Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Фармони
Фуқаро авиацияси соҳасида давлат сиёсати юритишни тартибга солиш чора-тадбирлари тўғрисида
Ўзбекистон Республикасида фуқаро авиацияси соҳасини тизимли ислоҳ қилиш, авиация хизматлари сифатини ошириш, парвозлар хавфсизлигини таъминлаш, авиация соҳасини техник жиҳатдан тартибга солиш, рақобатни ривожлантириш ва авиаташувлар бозорини либераллаштириш, шунингдек, авиация соҳасида давлат сиёсати устуворлигини таъминлаш мақсадида қарор қиламан:
I. Мақсадлар
1. 2030 йилгача фуқаро авиацияси соҳасини ривожлантиришнинг асосий мақсадли кўрсаткичлари этиб қуйидагилар белгилансин.
(а) фуқаро авиациясида парвозлар хавфсизлигини таъминлаш соҳасида Халқаро фуқаро авиацияси ташкилотининг (кейинги ўринларда — ICAO) 8 та йўналиш бўйича белгиланган талаблари бажарилишини ўртача 85 фоизга етказиш;
(б) ҳаво транспортида хизмат кўрсатилган йўловчилар сонини 24 миллион нафарга етказиш;
(в) халқаро ва маҳаллий йўналишдаги парвозлар сонини 200 мингтага етказиш;
(г) Ўзбекистон Республикаси резидент авиакомпаниялари ҳаво кемалари паркини 180 тага етказиш;
(д) Янги Тошкент халқаро аэропорти қурилиш ишларининг 1-босқичини амалга ошириш.
II. Фуқаро авиацияси соҳасини тартибга солишнинг асосий йўналишлари
2. Транспорт вазирлигига қуйидаги қўшимча вазифалар юклатилсин:
(a) фуқаро авиацияси ва аэропортлар соҳасида фаолият юритувчи субъектларнинг рақобатбардошлигини таъминлаш, парвозлар географиясини диверсификация қилиш, республика ҳудудидаги аэропорт хизматларининг жозибадорлигини таъминлаб бориш ва оммавий ахборот воситаларида доимий эълон қилиб бориш;
(б) фуқаро авиацияси ва аэропортлар фаолиятини ташкил этиш, инвестициялар жалб қилинишини мувофиқлаштириш, халқаро молия институтлари ва хорижий давлат молия ташкилотлари билан ҳамкорлик қилиш;
(в) Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиацияси соҳасида ICAO ва халқаро ташкилотлар талабларининг миллий қонунчиликка татбиқ этилишини таъминлаш;
(г) Ўзбекистон Республикасининг фуқаро авиацияси соҳасидаги халқаро шартномаларида белгиланган талабларни бажариш;
(д) аҳоли мобиллигини ошириш, фуқаро авиацияси ташкилотлари томонидан кўрсатилаётган хизматлар сифатини яхшилаш, резидент авиакомпаниялар фаолиятини такомиллаштириш чораларини кўриш;
(ж) авиация ҳодисалари ва инцидентларни текшириш билан боғлиқ моддий-техник база ва лабораторияларни ташкил этиш;
(з) учувчи ва авиация мутахассисларини тайёрлаш ва малакасини ошириш тизимини ташкил этиш;
(и) фуқаро авиацияси соҳасини ривожлантиришнинг узоқ муддатли стратегиясини ишлаб чиқиш ва назорат қилиш.
3. Фуқаро авиацияси агентлиги (кейинги ўринларда — «Ўзавиация» агентлиги)га қуйидаги қўшимча вазифалар юклатилсин:
(а) ICAO стандартлари ва талабларининг тўлиқ амалиётга жорий этилишини таъминлаш ҳамда миллий қонунчилик ҳужжатларини мунтазам хатловдан ўтказган ҳолда такомиллаштириб бориш;
(б) авиация қоидаларини ICAO ҳужжатларининг номи, тузилиши, рақамланиши ва мазмунини ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш;
(в) ICAO талабларига мувофиқ «Ўзавиация» агентлигининг молиявий мустақиллиги ва моддий-техник базасини таъминлаш ҳамда инспекторлар фаолияти ва таркибини шакллантириш, уларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрлашни тизимли ташкил этиш;
(г) ICAO талабларига мувофиқ фуқаро авиацияси ходимларини тиббий кўрикдан ўтказишни ташкил этиш.
4. «Ўзаэронавигация» маркази ДУКга қуйидаги қўшимча вазифалар юклатилсин:
(а) радиолокация, радионавигация, алоқа ускуналари ва автоматлаштирилган ҳаво ҳаракатини бошқариш тизимларини модернизация қилиш ҳамда замонавий технологик ускуналар билан жиҳозлаб бориш;
(б) аэронавигaция ва ҳаводаги ҳаракатга хизмат кўрсатиш тўлов ва йиғимларини барча фойдаланувчилар учун халқаро тажрибадан келиб чиқиб, ICAO стандарт ва тавсиялари асосида шакллантириш;
(в) ICAO стандартлари асосида ҳаво ҳудудида тавсифларга асосланган навигация тизимини (PBN) жорий этиш.
5. Белгилансинки, «Ўзаэронавигация» маркази ДУК Ўзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудида фуқаро авиациясида ҳаводаги ҳаракатга хизмат кўрсатиш бўйича ваколатли орган ҳамда аэронавигация хизматларини таъминловчи ҳисобланади.
6. Парвозлар хавфсизлиги назорати бўйича юклатилган вазифа ва функцияларнинг ўз вақтида, сифатли ва тўлақонли амалга оширилишини таъминлаш, ICAO олдидаги Ўзбекистон томонидан олинган мажбуриятларни тўлиқ бажариш мақсадида «Ўзавиация» агентлигига қўшимча 51 та штат бирликлиги ажратилиб, бошқарув ходимларининг чекланган сони 109 нафар этиб белгилансин. Бунда «Ўзавиация» агентлигига ажратилган қўшимча штат бирликлари доирасида хорижий мутахассислар (умумий чекланган штат бирликларининг 25 фоизидан кўп бўлмаган ҳолда) жалб қилинишига рухсат берилсин.
7. Ислом Каримов номидаги Тошкент халқаро аэропортининг Тиббий учиш эксперт комиссияси тугатилиб, ICAO талабларига мувофиқ 2026 йил 1 апрелдан бошлаб қўшимча ажратиладиган штатлар доирасида «Ўзавиация» агентлигида фуқаро авиацияси ходимларини тиббий кўрикдан ўтказишга ихтисослашган Авиация тиббиёти бўлими ташкил этилсин. Бунда:
(а) мазкур бўлим фаолиятини ташкил этиш ва уни сақлаш билан боғлиқ сарф-харажатлар кўрсатиладиган пуллик хизматлардан ҳамда «Ўзавиация» агентлигининг бюджетдан ташқари жамғармаси ҳисобидан молиялаштирилади;
(б) мазкур бўлимнинг асосий вазифалари ва функциялари ICAO талабларидан келиб чиқиб «Ўзавиация» агентлиги томонидан тасдиқланади.
III. Имтиёзлар ва молиявий ресурслар
8. Белгилансинки, резидент авиакомпаниялар томонидан йўловчи ҳамда юк ташиш ҳаво кемаларини Ўзбекистон Республикаси ҳудудига импорт қилишда улар божхона божи ва қўшилган қиймат солиғидан озод этиладиган технологик асбоб-ускуналар рўйхатига киритилади.
9. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Транспорт вазирлиги билан биргаликда 2026 — 2028 йилларда Ўзбекистон Республикасининг ижтимоий ва ишлаб чиқариш инфратузилмасини ривожлантириш дастурларини шакллантиришда Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан аэродром ва ҳаводаги ҳаракатни бошқариш комплексларини модернизация қилиш, шунингдек, парвозларни радиотехник таъминлаш ускуналарини харид қилиш ҳамда аэропортларнинг аэродром комплексларини қуриш, капитал таъмирлаш ва реконструкция ишлари учун 3 йил давомида ҳар йили 250 миллиард сўм миқдорида маблағлар ажратилишини таъминласин.
10. Транспорт вазирлиги ҳамда Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг Транспорт вазирлиги ҳузурида юридик шахс ташкил этмаган ҳолда Авиация соҳасини қўллаб-қувватлаш жамғармасини ташкил этиш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин. Бунда республика ҳудудидаги барча аэропортларда халқаро йўналишлардаги парвозлардан аэропорт йиғимлари ҳисобидан ажратмалар Авиация соҳасини қўллаб-қувватлаш жамғармаси даромадлари манбаи этиб белгилансин.
11. Жамғарма маблағлари сарфланишининг асосий йўналишлари этиб қуйидагилар белгилансин:
(а) ICAO талабларига мувофиқ «Ўзавиация» агентлиги фаолиятини ташкил этиш ва сақлаш ҳамда молиявий мустақиллигини таъминлаш;
(б) учувчилар ва борт кузатувчиларини тайёрлаш ўқув юрти фаолиятини ташкил этиш, моддий-техника базасини яратиш ҳамда сақлаш ишларини молиялаштириш;
(в) учувчи, борт кузатувчилари ҳамда бошқа авиация мутахассисларини тайёрлаш ишларини рағбатлантириш;
(г) авиация ҳодисалари ва инцидентларни текшириш билан боғлиқ харажатларни молиялаштириш ҳамда моддий-техника базаси ва лабораторияларни ташкил этиш.
12. Белгилансинки:
(а) 2026 йил 1 январдан бошлаб «Ўзавиация» агентлигини сақлаш учун Давлат бюджетидан ажратмалар бекор қилинади;
(б) 2025 йил якуни ва келгуси йиллар учун «Ўзаэронавигация» маркази ДУК соф фойдасидан Фуқаро авиацияси агентлигини ривожлантириш жамғармасига йўналтириладиган 20 фоиз ажратма бекор қилинади.
IV. Фуқаро авиацияси объектларидан фойдаланишни тартибга солиш
13. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ:
(а) мутасадди органлар томонидан аэропортлар ер участкаларида шаҳарсозлик ишлари ICAO парвозлар хавфсизлиги талабларига мувофиқ «Ўзавиация» агентлиги билан келишилган ҳолда амалга оширилади;
(б) аэропорт инфратузилмасини ривожлантириш эҳтиёжлари учун ер участкалари белгиланган тартибда Давлат активларини бошқариш агентлигига доимий фойдаланишга берилади;
(в) Мудофаа вазирлиги ва «Ўзаэронавигация» маркази ДУК республика ҳудудида жойлашган фуқаро ва давлат авиацияси аэродромларида ўрнатилган радиолокация, радионавигация, алоқа ускуналари, аэронавигaция ва ҳаводаги ҳаракатга хизмат кўрсатиш маълумотларидан бепул ва ўзаро ҳамкорликда фойдаланади.
V. Фуқаро авиацияси соҳасида ислоҳотларни изчил давом эттириш
14. Транспорт вазирлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда қуйидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиб, ўрнатилган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритсин:
(а) бир ой муддатда Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиацияси соҳасида давлат сиёсатини юритиш маъмурий регламентини тасдиқлаш тўғрисидаги Ҳукумат қарори лойиҳаси;
(б) бир ой муддатда Ўзбекистон Республикасининг ҳаводаги ҳаракатни бошқариш тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисидаги Ҳукумат қарори лойиҳаси;
(в) икки ой муддатда учувчилар ва борт кузатувчиларини тайёрлаш ўқув юртини ташкил қилиш бўйича Ҳукумат қарори лойиҳаси;
(г) икки ой муддатда Авиация соҳасини қўллаб-қувватлаш жамғармаси маблағларини жамлаш ва тақсимлаш бўйича низомни тасдиқлаш тўғрисидаги Ҳукумат қарори лойиҳаси;
(д) уч ой муддатда фуқаро авиацияси қоидаларини бузиш билан боғлиқ ҳуқуқбузарликлар рўйхатини такомиллаштириш ҳамда жавобгарликни кучайтиришни назарда тутувчи Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисидаги қонун лойиҳаси;
(ж) 2026 йил 1 октябрга қадар ICAO талабларидан келиб чиққан ҳолда ҳамда хорижий тажриба асосида янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикасининг Ҳаво кодекси лойиҳаси.
15. Транспорт вазирлиги резидент авиакомпаниялар томонидан кўрсатилаётган хизматлар сифатини ошириш ва улар устидан назоратни кучайтириш мақсадида:
(а) икки ой муддатда резидент авиакомпанияларнинг халқаро йўналишларда парвозларни амалга оширувчи ҳаво кемаларининг техник ва ички интерьер ҳолатини яхшилаш бўйича чора-тадбирлар режасини ишлаб чиқсин;
(б) икки ой муддатда резидент авиакомпаниялар ҳаво кемаларининг базавий техник хизмат даврида барча носозликлар бартараф этилиши бўйича талабларни ишлаб чиқсин;
(в) уч ой муддатда йўловчилардан таклиф ва эътирозларни қабул қилиш ҳамда йўловчи авиақатновларида содир бўлган авиация ҳодисалари ва инцидентлар билан таништириш ва изоҳ бериш учун «Ўзавиация» агентлигида истеъмолчилар билан ишлаш ахборот тизими (CRM) ва Call-марказни ишга туширсин;
(г) олти ой муддатда сертификатланган эҳтиёт қисмларини етказиб берувчилар билан жамланган (Pool) шартномалар тузиш тизимини йўлга қўйсин;
(д) икки ой муддатда резидент авиакомпаниялар томонидан халқаро қатновларни амалга ошириш жараёнида ташқи пудратчилар томонидан кўрсатиладиган хизматлар (кетринг, йўловчи ва ҳаво кемаларига хизмат кўрсатиш) сифатини ошириш чораларини ишлаб чиқсин;
(ж) уч ой муддатда авиакомпаниялар ва аэропортлар томонидан кўрсатиладиган хизматларни мониторинг қилиш ва такомиллаштиришнинг халқаро баҳолаш тизимини (Sky trax) жорий этиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиб Вазирлар Маҳкамасига киритсин;
(з) доимий равишда резидент авиакомпаниялар томонидан белгиланган парвоз жадвалларига қатъий риоя этилиши бўйича таъсирчан чоралар қўлласин.
16. Ҳисоб палатаси Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси, Транспорт вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги билан биргаликда 2026 йил 1 августга қадар авиация бозорида устун мавқега эга бўлган хўжалик юритувчи субъектлар ҳамда табиий монополиялар субъектлари бўлган барча аэропортлар, устав капиталида 50 фоиз ва ундан ортиқ миқдорда давлат улуши мавжуд бўлган авиакомпаниялар ҳамда «Ўзаэронавигация» маркази ДУКнинг фаолиятларини ўрганиб чиқиб Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига ахборот киритсин.
17. Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим ҳужжатларига иловага мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.
18. Транспорт вазирлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига мазкур Фармондан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.
VI. Фармон ижросини ташкил этиш, таъминлаш ва назорат
19. Мазкур Фармоннинг ижросини самарали ташкил қилишга масъул ва жавобгар этиб Бош вазир ўринбосари А.Ж. Раматов ҳамда транспорт вазири И.Р. Махкамов белгилансин.
20. Фармон ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2025 йил 27 октябрь,
ПФ-193-сон
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 27 октябрдаги ПФ-193-сон Фармонига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим ҳужжатларига киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 25 январдаги «Республика ижро этувчи ҳокимият органлари фаолиятини самарали йўлга қўйишга доир биринчи навбатдаги ташкилий чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПФ-14-сон Фармонига 1-иловада «7. Транспорт вазирлиги» бўлимининг «2. Фуқаро авиацияси агентлиги» позицияси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«
2. | Фуқаро авиацияси агентлиги | 109 | 109 | |
шу жумладан, директор ўринбосарлари сони | 1 | 1 | ||
».
2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 15 майдаги «2025-2026 йилларда сайёҳлар оқимини кескин кўпайтириш ва туристик хизматлар кўламини жадал кенгайтириш орқали туризмнинг иқтисодиётдаги ўрни ва аҳамиятини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-87-сон Фармонига 1-илованинг 2-позицияси «Масъул ижрочилар» устуни «Туризм қўмитаси» сўзларидан кейин «, «Uzbekistan airways» АЖ, «Uzbekistan Airports» АЖ, барча резидент авиакомпаниялар» сўзлари билан тўлдирилсин.
3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 22 сентябрдаги «Фуқаро авиацияси корхоналарини қўллаб-қувватлашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-309-сон қарорининг 1-бандидаги «Ўзбекистон Республикасининг резидент авиакомпаниялари ва уларнинг таркибидаги корхоналар» сўзлари «Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиацияси ташкилотлари» сўзлари билан алмаштирилсин.
4. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 27 февралдаги «Хизматлар соҳаси барқарор ривожланиши учун қулай шарт-шароитлар яратишга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-78-сон қарорига 5-илованинг 29-позицияси «Масъул ижрочилар» устуни «Uzbekistan Airports» АЖ» сўзларидан кейин «, «Ўзаэронавигация» маркази ДУК» сўзлари билан тўлдирилсин.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.10.2025 й., 06/25/193/0984-сон)