Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document element«ТАСДИҚЛАНГАН»
Ўзбекистон Республикаси
Давлат мулки қўмитаси
раисининг ўринбосари,
Қимматли қоғозлар бозори
фаолиятини мувофиқлаштириш ва
назорат қилиш маркази
бош директори
М.С. ЮНУСМАТОВ
1999 йил 21 декабрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚимматли қоғозлар бозорида андеррайтинг фаолияти тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНизом
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 1999 йил 28 декабрда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 860]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LexUZ шарҳиМазкур низом Ўзбекистон Республикаси Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги директорининг 2025 йил 19 февралдаги 15-сонли « Қимматли қоғозлар бозорида андеррайтинг фаолияти тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги буйруғига (рўйхат рақами 3610, 28.02.2025 й.) асосан ўз кучини йўқотган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementI. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1.1. Мазкур Низом Ўзбекистон Республикасининг «Қимматли қоғозлар бозори тўғрисида»ги, «Акциядорлик жамиятлари ва акциядорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонунларига ва бошқа қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ эмитентлар қимматли қоғозларини дастлабки кафолатли жойлаштириш бўйича фаолиятини амалга ошириш стандартларини (тартиб ва шартларини) белгилайди.
(1.1-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 ноябрдаги 20-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3338, 30.11.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.11.2021 й., 10/21/3338/1117-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1.2. Мазкур Низом эмитентнинг қимматли қоғозларини чиқарилиш жараёнида ва/ёки дастлабки кафолатли жойлаштирилишида эмитент ва андеррайтернинг ўзаро ҳамкорлик асосларини ва жавобгарликларини тартибга солади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1.3. Мазкур Низом мақсадларида қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэмитент — эмиссиявий қимматли қоғозлар чиқарувчи ва улар юзасидан қимматли қоғозларнинг эгалари олдида мажбуриятлари бўлган юридик шахс;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқимматли қоғозлар — мазкур ҳужжатларни чиқарган юридик шахс билан уларнинг эгаси ўртасидаги мулкий ҳуқуқларни ёки қарз муносабатларини тасдиқлайдиган, дивидендлар ёки фоизлар тарзида даромад тўлашни ҳамда ушбу ҳужжатлардан келиб чиқадиган ҳуқуқларни бошқа шахсларга ўтказиш имкониятини назарда тутадиган ҳужжат;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementинвестиция меморандуми — эмитент ҳақида барча зарур маълумотларни ўз ичига олган ҳамда қимматли қоғозларни жойлаштириш нархи тўғрисидаги ахборотларни ва битим тафсилотларини кўрсатмайдиган инвесторларга тақдим этиш учун олдиндан тайёрланган ҳужжатлар тўплами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementандеррайтер фаолияти (андеррайтинг) — эмитент ва андеррайтер (андеррайтерлар) ўртасидаги шартномада белгиланган шартлар асосида эмитент қимматли қоғозларини чиқарилишини ташкиллаштириш ва/ёки кафолатли жойлаштириш бўйича хизматлар кўрсатиш фаолияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementандеррайтер — андеррайтинг фаолиятини амалга оширувчи инвестиция воситачиси ёки тижорат банки;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementандеррайтинг хизматини кўрсатиш тўғрисидаги шартнома — бир томондан, маълум бир нархда жойлаштирилиши керак бўлган қимматли қоғозларни чиқараётган эмитент ва бошқа томондан андеррайтер (андеррайтерлар) ўртасидаги шартнома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқимматли қоғозлар бозорини тартибга солиш бўйича ваколатли давлат органи — Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги.
(1.3-банднинг саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2023 йил 6 июлдаги 52-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3448, 25.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.07.2023 й., 10/23/3448/0539-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementII. АНДЕРРАЙТЕР ФАОЛИЯТИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2.1. Андеррайтинг фаолиятини амалга оширувчи тижорат банклари ва инвестиция воситачиларига қўйиладиган талаблар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАндеррайтерлар фақат инвестиция воситачилари ва тижорат банклари бўлиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАндеррайтинг фаолиятини амалга ошириш учун тижорат банклари ва инвестиция воситачилари қуйидаги талабларга жавоб бериши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) лицензияга эга бўлиши:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementинвестиция воситачиси сифатида фаолиятни амалга ошириш ҳуқуқини берувчи қимматли қоғозлар бозорини тартибга солиш бўйича ваколатли давлат органи, ёҳуд,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбанк операциаларини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи Ўзбекистон Республикаси Марказий банки.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(2.1-банднинг «б» кичик бандиЎзбекистон Республикаси Капитал бозорини ривожлантириш агентлиги директорининг 2019 йил 14 октябрдаги 2019-59-сонли буйруғига (рўйхат рақами 860-5, 31.10.2019 й.) асосан ўз кучини йўқотган — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 31.10.2019 й., 10/19/860-5/3982-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2.2. Андеррайтер фаолиятининг асосий йўналишлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАндеррайтер фаолиятининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэмитент билан биргаликда қимматли қоғозларни чиқариш ва жойлаштиришнинг мақбул тузилмасини шакллантириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementинвестиция меморандумини тузиш ва инвесторларга тақдим этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчиқарилишнинг кутилаётган ҳажмидан қимматли қоғозларни сотиб олиш ҳуқуқига олдиндан обуна ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмаркетинг тадқиқотларини ўтказиш, шу жумладан потенциал инвесторлар томонидан чиқарилиши кутилаётган қимматли қоғозлар ҳажмидан уларни сотиб олиш ҳуқуқига амалга оширилган дастлабки обуналардан келиб чиқиб бозор конъюнктураси ва имкониятларини ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementандеррайтинг хизматларининг хусусиятларини белгиловчи эмиссия рисоласи, операцион ҳужжатлаштириш ва кафолатланган мажбуриятларни тузиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзарур ҳолларда, андеррайтерларнинг вақтинчалик бирлашмасини шакллантириш ва унинг фаолиятини таъминлаш учун инвестиция воситачилари ва тижорат банкларини танлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementандеррайтинг хизматлари кўрсатиш тўғрисидаги шартномада назарда тутилган, қабул қилинган мажбуриятлар ва муддатларга мувофиқ эмитентнинг қимматли қоғозларининг кафолатланган жойлаштирилишини ўтказиш (чиқарилишларни муайян минимал нархда жойлаштириш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementандеррайтинг хизматлари кўрсатганлик учун вақтинчалик бирлашма иштирокчилари ўртасида (агар мавжуд бўлса) сотиб олиш ва сотиш фарқидан олинган даромад ёки комиссия мукофотини тақсимлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэмитентга қимматли қоғозларни жойлаштиришдан тушган маблағларни тўлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementиккиламчи бозорда (ушбу эмиссия) жойлаштирилган қимматли қоғозларни дастлабки қўллаб-қувватланишини амалга ошириш эмиссия рисоласида (андеррайтинг хизматларини кўрсатиш тўғрисидаги шартнома) назарда тутилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2.3. Кафолатланган жойлаштириш турлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўлиқ кафолатланган жойлаштириш — ушбу чиқарилишнинг барча қимматли қоғозларини андеррайтер томонидан жойлаштирилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқисман кафолатланган жойлаштириш — андеррайтер томонидан ушбу чиқарилишнинг 10% фоиздан кам бўлмаган қимматли қоғозларнинг қисман жойлаштирилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2.4. Андеррайтернинг ҳуқуқлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАндеррайтинг фаолиятини амалга ошириш жараёнида андеррайтер қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқимматли қоғозларни тўлиқ ёки қисман кафолатли дастлабки жойлаштиришга шартнома тузишда эмитентдан қимматли қоғозларнинг номинал қийматидан чегирма тақдим этишни шартнома билан белгиланадиган миқдорда талаб қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэмитент акциядорларининг қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш учун барча мумкин бўлган чораларни кўриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқимматли қоғозларни жойлаштириш шартларини бажармаган тақдирда эмитент олдида жавобгарлик таваккалчилигини суғурта қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқимматли қоғозларни жойлаштиришда шартномада белгиланган миқдорда эмитентдан комиссия ҳақи олиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2.5. Ахборотларни ошкор қилиш талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2.5.1. Эмитент андеррайтерга инвестиция меморандумини тузиш ва инвесторлар тақдим этиш учун зарур бўлган маълумотларни тақдим этиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИнвестиция меморандумида қуйидагилар кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэмитент ва умуман тармоқ фаолиятининг тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэмитентнинг келгуси йил учун стратегияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэмитентнинг бошқарув тизимини тавсифлаш, касбий тайёргарлик, бошқарув ходимларининг иш тажрибаси, сўнгги уч йил ичида иш жойлари ва эгаллаб турган лавозимларни кўрсатган ҳолда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтаъсис ҳужжатларига мувофиқ эмитент томонидан қўйилган мақсадларга эришиш учун тактик қадамлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрақобат муҳитини ва бозордаги улушини таҳлил қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэмитентнинг охирги уч молия йилидаги молиявий натижаларининг (чораклар бўйича) таҳлили, даромадларнинг пасайиши ёки ошиши сабаблари, молиявий қўйилмалар (эмиссияни амалга оширишдан) олинганидан кейинги молиявий натижалар прогнози;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэмитентнинг молиявий камомадини (профицит) вақтинчалик оралиқ муддатда аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқимматли қоғозлар чиқарилишидан (эмиссиясидан) олинган маблағларни сарфлаш сметаси харажатлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2.5.2. Чиқарилишнинг эмитенти ва андеррайтерлари ҳар бир потенциал харидорга жойлаштирилган қимматли қоғозларни сотиб олиш пайтига қадар сотиш шартлари ва эмиссия рисоласи билан танишиш имкониятини беришлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2.5.3. Чиқарилишнинг эмитенти ва андеррайтерлари эмиссия чиқариш рисоласида эълон қилинган ахборотнинг ишончлилиги ва тўлиқлиги учун қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда биргаликда жавобгар бўладилар.
(2.5.3-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 ноябрдаги 20-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3338, 30.11.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.11.2021 й., 10/21/3338/1117-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIII. АНДЕРРАЙТЕРНИ ТАНЛАШ ТАРТИБИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3.1. Андеррайтерни танлаш эмитент томонидан:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementинвестиция воситачилар ва тижорат банклари — потенциал номзодлар билан андеррайтинг бўйича хизматлар кўрсатиш учун дастлабки музокаралар асосида, ёҳуд
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementандеррайтинг бўйича хизматлар кўрсатиш ҳуқуқи учун оммавий (ёҳуд ёпиқ) танлов (тендер) ўтказиш йўли билан амалга оширилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIV. АНДЕРРАЙТЕРЛАРНИНГ ВАҚТИНЧАЛИК БИРЛАШМАСИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4.1.1. Қимматли қоғозлар бозорида ноқулай конъюнктура юзага келганда андеррайтерларнинг ҳеч бири катта зарар кўрмаслиги, қимматли қоғозлар таклифи таваккалчилигини тақсимлаш мақсадида биргаликда фаолият юритиш учун вақтинча андеррайтерлар бирлашмасини (бундан буён матнда — бирлашма) ташкил этиш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4.1.2. Бирлашмани ташкил этишнинг ташаббускори эмитент томонидан танланган андеррайтер ҳисобланади. Андеррайтинг хизматларини кўрсатиш тўғрисидаги шартнома эмитент билан бирлашма номидан амалдаги қонунчилик талабларига ва мазкур Низомнинг 5.2 бандига мувофиқ тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4.1.3. Бирлашма иштирокчиларининг ўзаро муносабатлари ўзаро ҳамкорлик шартномаси билан тартибга солинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4.1.4. Ўзаро ҳамкорлик шартномасида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбирлашма аъзоларининг рўйхати, уларнинг бирлашмадаги ҳиссаси миқдори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбирлашма аъзоларининг ҳуқуқлари ва мажбуриятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқарор қабул қилиш тартибининг тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementамалдаги қонунчиликка мувофиқ бошқа шартлар келишилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4.1.5. Эмитент томонидан танланган андеррайтер эмитентдан қўшимча ҳақ олмаган ҳолда бирлашма ички ишларини юритиш ва уларни ташкиллаштиришни амалга оширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБирлашма томонидан амалга оширилган жойлаштириш бўйича харажатлар аъзоларнинг улушларига мутаносиб равишда тақсимланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАндеррайтинг хизматларини кўрсатганлик учун комиссион мукофот эмитент ва бирлашма ўртасида шартномада белгиланган миқдорда тўланади ва қимматли қоғозларни кафолатли жойлаштириш бўйича қабул қилинган мажбуриятларга мутаносиб равишда бирлашма аъзолари орасида эмитент томонидан танланган андеррайтер томонидан тақсимланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4.1.6. Қимматли қоғозларни жойлаштириш тугаллангандан сўнг бирлашма ўз фаолиятини тугатади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementV. АНДЕРРАЙТИНГ ХИЗМАТЛАРИ КЎРСАТИШ ТЎҒРИСИДАГИ ШАРТНОМА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5.1. Эмитент ва андеррайтер ўртасидаги қимматли қоғозларни жойлаштириш жараёнидаги ўзаро муносабатлар улар ўртасида тузилган андеррайтинг хизматлари кўрсатиш тўғрисидаги шартнома билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5.2. Андеррайтинг хизматларини кўрсатиш тўғрисидаги шартнома андеррайтер томонидан чиқарилиш тартиби, андеррайтинг хусусияти ва эмитент турига қараб Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонунчилигига мувофиқ тайёрланади ва қуйидаги мажбурий (муҳим) шартларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқимматли қоғозларни жойлаштириш шартлари ва андеррайтнинг мажбуриятининг хусусияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхизматлар учун ҳақ тўлаш миқдори ва тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэмитент ва андеррайтер (бирлашма) ўртасида жойлаштириш жараёнида ўзаро муносабатларнинг шартлари ва тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэмитент билан андеррайтер (бирлашма) ўртасида жойлаштиришдан кейинги ўзаро муносабатларнинг шартлари ва тартиби (иккиламчи бозорда жойлаштирилган эмиссияни андеррайтер (бирлашма) томонидан қўллаб-қувватлаш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementва қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа шартлар.
(5.2-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 ноябрдаги 20-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3338, 30.11.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.11.2021 й., 10/21/3338/1117-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVI. АНДЕРРРАЙТЕР ФАОЛИЯТИНИ НАЗОРАТ ҚИЛИШ. ЖАВОБГАРЛИК.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6.1. Андеррайтерлар фаолиятини назорат қилиш қимматли қоғозлар бозорини тартибга солиш бўйича ваколатли давлат органи томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6.2. Қимматли қоғозларнинг иккиламчи бозорда оммавий жойлаштириш ва муомаласида қимматли қоғозларни сотиб олишда бир инвесторга бошқалар олдида имтиёзли ҳуқуқни белгилаш тақиқланади. Ушбу шартлар акциядорларга янги эмиссия қимматли қоғозларини сотиб олишга имтиёзли ҳуқуқни тақдим этишда қўлланилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6.3. Қимматли қоғозларни жойлаштириш жараёнида андеррайтер томонидан қуйидагиларга йўл қўйилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) инвесторлар учун аҳамиятга эга бўлган ахборотни лозим даражада ошкор қилмасдан туриб андеррайтинг хизматларини амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) қимматли қоғозлар бозорининг алоҳида бир иштирокчилари учун имтиёзли ҳуқуқларни тақдим этиш мақсадида уни бирор-бир белгисига кўра бўлиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) эмитент билан тузилган шартноманинг шартларини бажармаслик ва/ёки лозим даражада бажармаслик ва/ёки ўз вақтида бажармаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) эмитентга (бой берилган фойдани), бирлашма бўйича ҳамкорларига (адолатсиз рақобат ва ҳ.к.) ёки инвесторларга (ахборотни ошкор қилиш) зарар етказиши мумкин бўлган ҳар қандай ҳаракатлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6.4. Эмитентнинг қимматли қоғозларини жойлаштиришда андеррайтер акциядорлик жамиятининг фойдасини ва қимматли қоғозларининг ликвидлилигини янада ошишини ҳисобга олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6.5. Андеррайтер мазкур Низом талабларини бажармаганлиги учун қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
(6.5-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 ноябрдаги 20-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3338, 30.11.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.11.2021 й., 10/21/3338/1117-сон)