Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
Патент вакиллиги институтини янада такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Интеллектуал фаолият натижаларини рағбатлантириш ҳамда соҳага замонавий ахборот-коммуникация технологияларини жорий этишни кенгайтиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» 2025 йил 27 ноябрдаги ПҚ-358-сон қарори ижросини таъминлаш ҳамда патент вакиллари фаолиятини янада такомиллаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Интеллектуал фаолият натижаларини рағбатлантириш ҳамда соҳага замонавий ахборот-коммуникация технологияларини жорий этишни кенгайтиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» 2025 йил 27 ноябрдаги ПҚ-358-сон қарорига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ва Патент вакиллари ассоциациясининг:
патент вакилларининг ҳар уч йилда малакасини ошириш тартибини жорий қилган ҳолда уларнинг аттестациядан ўтиш талабини бекор қилиш;
Адлия вазирлигининг патент вакиллигига номзодларни аттестациядан ва рўйхатдан ўтказиш ваколатини Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармаларига ўтказиш тўғрисидаги таклифларига розилик берилгани маълумот учун қабул қилинсин.
2. Қуйидагиларни назарда тутувчи Патент вакиллари тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин:
патент вакили фаолиятини ташкил этиш ва унинг асосий йўналишлари;
патент вакилининг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлиги;
патент вакилларини тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш;
Патент вакиллари давлат реестрини юритиш;
патент вакили фаолиятининг кафолатлари.
3. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги:
2026 йил 1 ноябрга қадар Ўзбекистон Патент вакиллари ассоциацияси билан биргаликда фаолият юритаётган патент вакилларини аттестациядан ўтказмасдан ҳамда давлат божи ва бошқа тўловларни ундирмасдан, амалдаги ихтисосликлари бўйича Патент вакили сифатида рўйхатдан ўтганлик тўғрисидаги гувоҳномалар қайта расмийлаштирилишини ва Патент вакиллари давлат реестрига киритилишини;
Ўзбекистон Патент вакиллари ассоциацияси Тошкент шаҳрининг Шайхонтоҳур тумани Хадра мавзеси 33-уйдаги алоҳида хонага текин фойдаланиш ҳуқуқи асосида жойлаштирилишини таъминласин.
4. Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 30 ноябрдаги 635-сон қарори билан тасдиқланган Айрим турдаги малака сертификатини бериш бўйича давлат хизматларини кўрсатишнинг ягона маъмурий регламентига 2-иловага мувофиқ ўзгартиришлар киритилсин.
5. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 3-иловага мувофиқ айрим қарорлари ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
6. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси адлия вазири А.Ж. Ташкулов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2026 йил 7 октябрь,
542-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 7 октябрдаги 542-сон қарорига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Патент вакиллари тўғрисида
НИЗОМ
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низом патент вакили фаолиятини ташкил этиш ва унинг асосий йўналишларини, патент вакилининг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлигини, патент вакилларини тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш, Патент вакиллари давлат реестрини юритиш тартибини ҳамда патент вакили фаолиятининг кафолатларини белгилайди.
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
ваколатли орган — Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармалари;
патент вакили — ушбу Низом талабларига мувофиқ юридик ёки жисмоний шахслар номидан Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги (кейинги ўринларда – Вазирлик) ҳамда бошқа ташкилотлар олдида интеллектуал мулк объектларига ҳуқуқий муҳофаза олиш ва уни амалга ошириш масалалари бўйича вакиллик қилиш ҳуқуқини берувчи Патент вакили сифатида рўйхатдан ўтганлик тўғрисидаги гувоҳномани белгиланган тартибда олган Ўзбекистон Республикасининг фуқароси;
Патент вакили сифатида рўйхатдан ўтганлик тўғрисидаги гувоҳнома (Гувоҳнома) — ваколатли орган томонидан талабгорнинг аттестацияси натижасида интеллектуал мулк ҳуқуқи ихтисослиги бўйича бериладиган ва патент вакили сифатида фаолиятни амалга ошириш ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжат;
Патент вакиллари давлат реестри (Реестр) — ваколатли орган томонидан Вазирликнинг «Интеллектуал мулк муҳофазаси» порталида (кейинги ўринларда — «Интеллектуал мулк муҳофазаси» портали) электрон шаклда юритиладиган патент вакилларининг рўйхати;
талабгор — патент вакили сифатида фаолиятни амалга ошириш истагини билдирган Ўзбекистон Республикасининг фуқароси.
3. Патент вакили фаолияти қуйидаги принципларга асосланади:
қонунийлик;
фаолиятда мустақиллик ва махфийлик;
касбий билимга эгалик;
ихтиёрийлик;
шартнома шартлари ва мажбуриятларига риоя этиш.
2-боб. Патент вакили фаолиятини ташкил этиш ва унинг фаолиятининг асосий йўналишлари
4. Гувоҳнома олган жисмоний шахс Ўзбекистон Республикасида ўз фаолиятини патент вакили сифатида амалга ошириши мумкин.
Патент вакили ўз фаолиятини амалга оширишда «патент вакили» номидан фақат Гувоҳномада кўрсатилган ихтисослик бўйича фойдаланиши мумкин.
Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида бошқача қоидалар белгиланмаган бўлса, хорижий давлатларнинг патент вакиллари Ўзбекистон Республикасида патент вакили фаолиятини амалга ошириши мумкин эмас.
5. Патент вакили ўз касбий фаолиятини мустақил равишда якка тартибдаги тадбиркор сифатида ёки адвокатлик бюросида ёхуд меҳнат шартномаси асосида бошқа тадбиркорлик субъекти ёки адвокатлик тузилмасида амалга ошириши мумкин.
6. Қуйидагилар патент вакили фаолиятининг асосий йўналишлари ҳисобланади:
ишонч билдирувчига интеллектуал фаолият натижалари, фуқаролик муомаласи иштирокчиларининг, товарлар, ишлар ва хизматларнинг хусусий аломатларини акс эттирувчи воситаларни муҳофаза қилиш ҳамда интеллектуал мулк ҳуқуқини ҳимоя қилиш бўйича маслаҳатлар бериш;
интеллектуал фаолият натижалари, фуқаролик муомаласи иштирокчиларининг, товарлар, ишлар ва хизматларнинг хусусий аломатларини акс эттирувчи воситаларни муҳофаза қилиш ҳамда интеллектуал мулкни ҳуқуқий ҳимоя қилиш чораларини кўриш, шу мақсадда Вазирлик ва бошқа ташкилотларга ариза билан мурожаат қилиш ҳамда вакиллик қилиш;
ўз ихтисослиги бўйича интеллектуал мулк объектларига бўлган мутлақ ҳуқуқларининг бузилганлик ҳолати ҳамда маҳсулотнинг контрафактлиги ёки контрафакт эмаслиги бўйича хулосалар бериш;
интеллектуал фаолият натижалари ва (ёки) индивидуаллаштириш воситаларини ҳуқуқий муҳофаза қилиш соҳасида экспертиза ва тадқиқотлар ўтказиш, маъмурий органлар ва судларда кўриб чиқиладиган ишларда манфаатлар тўқнашувига йўл қўймаган ҳолда эксперт ва (ёки) мутахассис сифатида иштирок этиш;
интеллектуал мулк объектлари портфелини бошқариш ва улар билан боғлиқ шартнома шартлари ҳамда мажбуриятлари бажарилишини мониторинг қилиш;
интеллектуал мулк соҳасини ривожлантиришга қаратилган таклифларни ишлаб чиқиш ҳамда тегишли чора-тадбирларни амалга ошириш;
қонунчилик ҳужжатлари ва мазкур Низом билан тақиқланмаган интеллектуал мулк билан боғлиқ бошқа йўналишлар.
7. Патент вакили ўзига мурожаат қилган ҳар қандай шахсни интеллектуал мулк масалалари бўйича манфаатларини ифода қилиш ваколатига эга.
Патент вакилининг Вазирлик ва бошқа ташкилотларда интеллектуал мулкка оид ишларни амалга оширишга ваколатлари унга номидан иш юритадиган шахс томонидан берилган ишончнома билан тасдиқланади. Вакиллик қилиш учун ишончнома патент вакилига ишонч билдирувчи томонидан оддий ёзма шаклда берилади.
Ўзбекистон Республикасидан ташқарида яшайдиган жисмоний шахслар ва хорижий юридик шахслар томонидан ишончнома ишончнома тузилаётган мамлакатнинг қонунчилигида назарда тутилган тартибда расмийлаштирилади.
Вазирлик ва бошқа ташкилотлар патент вакилининг ишончномадаги ваколатларини текшириш учун ишончноманинг асл нусхасини талаб қилиши ва ундан нусха олиши мумкин.
Ишончнома бошқа тилда тақдим этилган бўлса, унинг давлат тилига таржимаси илова қилинади.
8. Патент вакили шартнома асосида интеллектуал мулк масалаларида қуйидаги хизматларни кўрсатиши мумкин:
интеллектуал мулк масалалари бўйича консалтинг хизмати;
патентга, муҳофазага лаёқатлилик ахборотларини излаш ва хулоса тузиш;
белгини рўйхатдан ўтказишда товарлар ва хизматларнинг халқаро таснифига мувофиқ товар ва хизматлар рўйхатини аниқлаш ва хулоса бериш;
ишонч билдирувчи номидан патент ва гувоҳнома бериш, уларга ўзгартиришлар киритиш ҳақидаги талабномаларни расмийлаштириш ҳамда талабномаларни халқаро ва миллий тизимлар орқали топшириш;
ишонч билдирувчи номидан талабномалар бўйича иш юритиш, жумладан давлат экспертизаси жараёнида эксперт сўровномаларига жавоб бериш;
ишонч билдирувчи номидан талабнома бўйича давлат экспертизаси қарори устидан Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги Апелляция кенгашига апелляция киритиш ва унинг мажлисларида вакил сифатида қатнашиш;
муаллифлик ҳуқуқи объектларининг электрон назорат нусхасини сақлов жойига (депозитарийга) топшириш;
интеллектуал мулк билан боғлиқ масалалар бўйича ўзининг ишонч билдирувчиси номидан давлат божи ва бошқа тўловларни тўлаш;
интеллектуал мулк объектларини Интеллектуал мулк объектларининг божхона реестрига киритиш учун белгиланган тартибда ваколатли органга мурожаат қилиш;
инсофсиз рақобат содир этилган ҳолатларда ишонч билдирувчи манфаатида Ўзбекистон Республикаси Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси ва унинг ҳудудий бошқармаларига рақобат тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари бузилгани тўғрисида иш қўзғатиш ҳақида ариза билан мурожаат қилиш;
манфаатлар тўқнашувига йўл қўймаган ҳолда интеллектуал мулк ҳуқуқлари бузилиши ҳолати бўйича хулоса бериш;
мижознинг интеллектуал мулкни ривожлантириш сиёсатини ишлаб чиқиш ҳамда интеллектуал мулк объектларини тижоратлаштириш хизматларини кўрсатиш;
интеллектуал мулк ҳуқуқлари билан боғлиқ шартномалар лойиҳаларини ишлаб чиқиш;
лицензия (сублицензия) ва ҳуқуқни бошқа шахсга ўтказиш, интеллектуал мулк ҳуқуқларини гаровга қўйиш тўғрисидаги шартномаларни Вазирликда рўйхатдан ўтказиш;
интеллектуал мулк масалалари бўйича семинарлар ва тренинглар ташкил этиш ва ўтказиш;
интеллектуал мулк билан боғлиқ низоларда қонунчиликда белгиланган тартибда профессионал медиаторлик хизматини кўрсатиш;
қонунчиликда тақиқланмаган интеллектуал мулк масалалари билан боғлиқ бошқа хизматлар.
3-боб. Патент вакилининг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлиги
9. Патент вакили ўз фаолиятини амалга оширишда қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Ўзбекистон Патент вакиллари ассоциациянинг аъзоси бўлиш;
ишонч билдирувчидан интеллектуал мулкка оид ишларни амалга ошириш учун зарур бўлган ҳужжатлар, оғзаки ва ёзма тушунтиришлар ҳамда бошқа маълумотларни олиш;
муассаса ва ташкилотлардан интеллектуал мулкка оид ишларни амалга ошириш учун зарур бўлган ахборотни, маълумотномаларни, ҳужжатларни ва бошқа материалларни сўраб олиш;
интеллектуал мулкка оид ишларни амалга оширишда Вазирлик ва бошқа ташкилотларга мурожаат қилиш ҳамда қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб олиш;
ишонч билдирувчининг таклифи бўйича унинг фаолиятида интеллектуал мулк ҳуқуқига риоя этилиши юзасидан адлия органлари томонидан ўтказиладиган текширувларда иштирок этиш;
интеллектуал мулк соҳасидаги ишларни юритишда ишонч билдирувчининг розилиги билан шартнома асосида адвокат, аудитор, солиқ маслаҳатчиси, баҳоловчи ва бошқа мутахассисларни жалб қилиш;
зарур бўлган ҳужжатлар ва бошқа маълумотлар ишонч билдирувчи томонидан тақдим қилинмаган тақдирда, вакиллик қилишни (хизмат кўрсатишни) рад этиш.
Патент вакили қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
10. Қуйидагилар патент вакилининг мажбуриятлари ҳисобланади:
ҳар уч йилда ўз малакасини ошириб бориш;
қонунчилик ҳужжатлари талаблари, Патент вакилининг касб этикаси қоидаларига риоя этиш;
ишонч билдирувчининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш;
ишонч билдирувчининг кўрсатмаларини лозим даражада бажариш;
интеллектуал мулк билан боғлиқ масалалар бўйича хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартнома доирасида барча ҳаракатларни амалга ошириш;
ўз фаолиятини амалга ошириш жараёнида ишонч билдирувчидан қабул қилинган ва тайёрланган ҳужжатларнинг бут сақланишини таъминлаш.
Патент вакили зиммасига қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам юкланиши мумкин.
11. Патент вакили гувоҳномасида кўрсатилмаган ихтисослик бўйича вакиллик қилишга (хизмат кўрсатишга) ҳақли эмас.
12. Патент вакили ишонч билдирувчидан унинг топшириғини бажариш (хизмат кўрсатиш) муносабати билан олинган маълумотларнинг махфийлигини таъминлаши шарт.
13. Патент вакилига ишонч билдирувчининг топшириғини бажариш (хизмат кўрсатиш) муносабати билан олинган маълумотларни ошкор қилиш ва бу маълумотлардан ўз манфаатлари ёки учинчи шахсларнинг манфаатлари учун фойдаланиш тақиқланади, мазкур банднинг иккинчи хатбошисида кўрсатилган ҳоллар бундан мустасно.
Патент вакили томонидан ишонч билдирувчининг топшириғини бажариш (хизмат кўрсатиш) муносабати билан олинган маълумотлар учинчи шахсларга фақат ишонч билдирувчидан ёзма розилик олинганида ёки суд, прокуратура, дастлабки тергов, суриштирув органлари ва тезкор-қидирув фаолиятини амалга оширувчи органларининг талабига кўра қонунчиликда белгиланган тартибда тақдим этилади.
14. Патент вакили ишончнома (шартнома) шартларини бажармагани ёки лозим даражада бажармагани оқибатида ишонч билдирувчига зарар етказгани учун қонунчиликда белгиланган тартибда жавобгар бўлади. Ишонч билдирувчига етказилган зарарларнинг, шу жумладан, бой берилган фойданинг ўрни қонунчиликда белгиланган тартибда қопланиши лозим.
4-боб. Патент вакилларини тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тартиби. Ваколатли органнинг аттестация комиссияси ва Вазирликнинг Апелляция комиссияси
15. Патент вакилларини тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш юқори малакали кадрлар тайёрлашни таъминлаш, уларнинг интеллектуал мулк объектларини ҳуқуқий муҳофаза ва ҳимоя қилиш соҳасидаги назарий ва амалий билимларини чуқурлаштириш ва янгилаш, уларнинг касбий тайёргарлиги замонавий талабларга мувофиқлигини таъминлаш мақсадида амалга оширилади.
16. Патент вакилларини тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш шартнома асосида Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Юридик кадрларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институти ёки Тошкент давлат юридик университети томонидан Патент вакиллари Ассоциацияси жамоат бирлашмаси билан ҳамкорликда амалга оширилади.
17. Талабгордан малака имтиҳонини қабул қилиш ва унга гувоҳнома бериш масалаларини ҳал этиш учун ваколатли органнинг аттестация комиссияси тузилади.
Ваколатли орган аттестация комиссиясининг қарорлари бўйича келиб тушган шикоятларни кўриб чиқиш учун Вазирликда Апелляция комиссияси ташкил этилади.
18. Аттестация ва Апелляция комиссияларини ташкил этиш ва уларнинг фаолият юритиш тартиби қонунчилик ҳужжатлари билан белгиланади.
5-боб. Патент вакиллари давлат реестрини юритиш тартиби
19. Реестр ушбу Низомга иловага мувофиқ шаклда юритилади.
20. Талабгорга гувоҳнома берилганда, Гувоҳномани берган ваколатли орган бир иш куни ичида қуйидаги маълумотларни Реестрга киритади:
патент вакилининг фамилияси, исми, отасининг исми;
Гувоҳнома рақами ва берилган санаси;
Гувоҳномада кўрсатилган ихтисослик;
фаолият юритаётган ташкилот ёки адвокатлик тузилмасининг номи;
фаолият юритаётган тадбиркорлик субъекти ёки адвокатлик тузилмасининг жойлашган жойи (почта манзили);
боғланиш учун телефон рақами ва электрон почта манзили;
Гувоҳноманинг амал қилиши тўхтатиб турилгани тўғрисида маълумотлар;
патент вакилининг малака оширган муддати.
21. Патент вакили қуйидаги ҳолларда Реестрдан чиқарилиши мумкин:
ваколатли органга ихтиёрий равишда Реестрдан чиқариш тўғрисида ариза берганда;
Гувоҳноманинг амал қилиши белгиланган тартибда тугатилган ёки бекор қилинганда.
Патент вакилини Реестрдан чиқариш ваколатли орган раҳбарининг буйруғи билан расмийлаштирилади.
22. Реестр «Интеллектуал мулк муҳофазаси» порталида эълон қилиб борилади.
6-боб. Патент вакили фаолиятининг кафолатлари
23. Патент вакилининг профессионал фаолияти қонун билан ҳимояланади.
24. Давлат органлари ва ташкилотларининг меҳнат шартномаси асосида ишловчи ходимлари (таълим ва илмий тадқиқот муассасаларида илмий ва педагогик фаолият билан шуғулланувчи ходимлар бундан мустасно) патент вакили сифатида фаолият юритиши мумкин эмас.
25. Ўзбекистон Патент вакиллари ассоциацияси патент вакилининг касбий манфаатларини ифода этади ва ҳимоя қилади.
Ўзбекистон Патент вакиллари ассоциацияси:
патент вакиллиги институтини янада ривожлантиришга, унинг обрў-эътиборини оширишга, интеллектуал мулкни муҳофаза ҳимоя қилишдаги ролини кучайтиришга кўмаклашади;
аҳолида интеллектуал мулк ҳуқуқига нисбатан ҳурмат ҳиссини оширишга қаратилган ҳуқуқий тарғибот чора-тадбирларни амалга оширади;
интеллектуал мулк соҳасига оид норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқишда иштирок этиш, улар юзасидан таклифлар тайёрлайди;
давлат органлари ва ташкилотлари билан муносабатларда, судларда патент вакилларини ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ифодалайди ҳамда ҳимоя қилади;
патент вакилларига услубий ёрдам кўрсатади;
қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа чора-тадбирларни амалга оширади.
7-боб. Якунловчи қоидалар
26. Вазирлик ўз ваколатлари доирасида:
патент вакиллари ва Ўзбекистон Патент вакиллари ассоциациясининг фаолиятига кўмаклашади;
патент вакилларини тайёрлаш ва уларнинг малакасини оширишга доир тадбирларни амалга оширишга кўмаклашади;
Патент вакилининг касб этикаси қоидаларини тасдиқлайди;
патент вакили томонидан қонунчилик ҳужжатларига, Гувоҳнома (малака сертификати) талаб ва шартларига риоя этилишини назорат қилади;
Реестр юритилишини таъминлайди.
Вазирлик қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларга ҳам эга ҳисобланади.
27. Ушбу Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
Патент вакиллари тўғрисидаги низомга
ИЛОВА
ИЛОВА
Патент вакиллари давлат
РЕЕСТРИ
|
т/р |
Патент вакилининг Ф.И.О. |
Гувоҳнома рақами ва берилган санаси |
Ихтисослик |
Фаолият юритаётган ташкилот номи |
Фаолият юритаётган ташкилот манзили |
Телефон рақами, электрон почта манзили |
Гувоҳноманинг ҳолати |
Малака ошириш муддати |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 7 октябрдаги 542-сон қарорига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 30 ноябрдаги 635-сон қарори билан тасдиқланган Айрим турдаги малака сертификатини бериш бўйича давлат хизматларини кўрсатишнинг ягона маъмурий регламентига киритилаётган ўзгартиришлар
а) 3-позициянинг учинчи устуни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармалари»;
б) 4-позициянинг учинчи устунида:
«а» кичик бандда:
ўнинчи хатбоши чиқариб ташлансин;
ўн биринчи — ўн тўртинчи хатбошилар тегишлича ўнинчи — ўн учинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
ўн иккинчи хатбоши чиқариб ташлансин;
ўн учинчи хатбоши ўн иккинчи хатбоши деб ҳисоблансин;
ўн учинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«патент вакилларини тайёрлаш ўқув курсини тугатганлиги тўғрисида сертификат рақами ҳамда берилган санаси»;
«б» кичик банднинг биринчи хатбошисидаги «номзоднинг» сўзи «талабгорнинг» сўзи билан алмаштирилсин;
г) 5-позициянинг учинчи устуни биринчи хатбошисидаги «номзодлар ва патент вакилларини аттестациядан (қўшимча аттестациядан)» сўзлари «талабгорни аттестациядан» сўзлари билан алмаштирилсин;
д) 7-позициянинг учинчи устуни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Талабгор қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:
олий маълумотга эга бўлиш, бунда хорижий давлатларда олинган олий маълумот тўғрисидаги ҳужжатлар белгиланган тартибда тан олинган тақдирда эътиборга олинади;
патент вакилларини тайёрлаш бўйича 72 академик соатдан кам бўлмаган ҳажмда ўқув курсини тугатганлиги тўғрисида сертификатга эга бўлиш, бунда ўқишни тамомлаган вақтдан бошлаб ҳужжатлар топширилгунга қадар ўтган вақт бир йилдан ошмаслиги керак. Адлия органлари ва муассасаларининг интеллектуал мулк соҳасидаги фаолиятга раҳбарлик қилиш ҳамда интеллектуал мулк объектларига бўлган ҳуқуқларни муҳофаза ва ҳимоя қилиш билан боғлиқ лавозимларида камида уч йил ишлаган шахслардан сертификат талаб қилинмайди»;
е) 8-позициянинг учинчи устуни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Чекланмаган»;
ж) 9-позициянинг учинчи устуни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Ваколатли органнинг аттестация комиссияси (кейинги ўринларда — аттестация комиссияси) патент вакиллигига талабгорни аттестациядан ўтказадиган коллегиал орган ҳисобланади.
Аттестация комиссияси комиссия раиси, аъзолари ва котибидан иборат таркибда фаолият кўрсатади.
Аттестация комиссиясига ваколатли орган раҳбарининг соҳага масъул ўринбосари раислик қилади, унинг таркибига ваколатли органнинг, Адлия вазирлиги ҳузуридаги «Интеллектуал мулк маркази» давлат муассасаси масъул ходимлари ҳамда олий таълим муассасаларининг ўқитувчилари, Ўзбекистон Патент вакиллари ассоциацияси вакили (келишувга кўра) киритилади.
Комиссия котиби овоз бериш ҳуқуқига эга эмас.
Аттестация комиссияси таркиби ваколатли орган раҳбари томонидан тасдиқланади.
Ваколатли органнинг Интеллектуал мулк ҳуқуқларини ҳимоя қилиш шуъбаси аттестация комиссиясининг ишчи органи ҳисобланади.
Ишчи орган талабгорлардан келиб тушган сўровномалар тўғри расмийлаштирилганлиги, ҳужжатлар тўлиқ тақдим қилинганлиги, талабгор мажбурий малака сертификати талаб ва шартларига жавоб беришини ўрганиб аттестацияни топширишга қўйиш ёки рад этиш тўғрисида таклифлар тайёрлайди.
Қуйидаги талабгорлар аттестацияга қўйилмайди:
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшайдиган Ўзбекистон Республикасининг фуқароси ҳисобланмаган шахс;
давлат органлари ва ташкилотларининг ходимлари, илмий ва педагогик фаолият билан шуғулланувчи шахс бундан мустасно;
муомалага лаёқатсиз ёки муомала лаёқати чекланган деб топилган шахс;
судланганлик ҳолати тугалланмаган ёки судланганлиги олиб ташланмаган шахс.
Аттестация комиссияси мажлислари зарурат бўлганда ўтказилади ва унинг аъзоларининг камида учдан икки қисми иштирок этганда ҳуқуқий ваколатга эга бўлади.
Аттестация комиссияси раиси вакиллигига талабгорлардан тушган аризаларга мувофиқ аттестация ўтказиш санасини белгилайди.
Аттестация комиссиясининг қарорлари комиссия мажлисида қатнашадиган аъзоларнинг оддий кўпчилик овози билан қабул қилинади. Овозлар тенг бўлган тақдирда, аттестация комиссияси раисининг овози ҳал қилувчи ҳисобланади. Аттестация комиссиясининг қарори баённома билан расмийлаштирилади.
Аттестация комиссиясининг навбатдаги мажлисини ўтказиш (санаси, жойи ва вақти) тўғрисида аттестация комиссияси аъзоларига ҳамда аттестациядан ўтадиган патент вакиллигига талабгорларга аттестация комиссияси котиби томонидан мажлис бошланишидан камида бир ҳафта олдин хабар берилади.
Агар патент вакиллигига талабгор аттестация ўтказилиши ҳақида хабардор қилинган бўлиб, аттестацияга келмаган бўлса, навбатдаги аттестациядан ўтадиган талабгорлар рўйхатига киритилади, бу ҳақида талабгор Давлат хизматлари маркази (ўзи келиб мурожаат қилган тақдирда) ёки ЯИДХП орқали (электрон тарзда мурожаат этган тақдирда) уч иш кунидан кечиктирмай хабардор қилинади.
Агар талабгор тегишли тарзда хабардор қилинганидан кейин иккинчи марта аттестациядан ўтиш учун келмаса, талабгорга гувоҳнома бериш бўйича давлат хизматини кўрсатиш рад қилинган ҳисобланади. Бунда аттестациядан ўтиш учун тўланган йиғим суммаси қайтариб берилмайди.
Аттестация талабгорнинг имтиҳонга қўйилгани ҳақида билдиришнома йўлланган санадан эътиборан икки ойдан ошмаган муддатда ўтказилади.
Ҳар бир ихтисослик бўйича ўртача 50 — 60 та саволдан иборат бўлган саволлар рўйхати тузилади ва аттестация комиссияси раиси томонидан Ўзбекистон Патент вакиллари ассоциацияси билан келишилган ҳолда тасдиқланади.
Саволлар рўйхати ваколатли органнинг расмий веб-сайтида эълон қилиниб, қонунчиликка киритилган ўзгартириш ва қўшимчаларга асосан доимий равишда янгилаб борилади.
Аттестация саволлари талабгор томонидан танланган соҳадан келиб чиқиб, қуйидаги йўналишлар бўйича тузилади:
саноат мулкига оид Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги;
саноат мулки соҳасидаги Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномалари.
Икки ва ундан ортиқ ихтисослик бўйича суҳбатдан ўтадиган талабгорга ҳар бир қўшимча ихтисослик бўйича яна биттадан қўшимча савол берилади.
Патент вакилларининг ихтисослиги қуйидаги интеллектуал мулк объектлари бўйича белгиланади:
товар белгилари, хизмат кўрсатиш белгилари, товар келиб чиққан жой номлари ва географик кўрсаткичлар;
ихтиро ва фойдали моделлар;
саноат намуналари;
селекция ютуқлари;
интеграл микросхемалар топологиялари.
Аттестация саволлари махсус ахборот тизими орқали тасодифий тарзда танланади. Танланган саволлар рўйхати масъул котиб томонидан талабгорга чоп этиш қурилмаси (принтердан) чиқариб берилади.
Талабгорга имтиҳон саволларига тайёрланиш учун 30 дақиқа вақт берилади.
Талабгорга икки ва ундан ортиқ ихтисослик бўйича саволларга жавоб беришга тайёргарлик кўриш учун ҳар бир қўшимча ихтисослик бўйича савол учун 10 дақиқа вақт ажратилади.
Аттестация саволларига жавоб беришга тайёрланишда талабгорга:
бошқа талабгорлар билан суҳбатлашиш;
ахборот манбаи сифатида хизмат қилиши мумкин бўлган қонунчилик ҳужжатларидан, адабиётлардан, ҳар қандай турдаги техника воситалари ёки бошқа ҳужжатлар ва воситалардан фойдаланиш;
аттестация саволларига жавоб бермасдан олдин хонани тарк этиш ва қайтиб кириш тақиқланади.
Агар талабгор саволларга жавоб бера олмаса ёки берилган жавоблар асосида талабгорнинг билим даражасини аниқлашнинг имконияти бўлмаса, аттестация комиссияси аъзолари томонидан қўшимча саволлар берилиши мумкин.
Қўшимча бериладиган саволлар олдинги саволларга берилган жавобларни аниқлаштириш мақсадида берилиши ва олдинги саволлар доирасидан четга чиқмаслиги лозим.
Талабгор томонидан бериладиган жавоблар аниқ, лўнда ва айнан савол мазмуни билан мос бўлиши ҳамда битта саволга жавоб бериш давомийлиги уч дақиқадан ошмаслиги лозим. Қўшимча саволлар бериладиган ҳолатларда суҳбат давомийлиги яна ўн дақиқагача узайтирилиши мумкин.
Аттестация натижаси балл тизими бўйича баҳоланади (ҳар бир саволнинг жавоби учун энг юқори 10 балл, энг паст 0 балл), бунда аттестация комиссияси мажлисида иштирок этган аъзоларнинг ҳар бири аттестация натижаси бўйича, ҳар бир савол юзасидан талабгорнинг берган жавобларига балл қўяди.
Талабгор имтиҳон саволларига жавоб бериб бўлгандан кейин аттестация ўтказилган хонани тарк этиши керак.
Аттестация якунлари бўйича аттестация комиссияси аъзолари томонидан талабгорга қўйилган баллар ҳисоблаб чиқарилади.
Талабгор тўплаган балл тўпланиши мумкин бўлган энг юқори баллнинг 60 фоизидан кам бўлмаган тақдирда, талабгорни аттестациядан ўтган деб топиш тўғрисида қарор қабул қилинади.
Талабгор тўплаган балл тўпланиши мумкин бўлган энг юқори баллнинг 60 фоизидан кам бўлган тақдирда, талабгорни аттестациядан ўтмаган деб топиш тўғрисида қарор қабул қилинади.
Аттестация натижалари талабгорлар иштирокида аттестация комиссияси раиси томонидан ўқиб эшиттирилади.
Ваколатли орган томонидан аттестация натижалари тасдиқлангандан сўнг беш иш куни ичида QR-код (матрик штрихли код) қўйилган иловага мувофиқ шаклда Патент вакили сифатида рўйхатдан ўтганлик тўғрисида гувоҳнома расмийлаштирилади.
Аттестациядан ўтмаган талабгор имтиҳонни такроран топшириш учун аттестация ўтказилган кундан бошлаб камида бир ой вақт ўтгандан сўнг белгиланган тартибда имтиҳондан ўтиш учун такроран мурожаат қилишга ҳақли.
Талабгор аттестация натижалари юзасидан имтиҳон ўтказилган кундан бошлаб бир ой мобайнида апелляция бериш ҳуқуқига эга.
Ваколатли орган аттестация комиссиясининг қарорлари устидан келиб тушган шикоятларни кўриб чиқиш учун Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида Апелляция комиссияси (кейинги ўринларда — Апелляция комиссияси) ташкил этилади.
Апелляция комиссияси комиссия раиси, аъзолари ва котибидан иборат таркибда фаолият кўрсатади ва унинг таркиби Ўзбекистон Республикаси адлия вазири томонидан тасдиқланади.
Апелляция комиссияси таркибига Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг, вазирлик ҳузуридаги «Интеллектуал мулк маркази» давлат муассасасининг тажрибали масъул ходимлари ҳамда олий таълим муассасаларининг ўқитувчилари, Ўзбекистон Патент вакиллари ассоциацияси вакили (келишувга кўра) киритилиши мумкин.
Апелляция комиссияси котиби овоз бериш ҳуқуқига эга эмас.
Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг Интеллектуал мулкни ҳуқуқий ҳимоя қилиш бошқармаси Апелляция комиссиясининг ишчи органи ҳисобланади.
Ваколатли орган ўз ваколатлари доирасида:
патент вакили томонидан қонунчилик ҳужжатларига, гувоҳнома (малака сертификати) талаб ва шартларига риоя этилишини назорат қилиш;
жисмоний ва юридик шахсларнинг патент вакили хатти-ҳаракатидан норози бўлиб ёзган шикоятларини кўриб чиқиш;
патент вакили фаолиятини қонунчиликка мувофиқ текшириш;
текширишлар ўтказишда пайдо бўладиган масалалар юзасидан патент вакилидан зарур тушунтиришлар ва материалларни сўраш ҳамда олиш;
Патент вакили сифатида рўйхатдан ўтганлик тўғрисида гувоҳномани амал қилишини белгиланган тартибда тўхтатиб туриш, тугатиш ва бекор қилиш.
Патент вакили ваколатли орган томонидан текширишлар ўтказиш учун шарт-шароитларни таъминлаши, шу жумладан зарур ахборот ва материалларни тақдим этиши шарт.
Патент вакили унинг фаолиятини текшириш жараёнида Ўзбекистон Патент вакиллари ассоциациясининг ходими кузатувчи сифатида иштирок этишини талаб қилишга ҳақли.
Қўпол равишда бузиш деб ҳисобланадиган талаб ва шартлар:
патент вакили ўз фаолиятини амалга оширишда гувоҳномада кўрсатилган ихтисослик соҳасига амал қилмаслик;
патент вакили фаолиятини амалга оширишда мунтазам равишда (бир йил давомида икки ёки ундан ортиқ маротаба) қонун бузилиши ҳолатларига йўл қўйганлик;
патент вакили фаолиятини амалга оширишда мунтазам равишда (бир йил давомида икки ёки ундан ортиқ маротаба) Патент вакилининг касб этикаси қоидаларига риоя этмаганлик;
ўз фаолиятини амалга оширишда олинган махфий ахборотни ошкор қилганлик (қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган ҳолатлар бундан мустасно);
малакасини ошириш даври келганда олти ой мобайнида ўз малакасини оширмаганлик;
гувоҳномада олгандан сўнг олти ой давомида фаолиятини бошламаганлик;
суднинг қонуний кучга кирган ҳукмига мувофиқ жиноий жавобгарликка тортилганлик»;
з) қуйидаги мазмундаги илова билан тўлдирилсин:
«Патент вакили сифатида рўйхатдан ўтганлик тўғрисидаги гувоҳномани бериш паспортига
ИЛОВА
ИЛОВА

».
Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 7 октябрдаги 542-сон қарорига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг ўз кучини йўқотган деб ҳисобланаётган айрим қарорлари
РЎЙХАТИ
1. Вазирлар Маҳкамасининг «Патент вакиллари тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида» 2003 йил 1 июлдаги 298-сон қарори.
2. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек баъзиларини ўз кучини йўқотган деб ҳисоблаш тўғрисида («Тадбиркорлик субъектларини ҳуқуқий ҳимоя қилиш тизими такомиллаштирилганлиги ҳамда уларнинг молиявий жавобгарлиги эркинлаштирилганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида» Ўзбекистон Республикасининг 2006 йил 10 октябрдаги ЎРҚ-59-сон Қонуни)» 2006 йил 10 ноябрдаги 235-сон қарорига 1-илованинг 42-банди.
3. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ва айримларини ўз кучини йўқотган деб ҳисоблаш тўғрисида» 2011 йил 6 сентябрдаги 248-сон қарорига илованинг 3-банди.
5. Вазирлар Маҳкамасининг «Патент вакиллари тўғрисидаги низомга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида» 2019 йил 21 октябрдаги 887-сон қарори.
6. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартиришлар киритиш тўғрисида (Ўзбекистон Республикасининг «Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида» 2021 йил 20 апрелдаги ЎРҚ-682-сон Қонуни)» 2022 йил 4 апрелдаги 153-сон қарорига илованинг 100-банди.
7. Вазирлар Маҳкамасининг «Патент вакиллигига номзодларни аттестациядан ва рўйхатдан ўтказиш ҳамда патент вакилларини аттестациядан ўтказиш бўйича давлат хизматлари кўрсатишнинг маъмурий регламентини тасдиқлаш ҳақида» 2022 йил 9 июндаги 324-сон қарорига 2-илованинг 2-банди.
8. Вазирлар Маҳкамасининг «Географик кўрсаткичларни рўйхатдан ўтказиш бўйича давлат хизматини кўрсатишнинг маъмурий регламентини тасдиқлаш тўғрисида» 2022 йил 13 июлдаги 385-сон қарорига 2-илованинг 3-банди.
9. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек, баъзиларини ўз кучини йўқотган деб ҳисоблаш тўғрисида» 2025 йил 1 мартдаги 135-сон қарорига 1-илованинг 5-банди.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 08.10.2026 й., 09/26/542/1006-сон)