (perlitobitum plitalarni ishlab chiqarish bilan) yoqilgʻi sifatida quyidagilar qoʻllanganda:
	tabiiy gaz	55
	mazut	50
	21. Mineral paxta va mineral paxtadan vermikulit va perlit issiqlik va tovush izolyatsiyasi mahsulotlarini ishlab chiqarish	45
	22. Ohak ishlab chiqarish	30
	23. Ohak uni va xom tuyilgan gips ishlab chiqarish	33
	24. Deraza oynasi, sayqallangan, arxitektura-qurilish, texnik va oyna tolasi ishlab chiqarish	38
	25. Kvars qumini boyitish korxonasi, ishlab chiqarish quvvati 150-300 ming t/yil	27
	26. Konserva shisha idishlari, xoʻjalik shisha idishlari va billur buyumlar korxonasi	43
	27. Qurilish, texnik, sanitariya-texnik fayans, chinni va yarim chinni ishlab chiqarish	45
	28. Poʻlat qurilish konstruksiyalari (shu jumladan quvurlardan tayyorlangan konstruksiyalar)	55
	29. Koʻpriklar uchun poʻlat konstruksiyalar	45
	30. Montaj (nazorat-oʻlchash asboblari NOʻA avtomatika, santexnika) va elektr montaj ish qismlari	60
	31. Texnologik metall konstruksiyalar va quvurlarning uzellari	48
	32. Qurilish mashinalarini taʼmirlash korxonasi	63
	33. Ixtisoslashtirilgan montaj tashkilotlarining birlashtirilgan korxonalari:
	mexanizatsiya bazasi bilan	50
	mexanizatsiya bazasi boʻlmaganda	55
	34. Qurilish mexanizatsiya bazalari	47
	35. Qurilish va montaj trestlarini ishlab chiqarish-texnik butlash boʻyicha boshqaruv bazalari	60
	36. Umumqurilish koʻchma mexanizatsiyalashtirilgan kolonnalarning tayanch bazalari	40
	37. Ixtisoslashtirilgan koʻchma mexanizatsiyalash-tirilgan kolonnalarning tayanch bazalari	50
	38. Qurilish tashkilotlarining tarkibida 200 va 300 ixtisoslashgan katta yuk avtomobillari va avtopoyezdlar boʻlgan avtotransport korxonalari	40
	39. Garajlar:
	150 ta avtomobil uchun	40
	250 ta avtomobil uchun	50
Transport vositalariga xizmat koʻrsatish va taʼmirlash	1. Yuk avtomobillarini kapital taʼmirlash korxonasi, quvvati — bir yilda 2-10 mingta avtomobilni kapital taʼmiri	60
	2. Yuk avtomobillari agregatlari va avtobuslarni taʼmirlash korxonasi, quvvati — bir yilda 10-60 mingta kapital taʼmiri	65
	3. Tayyor agregatlarni qoʻllash bilan bajariladigan avtobus taʼmirlash korxonasi, quvvati — bir yilda 1-2 ming avtobus taʼmiri	60
	4. Yengil avtomobil agregatlarini taʼmirlash korxonasi, quvvati — bir yilda 30-60 mingta kapital taʼmir	65
	5. 200 ta avtomobil uchun moʻljallangan yuk tashish korxonasi, reysga mustaqil chiqishlari, foizda:
	100	45
	50	51
	6. 300 va 500 ta avtomobil uchun moʻljallangan yuk tashish korxonasi, reysga mustaqil chiqishlari, foizda:
	100	50
	50	55
	7. Avtobus parklari, avtobuslar soni:
	100	50
	300	55
	500	60
	8. Taksomotor parklari, avtomobillari soni:
	300	52
	500	55
	800	56
	1000	58
	9. Sutkasiga 500-1500 tonna joʻnatadigan yuk avtostansiyalari.	55
	10. 1200 avtomobilga markazlashgan texnik xizmat koʻrsatuvchi korxona	45
	11. Yengil avtomobillarga texnik xizmat koʻrsatish stansiyalari, postlar soni:
	5	20
	10	28
	25	30
	50	40
	12. Avtomobillarga yoqilgʻi quyish stansiyalari, 1 sutkada xizmat koʻrsatiladigan avtomobillar soni:
	200	13
	200 dan ortiq	16
	13. Yoʻl-taʼmirlash punktlari	29
	14. Yoʻl uchastkalari
	shu kabi, yoʻl-taʼmirlash punkti bilan	32
	shu kabi, texnik yordam yoʻl-taʼmirlash punkti bilan	34
	15. Yoʻl-qurilish boshqarmasi	40
	16. sement-beton korxonalari, quvvati ming m³/yil:
	30	42
	60	47
	120	51
	17. Asfalt-beton ishlab chiqarish korxonalari, quvvati ming m³/yil:
	30
	60	35
	120	44
	19. Bitum bazlari:	48
	temiryoʻl boʻyidagi	31
	trassa boʻyidagi	27
	20. Qum bazalari	48
	21. Temir-beton konstruksiyalarni tayyorlash uchun poligonlar, quvvati 40 ming m³/yil	35
Baliq xoʻjaligi	1. Baliqni qayta ishlash korxonalari, quvvati t/d:
	10	40
	10 dan ortiq	50
Maishiy xizmat koʻrsatish korxonalari	1. Ishlab chiqarish maydoni 2000 m² dan katta boʻlgan maishiy xizmat koʻrsatish boʻyicha ixtisoslash-tirilgan sanoat korxonalari:
	a) kiyim-bosh tikish va taʼmirlash, radio-tele apparatura taʼmirlash korxonalari va fotosuratlar fabrikasi	60
	b) poyabzal tikish va taʼmirlash, murakkab maishiy texnikani taʼmirlash, kimyoviy tozalash va boʻyash fabrikasi, maishiy xizmat koʻrsatish korxonalarining moslashtirilgan bloklari	55
	v) mebel taʼmirlash va tayyorlash korxonalari	50
Neft-kimyo sanoati	1. Neftni qayta ishlash korxonalari	46
	2. Sintetik kauchuk ishlab chiqarish	32
	3. Qurum (qorakuya) sanoati korxonalari	32
	4. Shina ishlab chiqarish	55
	5. Rezinatexnika buyumlari sanoati	55
	6. Rezina poyabzal ishlab chiqarish	55
Geologiya va mineral resurslar davlat qoʻmitasi	1. Geologorazvedka boshqarmalari va trestlarning ishlab chiqarish va moddiy-texnik taʼminoti bazalari	40
	2. Neft va gaz razvedkasi qoshidagi ishlab chiqarish bazalari, ishlarning yillik hajmi ming m³:
	20	40
	50	45
	100	50
	3. Qattiq foydali qazilmalar qidiruvi ekspeditsiyalari qoshidagi ishlab chiqarish bazalari	35
	4. Konlarga yer ostida qazish usuli bilan ishlov beriladigan qidiruv shaxtalarining boyitish fabrikasi boʻlmagan yerusti komplekslari, quvvati yiliga 200 000 t	26
	5. Quvvati yiliga 30 ming t ga teng boyitish fabrikalari	25
	6. Maydalash-saralash fabrikalari, quvvati yiliga 30 000 t	20
Gaz sanoati	1. Gaz qazib olish boʻyicha bosh inshootlar, gazni kompleks tayyorlash qurilmalari, gaz yerosti omborlarining kompressor stansiyalari	35
	2. Magistral gaz quvurlarining kompressor stansiyalari	40
	3. Gaz yerosti omborlarining gaz taqsimlovchi punktlari	25
	4. Taʼmirlash-ekspluatatsiya punktlari	45
Nashriyotchilik	1. Gazeta, kitob, jurnal nashriyotlari	50
Mahsulot yetkazib berish korxonalari	1. Mahsulot yetkazib berish korxonalari	40
Mahsulot yetkazib berish korxonalari	2. Metall mahsulotlarni yetkazib berish korxonalari	35