3391-сон 04.10.2022. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan moliyaviy xizmatlar sohasidagi maxsus huquqiy rejimni joriy etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida

Hujjat 04.10.2022 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining

Qarori

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan moliyaviy xizmatlar sohasidagi maxsus huquqiy rejimni joriy etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2022-yil 4-oktabrda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3391]

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan moliyaviy xizmatlar sohasidagi maxsus huquqiy rejimni joriy etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Rais M. NURMURATOV

Toshkent sh.,

2022-yil 30-avgust,

19/14-son

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 30-avgustdagi 19/14-son qaroriga
ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan moliyaviy xizmatlar sohasidagi maxsus huquqiy rejimni joriy etish tartibi toʻgʻrisidagi

NIZOM

Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki (bundan buyon matnda Markaziy bank deb yuritiladi) tomonidan moliyaviy xizmatlar sohasidagi maxsus huquqiy rejimni (bundan buyon matnda “tartibga solish qumdoni” deb yuritiladi) joriy etish va bekor qilish, shuningdek mazkur rejim doirasida faoliyatni amalga oshirish tartibini belgilaydi.

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

ariza beruvchi — Markaziy bankka yangi moliyaviy operatsiyalar, texnologiyalar va xizmatlarni (bundan buyon matnda moliyaviy xizmat deb yuritiladi) sinovdan oʻtkazish uchun ariza taqdim etgan Oʻzbekiston Respublikasi rezidenti boʻlgan yuridik shaxs;

birgalikda ariza beruvchi — Markaziy bankka moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish uchun ariza beruvchi bilan birgalikda murojaat etgan Oʻzbekiston Respublikasi rezidenti boʻlgan yuridik shaxs;

Markaziy bankning nazorati ostida boʻlgan tashkilotlar — banklar, nobank kredit tashkilotlari, toʻlov tizimlari operatorlari, toʻlov tashkilotlari, kredit byurolari, valyuta birjalari;

Keyingi tahrirga qarang.

sinovdan oʻtkazish — yangi moliyaviy xizmatni “tartibga solish qumdoni” doirasida koʻrsatish;

“tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi — “tartibga solish qumdoni” doirasida yangi moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazishga ruxsat berilgan yuridik shaxs;

“tartibga solish qumdoni”ning amal qilish muddati — Markaziy bank va “tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi oʻrtasidagi oʻzaro kelishuvga koʻra “tartibga solish qumdoni”ning vaqtinchalik tartibida (bundan buyon matnda vaqtinchalik tartib deb yuritiladi) belgilanadigan, biroq uch yildan ortiq boʻlmagan muddatni oʻz ichiga olgan davr.

2. “Tartibga solish qumdoni”ning asosiy maqsadlari quyidagilar hisoblanadi:

moliyaviy xizmatlar bozoridagi raqobatni oshirish;

moliyaviy xizmatlar mijozlari huquqlarini himoya qilish va moliya tizimi barqarorligini taʼminlash sharti asosida yangi moliyaviy xizmatlarni joriy etishga koʻmaklashish;

moliyaviy xizmatlar turlarini kengaytirish, ularning ommabopligini hamda mijozlarning talablariga muvofiqlik va ularning qoniqqanlik darajasini oshirish;

moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazishning muvaffaqiyatli natijalari boʻyicha qonunchilikni takomillashtirish.

3. Sinovdan oʻtkazishga ruxsat etiladigan moliyaviy xizmatlar quyidagi mezonlardan biriga muvofiq boʻlishi lozim:

moliyaviy xizmatning respublika moliyaviy xizmatlar bozori uchun yangiligi;

moliyaviy xizmat isteʼmol xususiyatlarining mavjud xizmatlarga nisbatan yaxshilanganligi;

moliyaviy xizmatni koʻrsatishga qonunchilikda cheklovlar yoki noaniqliklarning mavjudligi.

4. Moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish uchun Markaziy bankning nazorati ostida boʻlgan tashkilotlar, shuningdek, umumqabul qilingan xalqaro amaliyotga muvofiq nazorati moliyaviy sohani tartibga soluvchi (nazorat qiluvchi) organ tomonidan amalga oshiriladigan boshqa yuridik shaxslar ariza beruvchi va birgalikda ariza beruvchi boʻlishi mumkin.

Bunda, mazkur Nizom doirasida:

faoliyati Markaziy bankdan boshqa davlat organlari va tashkilotlar tomonidan tartibga solinuvchi yuridik shaxslarning moliyaviy xizmatlarini;

Markaziy bank nazoratidagi tashkilotlarning boshqa davlat organlari va tashkilotlar tomonidan tartibga solinadigan muayyan sohalardagi moliyaviy xizmatlarini;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari, isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari, shuningdek umum eʼtirof etilgan xalqaro standartlarga (Bank nazorati boʻyicha Bazel qoʻmitasi tavsiyalari, Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari va hokazolar) muvofiq qabul qilingan qonunchilik hujjatlari normalariga amal qilmasdan koʻrsatiladigan moliyaviy xizmatlarni sinovdan oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi.

5. Ariza beruvchi va birgalikda ariza beruvchi yuridik shaxs quyidagi talablarning barchasiga muvofiq boʻlishi lozim:

qayta tashkil etish va tugatish jarayonida emasligi hamda bankrot deb topilmagan va unga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik boʻyicha ish qoʻzgʻatilmagan boʻlishi;

benefitsiar mulkdorlarida, boshqaruv organlari aʼzolarida iqtisodiyot sohasidagi jinoyatlar yoki boshqaruv tartibiga qarshi jinoyatlar yoki jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolining tarqatilishini moliyalashtirish bilan bogʻliq jinoyatlar uchun tugallanmagan yoxud olib tashlanmagan sudlanganlik holatlari mavjud boʻlmasligi;

benefitsiar mulkdorlari, boshqaruv organlari aʼzolari imtiyozli soliq rejimini taqdim etuvchi va (yoki) benefitsiar mulkdorning shaxsini oshkor etishni hamda moliyaviy operatsiyalarni oʻtkazishda axborot taqdim etishni nazarda tutmaydigan davlat va hududning rezidenti boʻlmasligi, shunday davlat va hududda yashamasligi yoki roʻyxatdan oʻtmaganligi;

moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish uchun arizani taqdim etgan kunda Markaziy bankning nazorati ostida boʻlgan ariza beruvchi va birgalikda ariza beruvchiga (mavjud boʻlganda) nisbatan “tartibga solish qumdoni” doirasida moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazishga toʻsqinlik qiluvchi moliyaviy operatsiyalarni amalga oshirishga doir cheklovlar qoʻllanilmaganligi.

Agar ariza beruvchi va (yoki) birgalikda ariza beruvchining faoliyatini tartibga soluvchi qonunchilik hujjatlarida “benefitsiar mulkdor” tushunchasi belgilanmagan boʻlsa, benefitsiar mulkdor deganda ariza beruvchiga va (yoki) birgalikda ariza beruvchiga haqiqatda egalik qiluvchi yoki uni nazorat qiluvchi jismoniy shaxs tushuniladi.

6. Markaziy bankning “tartibga solish qumdoni” doirasidagi vakolatlariga quyidagilar kiradi:

taklif etilayotgan yangi moliyaviy xizmat boʻyicha “tartibga solish qumdoni”ni tashkil etishning maqsadga muvofiqligi yoki maqsadga muvofiq emasligi, uning muddatini “tartibga solish qumdoni”ning amal qilish muddati doirasida uzaytirish, sinovdan oʻtkazishni bekor qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilish;

vaqtinchalik tartibni hamda “tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi tomonidan moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish jarayoni haqida Markaziy bankka taqdim etiladigan hisobot shakllarini tasdiqlash;

“tartibga solish qumdoni” ishtirokchisining moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazishga doir faoliyatini inspeksiya va alohida masalalar yuzasidan tekshiruvdan oʻtkazish;

“tartibga solish qumdoni” ishtirokchisiga “tartibga solish qumdoni” doirasida amalga oshirayotgan faoliyatiga nisbatan prudensial normativlar oʻrnatish;

“tartibga solish qumdoni” doirasida “tartibga solish qumdoni” ishtirokchisining yuzaga kelishi mumkin boʻlgan tadbirkorlik tavakkalchiligi sugʻurta qilinishini talab qilish;

moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish natijalari toʻgʻrisidagi hisobotni koʻrib chiqib, sinovdan oʻtkazish natijalari muvaffaqiyatli yoki muvaffaqiyatsizligi toʻgʻrisida qaror qabul qilish.

Markaziy bank moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish jarayonini har olti oyda koʻrib chiqadi.

7. Markaziy bankning “tartibga solish qumdoni”ga doir vakolatlari Markaziy bankning Bank nazorati qoʻmitasi tomonidan amalga oshiriladi.

2-bob. “Tartibga solish qumdoni”ni joriy etish va bekor qilish

1-§. “Tartibga solish qumdoni”ni joriy etish talablari va shartlari

8. Moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish uchun ariza beruvchi va birgalikda ariza beruvchi (mavjud boʻlganda) Markaziy bankka quyidagilarni ilova qilgan holda mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq arizani taqdim etadi:

sinovdan oʻtkazish taklif etilayotgan moliyaviy xizmat toʻgʻrisida mazkur Nizomning 2-ilovasiga muvofiq maʼlumotni;

moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazishda ariza beruvchi va birgalikda ariza beruvchi (mavjud boʻlganda) oʻrtasida vazifalarning taklif etilayotgan taqsimoti toʻgʻrisidagi maʼlumotnomani;

moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish jarayoni haqidagi hisobot shakllarini;

mazkur Nizomning 9-bandiga muvofiq vaqtinchalik tartib loyihasini.

Arizada ariza beruvchining va birgalikda ariza beruvchining (mavjud boʻlganda) elektron manzili koʻrsatilishi mumkin. Arizada elektron manzili koʻrsatilganligi uning (ularning) arizasi boʻyicha qabul qilingan qaror haqida axborot tizimi orqali elektron shaklda xabarnoma olishga boʻlgan roziligidir.

Markaziy bank yuridik shaxslarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishga masʼul boʻlgan organlardan va soliq organlaridan “Elektron hukumat” idoralararo integratsion platformasi orqali ariza beruvchi va birgalikda ariza beruvchining (mavjud boʻlganda) tegishincha taʼsis hujjatlari va moliyaviy hisobotlarini soʻrab olishi mumkin.

9. Vaqtinchalik tartib loyihasida quyidagilar belgilanishi kerak:

sinovdan oʻtkaziladigan moliyaviy xizmatning, shuningdek tegishli biznes-jarayonning tavsifi;

sinovdan oʻtkazishning boshlanish va tugash sanalari;

“tartibga solish qumdoni” ishtirokchisiga tatbiq etilmaydigan qonunchilik hujjatlari normalari (mavjud boʻlganda);

“tartibga solish qumdoni” shartlari, “tartibga solish qumdoni” ishtirokchisiga nisbatan joriy etiladigan cheklovlar roʻyxati, shu jumladan mazkur Nizomning 10-bandida koʻrsatilgan cheklovlar;

“tartibga solish qumdoni” joriy etilishining samaradorligi va natijadorligini baholash tartib-taomillari va mezonlarini, shu jumladan mazkur Nizom 3-ilovasiga asosan maqsadli indikatorlar (miqdor va sifat koʻrsatkichlari);

moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish bekor qilinganda yoki muvaffaqiyatsiz deb topilganda “tartibga solish qumdoni” ishtirokchisining keyingi harakatlari (mijozlarga xizmat koʻrsatish yoki shartnomalarni bekor qilish, mablagʻlarni qaytarish tartibi va boshqa shartlar);

mijozlar huquqlari himoya qilinishini taʼminlovchi qoidalar;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashishga doir talablar;

moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish jarayoni haqida Markaziy bankka hisobot taqdim etish tartibi;

moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish natijalari toʻgʻrisida hisobot taqdim etish muddati;

“tartibga solish qumdoni” doirasida Markaziy bank bilan har qanday aloqa bogʻlash usullari, shu jumladan, elektron aloqa vositalari yoki qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa usullar;

moliyaviy xizmatni joriy etish va qoʻllash uchun zarur boʻlgan boshqa axborotlar.

10. “Tartibga solish qumdoni” doirasida quyidagi cheklovlar oʻrnatilishi mumkin:

moliyaviy xizmat taqdim etilishi mumkin boʻlgan mijozlar turi (jismoniy shaxslar, oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar, yakka tartibdagi tadbirkorlar, yuridik shaxslar) va soni;

“tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi tomonidan amalga oshiriladigan operatsiyalar soni va hajmi;

sinovdan oʻtkazishni amalga oshirish joyi (hududi);

berilgan toʻlov instrumentlari yoki tuzilgan shartnomalar soni;

bir mijoz tomonidan, shu jumladan belgilangan vaqt (kun, hafta, oy, chorak) davomida amalga oshiriladigan operatsiyalarning maksimal hajmi.

2-§. Arizalarni koʻrib chiqish va qaror qabul qilish

11. Markaziy bank moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish uchun arizani u qabul qilingan kundan eʼtiboran qirq ish kunida koʻrib chiqib, “tartibga solish qumdoni” joriy etilishi maqsadga muvofiq yoki joriy etilishi maqsadga muvofiq emasligi toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

Arizani koʻrib chiqish muddatiga ariza beruvchi va birgalikda ariza beruvchi (mavjud boʻlganda) tomonidan hujjatlarni qayta ishlashga sarflangan vaqt kirmaydi.

Arizani koʻrib chiqqanlik uchun yigʻim undirilmaydi.

Moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish joriy etilganligi aynan shunday moliyaviy xizmatni joriy etish boʻyicha taqdim etilgan boshqa arizani rad etish uchun asos boʻlmaydi.

12. Arizani koʻrib chiqishda Markaziy bank quyidagi huquqlarga ega:

ariza beruvchi va birgalikda ariza beruvchi (mavjud boʻlganda) bilan hamkorlik qilish, shu jumladan ariza beruvchi va birgalikda ariza beruvchidan (mavjud boʻlganda) mazkur Nizom talablariga muvofiq taqdim etilgan hujjatlardagi maʼlumotlarning toʻliqligini taʼminlash borasida;

ariza beruvchi tomonidan taqdim etilgan vaqtinchalik tartib loyihasiga va moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish jarayoni haqidagi hisobot shakliga ariza beruvchi va birgalikda ariza beruvchi (mavjud boʻlganda) bilan kelishilgan holda oʻzgartirishlar kiritish (qayta ishlash), shu jumladan “tartibga solish qumdoni” ishtirokchisiga nisbatan qoʻllaniladigan javobgarlik choralari qoʻllanilishi toʻgʻrisida oʻzgartirishlar kiritish. Bunda, oʻzgartirishlar loyihasi kelishish uchun ariza beruvchiga va birgalikda ariza beruvchiga (mavjud boʻlganda) yozma ravishda kelishish muddatini koʻrsatgan holda yuboriladi.

13. “Tartibga solish qumdoni”ni joriy etish quyidagi hollarda rad etiladi:

taklif etilayotgan moliyaviy xizmat mazkur nizomning 3-bandida koʻrsatilgan mezonlardan biriga muvofiq boʻlmasa;

yangi moliyaviy xizmatni “tartibga solish qumdoni”ni joriy etmasdan koʻrsatish imkoniyati mavjud boʻlsa;

ariza beruvchi va (yoki) birgalikda ariza beruvchi (mavjud boʻlganda) mazkur Nizomning 5-bandida koʻrsatilgan mezonlardan biriga muvofiq boʻlmasa;

taqdim etilgan hujjatlarda notoʻgʻri va (yoki) buzib koʻrsatilgan maʼlumotlar mavjud boʻlsa;

moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari, isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari, shuningdek umum eʼtirof etilgan xalqaro standartlarga (Bank nazorati boʻyicha Bazel qoʻmitasi tavsiyalari, moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari va hokazolar) muvofiq qabul qilingan qonunchilik hujjatlari normalariga amal qilmaslikka olib kelishi aniqlansa;

moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazishda unga xos boʻlgan tavakkalchiliklarni boshqarish imkoniyati mavjud boʻlmasa;

vaqtinchalik tartib loyihasiga va moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish jarayoni haqidagi hisobot shakliga oʻzgartirishlar kiritish boʻyicha kelishuvga erishilmagan boʻlsa.

14. Qabul qilingan qaror toʻgʻrisidagi xabarnoma ariza beruvchiga va birgalikda ariza beruvchiga (mavjud boʻlganda), u qabul qilingan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida yozma shaklda yuboriladi.

“Tartibga solish qumdoni” tashkil etilishi maqsadga muvofiq deb qaror qabul qilinganda xabarnomaga Markaziy bankning Bank nazorati qoʻmitasi tomonidan tasdiqlangan vaqtinchalik tartib ilova qilinadi.

“Tartibga solish qumdoni” tashkil etilishi maqsadga muvofiq emas deb qaror qabul qilinganda xabarnomada rad etish asoslari koʻrsatiladi.

15. Yangi moliyaviy xizmatni “tartibga solish qumdoni”ni joriy etmasdan koʻrsatish imkoniyati mavjudligi sababli “tartibga solish qumdoni”ni joriy etish rad etilgan taqdirda, ariza beruvchiga va birgalikda ariza beruvchiga (mavjud boʻlganda) mazkur moliyaviy xizmatni koʻrsatish boʻyicha mavjud imkoniyatlar, shu jumladan normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida tushuntirish yuboriladi.

16. “Tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi vaqtinchalik tartibga oʻzgartirish kiritish, shu jumladan sinovdan oʻtkazish muddatini “tartibga solish qumdoni”ning amal qilish muddati doirasida uzaytirish toʻgʻrisidagi ariza bilan Markaziy bankka murojaat etishi mumkin. Bunda, sinov muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi ariza sinov muddati tugashidan kamida bir oy oldin berilishi lozim.

17. Vaqtinchalik tartibga oʻzgartirish kiritish toʻgʻrisidagi ariza Markaziy bankka kelib tushgan kundan eʼtiboran oʻn besh kun ichida koʻrib chiqiladi.

Sinovdan oʻtkazish muddatini uzaytirish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, vaqtinchalik tartibga sinovdan oʻtkazishni yakunlashning yangi muddatini oʻz ichiga oluvchi oʻzgartirish kiritiladi.

3-§. Moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazishni bekor qilish

18. Markaziy bank tomonidan moliyaviy xizmatlarni sinovdan oʻtkazishni bekor qilish toʻgʻrisidagi qaror quyidagi hollarda qabul qilinadi:

“tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi tomonidan moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazishni bekor qilish toʻgʻrisidagi ariza bilan Markaziy bankka murojaat etilganda. Bunda, “tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi Markaziy bankka sinovdan oʻtkazishni bekor qilish sabablari va muddatini, tartibga solish qumdoni doirasida tuzilgan shartnomalar boʻyicha majburiyatlarni bajarish tartibini oʻz ichiga olgan xabarnomani yuboradi;

“tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi tomonidan moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazishni boshlash vaqtinchalik tartibda belgilangan sanadan eʼtiboran olti oydan ortiq muddatga kechikkanda;

“tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi tomonidan vaqtinchalik tartib shartlari muntazam ravishda (sinovdan oʻtkazish muddati davomida ikki va undan ortiq marotaba) buzilganda;

mazkur Nizomning 8-bandida koʻrsatilgan hujjatlarda notoʻgʻri koʻrsatilgan maʼlumotlar mavjudligi fakti aniqlanganda;

“tartibga solish qumdoni” ishtirokchisidan Markaziy bank tomonidan berilgan litsenziya chaqirib olinganda, uning amal qilishi tugatilganda, bekor qilinganda yoki “tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi Markaziy bank tomonidan yuritiladigan tegishli reyestrdan chiqarilganda yoki u bankrot boʻlganda.

Bunda, Markaziy bank “tartibga solish qumdoni” amal qilishi bekor qilinganligi toʻgʻrisida, bunday qaror qabul qilinganligi sabablarini koʻrsatgan holda u qabul qilingan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida “tartibga solish qumdoni” ishtirokchisiga xabarnoma yuboradi. “Tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi xabarnomada koʻrsatilgan vaqtdan boshlab moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazishni tugatishi shart.

“Tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi “tartibga solish qumdoni” bekor qilinganligi toʻgʻrisidagi xabarnomani olgan kundan eʼtiboran besh ish kuni ichida, mijozlarni “tartibga solish qumdoni” doirasidagi faoliyat tugatilganligi toʻgʻrisida xabardor qilishi lozim. Bunda, “tartibga solish qumdoni” bekor qilinishi mazkur rejim doirasida tuzilgan shartnomalar boʻyicha tomonlarni oʻz majburiyatlarini bajarishdan ozod etmaydi. Markaziy bank “tartibga solish qumdoni” doirasida faoliyat koʻrsatgan tashkilotlarning “tartibga solish qumdoni” doirasida tuzilgan shartnomalari boʻyicha majburiyatlari bajarilguniga qadar mazkur tashkilotlar ustidan nazoratni amalga oshiradi.

3-bob. “Tartibga solish qumdoni” ishtirokchisining huquq va majburiyatlari

19. “Tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi quyidagi huquqlarga ega:

sinovdan oʻtkaziladigan moliyaviy xizmatni vaqtinchalik tartibda nazarda tutilgan shartlarda koʻrsatish;

moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish muddatini uzaytirish yoki sinovdan oʻtkazishni bekor qilish toʻgʻrisidagi ariza bilan Markaziy bankka murojaat etish;

vaqtinchalik tartib shartlarini oʻzgartirish boʻyicha asoslantirilgan sabablarni koʻrsatgan holda Markaziy bankka murojaat etish;

“tartibga solish qumdoni” doirasida Markaziy bank tomonidan qabul qilingan qarorlar ustidan sudga shikoyat qilish.

20. “Tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi quyidagilarga majbur:

vaqtinchalik tartib shartlariga rioya etishga;

Markaziy bank vakillariga inspeksiya va alohida masalalar yuzasidan tekshiruv oʻtkazishga, shu jumladan sinovdan oʻtkazish bilan bogʻliq boʻlgan axborotlarni olish uchun “tartibga solish qumdoni” ishtirokchisining axborot tizimidan foydalanishga toʻsqinlik qilmaslikka;

mijozlarni moliyaviy xizmat sinovdan oʻtkazish rejimida taqdim etilayotganligi, shuningdek mazkur xizmatdan foydalanishdagi ehtimoliy tavakkalchiliklar toʻgʻrisida xabardor qilishga;

mijozlar bilan “tartibga solish qumdoni”ning amal qilish muddatidan ortiq boʻlmagan davrga shartnomalar tuzish;

moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish jarayoni haqidagi hisobotlarni oʻz vaqtida taqdim etishga;

mijozga uning roziligisiz, shu jumladan “tartibga solish qumdoni” ishtirokchisining xatosi sababli koʻrsatilgan moliyaviy xizmatlar natijasida yetkazilgan zararni soʻzsiz qoplab berishga.

4-bob. “Tartibga solish qumdoni”ning amal qilishini yakunlash

21. Moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish yakunlanganidan soʻng, “tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi vaqtinchalik tartibda belgilangan muddatda Markaziy bankka quyidagilarni oʻz ichiga oluvchi moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish natijalari toʻgʻrisidagi hisobotni taqdim etadi:

“tartibga solish qumdoni” joriy etilishining samaradorligi va natijadorligi, shu jumladan vaqtinchalik tartibda belgilangan maqsadli indikatorlarga erishilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni;

sinovdan oʻtkazish davomida “tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi duch kelgan muammolar tavsifini;

mijozlar tomonidan yangi moliyaviy xizmatga boʻlgan talabning baholanishini;

mijozlarning yangi moliyaviy xizmat taqdim etilishi bilan bogʻliq shikoyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni;

sinovdan oʻtkazish davomida aniqlangan tavakkalchiliklar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni;

sinovdan oʻtkazilgan moliyaviy xizmatni keyinchalik koʻrsatishga toʻsqinlik qilishi mumkin boʻlgan qonunchilik normalari roʻyxatini.

22. Markaziy bank moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish natijalari toʻgʻrisidagi hisobotni koʻrib chiqish natijasi boʻyicha moliyaviy xizmatni koʻrsatishda unga xos boʻlgan tavakkalchiliklarni boshqarish imkoniyati mavjud boʻlganda, shuningdek “tartibga solish qumdoni” ishtirokchisi tomonidan maqsadli indikatorlarga (miqdor va sifat koʻrsatkichlariga) erishilgan taqdirda sinovdan oʻtkazishni muvaffaqiyatli deb, aks holda muvaffaqiyatsiz deb topadi. Bunda, tegishli qaror moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish natijalari toʻgʻrisidagi hisobot taqdim etilgan kundan eʼtiboran oʻn besh ish kuni ichida qabul qilinadi.

23. Markaziy bank moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish natijalari toʻgʻrisidagi hisobotni koʻrib chiqqan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida “tartibga solish qumdoni” ishtirokchisini uni koʻrib chiqish natijalari toʻgʻrisida xabardor qiladi.

24. Sinovdan oʻtkazish natijalari muvaffaqiyatli deb topilgan taqdirda, Markaziy bank sinovdan oʻtkazilgan moliyaviy xizmatni cheklovlarsiz amal qilishini joriy etish boʻyicha qonunchilik hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha choralarni koʻradi yoki moliyaviy xizmatni joriy qilishga toʻsqinlik qiluvchi huquqiy toʻsiqlarni bartaraf etish boʻyicha takliflarni tayyorlaydi.

25. Sinovdan oʻtkazish muvaffaqiyatsiz deb topilgan taqdirda, xabarnomada “tartibga solish qumdoni” amal qilishi tugatilganligi koʻrsatilishi lozim. Bunda, Markaziy bank “tartibga solish qumdoni” doirasida faoliyat koʻrsatgan tashkilotlarning “tartibga solish qumdoni” doirasida tuzilgan shartnomalari boʻyicha majburiyatlarining bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.

5-bob. “Tartibga solish qumdoni”ning shaffofligi va ommaviyligini taʼminlash

26. “Tartibga solish qumdoni” amal qilishining shaffofligi va ochiqligini taʼminlash maqsadida, Markaziy bank oʻzining veb-saytida “tartibga solish qumdon”lari roʻyxatini joylashtiradi.

27. “Tartibga solish qumdon”lari roʻyxatiga quyidagi maʼlumotlar kiritiladi:

“tartibga solish qumdoni” ishtirokchisining nomi va veb-sayti (mavjud boʻlganda);

sinovdan oʻtkaziladigan moliyaviy xizmatning qisqacha tavsifi;

vaqtinchalik tartib imzolangan sana;

sinovdan oʻtkazish boshlanadigan va tugatiladigan sana, shu jumladan sinovdan oʻtkazish muddati uzaytirilganda u tugatiladigan sana;

sinovdan oʻtkazishning joriy holati (amalga oshirilmoqda, tugatilgan, bekor qilingan);

sinovdan oʻtkazish natijalari (muvaffaqiyatli, muvaffaqiyatsiz).

28. Mazkur Nizomning 27-bandida koʻrsatilgan maʼlumotlar Markaziy bank tomonidan tegishli qaror qabul qilinganidan soʻng uch ish kuni ichida “tartibga solish qumdon”lari roʻyxatiga kiritiladi.

6-bob. Yakunlovchi qoidalar

29. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikka muvofiq javobgar boʻladilar.

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan moliyaviy xizmatlar sohasidagi maxsus huquqiy rejimni joriy etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
1-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi

Markaziy bankiga

Ariza

Sizdan _____________________________________________________________

^{(ariza beruvchining toʻliq nomi va yuridik manzili, STIR)}

________________________________________________________________________________________ga

va ______________________________________________________________________________________ga

^{(birgalikda ariza beruvchining toʻliq nomi va yuridik manzili, STIR)}

__________________________________________________________________________________________

^{(rejalashtirilgan moliyaviy xizmatning qisqacha tavsifi)}

__________________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________ sinovdan

oʻtkazishga ruxsat berishingizni soʻraymiz.

Ushbu ariza va hujjatlar bilan bogʻliq qoʻshimcha maʼlumot olish uchun bogʻlaniladigan shaxs:

(FIO, lavozimi, telefon raqami, elektron pochta manzili)

Ariza beruvchining rahbari imzosi

Birgalikda ariza beruvchi mavjud boʻlganda uning rahbari imzosi

“___” _____________20__ y.

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan moliyaviy xizmatlar sohasidagi maxsus huquqiy rejimni joriy etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
2-ILOVA

“Tartibga solish qumdoni”ni tashkil etish uchun maʼlumotnoma shakli

Ariza beruvchi toʻgʻrisida maʼlumot

1. Tashkilotning toʻliq nomi
2. Tashkilotning yuridik manzili
3. Soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami (STIR)
4. Tashkilotning veb-sayti
5. Taʼsischilar toʻgʻrisida maʼlumot
6. Ijro etuvchi organ tarkibi (rahbar, bosh buxgalter F.I.O.)
7. Moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish uchun masʼul departament/boʻlim
8. Moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish uchun masʼul departament/boʻlim rahbari F.I.O.
9. Moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish boʻyicha bogʻlaniladigan shaxsning F.I.O.
10. Moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish boʻyicha bogʻlaniladigan shaxsning telefon raqami
11. Moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish boʻyicha bogʻlaniladigan shaxsning elektron manzili

Birgalikda ariza beruvchi toʻgʻrisida maʼlumot

1. Tashkilotning toʻliq nomi
2. Tashkilotning yuridik manzili
3. Soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami (STIR)
4. Tashkilotning veb-sayti
5. Taʼsischilar toʻgʻrisida maʼlumot
6. Ijro etuvchi organ tarkibi (rahbar, bosh buxgalter F.I.O.)
7. Moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish uchun masʼul departament/boʻlim
8. Moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish uchun masʼul departament/boʻlim rahbari F.I.O.

Sinovdan oʻtkazish taklif etilayotgan moliyaviy xizmat toʻgʻrisida maʼlumot

1. Moliyaviy xizmat tavsifi	moliyaviy xizmatning batafsil tavsifi
2. “Tartibga solish qumdoni”ni joriy etish zarurati, shu jumladan moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazishga asos boʻlgan mezon	“tartibga solish qumdoni”ni joriy etish zaruratiga koʻrsatma, shuningdek moliyaviy xizmatning sinovdan oʻtkazishga asos boʻlgan mezoni. Sinovdan oʻtkazishga ruxsat etiladigan moliyaviy xizmatlar mezonlari mazkur Nizomning 3-bandida belgilangan.
3. Moliyaviy xizmatga mijozlar tomonidan boʻlgan talab va uni joriy etishdan kutilayotgan ijobiy ijtimoiy va iqtisodiy samaralar tavsifi	miqdoriy koʻrsatkichlarni (mavjud boʻlganda) koʻrsatgan holda, moliyaviy xizmatni koʻrsatishdan koʻriladigan ijobiy samaraning tavsifi
4. Ariza beruvchi va birgalikda ariza beruvchining (mavjud boʻlganda) sinovdan oʻtkazishni boshlashga texnik tayyorgarligi, moliyaviy xizmatni koʻrsatishda foydalanilishi moʻljallanayotgan texnologiya tavsifi	texnik tayyorgarlik va foydalaniladigan texnologiya tavsifi
5. Shunga oʻxshash moliyaviy xizmatlarni koʻrsatishning jahon tajribasi tavsifi yoki bunday tajriba mavjud emasligiga koʻrsatma	Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida shunga oʻxshash moliyaviy xizmatlarni koʻrsatish tajribasi tavsifi yoki bunday tajriba mavjud emasligiga koʻrsatma
6. Moliyaviy xizmatni koʻrsatish bilan bogʻliq boʻlishi mumkin boʻlgan tavakkalchiliklar, shu jumladan, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirish bilan bogʻliq tavakkalchiliklar tahlili	tavakkalchilik tavsifi;
7. Koʻrsatilgan tavakkalchiliklarni minimallashtirishga yoʻnaltirilgan choralar tavsifi
8. Mijozlarning moliyaviy operatsiyalari boʻyicha axborotlar va ularning shaxsiy maʼlumotlari maxfiyligini taʼminlash tavsifi
9. Moliyaviy xizmatni “tartibga solish qumdoni”ni tashkil etmasdan koʻrsatishga toʻsqinlik qiluvchi qonunchilik hujjatlari qoidalari va boshqa holatlar	Normativ-huquqiy hujjatlar nomi, moddalari, bandlari
10. Moliyaviy xizmatni “tartibga solish qumdoni”ni tashkil etmasdan koʻrsatishga toʻsqinlik qiluvchi boshqa holatlar	Mavjud boʻlganda koʻrsatiladi

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan moliyaviy xizmatlar sohasidagi maxsus huquqiy rejimni joriy etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
3-ILOVA

Moliyaviy xizmatni sinovdan oʻtkazish natijalari boʻyicha muvaffaqiyatliligini baholash uchun maqsadli indikatorlar roʻyxati

I. Umumiy indikatorlar

1. Jismoniy shaxs hisoblangan mijozlar soni.

2. Yuridik shaxs tashkil etmasdan tadbirkorlik faoliyatini yurituvchi jismoniy shaxslar soni.

3. Yuridik shaxs hisoblangan mijozlar soni.

4. Faol mijozlar (oʻtgan oy davomida xizmatdan kamida bir marotaba foydalangan mijozlar) ulushi.

5. Identifikatsiyadan oʻtgan mijozlar ulushi.

6. Mijozlarning qoniqqanlik darajasi (anketa/soʻrov natijalari boʻyicha qisman tanlovda qoniqqanlik indeksi asosida).

7. Moliyaviy xizmatning isteʼmol xususiyatlari yaxshilanishi natijasida uning shakllangan narxi.

8. Ichki nazorat xizmati tomonidan shubhali deb topilgan operatsiyalar ulushi (operatsiyalar soni boʻyicha).

9. Ichki nazorat xizmati tomonidan shubhali deb topilgan operatsiyalar ulushi (operatsiyalar hajmi boʻyicha).

II. Toʻlovlar va pul oʻtkazmalari doirasidagi loyihalar uchun indikatorlar

1. Texnologiyadan foydalangan holda amalga oshirilgan operatsiyalar hajmi.

2. Umumiy mijozlar bazasi kesimida va faol mijozlar orasida bir toʻlov instrumentidan foydalangan holda amalga oshirilgan operatsiyalar oʻrtacha miqdori.

3. Umumiy mijozlar bazasi kesimida va faol mijozlar orasida bir toʻlov instrumentidan (bir oy ichida) foydalangan holda amalga oshirilgan operatsiyalar oʻrtacha soni.

4. Mijozlarga taqdim etilgan toʻlov instrumentlari soni.

5. Toʻlovchi uchun operatsiyaning oʻrtacha narxi.

6. Qabul qiluvchi uchun operatsiyaning oʻrtacha narxi.

7. Operatsiyalar hajmining oʻrtacha oylik oʻsish surʼati.

8. Toʻlov amalga oshirish boʻyicha operatsiyalar hajmining naqd pul yechish boʻyicha operatsiyalar hajmiga nisbati.

9. Mijozlar tomonidan bahslashilgan operatsiyalar ulushi (operatsiyalar soni boʻyicha).

10. Mijozlar tomonidan bahslashilgan operatsiyalar ulushi (operatsiyalar hajmi boʻyicha).

11. Mijozlarga qoplab berilgan bahslashilgan operatsiyalar ulushi (operatsiyalar soni boʻyicha).

12. Mijozlarga qoplab berilgan bahslashilgan operatsiyalar ulushi (operatsiyalar hajmi boʻyicha).

III. Kreditlash sohasidagi loyihalar uchun indikatorlar:

1. Berilgan kreditlarning (qarzlarning) umumiy hajmi.

2. Berilgan kreditlarning (qarzlarning) umumiy soni.

3. Berilishi maʼqullangan kreditlarning (qarzlarning) oʻrtacha miqdori.

4. Kredit (qarz) olish uchun maʼqullangan arizalar ulushi.

5. Toʻlovlar boʻyicha kechikishlarga yoʻl qoʻygan mijozlar ulushi.

6. Berilgan kreditlar (qarzlar) boʻyicha qarzdorliklarning oʻrtacha miqdori.

7. Berilgan kreditlar (qarzlar) boʻyicha qarzdorliklarning umumiy hajmi.

8. Kredit (qarz) berish toʻgʻrisida qaror qabul qilishning oʻrtacha vaqti.

IV. Markaziy bankning Bank nazorati qoʻmitasi tomonidan belgilangan boshqa indikatorlar.

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 04.10.2022-y., 10/22/3391/0892-son; 09.08.2025-y., 10/25/3658/0713-son)