148-сон 24.08.2022. ShNQ 2.08.07-22 “Nogironligi boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida

Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirinig

Buyrugi

ShNQ 2.08.07-22 “Nogironligi boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2022-yil 29-avgustda hisobga olindi, hisob raqami 106]

Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 18-apreldagi PQ-209-son “Koʻzi ojiz va zaif koʻruvchi bolalar uchun ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda taʼlim berish sifatini oshirish hamda ular faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:

1. ShNQ 2.08.07-22 “Nogironligi boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2009-yil 25-martdagi 37-son “ShNQ 2.08.07-09 “Imkoniyati cheklangan bolalar va oʻsmirlar uchun maxsus oʻquv-tarbiya muassasalari” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi buyrugʻi oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.

3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Maktabgacha taʼlim vazirligi hamda Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati bilan kelishilgan.

4. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Vazir B. ZAKIROV

Toshkent sh.,

2022-yil 24-avgust,

148-son

Kelishildi:

Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati boshligʻi B. YuSUPALIYEV

2022-yil 22-avgust

Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri A. TOShKULOV

2022-yil 23-avgust

Xalq taʼlim vaziri B. SAIDOV

2022-yil 23-avgust

Maktabgacha taʼlim vaziri A. ShIN

2022-yil 19-avgust

Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2022-yil 24-avgustdagi 148-son buyrugʻiga
ILOVA

ShNQ 2.08.07-22 “Nogironligi boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalari

Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda ShNQ deb yuritiladi) nogironligi boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari (maktablar, maktab-internatlar), shuningdek koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkiloti (bundan buyon matnda ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari deb yuritiladi) binolarini loyihalash tartibini belgilaydi.

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Nogironligi boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining binolari ushbu ShNQ bilan bir vaqtda QMQ 2.01.01, QMQ 2.01.03, QMQ 2.01.04, ShNQ 2.07.02 hamda ShNQ 2.08.02 talablarini hisobga olgan holda, loyihalashtirish topshirigʻiga asosan loyihalanishi lozim.

2. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining binolari quyidagicha ixtisosliklar boʻyicha loyihalashtiriladi:

eshitish va nutqida nuqsonlari boʻlgan, soqov va kar-soqov bolalar uchun;

koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun;

tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar (bolalar tserebral falaji, skolioz, poliomiyelit, miopatiya, osteomiyelit, amputatsiya, boʻy oʻsishining yetishmovchiligi — pakanalik) uchun;

intellektual rivojlanishida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun.

3. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolari ikki qavatdan yuqori boʻlmasligi, koʻrishda nuqsoni boʻlgan va harakat funksiyalari buzilgan bolalar uchun moʻljallangan xonalarning 60 — 80% birinchi qavatda joylashtirilishi kerak.

Bunda, ikkinchi qavatlarda oʻqituvchilar va maʼmuriyat uchun xonalar koʻzda tutilishi mumkin.

4. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolari ularning maqsad va vazifalarini amalga oshirishga mos kelishi, shuningdek barcha turdagi muhandislik taʼminotiga (elektr energiyasi, gaz, issiqlik, suv va aloqa taʼminoti, kanalizatsiya, avtomatik signalizatsiya) ega boʻlishi, yongʻin xavfsizligi talablariga, sanitariya-gigiyena normalari va qoidalariga javob berishi lozim.

2-bob. Texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar.

5. Ushbu ShNQda quyidagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:

QMQ 2.01.01-94 “Loyihalash uchun iqlimiy va fizik-geologik maʼlumotlar”;

ShNQ 2.01.02-04 “Binolar va inshootlarning yongʻin xavfsizligi”;

QMQ 2.01.03-2019 “Seysmik hududlarda qurilish”;

QMQ 2.01.04-2018 “Qurilish issiqlik texnikasi”;

QMQ 2.01.05-2019 “Tabiiy va sunʼiy yoritish”;

QMQ 2.01.08-2019 “Shovqindan himoyalash”;

QMQ 2.04.05-97 “Isitish, shamollatish va konditsionerlash”;

ShNQ 2.07.01-03 “Shaharsozlik. Shahar va qishloq aholi punktlari hududlarini rivojlantirish va qurilishini rejalashtirish”;

ShNQ 2.07.02-07 “Insonlarning hayoti va faoliyati muhitini nogironlar ehtiyojlari va aholining kamharakatlanuvchi guruhlarini hisobga olgan holda loyihalash”.

ShNQ 2.08.02-09 “Jamoat bino va inshootlari”;

SanQvaN № 0313-14 “Jismoniy va aqliy rivojlanishda nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarni tashkil etish, jihozlash, saqlash va taʼlim berish rejimlari boʻyicha sanitariya qoidalari”;

SanQvaN № 0266-09 “Nogironlar va aholining bolalar va katta yoshdagi kamharakat guruhlari foydalanadigan turar joy va jamoat binolarini, yashashga moʻljallangan boshqa joylarni loyihalashtirish va qurishning sanitariya qoidalari va normalari”;

SanQvaN № 0020-22 “Davolash-profilaktika muassasalarini loyihalashtirish, qurish va ekspluatatsiya qilishning sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari”.

3-bob. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari hududlariga qoʻyiladigan talablar

1-§. Umumiy talablar

6. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari aholi yashash punktlarida, sanoat va kommunal korxonalari, temir yoʻllar, serqatnov avtomobil yoʻllaridan, shuningdek ifloslanish, radiomagnit va nurlanish manbalaridan uzoqlikda, chang-shamol va shovqin taʼsiridan himoyalangan, sanitariya normalari va qoidalari hamda ShNQ 2.07.01 talablarini hisobga olgan holda, alohida yer uchastkalarida (boshqa turdagi taʼlim va tarbiya tashkilotlaridan ajratilgan holda) joylashtiriladi.

7. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarini koʻchalarning qizil chizigʻiga nisbatan joylashtirilishi ShNQ 2.07.01 ga muvofiq amalga oshiriladi.

Bolalarni tarbiyalash va oʻqitish uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolari yaqinidagi shovqin darajasi 60 dB dan oshmasligi lozim.

Jamoat transporti va avtomobil toʻxtash joylariga yetib borish masofasini 200 m atrofida taʼminlash tavsiya etiladi.

8. Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlari yer uchastkalarining maydonlari har bitta bola uchun quyidagi oʻlchamlarda koʻzda tutiladi:

eshitish va nutqida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun 45 — 50 m²;

koʻrishda nuqsoni boʻlgan, shuningdek, aqli zaif bolalar uchun — 60 m²;

tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun — 65 m².

9. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari (maktablar, maktab-internatlar) yer uchastkalarining maydonlari quyidagi oʻlchamlarda koʻzda tutiladi:

sigʻimi 200 oʻringacha boʻlganda, har bitta bola uchun — 110 — 120 m²;

sigʻimi 200 oʻrindan koʻp boʻlganda, har bitta bola uchun — 75 — 90 m².

10. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining hududlarini loyihalashda ShNQ 2.07.01, ShNQ 2.07.02, SanQvaN №0266-09 talablari hisobga olinishi lozim.

11. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining binolari, shuningdek binolarning asosiy xonalari derazalarining yoʻnalishi (ufq tomonlari boʻyicha) 1-jadvalga muvofiq koʻzda tutilishi lozim. Yashash xonalari uchun maqbul yoʻnalish janubiy yoʻnalish hisoblanadi.

		1-jadval
Xonalar	Derazalar yoʻnalishi
Xonalar	maqbul	yoʻl qoʻyiladi
Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotining guruh xonalari, mashgʻulotlar uchun sinflar, logopediya xonasi, ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining (maktablar, maktab-internatlar) uxlash xonalari	janub, janub-sharq, sharq
Biologiya laboratoriyasi	janub, janub-sharq, sharq	janub-gʻarb
Shifokor xonalari (okulist, pediator, psixiator), pleopto-ortoptik xona	shimol	sharq, shimol-sharq, shimol-gʻarb
Rasm chizish, haykaltaroshlik bilan shugʻullanish uchun xonalar	shimol
Ovqatlanish bloki xonalari	shimol
Tibbiy muolaja xonalari, fizioterapiya xonalari	shimol, shimol-sharq	sharq, shimol-gʻarb

Izoh: Jadvalda koʻrsatilmaIzoh: Jadvalda koʻrsatilmagan xonalarning derazalari yoʻnalishlariga nisbatan talablar belgilanmaydi.gan xonalarning derazalari yoʻnalishlariga nisbatan talablar belgilanmaydi.

2-§. Hududlarni zonalashtirish

12. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari (maktablar, maktab-internatlar) hududlari undagi korpuslar (bloklar) va oʻquv-rekreatsion inshootlar oʻrtasidagi qulay aloqalarni hisobga olgan holda zonalashtiriladi.

Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari (maktablar, maktab-internatlar) hududlarida jismoniy tarbiya-sport, oʻquv-amaliyot, rekreatsiya (dam olish) va xoʻjalik zonalari koʻzda tutiladi.

Zonalar va binolar orasidagi harakatlanish qulayligiga erishish maqsadida quyidagi oʻzaro aloqalar taʼminlanishi lozim:

dam olish, jismoniy tarbiya, sport va reabilitatsiya zonalarini — sport zallari va tibbiy xonalar bilan;

oʻquv-amaliyot zonasini — katta sinflar oʻquv xonalari bloki bilan;

rekreatsiya va dam olish zonalarini — turar joy xonalari bloklari (tegishli yoshdagi guruhlar) bilan.

13. Dam olish zonasi oʻquvchilarning turli yoshdagi guruhlari uchun rekreatsion va oʻyin maydonchalarini oʻz ichiga oladi, bunda turar joy va oʻquv bloklaridan chiqishlar oʻzaro qulay bogʻlanishi kerak.

Rekreatsion maydonchalar kengligi 4 — 6 m boʻlgan, “sayr qilish yoʻlagini” hosil qiluvchi, shaffof materiallar bilan qoplangan soyabonlar yordamida himoyalanishi lozim.

14. Oʻquv-amaliyot zonasida ochiq havodagi oʻquv-mashgʻulot maydonchalarini (gidrometeomaydoncha, issiqxona, zoopavilon, bogʻdorchilik va poliz-reza oʻsimliklari uchun uchastkalar) xoʻjalik zonasidan kamida 25 m masofada joylashtirish tavsiya etiladi.

15. Xoʻjalik zonasiga talablar, xoʻjalik imoratlari va texnik obyektlar tarkibi (garaj, savzavot saqlash omborxonasi, hojatxona va boshqa obyektlar) loyihalashtirish topshirigʻida belgilanadi.

Axlat konteynerlari uchun maydoncha atrof muhitga salbiy taʼsirini istisno qilishini hamda chiqindini chiqarish uchun mashina kirishini hisobga olgan holda joylashtirilishi lozim. Ushbu maydonchalardan bino derazalari va kirish joylarigacha, jismoniy tarbiya va rekreatsion maydonchalarigacha kamida 25 m boʻlishi lozim.

3-§. Hududlarni obodonlashtirish va koʻkalamzorlashtirish

16. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari hududlarida havoning zarur namligi taʼminlanishi, dam olish joylari tashkil etilishi, jismoniy tarbiya maydonchalari, chiqindi toʻplash va xoʻjalik maydonchalari koʻzda tutilishi lozim.

Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining hududlarida quyidagi obodonlashtirish elementlarini koʻzda tutiladi:

guruh (sayr qilish) va oʻyin maydonchalari;

sport (jismoniy tarbiya) va gimnastika maydonchalari;

sogʻlomlashtirish va basseyn maydonchalari;

xoʻjalik maydonchasi.

17. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining hududlari obodonlashtirilishi, koʻkalamzorlashtirilishi va sugʻorish tizimiga ega boʻlishi, piyodalar yoʻlakchalari va maydonchalari qattiq qoplamaga ega boʻlishi lozim.

18. Yashil maydonlar ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari hududining kamida 40%ni tashkil etishi kerak. Koʻkalamzorlashtirishda zaharli mevalari boʻlgan oʻsimliklarni, shuningdek noxush hidli, allergen oʻsimliklarni qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.

Koʻkalamzorlashtirish ishlari xonalar, rekreatsiya va dam olish joylari, oʻyin, sport (jismoniy tarbiya) maydonchalari insolatsiyasining sanitariya talablarini hisobga olgan holda bajarilishi kerak.

Daraxtlar, odatda, binolar derazalaridan 10 m dan yaqinroq boʻlmagan masofada ekilishi lozim.

Koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalarning harakatlanishini yoʻnaltirish uchun koʻkalamzorlashtirishning maxsus usullaridan va oʻsimliklarning dekorativ sifatlaridan foydalanish tavsiya etiladi.

19. Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkiloti hududidagi obodonlashtirish elementlari tarkibi va maydonlari mazkur ShNQga 1-ilovada nazarda tutilgan.

Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari (maktablar, maktab-internatlar) hududidagi obodonlashtirish elementlari tarkibi va maydonlari mazkur ShNQning 2-ilovasida belgilangan.

4-§. Yoʻlaklar va kirish-chiqish joylari

20. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining hududlaridagi yoʻlaklar ShNQ 2.07.02 talablariga muvofiq loyihalashtirilishi kerak.

21. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining binolariga olib keladigan asosiy kirish va transport yoʻlaklarining kengligi kamida 3,0 — 3,6 m, boshqa yoʻlaklarning kengligi kamida 2,4 m boʻlishi lozim.

22. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining piyodalar va transport vositalari uchun kirish joylari nazorat qilish vositalari (videokuzatuv vositalari, telefonlar va boshqa telekommunikatsiya qurilmalari) bilan jihozlanishi kerak.

Toʻsiq devorlarning tipi va balandligi QMQ 2.07.03 ga muvofiq loyihalashtirish topshirigʻi bilan belgilanadi.

23. 100 oʻringacha boʻlgan koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotining hududida oʻt oʻchirish mashinalari uchun bitta kirish, 100 oʻrindan koʻp boʻlganda — ikkita kirish joylari (uchastkaning turli tomonlaridan) koʻzda tutilishi lozim.

Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarining atrofida bino devorlaridan kamida 5 m masofada yongʻin-qutqaruv mashinalari uchun aylanib oʻtadigan yoʻlaklar koʻzda tutilishi lozim.

24. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari hududlaridagi yoʻlaklar, xiyobonlar va maydonchalar yoritilishi darajasi kamida 6 lx ni, asosiy maydonchalar va kirish hududlarida — kamida 10 lx ni tashkil qilishi lozim.

25. Koʻrish qobiliyatini qisman yoʻqotgan bolalar uchun ochiq basseynlar hamda oʻyin maydonchalari perimetrlari boʻylab kamida 1,2 m kenglikda yoʻnaltiruvchi (ogohlantiruvchi) taktil chiziqlar oʻrnatilishi zarur.

Ochiq basseyn hovuzlarining perimetri boʻyicha balandligi 1 m dan kam boʻlmagan tutqichli toʻsiqlarni koʻzda tutish lozim.

26. Qarama-qarshi harakatga ega piyodalar yoʻlaklarining kengligi kamida 2,0 m boʻlishi, boʻylama nishablik 5%dan oshmasligi kerak.

Piyodalar yoʻlaklari yer yoki gazon sathidan 5 — 7 sm balandlikda, qattiq tekis qoplamaga ega boʻlishi lozim.

Yoʻlaklarning chekkalarida yoʻl qoplamasi bilan rangi, akustik va mexanik xossalari boʻyicha farqlanadigan bordyur tosh yoki boshqa materialdan bajariladigan toʻsiqlar boʻlishi kerak. Yoʻlaklarda balandligi 55 — 60 sm boʻlgan tutqichli toʻsiqlar boʻlishi kerak.

5-§. Reabilitatsiya, oʻyin, jismoniy tarbiya va boshqa maqsadlardagi maydonchalar

27. Reabilitatsiya uchun gimnastika maydonchalarida quyidagi qoʻshimcha uskuna koʻzda tutiladi:

turli qoplamalarga (qum, tosh yoki oʻt) oʻrnatiladigan, uzunligi 3 — 5 m boʻlgan bruslar;

mustaqil harakatlanishga qodir boʻlmagan bolalar uchun oʻlchami 2 x 3 m boʻlgan manej;

suv yoki rangli plastik toʻpchalar bilan toʻldiriladigan, shishiriladigan, oʻlchami 2 x 3 m dan kam boʻlmagan basseyn.

28. Kichik yoshdagi nogironligi boʻlgan bolalar uchun oʻyin maydonchalari qumdonlar va maxsus ishlab chiqilgan koʻtarilib turuvchi yoki uncha baland boʻlmagan qurilmalar bilan jihozlanishi, nishab yuzalar boʻyicha nogironlik aravachalarida chiqish-tushish yoki ularni haydash uchun joylar koʻzda tutilishi kerak.

29. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari hududida har bir guruh (sinf) uchun (10 — 12 kishi) kamida 36 — 40 m² oʻlchamli soyabon oʻrnatilgan maydonchalar nazarda tutilishi kerak. Shuningdek, ikki tomondan toʻsilgan soyabonlarda oʻyin va bogʻ anjomlarini saqlash uchun omborxonalar (6 m²) boʻlishi kerak.

30. Maydoni 20 — 30 m² boʻlgan bolalar choʻmiladigan basseynlarni oʻrnatish loyihalashtirish topshirigʻida koʻzda tutiladi. Choʻmilish basseynlari shishiriladigan basseynlar bilan almashtirilishi mumkin.

31. Sport (jismoniy tarbiya) maydonchalari tarkibida gimnastika va sport oʻyinlari uchun maydonchalar, kichik oʻlchamli maktab sport yadrosi joylashtiriladi.

32. Tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalarga moʻljallangan “gorodki”, “chillak” kabi oʻyinlar uchun universal maydonchalar (450 m²), stol tennisi, maxsus uskunali (korreksiyalovchi jihozlar, qayishqoq qoplamalar bilan) gimnastika maydonchalari koʻzda tutilishi kerak.

Bunda, maydonchalar atrofida oʻyin maydoni chegarasidan 2,5 — 3,0 m masofada toʻsiqlar oʻrnatilishi kerak.

33. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining (maktablar, maktab-internatlar) reabilitatsiya zonalari (shu jumladan, davolash-gimnastika maydonchalari, terrenkur, solyariy) zarur insolatsiyani hisobga olgan holda joylashishi lozim.

Tibbiy xonalar blokidan reabilitatsiya maydonlarigacha masofa, odatda 25 m dan oshmasligi, shuningdek ular oʻzaro kengligi 1,6 — 2,0 m boʻlgan yoʻlaklar bilan bogʻlanishi kerak.

Koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun terrenkur (piyodalar yoʻlakchalari) tashkil etishda koʻprikchalar, joy relyefi boʻyicha yoʻl tashkil etish, ularning yoʻnalishini oʻzgartirish koʻzda tutiladi. Bunday bolalar uchun turli maqsadlardagi atrof-muhitni oʻzlashtirish va kompensatsiya reaksiyalarini rivojlantirishga moʻljallangan maxsus maydonchalarni koʻzda tutish lozim.

4-bob. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarining hajmiy-rejaviy yechimlari

1-§. Umumiy talablar

34. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarining hajmiy-rejaviy yechimlari SanQvaN № 0266-09, ShNQ 2.08.02 hamda ushbu ShNQ talablariga muvofiq boʻlishi kerak.

35. Yongʻin xavfsizligi va nogironligi boʻlgan bolalarni binolardan evakuatsiya qilishni taʼminlash ShNQ 2.01.02 va ShNQ 2.08.02 talablariga muvofiq boʻlishi kerak.

36. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarida koʻrishda nuqsoni boʻlgan va kar boʻlgan bolalar uchun harakatlanish va evakuatsiya yoʻllari, texnik vositalari, muhandislik jihozlari, tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun maxsus koʻtarma qurilmalar, shuningdek binolarning hajmiy-rejaviy yechimlari ShNQ 2.07.02 talablariga muvofiq loyihalashtiriladi.

37. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarining xonalarini tabiiy va sunʼiy yoritishga, shamollatishga, mikroiqlim koʻrsatkichlariga boʻlgan sanitariya-gigiyena talablarini taʼminlash, xonalarni yertoʻla va yarimyertoʻla (tsokol) qavatlarida joylashtirish boʻyicha loyiha yechimlari ShNQ 2.01.05, QMQ 2.04.05 va ShNQ 2.08.02 talablariga muvofiq ishlab chiqiladi.

Oʻquv xonalari va ustaxonalardagi tabiiy yoritish koeffitsiyenti kamida 1,5%, koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun oʻquv xonalari va ustaxonalarda — 2,0 — 2,5% boʻlishi lozim.

Xonalarni shovqindan himoyalash boʻyicha chora-tadbirlar ShNQ 2.01.08 ga muvofiq koʻzda tutilishi lozim.

38. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining binolarini loyihalashda quyidagi talablarga rioya qilish kerak:

oʻtkir burchaklarning dumaloqlashtirilishi (radius 0,05 m);

xonalardan chiqish eshiklari tavaqalari harakatlanishga toʻsqinlik qilmasligi;

oyna solingan eshiklarni qoʻllamaslik;

ikkinchi yorugʻlik bilan yoritishni tashkil etishda oyna qoʻyiladigan deraza oʻrinlarini pol sathidan kamida 1,5 m balandlikda joylashtirish va ularni sinishdan himoyalovchi setkalar bilan taʼminlash;

mashgʻulotlar uchun sinf xonalari, pleopto-ortoptik xona, logopediya xonasi shovqinli, elektr uskunalari oʻrnatilgan xonalar hamda lift shaxtalari bilan tutash boʻlmasligi;

guruh xonalarida, oʻyin va ovqatlanish xonalarida, oʻquv xonalarida deraza tokchalari pol sathidan kamida 0,8 m balandlikda boʻlishi.

39. Koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarida toʻsqinliksiz erkin harakatlanish taʼminlanishi lozim. Bunda, bino vestibyullarida hamda harakat yoʻnalishida hech qanday boʻrtiklar, kolonnalar, ostonalar yoki pol yuzasining sathida past-balandliklar boʻlmasligi kerak.

Harakatlanish yoʻlaklari ShNQ 2.07.02 ni hisobga olgan holda maxsus qurilmalar bilan jihozlangan boʻlishi lozim.

2-§. Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarining hajmiy-rejaviy yechimlari

40. Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarining binolari 2-jadvalda keltirilgan xonalarning tarkibi va maydonlarini hisobga olgan holda loyihalashtiriladi.

				2-jadval
Guruh xonalari	Maydoni, m², 1 oʻringa, nogironligi boʻlgan bolalar uchun
Guruh xonalari	koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun	eshitish va nutqida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun	tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun	intellektual rivojlanishida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun, oligofrenlar
1. Yechinish xonasi (qabulxona)	1 — 0,8	0,8 — 1,0	1,2	0,8 — 1,0
2. Guruh xonasi (oʻyin, ovqatlanish)	3,5	3,0 — 3,5	3,5 — 4,0	3,5 — 4,0
3. Mashgʻulot uchun sinf (xona)	3,0 — 3,5	2,5 — 3,0	3,5	2,5 — 3,0
4. Uxlash xonasi	3,5 — 4,0	3,5	4,0	3,5
5. Hojatxona	0,85	0,8	0,9 — 1,0	0,8
6. Bufet	0,25	0,25	0,25	0,25
7. Guruh mashgʻulotlari uchun logopediya xonasi (10-12 m²)	-	ikki guruhga bitta xona	-	-
8. Pleopto-ortoptik xona (20 m²)	ikki guruhga bitta xona	-	-	-

41. Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarining tiplari va ularning sigʻimi mazkur ShNQning 3-ilovasida nazarda tutilgan.

42. Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarning guruhlarida bolalar soni 12 tadan, alohida holatlarda (tibbiy va pedagogik talablarga koʻra) — 7 — 10 tadan oshmasligi kerak. Gʻilayligi boʻlgan va ambliopiyali bolalar uchun guruhlarda ularning soni 15 nafarni tashkil etishi mumkin.

43. Bolalarning yoshiga qarab guruhlar tarkibi SanQvaN № 0266-09 ga muvofiq qabul qilinadi.

44. Guruh xonalaridan, musiqa va jismoniy tarbiya mashgʻulotlari zallaridan ochiq zinapoya boʻyicha evakuatsiya chiqish yoʻllarini tashkil qilish eshitish va nutqida nuqsonlari boʻlgan 5 — 7 yoshli bolalar uchun koʻzda tutilishi mumkin. Koʻrishda nuqsoni boʻlgan, tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar va aqli zaif bolalar uchun evakuatsiya maqsadida ochiq zinapoyalardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.

45. Har bir guruh xonalari boshqa guruh xonalaridan oʻzaro ajratilgan boʻlishi lozim. Bunda, guruh xonalari jamoat va tibbiy xonalari hamda musiqa va jismoniy tarbiya mashgʻulotlari zallari bilan qulay bogʻlanishi kerak.

Har bir guruhda oʻynash va uxlash xonalari hojatxonalar bilan qulay bogʻlanishi kerak. 4 va undan katta yoshdagi bolalar uchun hojatxonalar oʻgʻil va qiz bolalar uchun alohida boʻlishi kerak.

46. 12 nafar bolali guruh uchun 3-4 unitaz, 2 pissuar, 3-4 qoʻl yuvgich, 1-2 oyoq vannalari, 1-2 dush setkalari koʻzda tutilishi lozim. Ikkita guruh uchun bitta vanna xonasi koʻzda tutilishi mumkin.

Koʻrishda va tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun sanitariya uzellarida maxsus tutqichlar koʻzda tutilishi lozim.

47. Logopediya korreksiyasi mashgʻulotlari uchun xona kamida 30 m² boʻlishi kerak.

48. 45 — 90 oʻringa moʻljallangan koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarida musiqa va jismoniy tarbiya mashgʻulotlari uchun maydoni 70 — 75 m² boʻlgan universal zal koʻzda tutilishi mumkin.

90 oʻrindan koʻp boʻlgan sigʻimda har bir zal maydoni 60 m² dan kam boʻlmasligi lozim.

100 — 120 oʻrinli koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarida 70 m2 li musiqa mashgʻulotlari uchun zal va maydoni 80 — 100 m² (balandligi 4,2 — 4,5 m) boʻlgan jismoniy tarbiya-gimnastika zali koʻzda tutiladi.

24 — 36 oʻringa moʻljallangan koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarida zallar koʻzda tutilmasligi mumkin.

49. Sogʻlomlashtirish mashgʻulotlari uchun basseynlarni koʻzda tutish tavsiya etiladi (3x6 — 6x12 m) hamda ularning oʻlchamlari va tarkibi loyihalashtirish topshirigʻida belgilanadi.

50. Tibbiy xonalar tarkibiga shifokor xonasini (12 m²), muolaja xonasini (14 m²) va izolyator kiradi. Bunda, ushbu xonalarni xoʻjalik xonalari, oshxona va kirxonadan alohida ajratilgan holda birinchi qavatda joylashtirish lozim.

Izolyator 6 m²dan ikkita palataga, dahlizga (3 m²) va sanitariya uzeliga (3 m²) ega boʻlishi kerak. Tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun palata kamida 9 m², sanitariya uzeli esa 4 m² (maxsus tutqichlarni oʻrnatish bilan) boʻlishi lozim.

Oftalmolog xonasi tarkibida 3 x 6 m oʻlchamdagi (devorlari toʻq yashil rangga boʻyalgan) qorongʻi xona koʻzda tutilishi kerak. Oftalmolog xonasi boʻlmagan, 24 — 36 oʻringa moʻljallangan koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarida 3 x 6 m oʻlchamdagi korongʻi tibbiy xona boʻlishi kerak.

Tibbiy xonalarning tarkibi va maydonlari mazkur ShNQning 5-ilovasida nazarda tutilgan.

51. Maʼmuriy, xoʻjalik va oshxona bloki xonalari ushbu ShNQning 6-ilovasiga hamda ShNQ 2.08.02 ga muvofiq loyihalashtiriladi.

5-bob. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari (maktablar, maktab-internatlar) binolarining hajmiy-rejaviy yechimlari

52. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining (maktablar, maktab-internatlar) xonalari (seksiya, blok) quyidagi guruhlarga boʻlinadi:

maktabgacha tayyorlash guruhlari uchun oʻquv va turar-joy seksiyalari;

kichik yoshdagi (I — IV sinf) bolalar uchun oʻquv va turar-joy seksiyalari;

katta yoshdagi (V — XI sinf) bolalar uchun turar-joy seksiyalari;

maktab oʻquv xonalari (predmetlar boʻyicha xonalar, tabiiy fanlar laboratoriyalari, oʻquv-ishlab chiqarish ustaxonalari);

madaniyat xonalari (maʼnaviyat-maʼrifat xonalari, kutubxona-axborot markazi, toʻgaraklar, majlislar zali, koʻrgazma zali, radiuzel, texnik markaz);

oʻquv-sport bloki (sport zali, trenajyor zali, basseyn, dushxonalar, yechinish xonalari va sanitariya uzellari);

tibbiy blok (reabilitatsiya, davolash, muolaja, izolyator va shifokorlar xonalari);

maʼmuriy-xoʻjalik xonalari;

reabilitatsiya va korreksiya mashgʻulotlari xonalari;

koʻrish va eshitish idrokini rivojlantirish, talaffuzni oʻrgatish xonalari;

davolash-jismoniy tarbiya xonasi;

ijtimoiy-maishiy va boshqa mashgʻulotlar uchun xonalar.

53. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining (maktablar, maktab-internatlar) sigʻimi va komplektatsiyasi mazkur ShNQning 4-ilovasida nazarda tutilgan.

54. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarida (maktablar, maktab-internatlar) kichik va katta yoshdagi bolalar uchun seksiyalar oʻzaro bir-biridan ajratilishi, ushbu muassasalarning oʻquv xonalari bilan qulay bogʻlanishi, bolalarning maqbul yashash, oʻqish, davolanish va reabilitatsiya qilish sharoitlari taʼminlanishi lozim.

Bunda, seksiyalar kesib oʻtiladigan boʻlmasligi kerak.

55. Har bir seksiya kamida ikkita alohida joylashgan, tutash hududga mustaqil kirish-chiqish joylariga ega boʻlishi kerak.

56. Kichik yoshdagi hamda maktabgacha tayyorlash guruhlaridagi bolalar uchun oʻquv va turar joy seksiyalari 3-jadvalda nazarda tutilgan xonalarni oʻz ichiga oladi. Tarbiyalanuvchi (oʻquvchi)larning hisobiy soni loyihalashtirish topshirigʻida belgilanadi.

			3-jadval
Xonalar nomlanishi	Xonalar maydoni, m²
Xonalar nomlanishi	Maktabgacha yoshdagi bolalar — tayyorlov sinfi (12 kishi)	I-II sinf 2 ta sinf — 24 kishi (aqli zaiflar uchun 32 kishi)	III-IV sinf 2 ta sinf — 24 kishi (aqli zaiflar uchun 32 kishi)
Qabulxona, garderob, vestibyul	15 — 18	30 — 36	30 — 36
Uxlash xonasi (maktabgacha yoshdagi bolalar uchun — 3,5 m²/kishi, koʻrishda nuqsoni boʻlgan va BSF** boʻlgan, harakat funksiyalari buzilgan bolalar uchun — kamida 4 m²/kishi; oʻquvchilar 4,0 — 4,5 m²/kishi)	42 (21x2) koʻrishda nuqsoni boʻlgan va BSF boʻlgan bolalar uchun 48-54* (24 — 27)x2	96 (4 — 6 xona) koʻrishda nuqsoni boʻlgan va BSF-108 boʻlgan bolalar uchun (6 xona), aqli zaiflar uchun — 128 (5 — 7 xona)	96 (4 — 6 xona) koʻrishda nuqsoni boʻlgan va BSF-108 boʻlgan bolalar uchun (6 xona), aqli zaiflar uchun — 128
Oʻyin xonasi (maktabgacha yoshdagi bolalar — 2,5 m²/kishi, oʻquvchilar — 1,25 m²/kishi, xona kamida 30 m²)	30(40)*	30 — 40 koʻrishda nuqsoni boʻlgan va BSF — 40 boʻlgan bolalar uchun	30 — 40
Sinf	32 — 36(40)	36(40)*	(40)*
Qoʻl mehnati uchun ustaxona	-	4 sinfga bitta xona 40(50)*
Individual mashgʻulotlar, dars tayyorlash uchun xona		12(16)*	12(16)*
Bufet bilan oshxona	36	Umumiy maktab oshxonasida
Oʻgʻil bolalar va qizlar uchun hojatxonalar va yuvinish xonalari (unitazlar, qoʻl yuvadiganlar, oyoq yuvish uchun moslama) dushxona, vanna xona	Maydoni sanitariya anjomlari miqdoriga muvofiq qabul qilinadi
Maishiy xona (kir yuvish, quritish, kiyim dazmollash )	-	10 — 12	10 — 12
Tarbiyachi xonasi (sanitariya uzeli bilan — unitaz, dush, qoʻl yuvgich)	12 (8+4)	12 (8+4)	12 (8+4)
Bolalar shaxsiy buyumlari omborxonasi	5 — 6	6 — 8	6 — 8
Tozalash anjomlari uchun xona	5	5	5

* Qavs ichida koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar va tayanch-harakat apparatida nuqsoni bor bolalar uchun xonalar maydonlari keltirilgan.

** BSF (BSF) — bolalar tserebral falaji.*

57. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarida (maktablar, maktab-internatlar) uxlash xonalari oʻgʻil va qiz bolalar uchun alohida boʻlishi kerak.

58. Har bir turar joy seksiyasida navbatchi tarbiyachi xonasi koʻzda tutiladi.

59. Katta yoshdagi bolalar uchun turar joy seksiyalari, odatda 3 ta sinfga yoki 36 nafar bolalar, shuningdek aqli zaif bolalar uchun — 2 ta sinf yoki 30 nafar bolalar hisobidan koʻzda tutiladi.

Turar joy seksiyalari tarkibiga yashash xonalari, sanitariya-maishiy, dam olish va mustaqil mashgʻulotlar xonalari kiradi. Ushbu seksiyalarda oʻquv xonalari koʻzda tutilmaydi.

Oʻgʻil va qiz bolalar uchun alohida turar joy seksiyalarini koʻzda tutish tavsiya etiladi.

60. Katta yoshdagi bolalar uchun turar joy seksiyalarining tarkibi va maydonlari 4-jadvalda keltirilgan.

				4-jadval
Xonalar	Maktab-internatlar xonalarining maydoni, m²
	Eshitish va nutqida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun	Koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun, tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan, BSF bilan kasallangan bolalar uchun		Intellektual rivojlanishida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun
	3 ta sinf — 36 kishi	3 ta sinf — 36 kishi		2 ta sinf — 32 kishi
Garderob xonalar bilan vestibyul — 0,75 — 0,8 m²/kishi uchun	27	30 — 32		24 — 26
Uxlash xonalari — 4,0 — 4,5 m²/kishi uchun	144 (4 — 6 kishili xonalar)	162 (4 kishili xonalar)		128 (6 — 8 kishili xonalar)
Dam olish xonasi — mehmonxona	24	30		24 — 30
Individual mashgʻulotlar uchun xona	16	16		-
Hojatxonalar (gigiyena kabinasi bilan), yuvinish xonalari, dushxonalar, taxminiy maydoni 1 — 1,2 m²/kishi hisobidan	Maydoni sanitariya anjomlari sonidan (6-jadval) kelib chiqib qabul qilinadi
	36 — 40		40 — 43	33
Maishiy xonalar (kiyimni tozalash, yuvish, dazmollash xonalari) 0,4 — 0,5 m²/kishi	15 — 18		20	15
Navbatchi tarbiyachi xonasi (dushli sanitariya uzeli bilan)	12 (8+4)		12 (8+4)	12 (8+4)
Shaxsiy buyumlarni saqlash xonasi	8		8 — 12	8
Tozalash an�omlari uchun xona	5		5	5

61. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining (maktablar, maktab-internatlar) sinflari “kvadrat” shaklida, kengligi 6 -7 m dan koʻp boʻlmagan oʻlchamda boʻlishi kerak. Oʻquvchilar va oʻqituvchilar oʻrtasida vizual yoki eshitish kontaktining maqbul sharoitlari oʻquv xonasi uzunligi 7 m dan oshmaganda taʼminlanadi.

Boshlangʻich sinflarning maydoni kamida 32 m², koʻrishda, tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan, bolalar tserebral falaji (BSF) bilan kasallangan bolalar uchun — kamida 36 m², 7 oʻquvchiga moʻljallangan yordamchi sinflarning maydoni kamida 20 m² boʻlishi lozim.

Maxsus fan kabinetlari va tabiiy fanlar laboratoriyalari maydonini kamida 50 m², karlar va zaif eshituvchilar uchun maktablarda — 40 m² oʻlchamda koʻzda tutish lozim. Laboratoriyalarining uzunligi 7 m dan oshmasligi lozim.

Preparatlarni saqlash xonalari 16 — 18 m², laborantlar uchun xonalarning oʻlchamlari esa kamida 24 m² boʻlishi lozim.

62. Ishlab chiqarish oʻquv-ustaxonalari boshlangʻich kasbiy tayyorgarlik imkoniyatlarini hisobga olgan holda koʻzda tutiladi. Bunda:

kar bolalar uchun, nutqida, intellektual rivojlanishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun — tikuvchilik, kartonaj ustaxonalari, pazandachilik ustaxonasi bir ish oʻringa — 4,5 — 5,0 m²;

koʻrishda va tayanch-harakat funksiyalarida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun har qanday maqsadlarga moʻljallangan ustaxonalardagi bir ish oʻringa — kamida 6 m²;

yogʻochga, metallga ishlov berish hamda mexanika ishlab chiqarish oʻquv-ustaxonalari bir ish oʻringa — 5 — 8 m² boʻlishi kerak.

63. Ushbu ustaxonalar oʻquv yoki toʻgaraklar uchun xonalar guruhi tarkibida, oshpazlik ustaxonasi ovqatlanish blokida, yogʻochga, metallga ishlov berish hamda mexanika ishlab chiqarish oʻquv-ustaxonalari yagona blokda, birinchi qavatda joylashtiriladi.

Ustaxonalarda omborxona (8 m²), asbob-uskunalar xonasi (8 m²), sanitariya uzeli (3-4 m²) koʻzda tutiladi.

64. Ishlab chiqarish oʻquv-ustaxonalarida mexanik uskunalar joylashtirilganda yoʻlaklar kengligi quyidagicha boʻlishi lozim:

markaziy oʻtish yoʻlagi — 120 — 160 sm;

dastgohlar yoki verstaklar orasidagi oʻtish yoʻlagi — 90 sm;

devor va uskuna oʻrtasidagi oʻtish yoʻlagi — 70 sm.

65. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining (maktablar, maktab-internatlar) uchun ishlab chiqarish oʻquv ustaxonalarning indikativ roʻyxati 7-ilovada keltirilgan.

66. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari (maktablar, maktab-internatlar) xonalarining tarkibi va maydonlari mazkur ShNQning 8-ilovasida keltirilgan oʻlchamlarda loyihalashtirilishi kerak.

67. Oʻquv bloklaridagi rekreatsiya joylari bir bola uchun 1,0 — 1,5 m² hisobidan qabul qilinadi. Rekreatsiya koridorlarining kengligi oʻquv xonalari bir tomonlama joylashganda kamida 2,4 m va ikki tomonlama joylashganda kamida 3,0 m boʻlishi lozim.

68. Majlislar zallari odatda 150 — 200 oʻringa moʻljallanib, zaldagi 1 oʻringa 0,8-0,9 m² hisobidan loyihalashtiriladi. Majlislar zali birinchi qavatda joylashtirilishi va tashqariga evakuatsiya chiqish yoʻllariga ega boʻlishi kerak.

69. Kutubxona huzurida “Maʼrifat-maʼnaviyat” xonasi (36 — 40 m²), ovoz yozib olish studiyasi, oʻquvchilar koʻrgazma ishlarini saqlash uchun xonalar koʻzda tutiladi.

70. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarida (maktablar, maktab-internatlar) 12 x 24 m oʻlchamdagi, balandligi kamida 6 m boʻlgan universal sport zallari koʻzda tutiladi.

Sport zallari ikki tomonlama yoritilishi va shamollatish imkoniyatiga ega boʻlishi, birinchi qavatda joylashtirilishi hamda tashqariga evakuatsiya chiqish yoʻllariga ega boʻlishi kerak.

71. Oshxonalarning ovqatlanish zallari oʻquvchilarning 1,5 — 2-marta almashinuviga moʻljallangan oʻrindiqlar soni bilan taʼminlanishi kerak.

Ovqatlanish zalining maydoni zaldagi 1 oʻrin hisobidan quyidagicha qabul qilinadi:

kar bolalar va aqli zaif bolalar uchun — 1,3 m²;

koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun — 1,5 m²;

BSF va tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun — 1,6 m².

Oshxonalar birinchi qavatda joylashtirilishi va tashqariga evakuatsiya chiqish yoʻllariga ega boʻlishi kerak.

Ovqat tayyorlash uchun elektr uskunalaridan foydalanish lozim.

72. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarida (maktablar, maktab-internatlar) umumiy sigʻimi hisobidan oʻrinlarning 5% ni tashkil etadigan izolyatorlar koʻzda tutilishi, ular birinchi qavatda joylashtirilishi va tashqariga evakuatsiya chiqish yoʻllariga ega boʻlishi kerak.

Izolyator palatalari har bir koykaga kamida 6 m² hisobidan, harakat funksiyalari buzilgan bolalar uchun — har bir koykaga 8-9 m²hisobidan koʻzda tutiladi. Palatalarda sanitariya uzellari koʻzda tutish lozim (kamida 4 m²).

Izolyatorlar tarkibi, xonalarining oʻlchamlari va tibbiy uskunalar bilan jihozlanishi SanQvaN №0292-11, ShNQ 2.07.02 va ShNQ 2.08.02 talablari boʻyicha belgilanadi.

73. Tibbiy bloklarida terapevt (12 m²), stomatolog (14 m2), psixoterapevt (16 m²), fizioterapiya (18 m²), muolajalar (18 m²), massaj (14 m²), hamshira (8 m²), invetar (6 m²) xonalari nazarda tutiladi.

Otorinolaringolog (vrach-surdolog) xonasiga qoʻshimcha — audiometrik xona, oftalmolog xonasiga qoʻshimcha — devorlari toʻq yashil rangga boʻyalgan 6 x 3 m oʻlchamdagi qorongʻi xona boʻlishi kerak.

Tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun rentgen (30 m²), gidroterapiya va gidromassaj (30 m²), ozokerit va issiq bilan oʻrash (24 m²), nevropatolog (18 m²), protezlash (24 m²) xonalari hamda davolash jismoniy tarbiya zallari (50 — 100 m²) koʻzda tutiladi.

74. Hojatxona kabinalarining eshiklari tashqariga ochilishi kerak. Kabinalar orasidagi pardevorlarning (poldan) balandligi kamida 1,75 m boʻlishi va 0,2 m balandlikda polgacha yetmasligi kerak. Kabinalar 0,8 x 1,0 m oʻlchamda boʻlishi kerak. Kichik yoshdagi bolalar uchun ochiq hojatxonalar koʻzda tutilishi mumkin.

Tayanch-harakat tizimida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun hojatxonalar, yuvinish xonalari, dushxonalar ShNQ 2.07.02 ga muvofiq maxsus tutqichlar va uskunalar bilan jihozlanishi lozim.

75. Sanitariya uzellari oʻgʻil va qiz bolalar uchun alohida boʻlishi kerak. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarida (maktablar, maktab-internatlar) sanitariya uzellari 6-jadvalga muvofiq jihozlanishi kerak.

			6-jadval
Xonalar	Oʻlchov birligi	Maydon, m²	Anjomlar soni
Maktab oʻquv bloki
Hojatxonalar va yuvinish xonalari:
qizlar uchun	1 oʻquvchi	0,1	1 unitaz 15 taga
			1 qoʻlyuvgich 20 taga
			1 bide 40 — 50 taga
oʻgʻil bolalar uchun	1 oʻquvchi	0,1	1 unitaz 20 taga 1 pissuar 20 taga 1 qoʻlyuvgich 20 — 25 taga
Xodimlar uchun hojatxonalar (individual)	1 kab.	3,0	1 unitaz 1 qoʻlyuvgich
Shaxsiy gigiyena kabinasi (xodimlar uchun)	1 kab.	3,5	1 unitaz, 1 bide, 1 qoʻlyuvgich
Hojatxonalar va dushxonalar sportzallarning kiyinish xonalaridagi oʻgʻil va qiz bolalar uchun har bir kiyinish xonasida			1 unitaz 1 qoʻlyuvgich 1 oyoq vannasi 2 dush setkasi
Turar-joy bloklarining tarkibida
Hojatxonalar va yuvinish xonalari:
qizlar uchun	1 oʻquvchi	0,4	1 unitaz 8 taga
			1 qoʻlyuvgich 6 taga
			1 oyoq vannasi 8 — 10taga
oʻgʻil bolalar uchun	1 oʻquvchi	0,4	1 unitaz 10 taga 1 pissuar 10 taga 1 qoʻlyuvgich 6 — 8 taga 1 oyoq vannasi 10 taga
Sanitariya uzelida shaxsiy gigiyena kabinasi	1 kab.	3,0	1 unitaz, 1 bide 1 qoʻlyuvgich
Dushxonalar	1 kab.	1,6	1 dush setkasi 10 — 12kishiga
Kiyimlar uchun ilgakli kiyinish xonalari	oʻrin		2 oʻringa 1 setka
Xodimlar uchun sanitariya uzeli		3,0 — 4,0	1 unitaz, 1 qoʻlyuvgich, 1 dush
Vanna xona		12,0 — 14,0	1 vanna, 1 dush

76. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining (maktablar, maktab-internatlar) vestibyullari 40 — 72 m² oʻlchamda boʻlishi kerak. Ularning tarkibida dam olish va ota-onalar bilan uchrashuvlar joylari nazarda tutiladi. Vestibyulga kirish qismida kengligi kamida 1,8 m boʻlgan tambur nazarda tutiladi.

Vestibyulda koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining (maktablar, maktab-internatlar) hududidagi barcha inshootlarning joylashishi koʻrsatilgan maketi joylashtirilishi lozim.

77. Maʼmuriy xonalarning tarkibi va maydonlari mazkur ShNQning 8-ilovasiga muvofiq loyihalashtiriladi.

Direktor xonasini qabulxona-devonxonaga hamda vestibyulga yaqin joylashtirish, oʻqituvchilar xonasini oʻquv sinflari bilan oʻzaro bogʻlangan holda joylashtirish kerak.

78. Oʻquvchilar buyumlarini (kiyim-kechak, poyabzal) saqlash xonalari — 1 oʻquvchiga 0,35 m² hisobidan, sport anjomlarini saqlash xonalari — 1 oʻquvchiga 0,1 m² hisobidan koʻzda tutiladi.

ShNQ 2.08.07-22 “Nogironligi boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA

Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkiloti hududidagi obodonlashtirish elementlari tarkibi va maydonlari (96 — 120 oʻrin hisobidan)

Nomlanishi	Maydon, m², nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun tashkilotlarda
Nomlanishi	eshitish va nutqida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun	koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun	tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar	intellektual rivojlanishida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun
Dam olish joylari, guruh maydonchalari	600 — 800 320 — 400	1000 — 1500 320 — 400	1000 — 1500 360 — 420	800 — 1200 320 — 400
Umumiy jismoniy tarbiya — sport maydonchasi	250 — 300	250-300	300 — 400	250 — 300
Poliz-reza mevazor, manzarali oʻsimliklar	300	300	300	300
Hayvonlar va qushlar uchun pavilon (maydoncha)	40	40	40	40
Xoʻjalik maqsadlari uchun maydoncha (chiqindi konteynerlari bilan)	30	30	30	30
Koʻkalamzorlar	Uchastka maydonining kamida 40%

ShNQ 2.08.07-22 “Nogironligi boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA

Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari (maktablar, maktab-internatlar) hududidagi obodonlashtirish elementlari tarkibi va maydonlari (144 — 288 oʻrin hisobidan)

Zonalar va maydonchalar	Maydoni, m²
Zonalar va maydonchalar	tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun	intellektual rivojlanishida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun	eshitish va nutqida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun	koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun
1. Oʻquv-amaliyot bogʻdorchilik-poliz zonasi, shu jumladan:	550 — 580	650 — 680	550 — 580	500 — 530
poliz ekinlari uchastkas	200	250	200	200
bogʻ va reza mevazor	250	300	250	200
oʻsimliklar uchastkasi	50	50	50	50
teplitsa ( parnik)	50 — 80	50 — 80	50 — 80	50 — 80
2. Oʻquv zonasi, jami, shu jumladan:	160	160	160	160
meteogeografik maydoncha	50	50	50	50
zoomaydon	50	50	50	50
sinf-soyabon	60	60	60	60
3. Sport zonasi, jami, shu jumladan, maydonchalar:	3640	3640	3640	2248
sport oʻyinlari uchun, oʻt qoplamali	36x60 2160	36x60 2160	36x60 2160	36x60 2160
yengil atletika uchun	490	490	490	-
gimnastika uchun anjomlar bilan	12x24 288	12x24 288	12x24 288	12x24 288
voleybol-basketbol uchun	540	540	540	-
stol tennisi uchun	162	162	162	-
4. Dam olish, rekreatsiya zonasi, shu jumladan:	1200 — 1400	980 — 1450	1180	1380
kichik yoshdagi bolalar uchun oʻyin maydonchalari	300	300 — 400	300	300
katta yoshdagi bolalar uchun oʻyin maydonchalari	400 — 600	200	400	600
2 — 5 kishilik oʻrindiqli dam olish maydonchalari	200	180 — 250	180	180
5. Xoʻjalik zonasi	900	900	900	900

ShNQ 2.08.07-22 “Nogironligi boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA

Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarining tiplari va ularning sigʻimi

Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarining tiplari	Guruhdagi oʻrinlar soni	Guruhlar soni	Sigʻimi
Koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun	12	6 — 10	72 — 120
Gʻilaylik va ambliopiyasi �oʻlgan bolalar uchun	15	4 — 8	60 — 120
Eshitish va nutqida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun	12	6 — 10	72 — 120
Tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan, shuningdek BSF boʻlgan bolalar uchun	12	6 — 10	72 — 120
Intellektual rivojlanishida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun	12	6 — 10	72 — 120

Izoh: Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarining tiplari va sigʻimi loyihalashtirish topshirigʻida aniqlashtiriladi.

ShNQ 2.08.07-22 “Nogironligi boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA

Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining (maktablar, maktab-internatlar) sigʻimi va komplektatsiyasi

Muassasalarining ixtisosligi	Sigʻimi	Shu jumladan
Muassasalarining ixtisosligi	Sigʻimi	Maktabgacha tayyorlash	I — IV sinflar	V — IX sinflar	X — XI sinflar
Koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun 11 sinflik maktab-internat (tayyorlov sinfi bilan)	144	12	48	60	24
Shuning oʻzi, ikki potokka — 22 sinflik (ikkita tayyorlov sinfi bilan)	288	24	96	120	48
Kar va nutqida nuqsoni boʻlgan, eshitish qobiliyati zaif bolalar uchun 11 sinflik maktab-internat (tayyorlov sinfi bilan)	144	12	48	60	24
Shuning oʻzi, 22 sinflik (ikkita tayyorlov sinflari bilan)	288	24	96	120	48
Tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun 12 sinflik maktab-internat	144	12	48	60	24
Shuning oʻzi, 24 sinflik (ikkita tayyorlov sinflari bilan)	288	24	96	120	48
Aqli zaif bolalar (oligofrenlar) uchun 9 sinflik maktab-internat	144	-	64	80	-
Shuning oʻzi, ikki potokka — 18 sinflik	288	-	128	160	-

Izoh: Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining (maktablar, maktab-internatlar) sigʻimi va komplektatsiyasi loyihalashtirish topshirigʻida aniqlashtiriladi.

ShNQ 2.08.07-22 “Nogironligi boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA

Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarida tibbiy xonalar tarkibi va maydonlari (72 — 120 oʻrin hisobidan)

Xonalar	Maydon, m², nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun tashkilotlarda
Xonalar	eshitish va nutqida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun	koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun	tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun	intellektual rivojlanishida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun
Tibbiy xona (muolaja xonasi)	13 — 14	13 — 14	-	13 — 14
Izolyator (ikkita palataga, sanitariya uzeli, hamshira posti bilan )	16 — 18	16 — 18	18 — 20	16 — 18
Fizioterapiya xonasi (muolaja xonasi)	14	14	14	14
Pediator shifokori xonasi	12	14	14	12 — 14
Logopediya xonasi	12	-	12	14
Maslahatchi shifokor xonasi	-	-	14 dan 2 ta	-
Okulist xonasi, qorongʻi xona bilan	-	30 — 38	-	-
Suv osti massaji, suvda harakat funksiyalarini rivojlantirish uchun xona (kiyinish xonalari bilan)	-	-	36 — 40	-
Yordamchi xonaga ega issiqlik va elektr bilan davolash xonasi	-	-	14	-
Protezlash xonasi	-	-	14	-

ShNQ 2.08.07-22 “Nogironligi boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA

Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarida maʼmuriy, xoʻjalik va oshxonalarning tarkibi va maydonlari (72 — 120 oʻrin hisobidan)

Xonalar	Maydon, m², nuqsonlari boʻlgan bolalarga moʻljallangan tashkilotlarda
Xonalar	eshitish va nutqida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun	koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun	tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun	intellektual rivojlanishida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun
Mudir xonasi	12 — 14	12 — 14	12 — 14	12 — 14
Uslubiy kabinet va pedagoglar xonasi	18 — 24	22 — 26	22 — 26	18 — 24
Ota-onalar uchun qabulxona	20	20 — 25	20 — 25	20
Xoʻjalik boʻlimi mudiri va buxgalteriya xonasi	16	16	16	16
Xodimlar xonasi	10	10	10	10
Xodimlar garderob xonasi, dushxonasi va sanitariya uzeli	10	10	10	10
Bolalar uchun yuvinish va suv muolajalarini oʻtkazishga moʻljallangan vanna xonasi (kiyinish xonasi bilan)	16 — 20	20	24 — 40	16 — 20
Bolalar uchun suv muolajalaridan keyin dam olish xonasi	14	14	14 — 16	14
Oshxona ovqat tarqatish va idish yuvish xonasi bilan	30 — 40	30 — 40	30 — 40	30 — 40
Oshxonaning omborxonalari (2 ta xona)	12	12	12	12
Kirxona (toza choyshabni saqlash )	8 — 10	10 — 12	12 — 14	10 — 14
Kir yuvish-ajratish xonasi	16	20	20	16
Quritish-dazmollash xonasi	12	14	14	12
Asbob-anjom, uskuna omborxonalari (umumiy maydon)	15 — 20	18 — 20	18 — 20	15 — 20
Jihozlarni taʼmirlash ustaxonasi	15	15	15	15

ShNQ 2.08.07-22 “Nogironligi boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA

Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarining (maktablar, maktab-internatlar) uchun ishlab chiqarish oʻquv ustaxonalarning indikativ

roʻyxati

Nomlanishi	koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun	eshitishi va nutqida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun	tayanch-harakat apparatida buzilishlar boʻlgan bolalar uchun	intellektual rivojlanishida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun
1. Yogʻochga ishlov berish ustaxonasi	+	+	+	+
1. Yogʻochga ishlov berish ustaxonasi	Maxsus dastgohlar va moslamalar	Maktab ustaxonalari uchun jihozlarning n�munaviy toʻplamlari
2. Metall va plastmassaga ishlov berish ustaxonasi	+	+	+	+
2. Metall va plastmassaga ishlov berish ustaxonasi	Maxsus dastgohlar va moslamalar	Namunaviy uskuna
3. Mexanik, mexanika yigʻuv ustaxonasi	+	+	+	+
3. Mexanik, mexanika yigʻuv ustaxonasi	Maxsus dastgohlar va moslamalar	Namunaviy uskuna
4. Kartonaj-muqovalash ustaxonasi	+	+	+	+
4. Kartonaj-muqovalash ustaxonasi	Maxsus dastgohlar va moslamalar	Namunaviy uskuna
5. Elektr-radiotexnika ustaxonasi	+	+	+	+
5. Elektr-radiotexnika ustaxonasi	Maxsus uskuna	Namunaviy uskuna
6. Poyafzal ustaxonasi	-	+	+	+
7. Pazandachilik ustaxonasi	+	+	+	+
8. Tikuv ustaxonasi	-	+	+	+
9. Q/x uskunasini taʼmirlash ustaxonasi		Mahalliy sharoitlar boʻyicha
10. Avtotaʼmirlash ustaxonasi		Mahalliy sharoitlar boʻyicha

“+” belgisi — maktab-internat tarkibida ustaxona mavjudligini, “-” belgisi yoʻqligini anglatadi.

ShNQ 2.08.07-22 “Nogironligi boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari binolarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA

Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari (maktablar, maktab-internatlar) xonalarining tarkibi va maydonlari

Xonalar	Maydon, m²
	11 yillik			9 yillik
	12 ta sinf, 144 oʻrinli (tayyorlov sinfi bilan — 12 ta bola)		24 ta sinf, 288 oʻrinli (ikkita tayyorlov sinflari bilan — 24 ta bola):	18 ta sinf, 288 oʻrinli
	Koʻrishda va nutqida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun	BSF va tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun		intellektual rivojlanishida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun
1. Maktabgacha tayyorlash guruhlari uchun oʻquv va turar-joy seksiyalari
	12 kishilik sinf	12 kishilik sinf	12 kishidan ikkita sinf
Vestibyul kiyinish xonasi bilan	15-18 (19)*	18	38 /19x2	-
Uxlash xonalari (oʻgʻil va qiz bolalar uchun)	42 /21x2	48 /24x2	96 /24x4
Sinf — guruh	36 — 40 (42)	40 — 42	80 — 84 / 40x2	-
Oʻyin xonasi — oshxona	36 (42)*	42 — 45	42 — 45	-
Bufet	6	6	6
Hojatxonalar va yuvinish xonalari (oʻgʻil va qiz bolalar uchun)	24 — 26* 12 (13)x2	26 /13x2	52 / 13x4	-
	Sanitariya asboblarni joylashtirishni hisobga olib aniqlanadi
Dushxona vanna bilan (kiyinish uchun joylar bilan)	15	15	15	-
Navbatchi tarbiyachi xonasi (sanitariya uzeli bilan)	12 / (8+4)	12 / (8+4)	12 / (8+4)	-
Bolalar shaxsiy buyumlarini saqlash xonasi	6 — 8	6 — 8	12 — 16 / 2	-
Inventar uchun xona	5	5	6	-
Oynalangan veranda	Loyihalashtirishga topshiriq boʻyicha
2. Kichik yoshdagi (I-IV sinf) bolalar uchun oʻquv va turar-joy seksiyalari
	4 sinf 48 kishi	4 sinf 48 kishi	8 sinf 96 kishi	8 sinf 128 kishi
Sinf xonalari	160 / 40x4	160 / 40x4	160 / 40x4	160 / 40x4
Qoʻl mehnati ustaxonasi	40 (50)*	40	80 / (40x2)	80 / (40x2)
Qoʻl mehnati ustaxonasi	toʻrtta sinfga bitta xona
Oʻyin xonalari (dam olish xonalari)	60 (72)* 30 (36)* x 2	80 / 40x2	160 / 40x4	120 / 30x4
Individual mashgʻulotlar xonasi	12 (16)*	16x2	16x4	-
Uxlash uchun xonalar (4,0-4,5 m²/kishi)	192 (216)*	216	432	512
Hojatxonalar va yuvinish xonalari,	Sanitariya asboblarining joylashishini hisobga olib maydonlarni qabul qilish
dushxonalar (oʻgʻil va qiz bolalar uchun)	45	50	100	120
Vestibyul garderob bilan (0,75 — 0,8 m²/kishi)	36 (40)* 18 (20)*x2	40 / 20x2	80 / 20x4	96 / 24x4
Maishiy xona (kiyimni tozalash, kir yuvish, dazmollash)	30 / 15x2	40 / 20x2	80 / 20x4	60 / 15x4
Bolalar shaxsiy buyumlari va kiyimi omborxonasi	16 / 8x2	16 / 8x2	32 / 8x4	32 / 8x4
Navbatchi tarbiyachi xonasi (8 m²+4 m²)	24 / 12x2	24 / 12x2	48 / 12x4	48 / 12x4
Inventar uchun xona	10 / 5x2	10 / 5x2	20 / 5x4	20 / 5x4
Ochiq havoda mashgʻulotlar uchun veranda (kamida 30 m²)	Loyihalashtirish topshirigʻi boʻyicha
3. Katta yoshdagi (V-XI sinf) bolalar uchun turar-joy seksiyalari;
	7 sinf 84 kishi	7 sinf 84 kishi	14 sinf 168 kishi	10 sinf 160 kishi
Vestibyul ustki kiyim garderobi bilan (0,75 m²/kishi)	63 (65) (uchta xona)	65 (uchta xona)	126 — 130 (beshta xona)	120 (beshta xona)
Dam olish xonalari	84	90	150	120
Individual mashgʻulotlar uchun xonalar (16-20 m² dan)	50 — 60 3	60 3	100 5	-
Uxlash xonalari (4 — 4,5 m²/kishi)	336 — 378	378	756	640
Hojatxonalar, yuvinish xonalari, dushxonalar, qizlar shaxsiy gigiyena kabinasi — 3 m²	sanitariya jihozlari soniga muvofiq
	72	80	160	120
Maishiy xonalar (kiyim tozalash, yuvish, dazmollash uchun — kamida 12 m²)	35 — 42 (uchta xona)	42 (uchta xona)	84 (beshta xona)	60 — 64 (beshta xona)
Navbatchi tarbiyachilar xonasi 12 m² dan (tambur-dahliz i va sanitariya uzeli bilan)	Har bir yashash seksiyasi hisobidan
	36 / 12x3	36 / 12x3	60 / 12x5	60 / 12x5
Bolalar shaxsiy buyumlari va kiyimlari omborxonasi (har bir seksiyada)	24 (uchta xona)	30 (uchta xona)	50 (beshta xona)	40 (beshta xona)
Inventar uchun xonalar (har bir seksiyada — 5 m²)	15 (uchta xona)	15 (uchta xona)	30 (beshta xona)	25 (beshta xona)
4. Maktab oʻquv xonalari
Predmetlar boʻyicha xonalar, tabiiy fanlar laboratoriyalari, oʻquv-ishlab chiqarish ustaxonalari
Tabiiy fanlar (ximiya, fizika, biologiya) laboratoriyasi	50 (60)	50	50	50
Laborantlar xonasi (ximiya, fizika, biologiya)	30	30	30	24
Matematika xonasi	40 — 50	40	80 /40x2	40
Tarix, ijtimoiy fanlar, oʻlkashunoslik, geografiya xonasi	40 —50	40	40	40
Ona tili va adabiyot (nutqni rivojlantirish) xonasi	40 — 50 (60)	40	40	80 / 40x2
Chet tillar kabineti (lingafon uskunasi bilan)	40 — 50	40	40	-
Informatika xonasi	50	50	50	-
Rasm chizish, tasviriy sanʼat, oʻymakorlik, haykaltaroshlik xonasi	50 (60)	50	50	50
Musiqa mashgʻulotlari,	+	+	+	+
qoʻshiq aytish xonasi	tomoshabinlar zalining estradasida
Koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun ijtimoiy-maishiy yoʻnaltirish va materialshunoslik xonasi	(60)	-	-	-
Roʻzgʻorshunoslik ustaxonasi (kulinariya, kiyim tikish, kashtachilik)	40 — 50	40 — 50	40 — 50	50
Logopediya kabineti (nutqni rivojlantirish, ritmik mashgʻulotlar, boshq.)	40 — 50	40 — 50	40 — 50	40
“Maʼrifat-maʼnaviyat” kabineti (kutubxonaning oʻqish zali bilan qoʻshilgan)	+	+	+	+
Oʻquv-sport bloki
Sport zali (universal)	288	288	288	288
Zalda snaryad xonasi	16	16	16	16
Kiyinish xonalari, dush xonalari va sanuzellar (oʻgʻil va qiz bolalar uchun)	30 — 40	30 — 40	30 — 40	30 — 40
Trener xonasi (sanuzel bilan)	10	10	10	10
Tibbiy gimnastika mashgʻulotlari xonasi, trenajer zali	Loyihalashtirishga topshiriq boʻyicha
Ustaxonalar xonalari bloki
Metall va yogʻochga ishlov berish boʻyicha kombinatsiyalangan (yoki elektr-montaj, radio-texnika) ustaxona	60	60	72	60
	(maydoni ixtisoslashuvni hisobga olib aniqlanadi)
Ustaxonalardagi sanuzellar	6	6	6	6
Usta xonasi asboblar xonasi bilan	15	15	15	15
Dastlabki materiallar va tayyor mahsulotni saqlash xonalari	15	15	15	15
Kutubxona-axborot markazi
Oʻquv zali, abonement	40 — 50 (60)	50-60	70	30 — 40
Kitob omborxonasi	35 — 40 (60)	40-50	60	30
Darsliklarni saqlash va taʼmirlash xonasi	15	15	15	15
Majlislar zali va klub-toʻgarak xonalari
Yigʻilishlar zali	150	150	220	220
Estrada	27	27	36	36
Estradada artistlar xonasi (prezidium xonasi)	15	15	15	15
Texnika markazi (radiouzel, videoproyeksiya apparaturasini saqlash)	18	18	20	20
Foye — koʻrgazma zali	40	40	50	50
Klub-toʻgarak mashgʻulotlari uchun xonalar	40	40	50	50
Oshxona bloki
	90 oʻrin	90 oʻrin	150 oʻrin	150 oʻrin
Ovqatlanish zali (ovqat tarqatish xonasi bilan)	120	140	240	200
Vestibyul qoʻl yuvgichlar bila	12	12	12	12
Vestibyuldagi sanitariya uzellari	6	6	6	6
Issiq sex	37 — 50	35 — 50	60	60
Idish yuvish xonalari	15	15	18	18
Sovuq sex	12	12	12	12
Goʻsht baliq sexi	12	12	12	12
Sabzavot sexi	12	12	12	12
Yuklash xonasi tara xonasi bilan	12	12	12	12
Sovutiladigan kamera	6 — 10	6 — 10	12	12
Quruq mahsulotlar omborxonasi	8	8	8 — 10	8 — 10
Sabzavotlar omborxonasi	8	8	10	10
Xodimlar garderob xonasi dush xona bilan	12	12	12	12
Xodimlar sanuzeli	4	4	4	4
Ishlab chiqarish mudiri xonasi	8	8	8	8
Tibbiy-davolash bloki
Qabul xona, koʻrish xonasi bilan	12	12	12	12
Kasalliklar ixtisosligi boʻyicha vrach xonasi	18	18	18	14
Muolaja xonasi	15	15	15	15
Stomatolog xonasi	14	14	14	14
Fizioterapiya xonasi, mutaxassis vrachlar xonasi	Loyihalashtirish topshirigʻi boʻyicha
Gips va protez xonasi	-	18	18	-
Massaj xonasi	-	14	14	-
Gidroterapiya xonasi	-	25	25	-
Tibbiy blokning sanitariya uzellari	6	6	6	6
Izolyator: vestibyul, hamshira posti va bufet zonasi bilan	14	14	14	14
Palatalar	18	18	27	18
Palatalardagi sanitariya uzellari	9	9	12	9
Vanna xonasi	14	14	14	14
Vestibyul, rekreatsiyalar va umumiy maktab uchun moʻljallangan sanitariya uzellari
Asosiy kirish vestibyuli	40 (50)	40	65 — 72	65— 72
Bino vestibyuli va qavatlardagi sanitariya uzellari	30	30	50	50
Rekreatsiya joylari	100	100	130	130
Maʼmuriy-xoʻjalik xonalar
Oʻqituvchilar — uslubiy xonasi	40	40	50	40
Direktor xonasi	15	15	20	15
Qabulxona-devonxona	15	15	15	15
Direktor oʻrinbosari xonasi	12	12	12	12
Oʻquv boʻlimi mudiri xonasi	12	12	12	12
Katta tarbiyachi xonasi	12	12	12	12
Psixolog (logoped) xonasi	12	12	12	12
Texnik xodimlar xonasi	8	8	8	8
Omborxonalar, jihozlar uchun xonalar	24	24	30	24
Ota-onalar bilan uchrashish xonasi	15 — 20	15 — 20	15 — 20	15 — 20
Xoʻjalik ishlari boʻyicha hamshira xonasi (toza kir saqlash xonasi bilan)	20	20	20	20
Protezlash xonasi	-	Loyihalashtirish topshirigʻi boʻyicha		-
Protezlarni taʼmirlash va kiyib-oʻlchash xonasi	-	20	25	-
Poyabzal taʼmirlash ustaxonasi	10	10	10	10
Inventar va bolalarni mavsumiy kiyimlarini saqlash omborxonalari	20 — 30	20 — 30	30	30
Mebel va inventarni taʼmirlash ustaxonasi	15 — 20	15 — 20	20	20
Kir yuvish xonasi choyshablarni saralash va saqlash xonalari bilan	25	25	25 — 30	25 — 30
Dazmolxona, toza choyshablarni tuzatish va saqlash xonasi	16 — 20	16 — 20	20 — 25	20 — 25
Asosiy kirishda navbatchi xonasi (yongʻin posti)	10	10	10	10

* koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar va harakatlanish funksiyalari buzilgan, BSFli bolalar uchun.

Izohlar:

1. 2-grafada qavs ichida koʻrishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun xonalar maydoni koʻrsatilgan.

2. Xonalar tarkibi va maydonlari loyihalashtirish topshirigʻida aniqlashtiriladi.

3. Kommunikatsiya, evakuatsiya xonalari, yordamchi va texnika xonalari loyiha bilan oʻrnatiladi.