31.07.2026 йилдаги 425-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори, 31.07.2026 йилдаги 425-сон
Date of entry into force
01.08.2026
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қарори
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларининг хавфсизлигини таъминлаш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Республикадаги давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларида таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг хавфсизлигини таъминлаш ҳамда қўриқлаш тизимларини такомиллаштириш ва ушбу соҳани тартибга солувчи қонунчиликни замонавий талабларга мувофиқлаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Қуйидагилар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларининг хавфсизлигини таъминлаш, уларда қўриқлаш фаолиятини ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларининг хавфсизлик тизимларини такомиллаштириш ва «Хавфсиз таълим» концепциясини 2026-2027 йилларда амалга ошириш бўйича чора-тадбирлар дастури 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Белгилаб қўйилсинки, давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотларининг филиаллари (кейинги ўринларда — таълим ташкилотлари) ҳудудида таълим-тарбия жараёни иштирокчилари хавфсизлигини таъминлашни ташкил этишга таълим ташкилотлари раҳбарияти масъул ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Рақамли технологиялар вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, таркибида таълим муассасаси бўлган вазирлик ва идоралар Ички ишлар вазирлиги талабларига асосан босқичма-босқич давлат таълим муассасаларининг қўриқлаш ва хавфсизлик тизими учун юқори тезликдаги телекоммуникация хизматларидан белгиланган тартибда фойдаланилишини таъминласин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рақамли технологиялар вазирлиги томонидан давлат таълим муассасаларида мавжуд Интернет тармоғига таъсир этмайдиган алоҳида алоқа канали (махсус канал) ташкил этилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари мазкур алоқа канали хизматлари учун харажатлар маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан ўз вақтида тўланишини таъминлаб боради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ички ишлар вазирлиги Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, таркибида таълим муассасаси бўлган вазирлик ва идоралар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари билан ҳамкорликда давлат таълим муассасаларига қўриқлаш сигнализациялари, «ташвиш» тугмалари «Хавфсиз таълим» концепциясига мувофиқ босқичма-босқич ўрнатилишини ҳамда уларнинг шартнома асосида Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги Қўриқлаш департаментининг Ахборот-таҳлил ва мониторинг марказига интеграция қилинишини таъминласин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари уч ой муддатда манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда серқатнов йўллар ёқасида жойлашган, атрофида йўл-транспорт ҳодисалари содир этилаётган таълим ташкилотлари таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг хавфсиз келиб-кетишларини таъминлаш мақсадида пиёдалар юришлари учун қулайлик яратилган «яшил йўлаклар» ташкил этиш, ушбу ташкилотлар атрофида транспорт воситалари ҳаракатини чеклаш чораларини кўрсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш ички ишлар вазири А.А. Ташпулатов зиммасига юклансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2026 йил 31 июль,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
425-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 31 июлдаги 425-сон қарорига
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларининг хавфсизлигини таъминлаш, уларда қўриқлаш фаолиятини ташкил этиш тартиби тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
НИЗОМ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ушбу Низом давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларининг, шу жумладан, умумий ўрта ва ўрта махсус таълим, касбий таълим, олий таълим ташкилотлари (кейинги ўринларда — таълим ташкилотлари) қўриқланишини, таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг хавфсизлигини таъминлаш, қўриқлашнинг техник воситалари, ёнғин сигнализацияси ва видеокузатув воситалари билан жиҳозлаш тартиби, қоидалари ва усулларини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ушбу Низом талаблари мактабгача таълим муассасаларига ҳамда хавфсизликни таъминлашда алоҳида идоравий стандартлар ва талабларга эга бўлган таълим ташкилотларига нисбатан татбиқ этилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиаллари хавфсизликни таъминлаш ва қўриқлаш фаолиятини ташкил этишда ихтиёрий равишда ушбу Низомдан фойдаланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Таълим ташкилотларининг қўриқланишини, таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг соғлигини ҳимоя қилиш ва хавфсизлигини таъминлашни ташкил этиш учун бевосита таълим ташкилотларининг раҳбари жавобгар бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Таълим ташкилотларини қўриқлаш ва уларнинг хавфсизлигини таъминлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Таълим ташкилотларини тоифаларга ажратиш мезонлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Таълим ташкилотлари ўқувчилар ва талабалар сонидан келиб чиққан ҳолда, қўриқлаш ва хавфсизликни таъминлаш учун алоҳида тоифаларга ажратилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Мактабларнинг тоифалари қуйидагича белгиланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биринчи тоифа — ўқувчилари сони 3000 дан кўп бўлган мактаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иккинчи тоифа — ўқувчилари сони 1500 тадан 3000 тагача бўлган мактаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
учинчи тоифа — ўқувчилари сони 300 тадан 1500 тагача бўлган мактаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўртинчи тоифа — ўқувчилари сони 300 тагача бўлган мактаблар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Олий таълим, касбий ва ўрта махсус таълим ташкилотлари (корпуслари) тоифалари қуйидагича белгиланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биринчи тоифа — ўқувчи, талабалари сони 1 000 дан юқори бўлган таълим ташкилотлари ёки алоҳида корпуслар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иккинчи тоифа — ўқувчи, талабалари сони 500 дан 1 000 тагача бўлган таълим ташкилотлари ёки алоҳида корпуслар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
учинчи тоифа — ўқувчи, талабалари сони 500 тагача бўлган таълим ташкилотлари ёки алоҳида корпуслар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Ўқув йили бошланишидан бир ой олдин Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (кейинги ўринларда — Фавқулодда вазиятлар вазирлиги), Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги Қўриқлаш департаменти (кейинги ўринларда — Қўриқлаш департаменти) ва тегишли таълим ташкилоти маъмурияти вакиллари иштирокида таълим ташкилотларининг хавфсизлиги ўрганилади ҳамда улар тоифаларга ажратилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Таълим ташкилотларини ўрганишда қуйидагиларга алоҳида эътибор берилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотининг қўриқлаш ва хавфсизлик тизими ҳолатига, шунингдек, хавфсизлик тизимига рақамли технологиялар жорий этилганига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилоти атрофида транспорт ва пиёда ҳаракати тартибга солинганига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотида фавқулодда вазиятлар ва ёнғинларнинг олдини олишга қаратилган тадбирлар ҳамда қутқарув (фуқаро муҳофазаси) тузилмалари фаолияти ташкил этилганига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Таълим ташкилотларининг тоифаси уларнинг жойлашган жойи (серқатнов йўл ёқалари, гавжум жойлар — бозорлар, автостанциялар ва бошқалар, йирик ишлаб чиқариш объектлари яқинида) ҳамда мавжуд хавф-хатарлардан (таълим ташкилоти атрофидаги криминоген вазиятнинг оғирлиги, муқаддам таълим ташкилотида, унга нисбатан жиноий тажовузлар содир этилгани) келиб чиққан ҳолда ўзгартирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§ Таълим ташкилотларида назорат-ўтказиш режими ва ички режим
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Назорат-ўтказиш режими таълим ташкилотлари ҳудудларига таълим-тарбия жараёни иштирокчилари, транспорт воситаларининг кириши (чиқиши), товар-моддий бойликларни олиб кириш ва олиб чиқишни назорат қилиш тартибини таъминлайдиган қоидалар тўпламидан, ички режим белгиланган таълим ташкилотларида фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш, ёнғин хавфсизлиги ва ички тартиб тадбирлари ҳамда қоидаларини амалга ошириш тартибидан иборат бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Таълим ташкилотларида назорат-ўтказиш режимини таъминлаш учун назорат-ўтказиш жойи ташкил этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Таълим ташкилотлари ҳудудига бегона шахсларнинг, шу жумладан, ўқувчи, талабаларнинг ота-оналари, таълим-тарбия жараёнини ўрганиш учун келган шахслар фақат таълим ташкилоти маъмуриятининг рухсати билан маъмурият вакилларининг кузатуви остида назорат-ўтказиш жойи орқали киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Таълим ташкилотлари ҳудудига (биносига) шахсларнинг белгиланмаган жойлардан кириши тақиқланади, автотранспорт воситаларининг кириши эса қатъий равишда чегараланади, махсус транспорт воситалари бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Мактабларда дарс вақтида мактаб ҳудуди ичкари томондан осон очилиши таъминланган ҳолда ёпиб қўйилади ва зарурат (фавқулодда вазиятлар, терористик ва жиноий тажовузлар) юзага келмаса, таълим-тарбия жараёни иштирокчилари бўлмаган шахсларнинг кириши тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Ҳар бир таълим ташкилотида Назорат-ўтказиш ва ички режим низоми таълим ташкилотининг тоифаси, жойлашуви, ўзига хосликларидан келиб чиққан ҳолда алоҳида ишлаб чиқилиб, Қўриқлаш департаменти ва Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг тегишли туман (шаҳар) бўлинмаси билан келишилади ҳамда таълим ташкилоти раҳбарияти томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Назорат-ўтказиш ва ички режим низомига асосан қуйидагилар акс эттирилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилоти ҳудудида ўрнатилган ички тартиб, иш куни, сменалар (агар бўлса) вақти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг назорат-ўтказиш ва ички режимни бажаришдаги мажбуриятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотининг асосий ва захира кириб-чиқиш жойлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилоти ҳудудига таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг кириб-чиқиш тартиби, ушбу тартибни назорат қилиб борувчи масъуллар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бериладиган рухсатномалар (доимий, вақтинча ва бир марталик) турлари ва амал қилиш муддатлари, рухсат бериш тартиби, рухсат бериш ваколатига эга раҳбарларнинг рўйхати ва имзоси намуналари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
товар-моддий бойликларни таълим ташкилоти ҳудудига олиб кириш (олиб чиқиш) ҳамда моддий рухсатномалар ҳисобини юритиш тартиби.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Таълим ташкилотлари ҳудудига олиб кирилиши ва ҳудудидан олиб чиқиб кетилиши тақиқланган воситалар (ашё-буюмлар) рўйхати таълим ташкилотлари маъмурияти томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Таълим ташкилотларининг назорат-ўтказиш жойи автоматлаштирилган кириб чиқиш бошқарув тизими билан босқичма-босқич жиҳозланади. Бунда таълим-тарбия жараёни иштирокчилари учун 4 тагача ўтиш нуқтасининг ҳар биридан сменада 400 нафар таълим-тарбия жараёни иштирокчиси кириб чиқиши учун битта назорат-ўтказиш жойи ташкил этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хавфсизликни таъминлаш мақсадида ўқувчи, талабалар сони 300 тагача бўлган таълим ташкилотларида кириб чиқишнинг турникет тизими жорий қилиниши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Таълим ташкилотлари асосий (иккиламчи) биноларининг қўриқлашнинг техник воситалари, ёнғин сигнализацияси, периметр, майдонлар, бино йўлакларидаги видеокузатув воситалари қўриқлаш постидаги кичик сиғимдаги жамлагич ва видеомониторга уланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Таълим ташкилотларини қўриқлашнинг муҳандислик ва техник воситалари, видеокузатув ҳамда хавфсизлик тизимлари билан жиҳозлаш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Жиҳозлашнинг умумий қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Таълим ташкилотларининг ишончли қўриқланиши, таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг хавфсизлигини таъминлаш мақсадида тегишли вазирлик ва идораларга мазкур тадбирлар учун ажратилган бюджет ва бюджетдан ташқари маблағлар ҳисобидан таълим ташкилотлари қўриқлашнинг муҳандислик ва техник воситалари, видеокузатув ҳамда хавфсизлик тизимлари билан жиҳозланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Ушбу Низом талабларининг бажарилиши тегишли қўриқлаш бўлинмаси томонидан назорат қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Таълим ташкилотларида назорат-ўтказиш режими ва ички режимни таъминлаш мақсадида киришни назорат қилиш ва бошқариш, видеокузатув ва хабардор қилиш тизимлари қўлланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Маданий мерос объектларида жойлашган таълим ташкилотларини қўриқлашнинг техник воситалари билан жиҳозлаш бўйича чора-тадбирлар тегишли қўриқлаш бўлинмаси ва объект маъмурияти томонидан лойиҳаолди ўрганишларда белгиланади. Мазкур таълим ташкилотларини ҳимоя қилиш ишончлилигини заифлаштирмаган ҳолда, ушбу Низом талабларидан четга чиқиш ва ностандарт техник ечимлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Таълим ташкилотларида қўриқлашнинг техник воситаларини монтаж қилиш ишларини лойиҳалаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Таълим ташкилотларида қўриқлашнинг техник воситаларини монтаж қилиш ишлари буюртмачи томонидан тасдиқланган лойиҳа-смета ҳужжатларига ва ишлаб чиқарувчиларнинг техник ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Лойиҳалаштириш ишлари ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда бошқа бошқарув ва раҳбарий ҳужжатлар талабларига мувофиқ бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Лойиҳа-смета ҳужжатлари қуйидаги ҳужжатлар тўпламини ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотини ўрганиш далолатномаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
лойиҳани ишлаб чиқиш бўйича техник топшириқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тушунтириш хати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
умумий маълумот;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотида қўриқлашнинг техник воситаларини ўрнатиш жойлари, қувурлар, кабеллар ва симларни жойлаштириш чизмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сигнализация шлейфлари ва қўриқлашнинг техник воситаларини боғловчи симларни улаш чизмалари (ҳар бир сигнализация тури учун бирлаштирилган ёки алоҳида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тизимнинг умумий уланиш схемаси (ҳар бир сигнализация тури учун бирлаштирилган ёки алоҳида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўриқлашнинг техник воситаларини электр манбаига улаш схемалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўриқланаётган хоналарда қўриқлашнинг техник воситаларини ўрнатиш схемалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотининг алоҳида конструкцияларини (деразалар, эшиклар, ҳаво каналлари, деворлар ва бошқалар) блокировка қилиш схемалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўриқлаш хонасида қурилмаларни ўрнатиш схемаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр таъминотига уланиш схемаси (жадвал);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўриқлашнинг техник воситалари «ташвиш» хабарини узатиш вақтида доимий токни сарфлаш ҳисоб-китоби (захира қувват манбаини танлаш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилмаларнинг ўзига хос хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўриқлашнинг техник воситаларини дастурлаш учун дастлабки маълумотлар жадвали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ностандарт ечимлар, конструкциялар ва жиҳозлар умумий кўринишининг чизмалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Лойиҳа-смета ҳужжатлари Қўриқлаш департаментининг тегишли туман (шаҳар) бўлинмаси билан келишилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Таълим ташкилотларини ўрганиш далолатномасини тузиш учун буюртмачи, Қўриқлаш департаментининг ҳамда Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг тегишли туман (шаҳар) бўлинмаси ва зарур ҳолларда монтажчи ташкилот вакилларидан иборат комиссия тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Таълим ташкилотларини ўрганиш далолатномаси қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотининг тоифаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жами синфхоналар сони ва сиғими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аудиториялар, заллар сони ва сиғими (мавжуд бўлса);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотининг тузилиши (ўзига хос хусусиятлари, товар-моддий бойликларни сақлаш жойлари, қўриқловга олинадиган хоналарнинг сони);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотини қўриқлаш тури;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотининг назорат-ўтказиш жойлари, жиҳозланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотига рухсатсиз кириш имкониятини берувчи заиф жойлар ва қурилиш конструкциялари (деразалар, эшиклар, туйнуклар, деворлар, шифтлар, технологик тешиклар, каналлар ва бошқалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотининг заиф жойлари ва иншоотларини қўриқлаш ва «ташвиш» сигнализацияси воситалари билан жиҳозлаш усуллари ҳамда уларнинг сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўриқлаш, ташвиш, киришни назорат қилиш, бошқарув ва видеокузатув тизимларининг таркиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозонхона ва ошхоналар ҳақидаги маълумотлар (мавжуд бўлса);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин ва фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
товар-моддий бойликлар сақланадиган хоналар (кассалар, компьютер хоналари, махсус жиҳозланган бошқа хоналар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бино ва иншоотларнинг муҳандислик-техник мустаҳкамлиги етарли бўлмаган тақдирда, таълим ташкилотини ўрганиш далолатномасига илова шаклида таълим ташкилотининг муҳандислик-техник мустаҳкамлигини янада мустаҳкамлаш бўйича топшириқ киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Монтаж ишлари жараёнида лойиҳа ҳужжатларидан ёки ўрганиш далолатномасидан асосли оғишларга (ўзгартиришлар, тузатишлар киритиш) фақат буюртмачи ва ушбу ҳужжатларни тасдиқлашда иштирок этувчи тегишли ташкилотларнинг рухсати мавжуд бўлганда йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Таълим ташкилотини ишга тушириш якунида фойдаланишга қабул қилиш далолатномасини имзолашдан олдин таълим ташкилоти раҳбари Қўриқлаш департаментининг тегишли туман (шаҳар) бўлинмасига якунланган лойиҳа ҳужжатлари тўпламининг нусхаларини тақдим қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Хавфсизлик тизимларининг таркибий қисмлари ва ишлаш хусусиятлари тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган ҳужжатлар (техник топшириқлар, лойиҳалар, ўрганиш далолатномалари, фойдаланишга қабул қилиш, схемалар ва дастурий таъминотлар бўйича низомлар ва бошқа ҳужжатлар) билан танишиш қатъий тартибга солинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Таълим ташкилотларини муҳандислик-техник мустаҳкамлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Периметр ва ҳудуднинг алоҳида жойларини тўсишда қуйидагилар инобатга олиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсиқ одамлар (ҳайвонлар)нинг тасодифий ўтишини, транспорт воситалари кириб келишини истисно қилиши ёки назорат-ўтказиш жойини четлаб ўтиб, қўриқланадиган ҳудудга бегона шахсларнинг киришига тўсқинлик қилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсиқлар бир текис, минимал бурилишлар билан ўрнатилган, кузатувни чекламайдиган ва қўриқлашнинг техник воситаларидан фойдаланишни қийинлаштирмайдиган бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсиққа периметрнинг давоми бўлган бинолардан ташқари ҳеч қандай иншоотлар туташмаслиги, ушбу бинолар биринчи қаватларининг қўриқланмайдиган ҳудудга қарайдиган деразалари металл панжаралар, лозим бўлганда эса, металл тўр билан жиҳозланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсиқда тирқишлар, тешиклар ва бошқа шикастланишлар, шунингдек, қулфланмайдиган дарвозалар ва эшиклар бўлмаслиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эшиклар ва дарвозаларнинг ичкаридан эркин очилиш имконияти яратилган бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотининг асосий тўсиқлари сифатида баландлиги 2 метрдан кам бўлмаган ғишт, темир-бетон ёки темир конструкциялардан фойдаланиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Таълим ташкилотларига ўрнатиладиган дарвозаларга қуйидаги талаблар қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотлари ҳудудига автотранспорт воситалари кириш жойларига дарвоза ўрнатилади, ҳудуднинг периметри бўйлаб ҳам асосий, ҳам захира ёки фавқулодда вазиятлар учун дарвозалар ўрнатилиши мумкин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дарвозанинг тузилиши унинг ёпиқ ҳолатда мустаҳкам туришини таъминлаши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автоматик тарзда ва масофадан бошқариш пульти билан бошқариладиган дарвозалар носозлик ёки электр манбаининг узилиш ҳолатларида фавқулодда тўхтатиш ва қўлда очиш мосламалари билан жиҳозланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дарвозалар ташқи томондан ўзбошимчалик билан очилишининг (ҳаракатланишининг) олдини олиш учун чекловчи ёки тўхтатувчи мосламалар билан жиҳозланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дарвоза ёпилганда қулфлаш ва блокировкалаш мосламалари ташқи таъсирларга етарли даражада қаршилик кўрсатиши ва атроф-муҳит ҳароратининг кенг диапазонида (-40 дан +50 °C гача), сув, қор, дўл, қум, юқори намлик ва бошқа омилларнинг тўғридан-тўғри таъсирда ҳам ишлаши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дарвоза баландлиги 2 метрдан ва қалинлиги 2 мм дан кам бўлмаган темир қопламадан ёки қалинлиги 1,6 см дан, оралиқ масофаси эса 15×15 см дан кам бўлмаган темир панжаралардан ясалади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Эшик конструкцияларига қуйидаги талаблар қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотлари биноси ва хоналаридаги эшик, дераза ҳамда чордоқ дарчалари доим соз ҳолатда ҳамда мустаҳкам ўрнатилган бўлиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синф хоналарининг эшиклари ичкаридан қулфланадиган ва ташқаридан очиладиган қулф билан жиҳозланиши зарур;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
икки тавақали эшикларнинг бир тавақасининг юқори ва пастки қисмлари иккита зулфин (илгак) билан жиҳозланади. Зулфинлар кесими 10 см дан, унинг кирадиган тешиги чуқурлиги 3 см дан кам бўлмаслиги зарур;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотларининг кириш эшиклари камида иккита, ўзи беркилиб қолмайдиган, ички электр механик ёки механик қулф билан жиҳозланади. Қулфлар бир-биридан камида 30 см оралиқда ўрнатилади. Эшик ёғоч, темир ёки замонавий ойнаванд материаллардан ишланиши мумкин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
товар-моддий бойликлар сақланадиган хоналарнинг ёғочдан ясалган эшик тавақаларининг атрофини 4.5×2.8×0.4 см ўлчамдаги бурчакли темир гардиш билан мустаҳкамлаш тавсия этилади. Эшик кесакиси диаметри 1 см, узунлиги эса 12 см дан кам бўлмаган темир қозиқлар ёрдамида деворга ўрнатилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
асосий эшик аудио-видео домофон ёки бошқа турдаги техник воситалар билан жиҳозланиши мумкин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эшикларга темир панжара ва бошқа муҳандислик-техник эвакуация йўлларини тўсувчи ускуналар ўрнатилганда, фавқулодда вазиятларда эвакуация йўлаклари кенгликлари камайишига йўл қўйилмаслиги ва ўз вақтида очилиши таъминланиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
темир панжарали эшиклар диаметри 1,6 см дан кам бўлмаган ва катаклари 15×15 см дан ортиқ бўлмаган, ҳар қисмида пайвандланган темир панжаралардан ясалади. Темир панжарали эшик периметри 3.5×3.5×0.4 см дан кам бўлмаган ўлчамдаги бурчакли темир гардиш билан мустаҳкамланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
объектларда ертўла эшиклари ва чордоқ дарчалари яхлит металлдан ясалган ҳамда қулфлар билан ёпилиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эшиклар конструкцияси таълим ташкилотлари хоналарининг ишончли ҳимоясини таъминлаши ва бузиш ҳаракатларига қарши етарли ҳимоя даражасига эга бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Дераза конструкцияларига қуйидаги талаблар қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотларининг барча хоналаридаги дераза ва дарчаларга ойна ўрнатилиб, улар ишончли ва соз ҳолатда қулфлаш мосламаси билан жиҳозланиши керак. Ойналар яхлит бўлиши ва дераза кўзларига мустаҳкам ўрнатилиши шарт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотларида касса хоналари мавжуд бўлган тақдирда, улар ўлчами 20×30 см бўлган махсус дарча (бузилиши, синдирилиши қийин мустаҳкам материаллар, қалинлиги 0,6 — 0,8 см дан кам бўлмаган ойналар ёки зирҳли ойналар) билан жиҳозланиши лозим. Агар дарча юқорида кўрсатилган ўлчамлардан катта бўлса, у сиртқи томонидан ҳимоя конструкциялари билан мустаҳкамланади. Махсус дарча ичкари томонидан қулф ёки илгак билан беркитилади. Ушбу касса хоналари техник қўриқлаш марказлари қўриқловига топширилиши шарт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
касса хонасида сейфлар ва металл шкафларнинг вазни 1 тоннадан кам бўлганда, улар деворга ёки полга анкер болтлари ёрдамида маҳкамланади ёки девор орасига ўрнатилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бинонинг биринчи қаватида махсус хоналар, касса хоналари, ахборот-компьютер технологиялари хоналари ва архив хонаси жойлашган ҳолларда, уларнинг деразалари ҳамда ертўла ва чордоқ деразалари темир панжаралар билан жиҳозланиши шарт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа хоналар деразаларига темир панжаралар уларда товар-моддий бойликлар сақланишидан келиб чиққан ҳолда ўрнатилади. Кўрсатилган хоналарга темир панжаралар далолатнома асосида ўрнатилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деразалар таълим ташкилотлари хоналарининг ишончли ҳимоясини таъминлаши ва бузиш ҳаракатларига бардош берадиган ҳимоя даражасига эга бўлиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотларининг синфхонаси, аудиторияси, заллари деразаларига панжара ўрнатилса, улар фавқулодда вазиятларда таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг хоналардан эвакуация қилиниши учун ичкаридан очиладиган (икки томонга очиладиган, сурилиб очиладиган) бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Қулфлаш мосламаларига қуйидаги талаблар қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эшик ва деразаларда беркитадиган мосламалар сифатида ўрнатиладиган ўйма қулф, осма ва ёпиштирма, ўзи бекилмайдиган қулфлар, зулфинлар, сурма зулфин, илгак ва бошқалар қўлланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
осма қулфлар асосан қўшимча равишда эшикларни, панжараларни, дераза эшикларини, жалюзиларни ва бошқаларни беркитиш учун қўлланади. Ушбу қулфлар, агар уларнинг тобланган пўлатдан банди бўлса ёки асоси мустаҳкам бўлса, шунингдек, уларни ўрнатган жойларда беркитиладиган қурилмаларда қулф қулоқчалари ва бандларини арралаш ёки буралиб шикастланиш имконининг олдини оладиган ҳимоя қопламаси, пластинаси ва бошқа мосламалари бўлса, етарли даражада (ҳимоя жиҳатдан) самарали ҳисобланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
осма қулф учун қулоқчалар кесими 0,6×4 см дан кам бўлмаган пўлатдан бўлиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёпиштирма қулфлар эшикка болтлар билан қотирилиши лозим. Болтлар эшикдан ўтказилиб, хонанинг ички томонидан шайба ва гайка ёрдамида қотирилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
захира чиқиш йўлларининг дераза панжаралари ва эшикларидаги қулфларнинг калитлари бевосита яқин жойда ёки махсус ажратилган хонада (қўриқлаш хоналарида) муҳрланган қутилар ва шкафларда сақланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Таълим ташкилотларини қўриқлашнинг техник воситалари билан жиҳозлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Таълим ташкилотларининг ишончли қўриқланишини, таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг хавфсизлигини таъминлаш учун муҳандислик-техник воситалар билан биргаликда қўриқлашнинг техник воситалари қўлланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Таълим ташкилотлари хоналари қўриқлашнинг техник воситалари билан техник жиҳатдан мустаҳкамлик бўйича ишлар амалга оширилганидан кейин мазкур Низом талабларига мувофиқ жиҳозланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Таълим ташкилотларининг товар-моддий бойликлар сақланадиган жойлари (компьютер техникаси мавжуд хоналар, касса, махсус қисм ва бошқа) қўриқлаш сигнализация воситалари билан жиҳозланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Қўриқлаш сигнализация воситалари таълим ташкилотларининг ягона қўриқлаш техник воситалари комплексига бирлаштирилади. Қўриқлаш техник воситалари комплексининг таркибий қисмларидан ахборотлар таълим ташкилотларининг қўриқлаш хонасида ўрнатилган марказий назорат пультига ёки алоҳида пультлар бошқаруви тизимига узатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Таълим ташкилотларининг ички қўриқлаш пультлари қўриқлаш хоналари, қўриқлаш пости, сервер хонаси ёки ушбу мақсадлар учун мўлжалланган махсус хоналарга жойлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таълим ташкилотлари биносининг қўриқлаш тизимининг таркибига қараб, бошқарув пультлари сифатида кичик, ўрта ва катта ҳажмдаги (жамлагич) қабул-назорат ускуналари, микропроцессорли панеллар ҳамда маълумотлар узатиш тизимидан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Таълим ташкилотлари биносидаги ташвиш сигнализацияси тизимидан тушган хабарлар бир вақтнинг ўзида таълим ташкилотларининг хавфсизлик хизматига узатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Товар-моддий бойликлар сақланадиган хоналарга ҳаракатни сезувчи ҳажмли қўриқлаш хабаргоҳлари (хонанинг 30 м2 майдонига битта ҳажмли қўриқлаш хабаргоҳи ҳисобида) ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Махсус қисм ва ахборот-компьютер технологиялари хоналари (сервер хоналари, маълумотлар қайта ишлаш марказлари) қўриқлаш сигнализациясининг иккита ҳимоя тўсиғи билан жиҳозланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Биринчи ҳимоя тўсиғи хонанинг периметрини ҳимоя қилади. Хонага кириш эшиги ҳамда деразалар мавжуд бўлганда, улар дераза, эшик очилиши ва ойна синишини қайд этиш хабаргоҳлари билан жиҳозланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иккинчи ҳимоя тўсиғи хонанинг ҳажмини ҳимоя қилади. Бунинг учун эса ҳажмни қўриқлаш хабаргоҳлари қўлланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Қўриқлаш сигнализациясининг иккита ҳимоя тўсиғи алоҳида шлейфлар билан қўриқлаш сигнализацияси жамлагичига уланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. «Ташвиш» хабарини бериш воситалари сифатида ўзидан ўзи ишлаб кетмайдиган тугмалар, педаллар, электр-контактли ва магнитли қабул қилувчи ва узатувчи қурилмалардан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. «Ташвиш» сигнализацияси тугмалари таълим ташкилотларининг қўриқлаш наряди хонасидан ташқари ҳар бир ўқув биносининг барча қаватларидаги йўлакларда, 1,6 метрдан кам бўлмаган баландликда ўрнатилиб, сигнализациянинг барча шлейфлари ўчирилиши ман этилган алоҳида жамлагичга уланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. «Ташвиш» сигнализацияси тизимининг жамлагичи шартнома асосида техник қўриқлаш марказига уланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Қўриқлашнинг техник воситаларини монтаж қилишга ва электр таъминотига қўйилган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Таълим ташкилотларида ўрнатилган барча қўриқлаш техник воситалари шлейфлари чироқ ва товуш сигналларини берувчи назорат панелларига ёки кичик ҳажмдаги жамлагичларга (қўриқлаш хонасида) уланади. Қўриқлашнинг техник воситалари шлейфлари уларнинг бутун узунлиги давомида автоматик назоратни таъминлаши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Қўриқлашнинг техник воситалари шлейфларининг симлари товар-моддий бойликлар сақланадиган хоналарда қуйидаги тартибда ўрнатилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пластмасса қувурларда яширилган ҳолатда ёки деворга ўрнатилган қутиларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пластмасса қувурларда яширилган ҳолатда ёки очиқ услубда осма шифтнинг устида жойлашган қути ва лотокларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хона полининг тагида, бетон қоришмасининг 2 см дан кам бўлмаган чуқурликдаги пластмасса қувурларида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Симларни ва кабелларни очиқ усулда ўтказиш пол сатҳи ёки хизмат майдонидан 2 метрдан кам бўлмаган баландликда ва шифтдан 10 см дан кам бўлмаган оралиқда бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Қўриқлашнинг техник воситаларини электр қуввати билан марказлаштирилган ҳолда таъминлашда, захира таъминоти манбалари қўриқлаш хоналарида ёки бошқа махсус қўриқланаётган хоналарда ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Қўриқлашнинг техник воситалари ва ускуналарининг узлуксиз ишлаши учун уларнинг электр қувват таъминоти автоном аккумулятор батареялари билан таъминланади (электр тармоғидан автоматик тарзда қўшимча равишда қувватлантириш билан).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Аккумуляторларнинг электр сиғими қўриқлашнинг техник воситаларининг автоном ишлашини 12 соат, «ташвиш» тартибида эса 3 соат давомида таъминлаши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Киришни назорат қилиш ва бошқариш тизими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Таълим ташкилотларининг асосий кириш жойи замонавий технологияларни қўллаган ҳолда, кириш-чиқишни назорат қилиш тизимлари билан жиҳозланади. Унда қайд этиладиган маълумотлар камида 3 ой сақланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Кириш-чиқишни назорат қилиш ва бошқариш тизими биометрик белгилар (бармоқ излари, кўз гавҳари ва бошқа белгилар) комбинацияси асосида шахсни идентификация қилиш йўли билан амалга оширилиб, таълим ташкилотлари ҳудудларига рухсатли кириб-чиқишни таъминлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Кириш-чиқишни назорат қилиш ва бошқариш тизими қуйидагилардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсиш конструкцияси ва бажарувчи қурилмаси таркибидаги бошқариладиган тўсиш қурилмасидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
солиштириб ўқиш ва идентификатор таркибидаги идентификация белгиларини киритиш қурилмасидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускуналар ва дастурлаш воситалари таркибидаги бошқарув қурилмасидан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Кириш-чиқишни назорат қилиш жойлари идентификация белгиларини солиштириб ўқийдиган ва бошқариладиган тўсиш қурилмалари билан жиҳозланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Кириш-чиқишни назорат қилиш ва бошқариш тизими қуйидаги асосий вазифаларни бажаради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
идентификация белгиларини солиштириб ўқиганда, белгиланган вақт оралиғида рухсат этилган ҳудудга (хонага) кириш учун бошқариладиган тўсиш қурилмасининг очилишини ёки киришни назорат қилиш ва бошқариш тизими операторининг рухсати билан очилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
идентификация белгиларини солиштириб ўқиганда, белгиланган вақт оралиғида кириш рухсат этилмаган ҳудудга (хонага) кириш учун бошқариладиган тўсиш қурилмасининг очилмаслигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқарув қурилмаларида идентификация белгиларининг рухсатли (қўшиш, олиш) ўзгартирилишини ва уларни рухсат этилган ҳудудга (хонага) кириш вақти оралиғи билан боғлашни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқарув қурилмаларини дастурлаш воситаларига рухсатсиз кириб, идентификация белгиларини ўзгартиришдан ҳимоя қилишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқарув элементлари, тизимларни ўрнатиш ва маълумотларга рухсатсиз киришнинг олдини олишда техник ва дастурлаш воситаларини ҳимоя қилишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
идентификация белгиларининг маълумот базасини ва созланган кўрсаткичларни сақлаб қолишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
авария, ёнғин ва техник носозлик ҳолатларида ўрнатилган тизим ва ёнғин хавфсизлиги қоидаларига мувофиқ бошқариладиган тўсиш қурилмаларидан ўтиш учун қўлда, ярим автомат ёки автоматик очилишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рухсат берилган идентификация белгилари асосида очилган бошқариладиган тўсиш қурилмаси маълум вақтдан сўнг кириш-чиқиш ҳолати бўлмаганда автоматик равишда ёпилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
идентификация белгиларини (кодни) танлашга уринишда бошқариладиган тўсиш қурилмаси ташвиш хабарини беришини (ёки маълум вақт автоматик равишда ишламаслигини);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кундалик ва ташвиш ҳодисаларини рўйхатга олишни ва хотирага ёзишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқариладиган тўсиш қурилмаларининг бошқарув қурилмалари билан алоқаси узилганда, барча кириш-чиқиш жойларидаги солиштириб ўқийдиган қурилмаларнинг алоҳида ишлашини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Бошқариладиган тўсиш қурилмаси қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўтиш жойларининг қисман ёки тўлиқ ёпилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автоматик ва қўлда очилишини (авария ҳолатида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
талаб этилган ўтказиш имкониятини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Идентификация белгиларини киритиш қурилмасининг солиштириб ўқиш воситаси қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
идентификатордан идентификация белгисини солиштириб ўқишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
киритилган идентификация белгисини бошқарув қурилмаси хотирасида сақланаётган ёки йиғилган маълумотлар билан солиштиришни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фойдаланувчи идентификацияланганда (ўхшашлигида), бошқариладиган тўсиш қурилмасининг очилишига сигнал берилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқарув қурилмаси билан маълумот алмашинувини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
идентификация белгиларини киритиш қурилмаси ўхшаш белгиларни танлаш ёки териш орқали аниқлаб олишдан ҳимоя қилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
идентификаторларнинг тузилиши, ташқи кўриниши, ундаги ёзувлар ва ўқиш воситаси ишлатилаётган кодларнинг очилишига олиб келмаслигини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. Бошқарув қурилмаси қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
идентификация белгиларини киритиш қурилмасидан маълумотларни олиш, қайта ишлаш, белгиланган шаклда кўрсатиш ва бошқариладиган тўсиш қурилмасига бошқариш сигналини ишлаб чиқишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маълумот базасига таълим рухсатига ташриф буюрувчиларнинг кириш ҳудудларини ифодалаш (коди, кириш вақтининг оралиғи, кириш ҳудуди ва бошқалар) хусусиятига эга маълумотларнинг киритилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рухсат этилган ҳудудга ходимлар ва ташриф буюрувчилар кириб-чиқиши ҳисобининг электрон журналда юритилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кириш ҳудудларида ташвиш ҳолати ҳақидаги маълумотнинг биринчи навбатда берилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқариладиган тўсиш қурилмаси, идентификация белгиларини киритиш воситаси ва улар оралиғидаги алоқа тармоқларининг созлиги ва ҳолатининг назорат қилинишини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. Киришни назорат қилиш ва бошқариш тизими модуль асосида қурилади ҳамда қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир хил русумдаги техник воситаларнинг ўзаро бир-бирини алмаштиришини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
техник хизмат кўрсатишга, ишлатишга қулайлиги ва таъмирлашга яроқлилигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқарув элементларига рухсатсиз киришга йўл қуйилмаслигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишлатиш жараёнида созлаш, хизмат кўрсатиш ёки алмаштиришга талаб бўлганда, барча элементларга, қисмлар ва блокларга рухсатли киришни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Видеокузатув тизими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Видеокузатув тизими таълим ташкилотларини ишончли қўриқлаш ва таълим-тарбия иштирокчиларининг хавфсизлигини қўшимча кучайтириш мақсадида ўрнатилади ҳамда телекамера назорати ҳудудидаги ҳодисалар кеча кундуз назорат қилиниши, видеорегистраторга доимий автоматик тарзда қайд этилишини ҳамда тасвирий маълумотларнинг қўриқлаш хонасига узатилишини таъминлайди. Ушбу тизимни қўллаш ташвиш хабари тушганда унинг турини, бузилиш жойини, ҳуқуқбузарнинг ҳаракат йўналишини аниқлаш ва унга қарши тезкор чора-тадбирларни белгилаш имконини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Видеокузатув тизими таркибига қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
барча видеокузатув тизимларининг мажбурий қисмлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
видеокузатув камералари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
видеомонитор;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
видеорегистраторлар (Digital Video Recorder, Network Video Recorder, Server);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоқ коммутаторлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узлуксиз (асосий ва захира) электр токи тармоғи ҳамда автоном узлуксиз қувват манбалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
алоқа тармоғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
алоҳида видеокузатув тизимларининг қўшимча қурилмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
видеосигналларни бошқариш ва улаш қурилмаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаракатни аниқлаш ускунаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
видеосигналлар йиғиш ускунаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. Таълим ташкилотларида видеокузатув камералари билан қуйидаги жойлар жиҳозланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бино атрофидаги ҳудуд;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилотининг майдонлари, стадионлари, визуал назорат қилиш имконсиз жойлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
назорат-ўтказиш жойи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
асосий кириш жойлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ошхона;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«ташвиш» тугмаси ўрнатилган жойлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қават йўлаклари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бошқа жойларда видеокузатув камералари таълим ташкилотини ўрганиш далолатномасида кўрсатиб ўтилиши мумкин. Видеокузатув камераларини ўрнатиш жойлари видеокузатув тизимини лойиҳалаштириш (жиҳозлаш) техник топшириғига киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Видеокузатув камералари тизим ускуналари билан синхрон ҳолатда ишлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. Таълим ташкилотларини қўриқлашда замонавий турдаги рақамли видеокузатув тизимлари қўлланади. У ёки бу тизимни ўрнатиш зарур маълумотни узатиш тезлиги, тизим ўрнатилган жойлар, уларнинг ёритилиши ва бошқа хусусиятлар ҳамда эҳтимолий мўлжалларни (одамлар, автотранспорт воситалари ва бошқаларни) ҳисобга олган ҳолда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Видеокузатув камералари таълим ташкилотлари ҳудуди ва бино атрофини назорат қилиш учун мўлжалланган бўлиб, қуёш нуридан ҳимоялайдиган мосламаси бор герметик термоғилофларда бўлиши лозим. Видеокузатув камераларининг объективига куннинг чиқиш ва ботиш нурлари тушмаслигини таъминлаш учун видеокузатув камералари жойнинг горизонтал чизиғига бурчак бўлиб ўрнатилади. Видеокузатув камералари қўл билан тегиниш ва зарар етказиш мумкин бўлмаган ҳолатда ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Буриладиган видеокузатув камераларини қўллаш, уларнинг умумий сони ва видеорўйхатга олиш каналлари сонининг камайишига олиб келади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Видеокузатув камераларининг кўриш ҳудудининг ёритилганлик даражасига қараб, инфрақизил ёритиш ускуналаридан фойдаланиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. Видеокузатув камераларидан тушган маълумотларни тасвирлашда узоқ муддат куну-тун ишлаш имконига эга тасвири ўзгармайдиган махсус мониторларни қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. Видеокузатув тизимида замон талабларига мос рақамли видеорегистраторларни (серверларни) қўллаш талаб этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу қурилмалар таълим ташкилотларининг хавфсизлик хизмати учун ажратилган алоҳида хонага жойлаштирилади. Хона ташқи муҳитдан ҳимояланган, иситиш совитиш тизими билан жиҳозланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таълим ташкилотининг хавфсизлик хизмати хонаси мустаҳкам эшик билан жиҳозланиб, бегона шахслар кириши қатъиян тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Назорат кузатув монитори таълим ташкилотлари хавфсизлик хизмати хонаси ва таълим ташкилоти раҳбари хонасига ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. Қўриқланаётган ҳудудга ҳуқуқбузарнинг кириши натижасида ҳосил бўлган ташвиш хабари ва узлуксиз ишлаш тартиби бўйича ҳодисалар видеоархивга ёзиб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Видеоёзув материаллари видеоархивда камида бир ойлик муддатда сақланиши талаб этилади. Видеоёзувларда таълим-тарбия жараёни иштирокчилари ва ташриф буюрувчилар томонидан таълим ташкилоти биносига кириб-чиқиш тартибининг бузилиш ҳолати тасвирлари бўлганда, видеоёзувни сақлаш муддати ушбу таълим ташкилоти раҳбари томонидан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Конструктив жиҳатдан видеокузатув тизими модуль принципида қурилади ва қуйидагиларни таъминлайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир хил русумдаги техник воситалар ўзаро бир-бирини алмаштиришини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
техник хизмат кўрсатишга, ишлатишга қулайлиги ва таъмирлашга яроқлилигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқарув элементларига рухсатсиз киришга йўл қўйилмаслигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишлатиш жараёнида созлаш, хизмат кўрсатиш ёки алмаштиришга талаб бўлганда, барча элементларга, қисмларга ва блокларга рухсатли киришни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизими (кейинги ўринларда — хабар бериш тизими) таълим ташкилоти ҳудудида ташвиш хабари юзага келганда, содир бўлган ёки яқинлашиб келаётган кутилмаган ҳодисалар (жиноятлар ва ҳуқуқбузарликлар, жиноят содир этишда гумон қилинаётган, қидирувдаги, шубҳали шахслар ва буюмлар, шунингдек, ёнғинлар, авариялар, ҳалокатлар, хавфли табиий ҳодисалар, бошқа табиий ва техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлар) тўғрисида фуқароларни тезкор огоҳлантиришни таъминлайди ҳамда уларнинг ҳаракатларини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хабар бериш тизими қуйидаги мақсадлар учун икки хил товуш чиқариш имкониятига эга бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биринчи товуш — жиноятлар ва ҳуқуқбузарликлар, жиноят содир этишда гумон қилинаётган, қидирувдаги, шубҳали шахслар (биринчи навбатда ўзининг ўта сергаклиги ёки безовталиги билан шубҳа уйғотган, йил фаслига мос бўлмаган ёки бўй-бастига нолойиқ кийимда бўлган, шунингдек, танасида боғланган жойи ва жароҳати бўлганлар) ва буюмлар ҳақидаги хабарларни маълум қилиш учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иккинчи товуш — ёнғинлар, авариялар, ҳалокатлар, хавфли табиий ҳодисалар, бошқа табиий ва техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлар, мазкур жойга хос бўлмаган тутунлар, ҳидлар, алангалар ва шовқинлар пайдо бўлиш ҳолатлари ҳақидаги хабарларни маълум қилиш учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. Хабар бериш тизими қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ташкилоти биноси, хоналари ва ҳудудларида фуқаролар доимий ёки вақтинча бўладиган жойларга товушли сигналларнинг берилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хавфли вазият ҳамда зарур ҳолларда эвакуация йўлларида ва хавфсизликни таъминлашга қаратилган бошқа ҳаракатлар тўғрисида нутқли овоз билан хабар берилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. Хабар бериш тизимининг товушли хабари бошқа турдаги товушлардан ажралиб туриши лозим. Хабар бериш воситаларининг сони ва қуввати таълим ташкилоти биносида фуқаролар доимий ёки вақтинча бўладиган барча жойлардан хабарлар эшитилишини таъминлаши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. Қўриқланаётган ҳудудда овоз кучайтириш қурилмаларидан фойдаланиш лозим. Улар ёритиш устуни, бино деворлари ва бошқа конструкцияларга ўрнатилиши мумкин. Ҳудудда овозни кучайтириш воситаларининг сони ва тўғри жойлаштирилиши белгиланганда, нутқли хабарларни аниқ ва тушунарли узатилишини таъминловчи овоз кучайтириш воситаларини синовдан ўтказиш йўли билан ҳар бир участкада битта 10 V дан кам бўлмаган овоз бериш воситаларини ўрнатиш кўзда тутилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. Хабар бериш воситаларида овозни баланд-паст қилиш имконияти бўлмаслиги ва уларнинг уланиш жойлари ҳимояланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. Хабар бериш тизими алоҳида ҳолларда таълим ташкилотининг радиоэшиттириш тармоғи билан биргаликда лойиҳалаштирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. Хабар бериш тизимини бошқариш қўриқлаш хонаси, диспетчер ва бошқа махсус хоналардан амалга оширилади ҳамда Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг маҳаллий даражадаги хабар бериш тизимларига интеграция қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Ёритиш тизими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Ёритиш чироқлари ҳудуд тўсиқлари, бино атрофи ва кириш мумкин бўлган чегараларнинг талаб даражасида ёритилишини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. Ёритиш тизимига қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёритиш ускуналари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кабель ва симлар тармоғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқариш ускунаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Ёритиш тизими қуйидагиларни таъминлайди:тунги вақтда ернинг юзасидан горизонтал ва деворнинг ўзидан вертикал ёритилиши 0,5 люксдан кам бўлмаслигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бино атрофининг эни 3-4 метр бўлган масофада бир маромда узлуксиз ёритилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўриқлаш ва назорат-ўтказиш жойлари хоналарининг ёритилиши қўлда бошқарилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
назорат-ўтказиш жойлари, қўриқлаш хонаси ва қўриқлаш постларининг узлуксиз ишлашини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. Таълим ташкилоти атрофи ва ҳудудининг ёритиш тармоқлари ташқи ёритиш тармоғидан алоҳида бўлиши лозим. Бино атрофининг ёритиш тармоқлари қўриқлаш сигнализацияси ҳамда видеокузатув назорат тизими назорат қиладиган жойларга ўрнатилади. Улар қўриқлаш хонаси ёки назорат-ўтказиш жойларида жойлашган ёритиш шитининг алоҳида гуруҳига уланиши лозим. Ёритиш шити назорат-ўтказиш жойларининг ташқи деворига қўриқланаётган ҳудуд томонидан ўрнатилади. Ёритиш шити осма қулф билан ёпилган ва қўриқлаш сигнализацияси билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88 Ёритиш чироқларининг ёритиш ускуналари осма, консолли, прожектор ва бошқа турда бўлиши мумкин. 220 V кучланишли электр тармоқларда ёритиш манбаи сифатида LED ёритгичларидан (прожекторлардан) фойдаланиш тавсия этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. Тунги вақтда ёритиш чироқлари узлуксиз ишлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қўшимча ёритиш чироқлари тунги вақтларда ва кўриш даражаси паст бўлганда, қўриқланаётган ҳудуднинг ёритилишида ишлатилиб, кундузги вақтларда ўчирилган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. Ёритиш чироқлари механик бузилишдан ҳимояланган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-§. Қўриқлаш нарядлари хизмат хонасини жиҳозлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. Қўриқлаш нарядлари хизмат олиб боришлари учун таълим ташкилотларида асосий назорат-ўтказиш жойида алоҳида хизмат хонаси (хизмат ўташ жойи) ажратилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Хизмат хонаси мустаҳкам қилиб қурилган бўлиши ва об-ҳавонинг ҳар қандай шароитида хизмат олиб бориш учун мўлжалланган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93. Хизмат хонаси керакли мебель, иситиш (совитиш) тизими (воситалари), шаҳар (ички) телефон алоқаси, видеокузатув монитори ва ҚЁОС жамлагичлари, «Ташвиш» сигнализацияси тугмаси, фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизими (сирена) билан жиҳозланиши ҳамда наряд ходимларининг дам олиши ва овқатланиши учун барча шароитлар билан таъминланган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг фавқулодда вазиятлардаги ҳаракати
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. Қўриқлаш департаментининг тегишли туман (шаҳар) бўлинмаси томонидан фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизимининг биринчи товуши берилган вақтда таълим ташкилотларида барча ҳаракатлар тўхтатилади ҳамда таълим-тарбия жараёни иштирокчилари хоналарга (пана жой) кириб эшиклар маҳкамланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. Фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизимининг биринчи товуши бўйича таълим ташкилоти раҳбари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
содир этилган ҳолатга имкон қадар ойдинлик киритади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг, Қўриқлаш департаментининг тегишли туман (шаҳар) бўлинмаси ёки ҳудудий ички ишлар органлари ходимлари билан алоқа ўрнатиб, уларга наряддан ва видеокузатув камераларидан олинган дастлабки маълумотлар ҳақида ахборот беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
96. Қўриқлаш департаментининг тегишли туман (шаҳар) бўлинмаси томонидан фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизимининг иккинчи товуши берилган вақтда таълим-тарбия жараёни иштирокчилари таълим ташкилоти биносини тарк этиб, махсус белгиланган жойга йиғилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
97. Фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизимининг иккинчи товуши бўйича таълим ташкилоти раҳбари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юзага келган ҳолатга имкон қадар ойдинлик киритади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тегишли соҳавий хизматларга ахборот беради (таълим ташкилотининг аниқ номини, манзилини ва унга келадиган қисқа йўлни кўрсатади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
соҳавий хизматлар ва Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва бундай вазиятларда ҳаракат қилиш давлат тизимининг алоқадор хизматлари (авария хизмат, газ, тез тиббий ёрдам ва бошқалар) билан алоқада бўлади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим-тарбия жараёни иштирокчилари таълим ташкилоти биносидан тартибли чиқишларини ҳамда белгиланган жойга тўпланишларини ташкил этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
98. Фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизими ишга тушгани бўйича Қўриқлаш департаментининг тегишли туман (шаҳар) бўлинмаси, ҳудудий ички ишлар органлари ёки Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг тегишли туман (шаҳар) ёнғин-қутқарув бўлинмалари ходимлари етиб келгандан сўнг таълим-тарбия жараёни иштирокчилари уларнинг талаблари бўйича ҳаракат қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
99. Фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизимининг биринчи товуши бўйича таълим-тарбия жараёни иштирокчиларига қуйидагилар тавсия этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўқ овозлари эшитилганда деразаларда парда бўлганда ҳам деразаларга яқинлашмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синфда ҳаракатланганда дераза даражасидан кўтарилмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўқ отиш вақтида таълим-тарбия жараёни иштирокчилари кўчада бўлса, дарҳол ерга ётиб хавфсиз жойга эмаклаб бориш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жиноятчиларнинг талабларини бажариш (агар ушбу талаблар бошқалар ҳаёти ва соғлиғига хавф туғдирмаса) ҳамда улар билан тортишмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жиноятчиларни қурол ишлатишга мажбур қилувчи ҳаракатларни бажармаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар бир ҳаракатга жиноятчилардан рухсат сўраш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ярадор бўлган ҳолатда қимирламаслик (қон йўқотишнинг олдини олиш мақсадида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жиноятчиларни ва уларга тегишли маълумотларни иложи борича эслаб қолиш (исмлар, лақаблар, чандиқлар, татуировкалар, сўзлашиш усули ва овоз товушлари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
полда юзни пастга қаратиб ётиш ва қимирламаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
махсус хизматларнинг ёнига югурмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тегишли хизматларга (Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги, Миллий гвардияси) ахборот бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шубҳали буюмлар билан ҳеч қандай мустақил ҳаракатларни амалга оширмаслик (тегинмаслик, очмаслик, жойдан жойга сурмаслик);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шубҳали буюмлар топилган вақтни белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шубҳали буюмлар ёнига одамларни яқинлаштирмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тезкор бўлинмалар келганда ҳолат бўйича тўлиқ маълумот бериш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100. Фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизимининг иккинчи товуши бўйича таълим-тарбия жараёни иштирокчиларига қуйидагилар тавсия этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
захира чиқиш жойларидан фойдаланиб, эвакуация тадбирларини ташкил этиш ҳамда тадбир якунида синф журнали орқали йўқлама ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эвакуация вақтида ваҳимага тушишнинг олдини олиш ва тартибни сақлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чиқиш имконияти бўлмаса, таълим-тарбия жараёни иштирокчиларини капитал девор ёнида, бурчакларда ва эшиклар жойида сафлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
совуқ ҳаво бўлганда, таълим-тарбия жараёни иштирокчиларига устки кийим кийдириш ҳамда таълим ташкилоти ёнида жойлашган уйлар ёки ташкилотлар биноларида сақлашни таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнаётган бинога ҳеч кимни қўймаслик.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
101. Фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизимининг товуши бўйича таълим-тарбия жараёни иштирокчилари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юзага келган фавқулодда вазият ҳақида таълим ташкилоти раҳбарига дарҳол ахборот бериши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жойлашган жойида тартибни сақлаши, таълим ташкилоти раҳбарининг кўрсатмаларига асосан ҳаракатланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳудудий шароитларни инобатга олган ҳолда, ишлаб чиқилган Низомга асосан ҳаракатланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёрдамга келган Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги, Миллий гвардияси ва Фавқулодда вазиятлар вазирлиги бўлинмалари ходимларининг талабларини бажариши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Эвакуация тадбирларини, таълим-тарбия жараёни иштирокчиларини хавфсиз жойга олиб чиқишни ташкил этиш таълим ташкилотларида ташкил этилган қутқарув (фуқаро муҳофазаси) тузилмалари томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Якунловчи қоида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
102. Ушбу Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 31 июлдаги 425-сон қарорига
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларининг хавфсизлик тизимларини такомиллаштириш ва «Хавфсиз таълим» концепциясини 2026-2027 йилларда амалга ошириш бўйича
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЧОРА-ТАДБИРЛАР ДАСТУРИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Т/р

Тадбир номи

Амалга ошириш механизми

Бажариш муддати

Молиялаштириш манбалари

Масъуллар

1.

Таълим ташкилотларида таълим-тарбия жараёни иштирокчиларига қилинган ҳар қандай тажовузлар, фавқулодда вазиятларда ва бошқа таҳдидлар вақтида хавфсизликни таъминлаш бўйича ҳамкорликдаги чораларни кўриш.

1. Ҳар бир таълим муассасаси учун унинг ўзига хосликларидан келиб чиққан ҳолда, ҳудудий бошқармалар томонидан фавқулодда вазиятларда ва бошқа таҳдидлар вақтида хавфсизликни таъминлаш ҳамда таълим-тарбия жараёни иштирокчилари ҳаракатлари юзасидан алоҳида режа ишлаб чиқиш.

2026 йил сентябрь

-

Ички ишлар вазирлиги

(А. Ташпулатов),

Фавқулодда вазиятлар вазирлиги

(А. Икрамов),

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

(Э. Каримова),

Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги

(К. Шарипов),

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари

2. Ишлаб чиқилган режалар асосида амалий ўқув машғулотлари ўтказиб бориш.

Алоҳида режа асосида доимий равишда

2.

Таълим ташкилотларининг назорат-ўтказиш тартиби ва объект ички режимини такомиллаштириш.

1. Таълим ташкилотларида назорат-ўтказиш тартиби ва объект ички режими бўйича қўшма қарор лойиҳасини ишлаб чиқиш.

2026 йил сентябрь

-

Ички ишлар вазирлиги

(А. Ташпулатов),

Фавқулодда вазиятлар вазирлиги

(А. Икрамов),

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

(Э. Каримова),

Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги

(К. Шарипов)

2. Қўшма қарорни тегишли вазирлик ва идоралар билан келишиш ва тасдиқлаш.

2026 йил октябрь

3.

«Хавфсиз таълим» концепцияси доирасида ишлаб чиқилаётган ягона ахборот тизимини давлат органларининг ахборот тизими ва платформаларига «Электрон ҳукумат» тизимининг Идоралараро интеграциялашув платформаси орқали интеграция қилиш.

1. «Хавфсиз таълим» ахборот тизимининг техник топшириғини ишлаб чиқиш.

2. «Хавфсиз таълим» ахборот тизимига давлат органларининг ахборот тизими ва платформаларини интеграция қилиш бўйича техник шартларни ишлаб чиқиш.

3. «Хавфсиз таълим» ахборот тизимига давлат органларининг ахборот тизими ва платформаларини интеграция қилиш.

4. «Хавфсиз таълим» ахборот тизимини синов тариқасида ишга тушириш.

2026 йил декабрь

Қўриқлаш департаменти маблағлари

Ички ишлар вазирлиги

(А. Ташпулатов),

Рақамли технологиялар вазирлиги

(Ш. Шерматов),

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

(Э. Каримова),

Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги

(К. Шарипов)

4.

Таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг таълим ташкилотлари, уларнинг атрофида хавфсизлигини таъминлаш тизимини такомиллаштириш.

1. Йўллар бўйида жойлашган мактаблар олдида белгиланган тартибда ҳаракат тезлигини камайтирувчи сунъий нотекисликлар ёки шовқин чизиқлари, белгиланган тезликни ошириш ва пиёдаларни ўтказмаслик каби қоидабузарликларни аниқловчи махсус фото-видео қайд этиш воситаларини босқичма-босқич ўрнатиш.

2. Таълим-тарбия жараёни иштирокчилари учун таълим ташкилотига келиши ва кетишининг хавфсиз йўналишларини ишлаб чиқиш.

2026-2027 йиллар давомида

«Хавфсиз йўл ва хавфсиз пиёда» республика жамғармаси

Ички ишлар вазирлиги

(А. Ташпулатов),

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

(Э. Каримова),

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари

5.

Таълим ташкилотларининг ёнғин хавфсизлиги талабларига мувофиқлигини таъминлаш.

1. Таълим ташкилотларида ёнғин хавфсизлиги ҳолатини ўрганиш.

2026 йил III чорак

Алоҳида режага асосан

Фавқулодда вазиятлар вазирлиги

(А. Икрамов),

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

(Э. Каримова),

Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги

(К. Шарипов),

таркибида таълим муассасаси бўлган вазирлик ва идоралар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари

2. Таълим ташкилотларида ёнғин хавфсизлигини таъминлаш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш.

Доимий

Алоҳида режага асосан

6.

Давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларини «ташвиш» тугмалари билан жиҳозлаш орқали хавфсизлик тизимини такомиллаштириш.

1. Давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларини «ташвиш» тугмаларини ўрнатиш ва Қўриқлаш департаментининг техник қўриқлаш марказларига интеграция қилиш.

2027 йил якунига қадар

Ижрочиларнинг мазкур мақсадлар учун ажратилган бюджет ва бюджетдан ташқари маблағлари

Ички ишлар вазирлиги

(А. Ташпулатов),

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

(Э. Каримова ),

Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги

(К. Шарипов),

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари

2. Давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларига техник қўриқлаш хизматларини кўрсатиш.

Доимий

Белгиланган тарифга мувофиқ

7.

Таълим ташкилотларини қўриқлашга жалб қилинган ходимлар учун қўриқлов постларини ташкил этиш ва жиҳозлаш.

1. Таълим ташкилотларига кириш жойларида қўриқлов постларини ташкил этиш.

2026 йил давомида

Ижрочиларнинг бюджет ва бюджетдан ташқари маблағлари, тегишли маҳаллий бюджет маблағлари ҳамда қонун билан тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари,

Ички ишлар вазирлиги

(А. Ташпулатов),

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

(Э. Каримова),

Олий таълим, фан

ва инновациялар вазирлиги

(К. Шарипов),

таркибида таълим муассасаси бўлган вазирлик ва идоралар

2. Қўриқлов постларини жиҳозлаш, таълим муассасасидаги мавжуд кузатув камераларини қўриқлаш пости мониторингига интеграция қилиш.

2027 йил давомида

8.

Таълим ташкилотларининг идоравий қоровуллик бўлинмалари ишчи ва хизматчиларини минтақавий ўқув марказларида шартнома асосида тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тизимини йўлга қўйиш.

1. Таълим ташкилотлари қоровуллик бўлинмалари ишчи ва хизматчиларини босқичма-босқич ўқитиш бўйича қўшма режалар ишлаб чиқиш.

2026 йил август

Мазкур мақсадлар учун ажратилган бюджет ва бюджетдан ташқари маблағлар доирасида

Ички ишлар вазирлиги

(А. Ташпулатов),

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

(Э. Каримова ),

Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги

(К. Шарипов),

таркибида таълим муассасаси бўлган вазирлик ва идоралар

2. Таълим ташкилотларининг идоравий қоровуллик бўлинмалари ишчи ва хизматчиларини минтақавий ўқув марказларида шартнома асосида тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш.

2026-2027 йиллар

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 01.08.2026 й., 09/26/425/0805-сон)