1.02.00.00.00 Davlat boshqaruvi asoslari / 02.08.00.00 Iqtisodiyot, ijtimoiy-madaniy qurilish sohasidagi davlat boshqaruvining umumiy masalalari / 02.08.05.00 Mahsulot sifati. Standartlashtirish. Sertifikatlashtirish. Metrologiya. Tovarlar markirovkasi. Aksizlar (shuningdek, 09.07.00.00ga qarang);
2.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.07.00.00 Standartlashtirish. Metrologiya. Sertifikatlash / 09.07.01.00 Standartlashtirish / 09.07.01.03 Standartlar bo‘yicha davlat nazorati;
3.14.00.00.00 Sog‘liqni saqlash. Jismoniy tarbiya. Sport. Turizm / 14.01.00.00 Sog‘liqni saqlash / 14.01.08.00 Aholining sanitariya-epidemiologik sog‘lomligi / 14.01.08.02 Sanitariya va gigiyena me’yorlari hamda qoidalari;
4.14.00.00.00 Sog‘liqni saqlash. Jismoniy tarbiya. Sport. Turizm / 14.01.00.00 Sog‘liqni saqlash / 14.01.08.00 Aholining sanitariya-epidemiologik sog‘lomligi / 14.01.08.03 Infeksion va ommaviy kasalliklar profilaktikasi]
O‘zbekiston Respublikasi SANITARIYA-EPIDEMIOLOGIK OSOYIShTALIK VA JAMOAT SALOMATLIGI XIZMATINING
qarori
O‘zbekiston Respublikasi hududiga karantinli, o‘ta xavfli va boshqa yuqumli kasalliklarning chetdan kirib kelishi va tarqalishidan muhofaza qilish bo‘yicha sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (0034-22-son SanQvaN)ni tasdiqlash to‘g‘risida
[O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2022-yil 14-sentabrda hisobga olindi, hisob raqami 109]
O‘zbekiston Respublikasi “Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi to‘g‘risida”gi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 27-iyuldagi PQ-4790-son “O‘zbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati faoliyatini tashkil qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 18-noyabrdagi 912-son “O‘zbekiston Respublikasining Davlat chegarasi orqali o‘tkazish punktlarida chegara, bojxona, sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya nazoratini tashkil etish tartibini yanada takomillashtirish to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq, O‘zbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati qaror qiladi:
1. O‘zbekiston Respublikasi hududiga karantinli, o‘ta xavfli va boshqa yuqumli kasalliklarning chetdan kirib kelishi va tarqalishidan muhofaza qilish bo‘yicha sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (0034-22-son SanQvaN) ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. O‘zbekiston Respublikasi hududini odamlar uchun xavfli bo‘lgan karantinli va boshqa yuqumli kasalliklar kirib kelishi va tarqalishidan muhofaza qilish bo‘yicha sanitariya qoidalari va me’yorlari (0161-04-son SanQvaN) o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilsin.
3. Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Transport vazirligi, Davlat bojxona qo‘mitasi, Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qo‘mitasi, O‘simliklar karantini va himoyasi agentligi bilan kelishilgan.
4. Mazkur qaror rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
Boshliq B. YuSUPALIYEV
Toshkent sh.,
2022-yil 8-sentabr,
25-son
Kelishildi:
O‘zbekiston Respublikasi O‘simliklar karantini va himoyasi agentligi Bosh direktori I. ERGAShEV
2022-yil 27-avgust
Davlat bojxona qo‘mitasi raisi A. MAVLONOV
2022-yil 29-avgust
O‘zbekiston Respublikasi Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qo‘mitasining raisi B. NORKOBILOV
2022-yil 30-avgust
Transport vaziri I. MAXKAMOV
2022-yil 27-avgust
O‘zbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmatining 2022-yil 8-sentabrdagi 25-son qaroriga ILOVA
O‘zbekiston Respublikasi hududiga karantinli, o‘ta xavfli va boshqa yuqumli kasalliklarning chetdan kirib kelishi va tarqalishidan muhofaza qilish bo‘yicha sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (0034-22-son SanQvaN)
Mazkur sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (bundan buyon matnda sanitariya qoidalari deb yuritiladi) O‘zbekiston Respublikasi hududiga karantinli, o‘ta xavfli va boshqa yuqumli kasalliklarning chetdan kirib kelishi va tarqalishidan muhofaza qilish bo‘yicha sanitariya-gigiyena va epidemiyaga qarshi (profilaktik) talablarni belgilaydi.
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu sanitariya qoidalarida quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
Davlat chegarasi — O‘zbekiston Respublikasi hududi doirasini (quruqlikda, suvda, yer ostida, havo bo‘shlig‘ida) belgilovchi chiziqdan va bu chiziq bo‘ylab o‘tuvchi vertikal sathdan iborat;
sanitariya-karantin nazorati — o‘tkazish punktlarida O‘zbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmatining hududiy bo‘linmalari tomonidan Davlat chegarasi orqali kelgan shaxslar, transport vositalari va tovarlarga nisbatan amalga oshiriladigan kompleks tadbirlar;
o‘tkazish punkti — xalqaro aloqalar uchun ochiq bo‘lgan chegaradosh temir yo‘l stansiyalari va avtomobil yo‘llari, daryo portlari, aeroportlar (aerodromlar)ning hududi (hududining bir qismi), shuningdek O‘zbekiston Respublikasining Davlat chegarasi orqali shaxslar, transport vositalari, tovarlar, boshqa mol-mulk, chorva mollari, urug‘lik, ekish materiali, hayvonot va o‘simliklarning boshqa mahsulotlarining chegara, bojxona va nazoratning boshqa turlari amalga oshiriladigan hamda o‘tkaziladigan maxsus jihozlangan joy;
sanitariya-karantin punktlari — Davlat chegaralarini quruqlikda (avtomobil va temir yo‘llari), havo va suv yo‘llari orqali kesib o‘tish joylaridagi chegara-bojxona majmualarida tashkil etiladigan ixtisoslashgan profilaktik muassasa.
2. Mazkur sanitariya qoidalari davlat organlari hamda boshqa organlar, yuridik va jismoniy shaxslarga nisbatan quyidagi holatlarda tatbiq etiladi:
a) quyida ko‘rsatilgan insonlar uchun karantinli, o‘ta xavfli va boshqa yuqumli kasalliklar aniqlanganda:
chin chechak (V 03);
yovvoyi turdagi poliovirus keltirib chiqaradigan poliomiyelit (A 80.1, A 80.2);
yangi turdagi gripp virusi keltirib chiqaradigan odam grippi (J 10; J 11);
o‘lat (A 20: A 20.0, A 20.1, A 20.2, A 20.3, A 20.7, A 20.8, A 20.9);
sariq isitma (A 95: A 95.0, A 95.1, A 95.9);
kontagiozli virusli gemorragik isitmalar (lassa (A 96.2), marburg (A 98.3), ebola (A 98.4) virusli gemorragik isitmalari, g‘arbiy nil isitmasi (A 92.3), qrim-kongo gemorragik isitmasi (A 98.0), denge isitmasi (A 90, A 91), rift-valli isitmasi (A 92.4);
bezgak (V 50, V 51, V 52, V 53.0).
b) O‘zbekiston Respublikasi hududiga insonlar uchun karantinli, o‘ta xavfli va boshqa yuqumli kasalliklar mavjud bo‘lgan transport vositalari, tovarlar va yuklarning kirishi bilan bog‘liq holatlarda.
3. O‘tkazish punktlarida sanitariya talablariga javob beradigan ichimlik suvi, ovqatlanish obyektlari hamda jamoat hojatxonalari bo‘lishi lozim.
4. O‘tkazish punktlarida O‘zbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmatining (bundan buyon matnda Sanitariya-epidemiologiya xizmati deb yuritiladi) tuman (shahar) bo‘limlari yoki uning tarkibidagi sanitariya-karantin punktlari (bundan buyon matnda sanitariya-karantin punktlari deb yuritiladi) tomonidan rejali profilaktik yoki epidemik ko‘rsatmalarga asoslangan holda, dezinfeksiya, dezinseksiya hamda deratizatsiya tadbirlari o‘tkazilishi lozim.
5. O‘tkazish punktida sanitariya-karantin punktlari tomonidan aholi uchun xavf tug‘diruvchi yuqumli va parazitar kasalliklarning kirib kelishi hamda tarqalishining oldini olish, shuningdek inson uchun xavf tug‘diruvchi tovarlar, kimyoviy, biologik va radioaktiv moddalar hamda yuklar olib kirilishining oldini olishga qaratilgan sanitariya-karantin nazorati o‘tkaziladi.
6. Sanitariya-karantin punktlarida navbatchi mutaxassis xonasi, izolyator xonasi, maishiy xona, dezinfeksiyalovchi moddalar va uskunalarni saqlash xonasi hamda sanitariya to‘xtash joyi yoki maydonchasi bo‘lishi lozim.
7. Sanitariya-karantin punktlari xodimlari yuqumli kasallikka gumon qilingan bemorlarni tekshirishda yoki epidemiyaga qarshi birlamchi chora-tadbirlar o‘tkazishda kombinizon, rezina etik, tibbiy qalpoq (kapyushon), tibbiy niqob, rezina qo‘lqop, himoya ko‘zoynagi kabilarda bo‘lishi talab etiladi.
3-bob. O‘zbekiston Respublikasi hududiga karantinli, o‘ta xavfli va boshqa yuqumli kasalliklarning kirib kelishi va tarqalishini oldini olish chora-tadbirlari
8. Davlat chegarasidan o‘tayotgan shaxslarda, transport vositalari, tovarlar yoki yuklarda mazkur sanitariya qoidalarida ko‘zda tutilgan tegishli kasallik belgilarining mavjudligi yuqumli kasallikka gumon qilish va epidemiyaga qarshi birlamchi chora-tadbirlar o‘tkazish uchun asos bo‘ladi.
9. Davlat chegarasidan o‘tayotgan shaxslarda tana haroratining ko‘tarilishi, toshmalar toshishi, qaltirash, bosh og‘rig‘i, holsizlik, bel, ba’zida qorin sohasida qattiq og‘riq va qusish kabi kasallik belgilarining kuzatilishi chin chechak kasalligiga gumon qilish uchun asos bo‘ladi. Bunda, sanitariya-karantin punktlari xodimlari tomonidan ushbu kasallikning yashirin davri o‘rtacha o‘n to‘rt kunni tashkil etishi inobatga olinishi lozim.
10. Davlat chegarasidan o‘tayotgan shaxslarda tana haroratining ko‘tarilishi, holsizlik, bosh og‘rig‘i, qusish, bo‘yin muskullarining tirishishi, qo‘l va oyoqlarning quyi qismlarida og‘riq kabi kasallik belgilarining kuzatilishi yovvoyi turdagi poliovirus keltirib chiqaradigan poliomiyelit kasalligiga gumon qilish uchun asos bo‘ladi. Bunda, sanitariya-karantin punktlari xodimlari tomonidan ushbu kasallikning yashirin davri o‘rtacha yigirma bir kunni tashkil etishi inobatga olinishi lozim.
11. Davlat chegarasidan o‘tayotgan shaxslarda haroratning birdan ko‘tarilishi, bosh va mushaklarning og‘rishi, kuchli holsizlik, tomoq og‘rig‘i, rinit alomatlari, quruq yo‘tal, kon’yunktiva va shilliq qavatlarning qizarishi kabi kasallik belgilarining kuzatilishi yangi turdagi gripp virusi keltirib chiqaradigan gripp kasalligiga gumon qilish uchun asos bo‘ladi. Bunda, sanitariya-karantin punktlari xodimlari tomonidan ushbu kasallikning yashirin davri o‘rtacha yetti kunni tashkil etishi inobatga olinishi lozim.
12. Davlat chegarasidan o‘tayotgan shaxslarda tana haroratining ko‘tarilishi, yo‘tal, nafas olishining qisqa (yuzaki) bo‘lishi va qiyinlashuvi kabi kasallik belgilarining kuzatilishi og‘ir o‘tkir respirator sindromi kasalligiga gumon qilish uchun asos bo‘ladi. Bunda, sanitariya-karantin punktlari xodimlari tomonidan ushbu kasallikning yashirin davri o‘rtacha o‘n kunni tashkil etishi inobatga olinishi lozim.
13. Davlat chegarasidan o‘tayotgan shaxslarda quyidagi kasallik belgilarining kuzatilishi o‘lat kasalligiga gumon qilish uchun asos bo‘ladi:
o‘tkir respirator sindromlar (kasallikning yo‘tal bilan o‘tkir, to‘satdan boshlanishi, o‘pka yetishmovchiligi, tana haroratining ko‘tarilishi (3800S va undan yuqori) bilan kechadigan isitma);
limfadenit sindromlari (regional limfa tugunlarining kattalashuvi (tugunlar kuchli og‘riqli, qizargan, konsistensiyasi qattiqlashgan va harakatsiz).
Bunda, sanitariya-karantin punktlari xodimlari tomonidan ushbu kasallikning yashirin davri o‘rtacha olti kunni tashkil etishi inobatga olinishi lozim.
14. Davlat chegarasidan o‘tayotgan shaxslarda o‘lat kasalligining o‘pka yetishmovchiligi turi aniqlanganda, ushbu shaxslar hamda ular bilan muloqotda bo‘lganlar haqidagi tezkor ma’lumot tibbiy-sanitariya nazoratini o‘tkazgan sanitariya-karantin punktlari xodimlari tomonidan darhol Sanitariya-epidemiologiya xizmatining markaziy apparatiga va hududiy bo‘linmalariga yetkaziladi.
15. O‘tkazish punkti orqali olib o‘tilayotgan transport vositalari quyidagi hollarda o‘lat kasalligi bilan zararlanmagan deb hisoblanadi:
transport vositalari o‘lat kasalligi bo‘yicha noxush mamlakatlardan kelgan bo‘lsa-da, ular yo‘lga chiqqan sanada, keyingi olti kun davomida hamda O‘zbekiston Respublikasi hududiga kirib kelgan vaqtida haydovchilar va yo‘lovchilar orasida o‘lat kasalligi aniqlanmagan bo‘lsa;
transport vositasida o‘lgan kemiruvchilar va ularning ektoparazitlari aniqlanmasa.
16. Sanitariya-karantin punktlari xodimlari tomonidan sanitariya nazorati o‘tkazilayotgan vaqtda transport vositalarida o‘lgan kemiruvchilar aniqlansa, ular yig‘ilib, maxsus konteynerlarga joylashtirilgan holda laboratoriya tahlillari o‘tkazilishi uchun Respublika o‘lat profilaktika markaziga, uning filiallariga yoki filiallar bo‘linmalariga yuboriladi.
17. Davlat chegarasidan o‘tayotgan shaxslarda o‘tkir diareya sindromlari, o‘tkir diareya belgilarining (qusish, ich ketish) kuchli namoyon bo‘lishi, organizmning suvsizlanishi kabi belgilarning kuzatilishi vabo kasalligiga gumon qilish uchun asos bo‘ladi. Bunda, sanitariya-karantin punktlari xodimlari tomonidan ushbu kasallikning yashirin davri o‘rtacha besh kunni tashkil etishi inobatga olinishi lozim.
18. O‘tkazish punktidan o‘tayotgan transport vositasida vabo kasalligi belgilari aniqlansa, undagi suv, oziq-ovqat mahsulotlari (yuklardan tashqari), najas, oqava suvlar kabi zararlangan deb hisoblangan barcha tashqi muhit obyektlari va maishiy chiqindilar zararsizlantirilishi va utilizatsiya qilinishi lozim.
Shuningdek, vabo kasalligi belgilari aniqlangan daryo kemasidagi suv hamda baliq mahsulotlari saqlanadigan idishlar, oziq-ovqatlarni saqlash va qayta ishlashda foydalaniladigan jihozlar dezinfeksiya qilinishi lozim.
19. Davlat chegarasidan o‘tayotgan shaxslarda quyidagi kasallik belgilarining kuzatilishi sariq isitma kasalligiga gumon qilish uchun asos bo‘ladi:
bosh og‘rig‘i, ensa sohasida va orqa mushaklardagi og‘riq;
ko‘ngil aynishi va aksariyat hollarda qon aralash qusish;
yuz, bo‘yin, ko‘krakning yuqori qismlari terisining qizarishi;
kon’yunktiva va shilliq qavatlarning qizarishi;
kasallikning 3 va 4 kuni tana haroratining birdaniga ko‘tarilishi (39 °S gacha va undan yuqori);
ko‘z shox pardasining sarg‘ayishi;
milk va burunlardan qon ketishi.
20. Davlat chegarasidan o‘tayotgan shaxslarda quyidagi kasallik belgilarining kuzatilishi kontagiozli virusli gemorragik isitmalar kasalligiga gumon qilish uchun asos bo‘ladi:
o‘tkir isitma bilan boshlanib, uch haftadan kam davom etadi;
gemorragik toshma yoki gemorragik purpura;
umumiy intoksikatsiya;
balg‘am va najasda qon bo‘lishi;
boshqa gemorragik simptomlar.
Bunda, sanitariya-karantin punktlari xodimlari tomonidan ushbu kasallikning yashirin davri o‘rtacha olti kunni tashkil etishi inobatga olinishi lozim.
21. Davlat chegarasidan o‘tayotgan shaxslarda quyidagi kasallik belgilarining kuzatilishi chivinlar orqali yuqadigan bezgak va boshqa yuqumli kasalliklarga gumon qilish uchun asos bo‘ladi:
bezgak kasalligiga gumon qilinishiga asos bo‘ladigan isitmali sindromlar:
tez ko‘tariladigan isitma xuruji, qaltirash, bosh og‘rig‘i, mushaklarda og‘riq, ularning 5 — 7 soat davom etishi va har kuni yoki kunora (uch kunlik bezgak) yoki har ikki kundan keyin (to‘rt kunlik bezgak) qaytalanib turishi;
to‘satdan isitmalash, og‘ir intoksikatsiya, bosh og‘rig‘i, alahsirash, qaltirash, kollaps yoki teri osti gemorragiyasi, o‘pka, oshqozon-ichakdan qon ketishi bilan kechishi (tropik bezgak);
bemorni bezgak kasalligi tarqalgan hududdan kelganligi.
Sanitariya-karantin punktlari xodimlari tomonidan Davlat chegarasidan o‘tayotgan shaxslar bezgak va boshqa yuqumli kasalliklarga chalingan deb gumon qilingan hollarda mazkur sanitariya qoidalarining 25-bandida qayd etilgan chora-tadbirlar amalga oshirilishi lozim.
22. Zararlangan hududlardan kelgan barcha transport vositalarida chivinning (Aedes aegypti, Aedes-A.Leucocelaceus, Aedes-A.affricanus, Aedes-A.Simpsoni va boshqa turlari) borligi to‘g‘risida ma’lumot bo‘lsa, ushbu transport vositalarida dezinseksiya tadbirlari o‘tkazilishi lozim.
23. Sanitariya-karantin punktlari xodimlari tomonidan bezgak kasalligi tarqalgan hududlarda bo‘lgan va O‘zbekiston Respublikasiga kelgan yoki o‘sha hududlardan qaytgan transport vositalari bezgak kasalligi qo‘zg‘atuvchisini tashuvchi chivinlar (anofeles) mavjudligiga tekshirilishi, agarda chivinlar aniqlansa, ularning sonidan va turidan qat’i nazar dezinseksiya o‘tkazilishi lozim.
24. O‘tkazish punktidan o‘tayotgan yo‘lovchilar oqimida mazkur sanitariya qoidalarining 2-bandida nazarda tutilgan kasalliklar belgilari aniqlanganda quyidagi chora-tadbirlar qo‘llaniladi:
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 18-noyabrdagi 912-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasining Davlat chegarasi orqali shaxslar, transport vositalari va tovarlarni o‘tkazish punktlarida chegara, bojxona, sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya nazoratidan o‘tkazish tartibi to‘g‘risida nizomda nazarda tutilgan choralar ko‘riladi;
sanitariya-karantin punkti xodimlari kasallikka gumon qilingan shaxslar bilan muloqotda bo‘lgan, zararlanish xavfi kam deb hisoblangan qolgan barcha yo‘lovchilar va ekipaj a’zolari haqida Sanitariya-epidemiologiya xizmatining hududiy bo‘linmalariga, hududiy bo‘linmalar esa hududiy davolash-profilaktika muassasalariga xabar beradi;
Sanitariya-epidemiologiya xizmatining hududiy bo‘linmalari hamda hududiy davolash-profilaktika muassasalari tomonidan zararlanish xavfi kam deb hisoblangan qolgan barcha yo‘lovchilar va ekipaj a’zolari kasalliklarning yashirin davri muddatlarini inobatga olgan holda (kasallik aniqlangan kundan boshlab) tibbiy kuzatuvga olinadi.
25. Chegara-bojxona punktidan (posti) o‘tayotgan transport vositalari va yo‘lovchilar oqimida ushbu sanitariya qoidalarida ko‘rsatilmagan boshqa kasallik belgilari bo‘lgan shaxslar aniqlansa, ushbu kasallik shaxslarning hayotiga xavf tug‘dirish xususiyatiga ega, transport vositasida birga kelgan yo‘lovchilarga va boshqa shaxslarga yuqishi mumkin yoki xalqaro ahamiyatga ega kasallik bo‘lsa, bu haqda sanitariya-karantin punktlari xodimlari tomonidan Sanitariya-epidemiologiya xizmatining hududiy bo‘linmalariga xabar beriladi.
Sanitariya-epidemiologiya xizmati tomonidan darhol kasallik o‘chog‘ini bartaraf etish bo‘yicha epidemiyaga qarshi va profilaktik tadbirlar amalga oshirilishi lozim.
26. Mazkur sanitariya qoidalarini ishlab chiquvchilar ro‘yxati ilovada keltirilgan.
O‘zbekiston Respublikasi hududiga karantinli, o‘ta xavfli va boshqa yuqumli kasalliklarning chetdan kirib kelishi va tarqalishidan muhofaza qilish bo‘yicha sanitariya qoidalari va normalariga ILOVA
Ishlab chiquvchilar ro‘yxati:
Saidaliyev S.S.
—
O‘zbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati Respublika o‘lat profilaktika markazi direktori, t.f.n.;
Mirzabayev D.S.
—
Respublika o‘lat profilaktika markazi direktorining epidemiologiya masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, t.f.n.;
Qurbonbekov F.B.
—
O‘zbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati O‘ta xavfli yuqumli kasalliklar bo‘limi boshlig‘i, oliy toifali epidemiolog;
Turdiyeva L.R.
—
O‘zbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati Standartlash va metrologiya bo‘limi boshlig‘i;
Taqrizchilar:
Atabekov N.S.
—
O‘zbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati boshlig‘ining o‘rinbosari, t.f.d.;
Iskandarova G.T.
—
Tibbiyot xodimlarining kasbiy malakasini rivojlantirish markazining “Epidemiologiya” kafedrasi mudiri, t.f.d., professor.
