1.13.00.00.00 Taʼlim. Fan. Madaniyat / 13.01.00.00 Taʼlim / 13.01.32.00 (Кучини йукотган) Malaka oshirish. Qayta tayyorlash]
[TSZ:
1.Ijtimoiy-madaniy masalalar / Taʼlim]
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Professional taʼlim muassasalarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Professional taʼlim tizimini yanada takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2019-yil 6-sentabrdagi PF-5812-son Farmoni ijrosini taʼminlash, shuningdek, professional taʼlim muassasalarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimini zamonaviy taʼlim standartlari talablaridan kelib chiqqan holda yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi hamda Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasining idoraviy boʻysunuvidan qatʼi nazar, professional taʼlim muassasalarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirishning quyidagilarni nazarda tutuvchi yangi tizimini joriy etish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin:
“Hayot davomida taʼlim olish” tamoyili asosida boshqaruv hamda pedagog kadrlarning uzluksiz malakasini oshirish;
taʼlimning maqsadi, vazifalari, mazmunidan kelib chiqqan holda oʻquv jarayonini tashkil qilish, boshqaruv va pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va uzluksiz malakasini oshirish uchun taʼlim dasturlarini innovatsion yondashuvlar asosida doimiy yangilab borish;
ishlab chiqarish taʼlimi ustalari uchun ularning kasbiy ehtiyojlarini qondirishga yoʻnaltirilgan malaka oshirish shakllarini mustaqil tanlash va oʻzlashtirish imkoniyatini yaratish.
2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Professional taʼlim muassasalarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish jarayonini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
professional taʼlim muassasalarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va uzluksiz malakasini oshirish jarayonini tashkil etish va uning bosqichlari;
qayta tayyorlash va malaka oshirishning maqsad va vazifalari;
qayta tayyorlash va malaka oshirish jarayoni ishtirokchilarining vazifalari.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi:
a) bir oy muddatda Pedagogik innovatsiyalar, kasb-hunar taʼlimi boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish institutining (keyingi oʻrinlarda — Institut) yangilangan tuzilmasi va ustavini ishlab chiqsin hamda tasdiqlasin;
b) uch oy muddatda:
manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda professional taʼlim muassasalarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirishga qoʻyiladigan davlat taʼlim talablarini ishlab chiqsin va tasdiqlasin;
Institutning yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmagan hududiy qayta tayyorlash va malaka oshirish fakultetlarini tashkil etsin va ular faoliyat yuritadigan oliy va professional taʼlim muassasalarini belgilasin;
Institut hamda uning hududiy fakultetlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash choralarini koʻrsin;
Institut tizimidagi bosmaxonani taʼmirlash va faoliyatini yoʻlga qoʻyish uchun Oliy taʼlim muassasalarini rivojlantirish jamgʻarmasi hisobidan zarur mablagʻlar ajratsin.
4. Belgilab qoʻyilsinki:
2021-yil 1-martdan boshlab Institutning boshqarma va boʻlimlarida faoliyat koʻrsatayotgan uslubchi va dasturchi-muhandis shtat birliklari negizida bosh mutaxassis va yetakchi mutaxassis shtat birliklari joriy etiladi hamda mehnatga haq toʻlash shartlari boʻyicha Institutning boshqarmalar boshliqlari, boʻlim boshliqlari, bosh mutaxassis, yetakchi mutaxassislarning lavozim maoshlarini belgilashda mos ravishda professional taʼlim muassasalari bosh oʻqituvchilari bazaviy tarif stavkalari tegishlicha 2,0 baravar, 1,8 baravar, 1,5 baravar hamda 1,2 baravar miqdorda qoʻllaniladi;
mazkur qarorda nazarda tutilgan xarajatlarni moliyalashtirish 2021-yilda Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjetidan birinchi darajali budjet mablagʻlarini taqsimlovchi sifatida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligiga ajratilgan mablagʻlar doirasida amalga oshiriladi, 2022-yildan boshlab — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti parametrlarida nazarda tutiladi;
Institutga 2 ta, shu jumladan, 1 ta biriktirilgan va 1 ta navbatchi yengil avtotransport vositalarini saqlash uchun limit ajratiladi.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.
6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining ijtimoiy rivojlantirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari B.A. Musayev hamda Oʻzbekiston Respublikasi oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri A.H. Toshkulov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2021-yil 26-fevral,
106-son
Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 26-fevraldagi 106-son qaroriga ILOVA
Professional taʼlim muassasalarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish jarayonini tashkil etish tartibi toʻgʻrisida
1. Mazkur Nizom professional taʼlim muassasalarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish jarayonini tashkil etish tartibini belgilaydi.
2. Ushbu Nizomda quyidagi tushunchalar qoʻllaniladi:
masofaviy qayta tayyorlash va malaka oshirish — qayta tayyorlash va malaka oshirishning onlayn (videomaʼruzalar, maslahatlar, nazorat shakl-turlarini masofadan turib real vaqt rejimida oʻtkazish) va offlayn (masofaviy taʼlim tizimidagi tegishli oʻquv-metodik resurslarni mustaqil ravishda oʻzlashtirish) shakli;
mustaqil malaka oshirish — boshqaruv hamda pedagog kadrlar tomonidan taʼlim darajasi va sifatiga qoʻyiladigan davlat taʼlim talablariga muvofiq yangi bilim, koʻnikma va malakalarni mustaqil oʻzlashtirish, oʻz-oʻzini kasbiy rivojlantirish shakli;
muqobil malaka oshirish — individual kasbiy mahorat koʻnikmalarini tasdiqlashning amaldagi bevosita malaka oshirish shakllariga tenglashtirilgan shakli;
qayta tayyorlash va malaka oshirish muassasalari — professional taʼlim muassasalarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malaka oshirish rejasi hamda taʼlim dasturlari asosida faoliyat yuritadigan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi huzuridagi Pedagogik innovatsiyalar, kasb-hunar taʼlimi boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti (keyingi oʻrinlarda — Institut), Institutning hududiy qayta tayyorlash va malaka oshirish fakultetlari (keyingi oʻrinlarda — fakultetlar) va ixtisoslashgan oliy taʼlim muassasalari;
elektron portfolio — boshqaruv va pedagog kadrlarning kasbiy faoliyati natijalarini baholashda koʻmaklashishga qaratilgan oʻquv-metodik, ilmiy-tadqiqot va ijodiy ish materiallarini qamrab oluvchi elektron resurslar majmuasi;
kredit — taʼlim olish natijalariga koʻra tinglovchi tomonidan muayyan modul boʻyicha oʻzlashtirilgan oʻquv yuklamasining oʻlchov birligi;
kredit toʻplash — taʼlim elementlarini oʻzlashtirish va kasbiy faoliyat natijasida erishgan yutuqlar boʻyicha taqdim etiladigan kredit birliklarini yigʻish;
kasbiy rivojlanish trayektoriyasi — tinglovchi tomonidan tanlangan hamda unga ketma-ketlikda bilimlar toʻplash va xohlagan kompetensiyalar yigʻindisiga ega boʻlish imkoniyatini beradigan yoʻnalish (marshrut). Taʼlim trayektoriyasi institutsional hujjatlar va yoʻriqnomalar yordamida tuzilishi hamda turli taʼlim trayektoriyalari natijada bir xil malaka olishga olib kelishi mumkin;
modul — tinglovchining tegishli bilimga egalik qilish, kasbiy bilim va koʻnikmalarni shakllantirishga qaratilgan oʻquv dasturining mustaqil tarkibiy qismi;
kredit-modul — har bir oʻzlashtirilgan modul boʻyicha kredit birliklari jamlab boriladigan oʻqitish-baholash tizimi;
tinglovchi — qayta tayyorlash yoki malaka oshirish kurslarida belgilagan tartibda tahsil olayotgan jismoniy shaxs;
GPA (Grade Point Average) — tinglovchining dastur boʻyicha oʻzlashtirgan ballari oʻrtacha qiymati boʻlib, u quyidagi formula yordamida hisoblanadi:
Kn — har bir modulga ajratilgan kreditlar miqdori;
Un — har bir modul boʻyicha tinglovchi toʻplagan ball;
n — modulning soni.
Bunda tinglovchi faqat modulni muvaffaqiyatli yakunlagan taqdirda, ushbu modul boʻyicha kredit beriladi.
(2-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 7-dekabrdagi 648-sonli qaroriga asosan xatboshilar bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.12.2023-y., 09/23/648/0929-son)
3. Qayta tayyorlash va malaka oshirish oʻquv rejasiga muvofiq Institut hamda fakultetlardagi amaliyot mashgʻulotlari tegishli tashkilotlarda oʻtkazilishi mumkin.
4. Qayta tayyorlash va malaka oshirish muassasalarida qayta tayyorlash va malaka oshirish attestatsiya komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — Attestatsiya komissiyasi) 3 — 5 kishidan iborat tarkibda tuziladi. Qayta tayyorlash va malaka oshirishning yakuniy attestatsiyasini tashkil etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (keyingi oʻrinlarda — Vazirlik) tomonidan tasdiqlanadi.
6. Institut professor-oʻqituvchilari yetakchi taʼlim va ilmiy-tadqiqot muassasalariga, jumladan, xorijiy davlatlardagi malaka oshirish kurslari va stajirovkalarga jalb etiladi.
7. Institut professor-oʻqituvchilariga nisbatan oliy taʼlim muassasalarining professor-oʻqituvchilari uchun belgilangan mehnatga haq toʻlash miqdorlari va shartlari tatbiq etiladi. Bunda, bir nafar oʻqituvchi hisobiga toʻgʻri keladigan tinglovchilar nisbatining cheklangan normativlari oliy taʼlim muassasalari uchun belgilangan normativlaridan 25 foiz past etib belgilanadi.
2-bob. Qayta tayyorlash va malaka oshirishning maqsad va vazifalari
8. Qayta tayyorlash faoliyatining maqsadi — pedagogik maʼlumotga ega boʻlmagan kadrlar tayanch mutaxassisliklar yoki kasblarga muvofiq boʻlgan yoʻnalishlar boʻyicha faoliyatni amalga oshirishga qoʻshimcha kasbiy bilim, koʻnikma va malakalarning zarur hajmini egallashiga erishish.
9. Pedagogik maʼlumotga ega boʻlmagan kadrlarning oʻquv-tarbiya jarayonida talab etiladigan sifatini taʼminlaydigan darajadagi pedagogik faoliyatni olib borishga zarur va yetarli tayyorgarlikni taʼminlash qayta tayyorlash faoliyatining vazifasi hisoblanadi.
10. Malaka oshirish faoliyatining maqsadi — kasbiy bilim, koʻnikma va malakalarning chuqurlashtirilishi hamda yangilab borilishini taʼminlash, kadrlarning toifasi, darajasi, razryadi va lavozimi oshishiga xizmat qiladigan zarur hajmini egallashini taʼminlash.
11. Malaka oshirishning vazifalari quyidagilardan iborat:
professional taʼlim muassasalari boshqaruv hamda pedagog kadrlarining kasbiy bilim, koʻnikma va malakalarini uzluksiz yangilab borish mexanizmlarini joriy etish, zamonaviy talablarga muvofiq professional taʼlim sifatini taʼminlash uchun zarur darajada kasbiy tayyorgarlikni amalga oshirish;
professional taʼlim muassasalarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimida yagona oʻquv-uslubiy bazani ishlab chiqish, oʻquv jarayonini sifatli tashkil etishga qaratilgan metodik rahbarlik va taʼlim sifati boʻyicha ichki nazoratni amalga oshirish;
malaka oshirishning toʻgʻridan-toʻgʻri va bilvosita shakllarini amaliyotga joriy etish va muntazam monitoringini olib borish;
kadrlarning mustaqil ish natijalari, oʻz ustida ishlash, turli tanlovlarda ishtirok etish va boshqa kasbiy faoliyatida erishgan yutuqlariga oid maʼlumotlarni oʻzida jam etgan elektron portfolio tizimini joriy etish;
malaka oshirish jarayonlarini tashkil etishda Internet axborot tarmogʻi, multimedia tizimlari, masofadan oʻqitish usullaridan, vebinar texnologiyalari imkoniyatlaridan unumli foydalanish, axborot-kommunikatsiya va innovatsion texnologiyalarni egallash va ularni oʻquv jarayoniga tatbiq etish koʻnikmalarini shakllantirish;
ilgʻor xorijiy tajribalar asosida taʼlim dasturlarini doimiy yangilab borish hamda taʼlim jarayoniga joriy etish;
kasbiy bilim, koʻnikma va malakani uzluksiz yangilab borish mexanizmlarini joriy etish, zamonaviy talablarga muvofiq professional taʼlim sifatini taʼminlashga qaratilgan kasbiy tayyorgarlikni amalga oshirish;
ilmiy-pedagogik salohiyatdan kelib chiqib, malaka oshirishning kasbiy ehtiyojlarni qanoatlantirishga yoʻnaltirilgan shakllarini mustaqil tanlash va oʻzlashtirish;
taʼlim, fan va ishlab chiqarish integratsiyasini taʼminlash orqali boshqaruv hamda pedagog kadrlarning tayyorgarligi sifatiga qoʻyiladigan malakaviy talablarni takomillashtirish.
3-bob. Qayta tayyorlash jarayonini tashkil etish
12. Qayta tayyorlash boʻyicha taʼlim dasturlari mazmuniga qoʻyiladigan asosiy talablar Vazirlik tomonidan tasdiqlanadigan davlat taʼlim talablarida belgilanadi.
13. Oʻquv yuklamasining umumiy hajmi davlat taʼlim talablaridan kelib chiqqan holda fanlar bloklari boʻyicha taqsimlanadi.
14. Qayta tayyorlash quyidagi shakllarda amalga oshiriladi:
asosiy ishdan ajralgan holda oʻqish;
masofaviy oʻqitish uslublarini qoʻllash orqali asosiy ishdan qisman ajralgan holda oʻqish (uygʻunlashtirilgan uslub).
15. Professional taʼlim muassasalari xodimlarini pedagogik qayta tayyorlash Institut bazasida amalga oshiriladi.
16. Qayta tayyorlashning davomiyligi kamida 16 hafta (576 soat) etib belgilanadi. Oʻquv yuklamasining eng koʻp hajmi har haftada 36 (54 akademik) soatni, auditoriya mashgʻulotlarining eng koʻp hajmi har haftada 24 (36 akademik) soatni tashkil qiladi.
17. Qayta tayyorlash doirasida oʻquv guruhlari, qoidaga koʻra, 25 nafargacha tinglovchidan iborat etib shakllantiriladi.
4-bob. Malaka oshirish jarayonini tashkil etish
18. Malaka oshirish quyidagi shakllarni oʻz ichiga oladi:
mustaqil malaka oshirish;
muqobil malaka oshirish;
Institut yoki fakultetlarda bevosita oʻqish.
Mustaqil va muqobil shakllarda malaka oshirishning mazmuni davlat taʼlim talablarida aks ettiriladi.
20. Muqobil malaka oshirish soʻnggi uch yilda bajarilgan ishlar hisobidan quyidagicha amalga oshiriladi:
muallif sifatida darslik yoki oʻquv qoʻllanma tayyorlash va nashrdan chiqarish;
xalqaro yoki respublika miqyosida oʻtkaziladigan koʻrgazma va tanlovlarda oʻzi yoki rahbarligidagi oʻquvchilarining sovrinli oʻrinlarni egallashi;
xorijiy mamlakatlarda malaka oshirish, stajirovka oʻtash (davomiyligi kamida 20 kun);
doktorlik (PhD, DSc) dissertatsiyasini himoya qilish yoki ilmiy rahbarligida kamida bitta DSc yoki PhD darajasini olish uchun dissertatsiya himoya qilinganligi;
21. Malaka oshirish shakllari boʻyicha soʻnggi uch yildagi maʼlumotlar elektron portfolio tizimiga boshqaruv xodimi va pedagogning shaxsan oʻzi tomonidan kiritiladi hamda ular davlat taʼlim talablarida belgilangan koʻrsatkichlar asosida yagona elektron tizim orqali qayd etib boriladi.
Malaka oshirish shakllari boʻyicha boshqaruv va pedagog kadrlarning faoliyatini baholash mazkur Nizomning 1-ilovasida keltirilgan mezonlarga muvofiq amalga oshiriladi.
(21-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 7-dekabrdagi 648-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.12.2023-y., 09/23/648/0929-son)
22. Professional taʼlim muassasalarining har bir boshqaruv va pedagog kadri mustaqil malaka oshirish shakllariga ajratilgan 100 ballik tizim doirasida:
a) kamida 20 ball toʻplagan taqdirda, quyidagi bosqichlardan biri boʻyicha:
birinchi bosqich (20 — 85 ball) — boshqaruv va pedagog kadrlar taʼlim dasturlari asosida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti hisobidan professional taʼlim muassasasining yillik malaka oshirish rejasi doirasida malaka oshirish taʼlim muassasalarida bevosita oʻqish imkoniyatiga ega boʻladi;
ikkinchi bosqich (86 — 100 ball) — boshqaruv va pedagog kadrlar toʻgʻridan-toʻgʻri onlayn test sinovlarini topshirishga tavsiya etiladi. Test sinovlarini muvaffaqiyatli topshirgan boshqaruv va pedagog kadrlarga bitiruv malakaviy ishini himoya qilishga ruxsat beriladi. Test sinovlarida yetarli ball toʻplamaganlar malaka oshirish taʼlim muassasalarida bevosita oʻqishga tavsiya etiladi;
b) 20 balldan kam ball toʻplagan boshqaruv va pedagog kadrlar bir yil ichida oʻz hisobidan qisqa muddatli (72 soat) oʻquv kursini oʻtagandan keyin bepul malaka oshirishga qoʻyiladi yoki oʻz hisobidan (144 soat) malaka oshiradi.
23. Nazorat turlari boʻyicha sinovlardan belgilangan oʻtish ball-bahosini toʻplay olmagan boshqaruv va pedagog kadrlar bir yil muddat mobaynida takroran malaka oshirishdan oʻtishlari mumkin. Malaka oshirish uchun belgilangan muddatlarda sertifikatga ega boʻlmagan kadrlar bilan mehnat qonunchiligiga muvofiq tuzilgan shartnomasi bekor qilinadi.
24. Quyidagi hollarda malaka oshirishni oʻtayotgan tinglovchi malaka oshirishdan chetlashtiriladi:
oʻz xohishiga binoan;
oʻquv intizomini va malaka oshirish ichki tartib-qoidalarini muntazam buzganligi uchun;
oʻquv mashgʻulotlarini uzrli sabablarsiz 18 akademik soatdan ortiq qoldirganligi sababli;
taʼlim dasturlarini oʻzlashtirmaganligi uchun;
salomatligi tufayli (tibbiy komissiya maʼlumotnomasi asosida);
sud hukmi asosida ozodlikdan mahrum etilganligi munosabati bilan;
vafot etganligi sababli.
Ushbu bandda koʻrsatilgan sabablarga koʻra tinglovchilar safidan chetlatilgan hamda professional taʼlim muassasasida faoliyatini davom ettirayotgan boshqaruv va pedagog kadrlar bir yil muddat ichida oʻz hisobidan malaka oshirishlari shart.
25. Muqobil malaka oshirish shakllaridan ixtiyoriy birini amalga oshirgan boshqaruv va pedagog kadrlarga, ularning mutaxassisligi boʻyicha tinglovchilar uchun oʻtkazilgan mahorat darsi natijasini hisobga olgan holda, Attestatsiya komissiyasining qaroriga muvofiq sertifikat taqdim etiladi.
26. Professional taʼlim muassasalari boshqaruv va pedagog kadrlari, idoraviy mansubligidan qatʼi nazar, har uch yilda kamida bir marotaba malakasini oshirishlari shart.
Malaka oshirish va uning resurs taʼminoti Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti va budjetdan tashqari moliyalashtirish asosida, malaka oshirishning tegishli yoʻnalishlar boʻyicha malaka talablari, oʻquv rejalari va dasturlarini tinglovchilarning sifatli oʻqitish uchun zarur moddiy-texnika bazasi, pedagoglar tarkibi mavjudligi hisobga olingan holda, tashkil etiladi.
Malaka oshirish kurslari tinglovchilari (takroriy oʻqitishdan tashqari) bepul asosda oʻqitiladi.
27. Malaka oshirish faoliyati Vazirlik tomonidan tasdiqlangan oʻquv rejasi asosida ishlab chiqilgan kamida 144 soat hajmdagi oʻquv dasturlari boʻyicha amalga oshiriladi.
Malaka oshirishning bir haftalik auditoriya oʻquv yuklamasining eng yuqori hajmi 36 soatni tashkil etadi.
28. Malaka oshirish oʻquv jarayonini tashkil etish, tinglovchilarni attestatsiyadan oʻtkazish, malaka oshirishda yetarli natija koʻrsatkichlariga erishmagan tinglovchilar bilan ishlash hamda tinglovchilar kontingentini shakllantirish tartibi davlat taʼlim talablarida belgilanadi.
Oliy taʼlim muassasasida oʻqishni tugatgan yilida professional taʼlim muassasalariga pedagog lavozimiga qabul qilingan shaxslar malaka oshirishga pedagogik faoliyatining uchinchi yilida jalb qilinadi.
29. Malaka oshirishdan oʻtadigan tinglovchilarning malaka oshirish davrida asosiy ish joyi boʻyicha egallagan lavozimi va oʻrtacha oylik ish haqi saqlanadi.
30. Oʻquv mashgʻulotlari uchun ikki akademik oʻquv soati davomiyligi uzluksiz 80 daqiqani, mashgʻulotlar oraligʻidagi tanaffus kamida 10 daqiqani tashkil etadi.
31. Malaka oshirish kurslaridagi oʻquv jarayoni professional taʼlim muassasalaridan taqdim etilgan yillik buyurtmalar boʻyicha guruhlarning toʻldirilishiga bogʻliq holda tinglovchilar soni 15 nafardan kam boʻlmagan akademik guruhlarda tashkil etiladi.
Tinglovchilar kontingenti yetarli boʻlmagan yoʻnalishlarda oʻquv jarayonini tashkillashtirishda bir guruhdagi tinglovchilar soni, istisno tariqasida, 15 nafargacha belgilanishi mumkin.
32. Malaka oshirish muassasalarida buyurtma asosida qisqa muddatli maqsadli malaka oshirish dasturlari tashkil etilishi mumkin.
Qisqa muddatli maqsadli malaka oshirish oʻquv dasturlari Institut tomonidan tasdiqlanadi.
5-bob. Qayta tayyorlash va malaka oshirish jarayoni ishtirokchilari vazifalari
33. Vazirlik:
professional taʼlim muassasalari rahbar va pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirishni tashkil etadi;
malaka oshirishda taʼlim jarayonini takomillashtirish mexanizmlari va uslublarini belgilaydi, tegishli hujjatlarni (masofadan oʻqitish taʼlim usul-shakllarini tashkil etish va oʻtkazish, tinglovchilarning malakaviy ishni tayyorlash va himoyaga taqdim etish, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan birgalikda malaka oshirish taʼlim muassasalari pedagog kadrlarining mehnatiga haq toʻlash meʼyorlarini) tasdiqlaydi;
malaka oshirish yoʻnalishlarining professional taʼlim yoʻnalishlari va mutaxassisliklar klassifikatori bilan mutanosibligini taʼminlaydi;
malaka oshirish kurslari tinglovchilari kontingentini belgilaydi;
professional taʼlim muassasalari boshqaruv va pedagog kadrlarining talab qilinadigan malakasini taʼminlash boʻyicha maqsadli topshiriqlar beradi va ularning faoliyati natijalarini belgilovchi mezonlar (portfolio)ga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritadi.
taʼlim dasturlarining uzluksizligi va ketma-ketligini hisobga olgan holda, professional taʼlim muassasalari boshqaruv va pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish boʻyicha oʻquv rejalari va dasturlarini ishlab chiqadi;
umumeʼtirof etilgan xalqaro taʼlim standartlari va talablari, oʻqitishning zamonaviy shakllari, ilgʻor pedagogik, axborot-kommunikatsiya va innovatsiya texnologiyalari asosida oʻquv jarayonini tashkil etadi va monitoringini olib boradi;
mehnat bozoridagi mavjud talablar va ehtiyojni hisobga olgan holda pedagogik qayta tayyorlovlarni amalga oshiradi;
attestatsiya komissiyalari shaxsiy tarkibini shakllantiradi va tasdiqlaydi, ularning faoliyatini tashkil etadi.
malaka oshirish dasturlarini ishlab chiqishda ishtirok etadi;
amaliy mashgʻulotlar va amaliyotlar toʻlaqonli tashkil qilinishi uchun zarur boʻlgan xomashyo va materiallarini ajratadi;
malaka oshirish natijalarini baholaydi;
malaka oshirish sifatiga, tinglovchilar bilim va koʻnikmalarining toʻgʻri baholanishini tashkil etish yuzasidan takliflar beradi.
36. Kasbiy taʼlimni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmalari:
mustaqil ravishda malaka oshirish shakllari boʻyicha faoliyat olib borayotgan boshqaruv va pedagog kadrlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni Institutning elektron portfolio tizimiga kiritilishini taʼminlaydi;
malaka oshirish kurslarining tasdiqlangan jadvali asosida boshqaruv va pedagog kadrlarning tegishli kurslarga belgilangan muddatlarda oʻz vaqtida kelishlarini taʼminlaydi;
malaka oshirish natijalarini muhokama qilish boʻyicha tizimli ishlarni tashkil etadi va ichki monitoringini olib boradi.
38. Qayta tayyorlash va malaka oshirish muassasalarida dars beradigan pedagoglar Vazirlik tomonidan Institutda qisqa muddatli malaka oshirish kurslaridan oʻtadilar.
Mashgʻulotlar oʻtkazish uchun oliy va professional taʼlim muassasasining yetakchi pedagog kadrlari, doktorlik dissertatsiyalarini himoya qilish boʻyicha ilmiy kengash aʼzolari, shuningdek, shartnoma asosida boshqa oliy taʼlim muassasalarini yuqori malakali pedagog kadrlari, xorijiy mutaxassislar, oʻquv-metodika yoʻnalishi xodimlari va amaliyotchi mutaxassislar jalb etilishi mumkin.
39. Qayta tayyorlash yoki malaka oshirishdan chetlatilgan tinglovchi toʻgʻrisida qayta tayyorlash va malaka oshirish muassasasi tomonidan buyurtmachiga tegishli bildiruvnoma yuboriladi.
51-bob. Qayta tayyorlash va malakasini oshirish jarayoniga kredit-modul tizimini joriy etish
391. Qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslarining oʻquv rejasi va oʻquv dasturi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.
392. Oʻquv rejasi va oʻquv dasturi har bir taʼlim elementiga mos keladigan taʼlim olish natijalarini koʻrsatgan holda, malaka oshirish kurslarida 24 kredit va qayta tayyorlash kurslarida 96 kreditga mos kelishini hisobga olgan holda ishlab chiqiladi.
393. Qayta tayyorlash va malaka oshirish jarayonini rejalashtirish tasdiqlangan kontingent reja-jadvali va nazorat tadbirlari (guruhlarni shakllantirish, malaka oshirish shakllari boʻyicha taqsimlash: muqobil, mustaqil, taʼlim muassasasida bevosita malaka oshirish, kreditlarni hisoblash) majmuini oʻz ichiga oladi.
Qayta tayyorlash va malaka oshirishga jalb etilgan tinglovchilar belgilangan kreditni oʻzlashtirishi orqali uning natijalarini monitoring qilishi va taʼlim dasturidagi oʻquv modullarining sifatli oʻzlashtirilishini taʼminlash nazarda tutiladi.
394. Qayta tayyorlash va malaka oshirish davomida tinglovchi tomonidan toʻplanishi lozim boʻlgan kreditlar miqdori oʻquv rejasida koʻrsatilgan majburiy va tanlov modullarini oʻz ichiga oladi.
Majburiy va tanlov modullari tarkibi hamda ularni oʻrganishga ajratiladigan kreditlar miqdori Institut tomonidan belgilanadi.
395. Qayta tayyorlash va malaka oshirishda 1 kredit 6 soatlik oʻquv yuklamasiga teng boʻladi. Bunda tinglovchi muayyan moduldan tegishli kreditlarni toʻplashi uchun maʼlum miqdordagi oʻquv yuklamasini oʻzlashtirishi zarur.
Malaka oshirish kurslarining davriyligi 3 yilda kamida bir marta boʻlib 24 kredit (144 soat), qayta tayyorlov kurslari tinglovchilari 96 kredit (576 soat) toʻplashi zarur.
396. Qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslari davomida belgilangan kredit miqdorini oʻzlashtira olmagan hamda uzrli sabablarsiz tinglovchilar safidan chetlashtirilgan tinglovchilar bir yil davomida oʻz hisobidan ishdan ajralgan holda yoki masofadan malaka oshirishlari talab qilinadi.
397. Tinglovchilar malaka oshirish shakllari boʻyicha belgilangan kreditlarni toʻplashi lozim boʻladi.
Bunda:
muqobil malaka oshirishga jalb etilgan tinglovchilar koʻrsatkichlardan birini bajarib 23 kredit, mahorat darsi uchun 1 kredit jami 24 kredit toʻplaydi;
mustaqil malaka oshirishda tinglovchilar belgilangan koʻrsatkichlar boʻyicha toʻplagan kreditlar miqdori 16 va undan yuqori boʻlganda roʻyxatga olinadi va 16 — 24 oraligʻidagi kreditlarni elektron platforma orqali toʻplaydi, 16 dan kam kredit toʻplagan tinglovchilar bevosita taʼlim muassasasida malaka oshirish shaklida roʻyxatga olinadi;
bevosita taʼlim muassasasida malaka oshiradigan tinglovchilar malaka oshirishning oʻquv rejasidagi modullarni oʻzlashtirish orqali 24 kreditni toʻplaydi.
398. Qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslarida tinglovchilar belgilangan modullar boʻyicha 56 foizdan yuqori oʻzlashtirsa, modul uchun ajratilgan kredit beriladi.
Professional taʼlim tizimida rahbar va pedagog xodimlarni qayta tayyorlash hamda ularning malakasini oshirish jarayoniga kreditlarni taqsimlash mazkur Nizomga 2-ilovada keltirilgan mezonlarga muvofiq amalga oshiriladi.
399. Muqobil va mustaqil malaka oshirish shakllari tinglovchilari belgilangan mezonlar boʻyicha ijobiy baholansa, bevosita taʼlim muassasasida malaka oshiradigan tinglovchilar malaka oshirishning oʻquv rejasidagi modullarni oʻzlashtirganligi uchun kreditlar beriladi. Tinglovchilar belgilangan taʼlim olish natijalariga erisha olmagan taqdirda, kreditlar berilmaydi.
(51-bob Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 7-dekabrdagi 648-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.12.2023-y., 09/23/648/0929-son)
40. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.
(40-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
Professional taʼlim muassasalarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish jarayonini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 1-ILOVA
Malaka oshirish shakllari boʻyicha boshqaruv va pedagog kadrlarning faoliyatini baholash mezonlari
T/r
Malaka oshirish shakllari
Faoliyatni baholash mezonlari
Ball
I. Mustaqil malaka oshirish
100
1.
Ochiq oʻquv mashgʻulotlari yoki mahorat darslari tashkil etish
12
Har oʻquv yilida kamida 1 ta sohaga oid nazorat darslari tashkil etish —
4
Har oʻquv yilida kamida 1 ta ochiq oʻquv mashgʻulotlari tashkil etish —
2
2.
Iqtidorli va isteʼdodli oʻquvchilar bilan ishlash
8
Oʻquvchilarning hududiy fan olimpiadalari, sport musobaqalari, turli sohasidagi koʻrik-tanlovlar va koʻrgazmalardagi:
birinchi oʻrin uchun —
8
ikkinchi oʻrin uchun —
5
uchinchi oʻrin uchun —
3
ishtiroki uchun —
1
3.
Seminar-treninglar tashkil etish
15
respublika miqyosida —
7
viloyat miqyosida —
4
tuman miqyosida —
3
taʼlim muassasasida —
1
4.
Ilmiy konferensiyalarda maʼruzalar bilan qatnashish yoki ilmiy jurnallarda maqolalar chop etish
10
Xalqaro miqyosda —
10
respublika miqyosida —
5
5.
Gazeta, jurnal va internet-nashrlarida maqolalar chop etish
12
Gazeta va jurnallarda —
7
Internet axborot tarmogʻi nashrlarida —
5
6.
Koʻrgazma va tanlovlarda ishtirok etish
10
Hududiy koʻrgazma va tanlovlarda ishtirok etish va sovrinli oʻrinlarni egallash:
birinchi oʻrin uchun —
10
ikkinchi oʻrin uchun —
8
uchinchi oʻrin uchun —
5
ishtiroki uchun —
2
7.
Mustaqil tajriba orttirish
12
72 soatdan kam boʻlmagan —
12
36 soatdan kam boʻlmagan —
6
8.
Oʻquv adabiyotlarini (hammualliflikda darslik, oʻquv qoʻllanma, metodik qoʻllanma, elektron darslik) tayyorlash va nashrdan chiqarish
Hammualliflikda:
12
darslik —
12
oʻquv qoʻllanma —
6
amaliyot boʻyicha praktikum —
4
elektron darslik —
3
metodik qoʻllanma:
mualliflikda —
4
hammualliflikda —
2
9.
Innovatsion ishlanmalarga mualliflik qilish
9
Ratsionalizatorlik taklifi —
9
Innovatsion ishlanmalarga mualliflik —
6
II. Muqobil malaka oshirish
10.
Soʻnggi 3 yilda muallif sifatida darslik yoki oʻquv qoʻllanma tayyorlagan va nashrdan chiqargan
11.
Soʻnggi 3 yilda xalqaro yoki respublika miqyosida oʻtkaziladigan koʻrgazma va tanlovlarda oʻzi yoki rahbarligidagi oʻquvchilar sovrinli oʻrinlarni egallagan
12.
Soʻnggi 3 yilda xorijiy mamlakatlarda malaka oshirish, stajirovka oʻtagan (davomiyligi kamida 20 kun)
13.
Soʻnggi 3 yilda doktorlik (PhD, DSc) dissertatsiyasini himoya qilgan
14.
Soʻnggi 3 yilda ilmiy rahbarligida kamida bitta DSc yoki PhD darajasini olish uchun dissertatsiya himoya qilingan
15.
Soʻnggi 3 yilda patent guvohnomasiga ega boʻlgan
Izoh. Professional taʼlim muassasalari boshqaruv va pedagog kadrlarining malaka oshirish shakllarini baholash mezonlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi tomonidan amalga oshiriladi.
Professional taʼlim muassasalarining boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish jarayonini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 2-ILOVA
Professional taʼlim tizimida rahbar va pedagog xodimlarni qayta tayyorlash hamda ularning malakasini oshirish jarayoniga kreditlarni taqsimlash
JADVALI
T/r
Koʻrsatkichlar nomi
Amal qilish muddati
Kredit miqdori
1. Muqobil malaka oshirish shakli uchun kredit toʻplash
1.
Oʻzbekiston Respublikasining davlat mukofotlari bilan taqdirlangan rahbar yoki pedagog xodim
Malaka oshirish davriyligida
23
2.
“Ustoz” milliy mukofoti gʻolibi
Soʻnggi 3 yilda
23
3.
“Worldskills” musobaqalari sovrindorlarini tayyorlagan taʼlim tashkilotining rahbar yoki pedagog xodim
Soʻnggi 2 yilda
23
4.
Respublika miqyosidagi fan olimpiadalari va koʻrik-tanlovlarda gʻoliblikni qoʻlga kiritgan oʻquvchilarni tayyorlagan rahbar yoki pedagog xodim
Soʻnggi 2 yilda
23
5.
Oʻquvchilari xalqaro matematika (IMO), fizika (IPhO), kimyo (IChO), biologiya (IBO) informatika (IOI) olimpiadalarida oltin, kumush yoki bronza medal (birinchi, ikkinchi va uchinchi oʻrin) bilan taqdirlangan rahbar yoki pedagog xodim
Soʻnggi 4 yilda
23
6.
Falsafa doktori (Doctor of Philosophy (PhD) yoki fan doktori (Doctor of Science (DSc) ilmiy darajasiga hamda Oliy attestatsiya komissiyasi tomonidan berilgan katta ilmiy xodim, dotsent yoki professor ilmiy unvoniga ega boʻlgan rahbar yoki pedagog xodim
Soʻnggi 4 yilda
23
7.
Yuqoridagi koʻrsatkichlardan biriga ega boʻlgan rahbar yoki pedagog xodim mahorat darsini oʻtib berishga jalb etiladi
Malaka oshirish davriyligida
1
2. Mustaqil malaka oshirish shakli uchun kredit toʻplash
1.
Pedagogik faoliyat boʻyicha 5 yil va undan koʻp ish stajiga ega boʻlgan rahbar yoki pedagog
10 yil va undan koʻp ish stajiga ega
4
5 — 9 yil ish staj?ga ega
2
2.
Seminar-treninglar tashkil etish
respublika miqyosida
2
viloyat miqyosida
1
3.
Ilmiy konferensiyalarda maʼruzalar bilan qatnashish yoki ilmiy jurnallarda maqolalar chop etish
xalqaro miqyosda
5
respublika miqyosida (har bir maqola uchun)
3
4.
Innovatsion ishlanmalarga mualliflik qilish
ratsionalizatorlik taklifi
2
innovatsion ishlanmalarga mualliflik
2
5.
Malaka toifasiga ega boʻlgan yoki tegishli lavozimdagi pedagog
oliy malaka toifali yoki bosh oʻqituvchi
3
birinchi malaka toifali yoki yetakchi oʻqituvchi
2
ikkinchi toifali yoki katta oʻqituvchi
1
6.
Oliy malaka toifaga (bosh oʻqituvchi lavozimi) ega boʻlganidan soʻng oliy malaka toifasini 5 yil davomida saqlab kelgan va uzluksiz ish stajiga ega boʻlgan pedagog xodim
-
1
7.
Gazeta, jurnal va internet-nashrlarida maqolalar chop etish
gazeta va jurnallarda
1
internet axborot tarmogʻi nashrlarida
1
8.
Har oʻquv yili davomida ochiq darslar oʻtganligi uchun
uch marta va undan ortiq
2
ikki marta
1
bir marta
0,5
9.
Xalqaro ilmiy jurnallarda va mahalliy ilmiy nashrlarda (“Web of Science”, “Scopus” bazasiga va Oliy attestatsiya komissiyasi roʻyxatiga kiritilgan jurnallarda) chop etilgan maqolalar
xalqaro jurnallardagi ilmiy maqolalar
5
respublika ilmiy jurnallaridagi ilmiy maqolalar
3
Jami kreditlar miqdori
16 — 24
3. Bevosita taʼlim muassasasida malaka oshirishda kredit toʻplash
3.1. Rahbar xodimlar
1.
Taʼlimda boshqaruvga
1 — 3
2.
Boshqaruvda huquqiy masalalar
2-3
3.
Boshqaruvda moliyaviy-iqtisodiy masalalar
2-3
4.
Boshqaruvda masʼuliyati va moslashuvchanlik
0-1
5.
Boshqaruvda axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va mediasavodxonlik
1-2
6.
Kommunikativ koʻnikmalarni rivojlantirish
3 — 5
7.
Oʻz-oʻzini rivojlantirish
4 — 6
8.
Tinglovchilar bilimini baholash
0-1
Jami kreditlar miqdori
14 — 24
3.2. Pedagog xodimlar
1.
Professional taʼlimga oid davlat siyosati masalalari
1-2
2.
Pedagogning kommunikativ koʻnikmalarini rivojlantirish
2-3
3.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va mediasavodxonlik
1-2
4.
Oʻz-oʻzini rivojlantirish va uzluksiz kasbiy rivojlanish masalalari
3 — 5
5.
Pedagogik masʼuliyat va moslashuvchanlik
4 — 6
6.
Fandagi yangiliklar va fanni oʻqitishning dolzarb masalalari
2-3
7.
Oʻquvchilar kompetensiyalarini baholash usullari va vositalari
1-2
8.
Tinglovchilar bilimini baholash
0-1
Jami kreditlar miqdori
14 — 24
Izoh. Professional taʼlim tizimida rahbar va pedagog xodimlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish jarayoniga kreditlarni taqsimlash jadvaliga Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilishi mumkin.
(2-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 7-dekabrdagi 648-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.12.2023-y., 09/23/648/0929-son)