Интеллектуал мулк соҳасида давлат бошқарувини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида

Мамлакатда иқтисодиёт тармоқларига инновацияларни жорий этиш механизмларини такомиллаштириш, унинг рақобатбардошлигини таъминлаш, фаол тадбиркорлик ва инновацион фаолиятни ривожлантиришга қаратилган шароитларни яратиш, интеллектуал мулкнинг ишончли ҳуқуқий ҳимоясини таъминлаш борасида изчил чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.

Шу билан бирга, ҳуқуқни қўллаш амалиётининг ўтказилган таҳлили шуни кўрсатдики, интеллектуал мулк соҳасидаги ҳуқуқбузарликларни ўз вақтида аниқлаш ва уларга барҳам бериш бўйича ишларнинг лозим даражада бажарилмаганлиги, давлат хизматлари кўрсатиш тизимининг самарасизлиги, идоралараро мустаҳкам ҳамкорликнинг мавжуд эмаслиги, интеллектуал мулк соҳасида малакали кадрларнинг етишмаслиги, шунингдек патент божлари ва тўловларининг юқори даражада эканлиги ушбу соҳани ривожлантиришга салбий таъсир этмоқда.

Интеллектуал мулк соҳасида давлат бошқарувини янада такомиллаштириш, мамлакатнинг инвестициявий жозибадорлигини ошириш мақсадида, шунингдек 2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясида белгиланган вазифаларни инобатга олган ҳолда:

1. Ўзбекистон Республикаси Интеллектуал мулк агентлигининг интеллектуал мулкни ҳуқуқий муҳофаза қилиш ва ушбу соҳадаги умум эътироф этилган халқаро нормаларни имплементация қилиш соҳасидаги фаолияти қониқарсиз деб топилсин.

(2-банд Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 17 мартдаги ПФ-89-сон Фармонига асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.03.2022 й., 06/22/89/0227-сон)

3. 2019 йил 1 мартдан шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ:

товар белгиси, хизмат кўрсатиш белгиси ва товар келиб чиққан жой номини рўйхатдан ўтказиш учун талабномалар топширилгандан сўнг, Адлия вазирлиги бир иш куни мобайнида ушбу талабномалар ҳақидаги маълумотларни ўзининг расмий веб-сайтига жойлаштиради;

(3-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 26 апрелдаги ПҚ-221-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.04.2022 й., 07/22/221/0357-сон)

ишлаб чиқарувчилар, етказиб берувчилар, сотувчилар ёки уларнинг вакиллари талабномалар эълон қилингандан сўнг Адлия вазирлигига рўйхатдан ўтказиш учун ноҳалол топширилган аризалар ҳақидаги ёзма эътирозларини тақдим этишлари мумкин;

(3-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 26 апрелдаги ПҚ-221-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.04.2022 й., 07/22/221/0357-сон)

товар белгисига ва хизмат кўрсатиш белгисига доир мутлақ ҳуқуқ, товар келиб чиққан жой номи ва (ёки) товар келиб чиққан жой номидан фойдаланиш ҳуқуқи (кейинги ўринларда — товар белгиси) ўша куннинг ўзида товар белгиси ҳақидаги маълумотларни Адлия вазирлигининг расмий веб-сайтида мажбурий тарзда жойлаштирган ҳолда Товар белгилари давлат реестрида рўйхатдан ўтказилган санадан бошлаб вужудга келади;

(3-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 26 апрелдаги ПҚ-221-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.04.2022 й., 07/22/221/0357-сон)

товар белгисига доир гувоҳноманинг амал қилиши товар белгиси Ўзбекистон Республикаси ҳудудида сўнгги уч йил мобайнида узлуксиз равишда фойдаланилмаганда, шунингдек, жамоавий белгидан фойдаланиш тўғрисидаги келишув бузилган тақдирда манфаатдор шахснинг аризасига биноан қабул қилинган суд қарори асосида муддатидан аввал тўлиқ ёки қисман тугатилиши мумкин.

(4-банд Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 17 мартдаги ПФ-89-сон Фармонига асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.03.2022 й., 06/22/89/0227-сон)

5. Интеллектуал мулкнинг самарали ҳимоясини таъминлаш бўйича «Йўл харитаси» иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Вазирлик ва идоралар раҳбарлари зиммасига «Йўл харитаси»да назарда тутилган тадбирларнинг ўз вақтида ва сифатли бажарилиши юзасидан шахсий жавобгарлик юклансин.

(6-банд Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 27 ноябрдаги ПҚ-358-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.11.2025 й., 07/25/358/1105-сон)

7. Маълумот учун қабул қилинсинки, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 23 майдаги ПФ-5446-сон «Бюджет маблағларидан фойдаланиш самарадорлигини тубдан ошириш ва иқтисодий жиноятларга қарши курашиш механизмларини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаментига «хуфиёна иқтисодиёт» шаклланиши ҳолатларини аниқлаш, яширин ишлаб чиқариш, контрафакт маҳсулотларни ишлаб чиқариш фаолиятига чек қўйиш функциялари юкланган.

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти билан биргаликда:

2019 йил 1 июлига қадар Ўзбекистон Республикасида рўйхатдан ўтказилган ҳаммага маълум товар белгиларининг ноҳалол рўйхатдан ўтказилишини аниқлаш нуқтаи назаридан Ўзбекистон Республикаси ҳудудида рўйхатдан ўтказилган барча товар белгиларини тўлиқ хатловдан ўтказсин ва қонун талаблари бузилган ҳолда берилган товар белгиларини рўйхатдан ўтказиш тўғрисидаги гувоҳномаларни бекор қилиш чораларини кўрсин;

интеллектуал мулк соҳасида ҳуқуқбузарликларни ўз вақтида аниқлаш ва олдини олиш бўйича таъсирчан чораларни кўрсин.

8. Агентлик Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси, Бош прокуратура ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти ва Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Лойиҳа бошқаруви миллий агентлиги билан биргаликда 2019 йил 1 июлга қадар қуйидагиларни таъминловчи интеллектуал мулк объектларининг ягона ва доимий янгиланиб борадиган интеграциялашган маълумотлар базасини ишлаб чиқсин ва жорий этсин:

ҳуқуқий ҳимоя олган ва ундан маҳрум бўлган интеллектуал мулк объектларини реал вақт режимида кузатиб бориш;

интеллектуал мулк объектлари ҳуқуқий ҳимоя олган ва ундан маҳрум бўлганда уларни автоматик равишда тегишлича Интеллектуал мулк объектларининг божхона реестрига киритиш ва чиқариш;

интеллектуал мулк соҳасидаги ҳуқуқбузарликларни аниқлаш ва олдини олишда ваколатли давлат органлари билан ҳамкорлик қилиш.

9. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги:

Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, бошқа манфаатдор идоралар билан биргаликда интеллектуал мулкнинг ишончли ҳуқуқий ҳимоясини, шу жумладан Мулк ҳуқуқини ҳимоя қилиш халқаро индекси мезонларини инобатга олган ҳолда таъминлашнинг замонавий баҳолаш ва таҳлил қилиш тизимини жорий этиш бўйича Комплекс чора-тадбирларни ишлаб чиқсин ва 2019 йил 1 июлга қадар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига тасдиқлаш учун киритсин;

Молия вазирлиги, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги билан биргаликда икки ой муддатда 2020 йил 1 январдан бошлаб интеллектуал мулк соҳасидаги интеграция жараёнини инобатга олган ҳолда патент божлари ва тўловларини, шунингдек норезидентлардан товар белгиси ва саноат намунасининг ҳуқуқий муҳофазасини бериш учун ундириладиган индивидуал бож ставкаларини босқичма-босқич камайтириш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин;

Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги билан биргаликда икки ой муддатда Агентликнинг фаолиятини ташкил этиш ва такомиллаштириш, шу жумладан унинг ходимларини моддий рағбатлантириш бўйича таклифлар киритсин;

манфаатдор идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонун ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин, шунингдек ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.

10. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов, Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчисининг биринчи ўринбосари Б.М. Мавлонов ва Ўзбекистон Республикаси адлия вазири Р.К. Давлетов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2019 йил 8 февраль,

ПҚ-4168-сон

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 8 февралдаги ПҚ-4168-сон қарорига
ИЛОВА

Интеллектуал мулкнинг самарали ҳимоясини таъминлаш бўйича

«ЙЎЛ ХАРИТАСИ»

Т/р	Тадбир номи	Амалга ошириш шакли	Амалга ошириш муддатлари	Масъул ижрочилар
I. Интеллектуал мулк соҳасидаги қонунчиликни такомиллаштириш
1.	Қуйидагиларни назарда тутувчи интеллектуал мулк соҳасидаги айрим қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисидаги Ўзбекистон Республикасининг Қонуни лойиҳасини ишлаб чиқиш: Интернетнинг кундалик ҳаётдаги тобора ошиб бораётган ролини инобатга олган ҳолда товар белгилари «оммабоплиги»нинг аниқ мезонларини белгилаш; интеллектуал мулк объектларини (товар белгиси, саноат намунаси ва бошқалар) ноҳалол рўйхатдан ўтказиш тушунчаларини мустаҳкамлаб қўйиш; товар белгисидан фойдаланишнинг аниқ ҳолатларини унинг мақсадли қўлланилишини назарда тутган ҳолда белгилаш.	Ўзбекистон Республикаси қонуни лойиҳаси	2019 йил июнь	Адлия вазирлиги (Давлетов), вазирлик ва идоралар
2.	Миллий қонунчиликка интеллектуал мулк соҳасида умумэътироф этилган халқаро стандартларни, шу жумладан Халқаро савдо ташкилотининг Интеллектуал мулк ҳуқуқларининг савдо жиҳатлари бўйича битими талабларини инобатга олган ҳолда имплементация қилиш.	Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари	2019 йил октябрь	Адлия вазирлиги (Давлетов), вазирлик ва идоралар
3.	Интеллектуал мулк ҳуқуқи соҳасидаги маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни кўриб чиқиш ва маъмурий жазо қўллаш ҳуқуқини адлия органларига тақдим этган ҳолда, интеллектуал мулк объектларидан ноқонуний фойдаланганлик учун маъмурий жавобгарликни кучайтириш.	Ўзбекистон Республикаси қонуни лойиҳаси	2019 йил июнь	Адлия вазирлиги (Давлетов), Олий суд (Камилов), Бош прокуратура (Таджиев), ДБҚ (Азимов), Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Ходжаев), ИИВ (Бобожонов)
4.	Интеллектуал мулк объектларидан ноқонуний фойдаланганлик учун жиноий жавобгарликни кучайтириш.	Ўзбекистон Республикаси қонуни лойиҳаси	2019 йил июнь	Адлия вазирлиги (Давлетов), Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти (Рахимов), Олий суд (Камилов), ДБҚ (Азимов)
5.	Патент вакиллари институтини, шу жумладан: патент вакиллари фаолиятини мувофиқлаштириш ва методик таъминлаш тизимини; патент вакилларини тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш тартибини; Интеллектуал мулк агентлигининг расмий веб-сайтида патент вакилларини аттестациядан ўтказиш жараёнини реал вақт режимида аудио ва видеотрансляция қилиш амалиётини жорий этиш орқали патент вакилларини аттестациядан ўтказиш қоидаларини; илғор хорижий тажрибани ўрганиш асосида адвокатларга патент вакиллари сифатида фаолият юритиш ҳуқуқини бериш орқали такомиллаштириш.	Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари	2019 йил август	Адлия вазирлиги (Давлетов)
6.	Интеллектуал мулк соҳасидаги интеграция жараёнини инобатга олган ҳолда, амалдаги патент божлари ставкаларини қайта кўриб чиқиш, шу жумладан 2020 йил 1 январдан бошлаб патент божлари ва тўловлар ставкаларини, шунингдек норезидентлардан товар белгиси, хизмат кўрсатиш белгиси, товар келиб чиққан жой номи ва саноат намунасига ҳуқуқий муҳофаза тақдим этиш учун ундириладиган индивидуал божлар ставкаларини босқичма босқич камайтиришни назарда тутиш.	Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари	2019 йил апрель	Адлия вазирлиги (Давлетов), Молия вазирлиги (Хайдаров), Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги (Умурзаков), Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Ходжаев), вазирлик ва идоралар
II. Интеллектуал мулк ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг институционал асосларини такомиллаштириш
7.	Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Интеллектуал мулк агентлиги фаолиятини ташкил этиш тўғрисида»ги қарори лойиҳасини, шу жумладан Агентлик тузилмасини тасдиқлаш, унинг ходимларига адлия органлари ва муассасалари ходимларининг меҳнатига ҳақ тўлаш шартлари, мартаба даражалари ва бошқа рағбатлантирувчи устамалар татбиқ этилишини назарда тутган ҳолда киритиш.	Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори лойиҳаси	2019 йил апрель	Адлия вазирлиги (Давлетов), Молия вазирлиги (Хайдаров)
8.	Апелляция кенгашини ташкил этиш, апелляцияларни кўриб чиқишнинг очиқлиги ва шаффофлигини таъминлаш, қарор қабул қилишда тор идоравий манфаатлар устунлигининг олдини олишни назарда тутувчи Интеллектуал мулк агентлигининг Апелляция кенгаши тўғрисидаги низомнинг янгиланган лойиҳасини киритиш.	Вазирлар Маҳкамаси қарори лойиҳаси	2019 йил апрель	Адлия вазирлиги (Давлетов), вазирлик ва идоралар
9.	Тошкент давлат юридик университетида интеллектуал мулк кафедраси фаолиятини ташкил этиш.	Адлия вазирининг буйруғи	2019 йил март	Адлия вазирлиги (Давлетов), ТДЮУ (Каньязов)
10.	Ўзбекистон Республикаси Олий суди қошида Патент судини ташкил этиш масаласини ўрганиб чиқиб, асосланган таклифларни ишлаб чиқиш.	Ахборот-таҳлилий ҳужжат	2019 йил март	Адлия вазирлиги (Давлетов), Олий суд (Камилов), Монополияга қарши курашиш қўмитаси (Шарипов)
11.	Ўзбекистон Республикасининг Товар белгилари бўйича қонунлар тўғрисидаги Сингапур шартномасига, шунингдек мамлакатда инвестицион муҳитнинг яхшиланишига кўмаклашувчи интеллектуал мулк соҳасидаги бошқа халқаро шартномаларга қўшилиши масаласини илгари суриш.	Ахборот-таҳлилий ҳужжат	2019 йил декабрь	Адлия вазирлиги (Давлетов), ТИВ (Камилов), Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Ходжаев), Маданият вазирлиги (Сайфуллаев), МТРК (Хаджаев)
III. Техник ва ўқув-методик базани такомиллаштириш, шунингдек интеллектуал мулк соҳасидаги ютуқларни амалий рўёбга чиқариш.
12.	Интеллектуал мулк соҳасида мутахассисларни тайёрлаш бўйича ўқув режалар ва дастурларни, ўқув-услубий материал ва қўлланмаларни ишлаб чиқиш.	Ташкилий чора-тадбирлар	2019 йил сентябрь	Адлия вазирлиги (Давлетов), ТДЮУ (Каньязов)
13.	Қуйидагиларни таъминловчи интеллектуал мулк объектларининг ягона ва доимий янгиланиб борадиган интеграциялашган маълумотлар базасини ишлаб чиқиш ва жорий этиш: ҳуқуқий ҳимоя олган ва ундан маҳрум бўлган интеллектуал мулк объектларини реал вақт режимида кузатиб бориш; ҳуқуқий ҳимоя олган ва ундан маҳрум бўлган интеллектуал мулк объектларини автоматик равишда тегишлича Интеллектуал мулк объектларининг божхона реестрига киритиш ва чиқариш; интеллектуал мулк ҳуқуқи бузилиши ҳолатларини аниқлаш ва олдини олишда манфаатдор давлат органларининг ўзаро ҳамкорлигини таъминлаш.	Вазирлар Маҳкамаси қарори лойиҳаси	2019 йил июнь	Адлия вазирлиги (Давлетов), ЛБМА (Ли), ДБҚ (Азимов), ДСҚ (Мусаев), Иқтисодий жиноятлар билан курашиш департаменти (Рахимов), Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (Садиков)
IV. Жаҳон интеллектуал мулк ташкилоти (ЖИМТ) билан ҳамкорликни янада кенгайтириш
14.	«Tashkent Law Spring» халқаро юридик форуми доирасида интеллектуал мулкни ҳуқуқий муҳофаза қилишнинг долзарб тенденцияларини муҳокама қилиш.	Ташкилий чора-тадбирлар	2019 йил апрель	Адлия вазирлиги (Давлетов), ТИВ (Камилов), «Тараққиёт стратегияси» маркази (Туляков)
15.	Халқаро норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, ЖИМТнинг техник қўлланмалари ва илмий китобларини таржима қилиш ва мослаштириш бўйича ЖИМТнинг техник кўмагини ошириш.	Ташкилий чора-тадбирлар	тасдиқланган графикка мувофиқ	Адлия вазирлиги (Давлетов), ТИВ (Камилов), ТДЮУ (Каньязов)
16.	Интеллектуал мулк, шу жумладан унинг ҳуқуқий ҳимояси соҳасидаги миллий мутахассисларни ЖИМТнинг штаб-квартирасига стажировкага юбориш.	Ташкилий чора-тадбирлар	тасдиқланган графикка мувофиқ	Адлия вазирлиги (Давлетов), ДБҚ (Азимов), ТИВ (Камилов) ТДЮУ (Каньязов)
17.	Жамиятда интеллектуал мулк объектларига бўлган ҳуқуққа нисбатан ҳурмат билан қараш маданиятини шакллантиришга қаратилган тарғибот чоралари ва ишларини ўтказиш.	Ташкилий чора-тадбирлар режаси	тасдиқланган графикка мувофиқ	Адлия вазирлиги (Давлетов), Инновация вазирлиги (Абдурахмонов), МТРК (Хаджаев)

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 08.02.2019 й., 07/19/4168/2594-сон; 20.05.2020 й., 06/20/5997/0634-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.03.2022 й., 06/22/89/0227-сон, 26.04.2022 й., 07/22/221/0357-сон; 28.11.2025 й., 07/25/358/1105-сон)