Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligiga aʼzo boʻlgan davlatlar korxonalari va tarmoqlarining ishlab chiqarish kooperatsiyasini rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlashning umumiy shart-sharoitlari va tartibi toʻgʻrisida
Bitim
1993-yil 23-dekabr, Ashxobod
(Oʻzbekiston Respublikasi uchun 1995-yil 10-maydan kuchga kirgan)
LexUZ sharhi
Mazkur Bitim Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining 1994-yil 6-maydagi 1069-XII-sonli “Mustaqil davlatlar hamdoʻstligiga aʼzo boʻlgan davlatlar korxonalari va tarmoqlarining ishlab chiqarish kooperatsiyasini rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlashning umumiy shart-sharoitlari va tartibi toʻgʻrisidagi bitimni ratifikatsiya qilish haqida”gi qarori bilan ratifikatsiya qilingan.
LexUZ sharhi
Mazkur Bitim 1994-yil 15-apreldagi “Aʼzo davlatlar korxonalari va sanoatining sanoat kooperatsiyasini rivojlantirishni qoʻllab — quvvatlashning umumiy shartlari va mexanizmi toʻgʻrisida Bitimning 5-moddasi birinchi xatboshisining matnini oʻzgartirish toʻgʻrisida” qaroriga muvofiq oʻzgartirildi. Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi”.
Mazkur Bitimga aʼzo davlatlarning hukumatlari, keyingi oʻrinlarda “Tomonlar” deb ataluvchilar,
Hamdoʻstlik Davlat rahbarlari kengashining 1993-yil 14-may va 24 sentabrda Moskvada qabul qilingan qarorlariga muvofiq, shuningdek, Iqtisodiy ittifoqning maqsad va tamoyillariga erishish uchun;
davlatlarning ilmiy-texnik va ishlab chiqarish istiqbollari oʻrtasidagi mavjud texnologik oʻzaro aloqalarni hisobga olib;
bozor munosabatlariga asoslangan umumiy iqtisodiy makonni yaratishda MDHga aʼzo davlatlar xoʻjalik yurituvchi subyektlarining bevosita ishlab chiqarish munosabatlarining hal qiluvchi rolini eʼtirof etgan holda;
Hamdoʻstlik doirasidagi sanoat kooperatsiyasi hamda korxonalar va tarmoqlar oʻrtasidagi bevosita aloqalarni taʼminlash va oʻzaro manfaatli rivojlantirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratishga intilib,
quyidagilar toʻgʻrisida kelishib oldilar:
1-modda
Tomonlar turli mulk shaklidagi korxonalar, tarmoq va tarmoqlararo majmualar oʻrtasida ularning bevosita ishlab chiqarish aloqalari asosida, shuningdek moliya-sanoat guruhlari va transmilliy ishlab chiqarish birlashmalari, qoʻshma korxonalar doirasida kooperatsiyani amalga oshirish va rivojlantirishni qoʻllab quvvatlashni taʼminlash boʻyicha samarali chora-tadbirlarni amalga oshiradilar.
2-modda
Tomonlar xalqaro ixtisoslashuv va ishlab chiqarish kooperatsiyasini rivojlantirish, ularni amalga oshirish shartlari; sanoat tarmoqlarida ustuvorliklarni aniqlash; qoʻshma loyihalar va dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirishga koʻmaklashish; ishlab chiqarishni, shu jumladan, mudofaa sanoatini konversiyalash sohasida koʻp tomonlama muvofiqlashtirishni amalga oshirish sohalarida kelishilgan siyosatni olib boradilar.
3-modda
Tomonlar quyidagilar boʻyicha kelishib oldilar:
kooperatsiya orqali tovarlarni yetkazib berish deganda texnologik jihatdan oʻzaro bogʻliq va tayyor mahsulotni ishlab chiqarish uchun kerakli boʻlgan xomashyo, materiallar, uzellar, detallar, ehtiyot qismlar, tayyorlamalar, yarimfabrikatlar, butlovchi hamda boshqa tarmoq va tarmoqlararo qismlarni yetkazish tushuniladi;
xizmat koʻrsatish deganda loyihaviy, taʼmirlash ishlari, texnik xizmat koʻrsatish va texnologik jarayonlar tushuniladi;
tovarlarni qayta ishlash uchun bojxona rejimlari doirasida yetkazib berish deganda Tomonlarning bojxona qonunchiligida belgilangan shartlarga muvofiq tovarlar yetkazib berish tushuniladi, agar mazkur Bitimda boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa.
4-modda
Tomonlar ishlab chiqarish kooperatsiyasi va toʻgʻridan toʻgʻri munosabatlarning asosiy boʻgʻinini tegishli hukumatlararo, tarmoqlararo va idoralararo bitimlar asosida xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan tuziladigan va bojxona ittifoqini tuzishdan oldin bojxona organlari uchun chegara orqali kooperatsiya asosida yetkazib beriladigan tovarlarni oʻtkazishda asos boʻlib xizmat qiladigan shartnomalar tashkil qilishini tan oladilar. Tovarlarning bojxona rasmiylashtiruvi mazkur Bitimga muvofiq va Tomonlarning bojxona qonunchiligida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.
5-modda
Tomonlar kooperatsiya asosida va qayta ishlash bojxona rejimlari doirasida olib kelinayotgan tovarlar hamda koʻrsatilayotgan xizmatlarga nisbatan import va eksport bojlari, soliqlar, aksiz soligʻi va miqdoriy cheklovlarni qoʻllamaslikni oʻz zimmalariga oladilar.
Tomonlar oʻz vakolatli tashkilotlari ushbu moddani amalga oshirishning muayyan tartibini ishlab chiqishiga kelishib oldilar.
6-modda
Qurol-yarogʻ va harbiy texnika ishlab chiqarishga moʻljallangan maxsus butlovchi qismlar, shuningdek belgilangan xalqaro kafolatlarga rioya qilish maqsadida tarifsiz tartibga solish choralariga boʻysunadigan boshqa oʻziga xos tovarlar yetkazib berish tartibi alohida hukumatlararo bitimlar bilan belgilanadi.
7-modda
Tomonlar oʻz banklarida milliy qonunchilikda oʻrnatilgan tartibda va muddatlarda hisob raqamlarining ochilishiga toʻsqinlik qilmaydilar. Tomonlar tegishli tashkilotlarga ushbu sohadagi qonunchilik va xoʻjalik yuritish amaliyotini yaqinlashtirish boʻyicha ishlarni amalga oshirishni topshiradilar.
Tomonlar yetkazib berilgan tovarlar (ishlar, xizmatlar) uchun erkin ayirboshlanadigan valyutada toʻlovni talab qilmaslikka kelishib oldilar.
8-modda
Tomonlar mazkur Bitimni tuzgan Tomonlarning korxonalari oʻzlari ishlab chiqargan mahsulot (ish, xizmat) larni oʻzaro kelishilgan holda belgilangan narxlarda sotishidan kelib chiqadilar.
Tomonlar mazkur Bitimning 3-moddasida koʻrsatilgan mahsulot va xizmatlarni yetkazib berish boʻyicha toʻlovlarni toʻsiqlarsiz amalga oshirish uchun zarur shart-sharoitlar yaratilishini taʼminlashga kelishib oldilar.
Oʻzaro hisob raqamlarni ochish va yuritish tartibi Tomonlarning Markaziy (milliy) banklari oʻrtasidagi kelishuvga muvofiq belgilanadi.
9-modda
Tomonlar zarur hollarda yuqori texnologiyali tarmoqlar va eksportga yoʻnaltirilgan sohalardagi kooperatsiyani rivojlantirish hamda import oʻrnini bosuvchi mahsulotlar ishlab chiqarishni ragʻbatlantiruvchi kreditlar va investitsiyalarni ajratish shartlarini kelishib oladilar.
10-modda
Tomonlar mazkur Bitim doirasida yetkazib berilgan xom-ashyo, materiallar va butlovchi qismlar yetkazib beruvchi davlat vakolatli organining yozma roziligisiz uchinchi mamlakatlarga, shu jumladan, xorijiy jismoniy, yuridik shaxslarga yoki xalqaro tashkilotlarga qayta eksport qilinmaydi, deb kelishib oldilar.
11-modda
Ishlab chiqarish sohasida integratsion jarayonlarni rivojlantirish maqsadida Tomonlar korxonalar va tarmoqlar oʻrtasidagi kooperatsion munosabatlarni tartibga solish borasida xoʻjalik yurituvchi subyektlarga nisbatan milliy qonunchilik normalarini muvofiqlashtirish va yaqinlashtirish boʻyicha izchil ishlarni amalga oshirishga kelishib oldilar.
12-modda
Tomonlar quyidagi muammolarni birgalikda oʻrganishni tashkil etadilar:
uzoq muddatli ishlab chiqarish kooperatsiyasi boʻyicha namunaviy shartnomalar va bitimlarni ishlab chiqish;
marketing va lizing tadqiqotlarini oʻtkazish va koʻrgazmalar tashkil etish, reklama xizmatlarini koʻrsatish;
Hamdoʻstlikka aʼzo davlatlar va boshqa manfaatdor davlatlar oʻrtasida hamkorlar topish, bitimlar (shartnomalar) tayyorlash, tuzish va amalga oshirishga koʻmaklashadigan zamonaviy axborot kommunikatsiyalarini rivojlantirish;
mutaxassislarni tayyorlash boʻyicha qoʻshma tadbirlarni amalga oshirish.
13-modda
Mazkur Bitim Tomonlar ularning konstitutsiyaviy tartibiga muvofiq ratifikatsiya qilib, uchinchi ratifikatsiya yorligʻi depozitariy davlatga topshirganidan soʻng kuchga kiradi.
Ratifikatsiya yorliqlari mazkur Bitimning depozitariysi — Belarus Respublikasi Hukumatiga topshiriladi. Depozitariy barcha ahdlashuvchi Tomonlarni va qoʻshilgan davlatlarni saqlashga topshirilgan har bir hujjat toʻgʻrisida xabardor qiladi.
Mazkur Bitim Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligiga aʼzo har qanday davlat, shuningdek, Bitim Tomonlarining roziligi bilan uning qoidalarini tan oluvchi uchinchi davlatlarning qoʻshilishi uchun ochiqdir.
14-modda
Mazkur Bitim cheklanmagan muddatga tuziladi. Bitimni Tomonlar denonsatsiya qilishi mumkin. Denonsatsiya boshqa Tomonlarga yuborilgan xabarnoma olingan kundan boshlab olti oydan keyin xabarnomani yuborgan Tomon uchun kuchga kiradi.
1993-yil 23-dekabrda Ashxobod shahrida rus tilidagi bir asl nusxada tuzildi. Asl nusxa Belarus Respublikasi Hukumati arxivida saqlanadi, mazkur Bitimni imzolagan davlatlarga tasdiqlangan nusxani yuboradi.