Norasmiy tarjima
Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqarori
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi samoviy hududida aviatsiya parvozlarining asosiy qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi Havo kodeksining 2-moddasiga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Oʻzbekiston Respublikasi samoviy hududida aviatsiya parvozlarining asosiy qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi va Oʻzbekiston Respublikasi Parvozlar xavfsizligini nazorat qilish davlat inspeksiyasi oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari B.I. Zakirov zimmasiga yuklansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri SH. MIRZIYOYEV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementToshkent sh.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2016-yil 18-oktabr,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element349-son
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVazirlar Mahkamasining 2016-yil 18-oktabrdagi 349-son qaroriga
ILOVA
ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi samoviy hududida aviatsiya parvozlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementASOSIY QOIDALARI
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementI-bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ushbu Asosiy qoidalar parvozlar xavfsizligini kafolatlovchi eksperimental, davlat va fuqaro aviatsiyasi havo kemalarining parvozlarini tashkil etish va bajarish, ularga xizmat koʻrsatish hamda havo harakatini boshqarishning umumiy tartibini belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Qisqartmalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ushbu Asosiy qoidalarda quyidagi shartli qisqartmalar qoʻllaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementUUA | — | uchuvchisiz uchish apparati |
YKRM | — | yaqindan keltiruvchi radiomayoqli punkt |
HHK | — | harbiy havo kuchlari |
BPChB | — | bulutlarning pastki chegarasining balandligi |
IKRL | — | ikkilamchi kuzatish radiolakatori |
UUA | — | uchuvchisiz uchish apparati |
UKRM | — | uzoqdan keltiruvchi radiomayoqli punkt |
UQY | — | uchish-qoʻnish yoʻlagi |
QQB | — | qaror qabul qilish balandligi |
HT | — | havo trassasi |
SHF YBT BM | — | samoviy hududdan foydalanish yagona boshqaruv tizimining bosh markazi |
SHF (HHF) | — | samoviy hududdan foydalanish (havo hududidan foydalanish) |
ANN | — | aerodromning nazorat nuqtasi |
MXB | — | minimal xavfsiz balandlik |
MHY | — | mahalliy havo yoʻnalishi |
MPB | — | minimal pasayish balandligi |
QT | — | qisqa toʻlqinlar |
QDP | — | qoʻmondonlik dispetcherlik punkti |
PAOY | — | parvozlarni amalga oshirish yoʻriqnomasi |
MDP | — | mahalliy dispetcherlik punkti |
HHXK | — | havo harakatiga xizmat koʻrsatish |
AKR | — | alohida keltiruvchi radiostansiya |
HHMQ | — | Havo hujumidan mudofaa qoʻshinlari |
VPQ | — | vizual parvoz qoidalari |
UPQ | — | uskunalar boʻyicha parvoz qoidalari |
SBHBP | — | soʻrov boʻyicha hisobot berish punkti |
MHBP | — | majburiy hisobot berish punkti |
YY | — | yurish yoʻlagi |
RLN | — | radiolokatsion nazorat |
RLS | — | radiolokatsion stansiyasi |
PEQ | — | havo kemasi parvoz ekspluatatsiya qoʻllanmasi |
RNN | — | radionavigatsion nuqta |
RTT | — | radiotexnik taʼminot |
Rmin.kel. | — | minimal keltirilgan bosim |
OʻYHK | — | oʻta yengil havo kemasi |
MMSh | — | murakkab meteorologik sharoit |
HHB | — | havo harakatini boshqarish |
SHF YBT HM | — | samoviy hududdan foydalanish yagona boshqaruv tizimining hududiy markazi |
UQT | — | ultraqisqa toʻlqin |
ADF | — | avtomatlashtirilgan radiokompas (Automatic Direction Finding) |
AIP | — | aeronavigatsion axborotlar toʻplami (Aeronautical Information Publication) |
ATC Clearance | — | berilgan parvozlar rejasiga muvofiq parvozga dispecherlik ruxsati (Air Traffic Control Clearance) |
ATIS | — | aerouzel (aeroport) hududida axborotlarni avtomat tarzda yuborish xizmati (Automatic Terminal Information Service) |
DA/DH | — | qaror qabul qilish uchun absolyut/nisbatan balandlik (Decision Altitude / Decision Height) |
DME | — | uzoqlikni oʻlchash jihozlari (Distance Measuring Equipment) |
IFR | — | qurilmalar boʻyicha parvoz qilish qoidalari (Instrument Flight Rules) |
ILS | — | instrumental qoʻnish tizimi (Instrument Landing System) |
FL | — | parvoz esheloni (Flight Level) |
FP | — | parvoz rejasi (Flight Plan) |
FMS | — | parvozni boshqarish tizimi (Flight Management System) |
GBAS | — | funksional oʻshimchali quruqlik tizimi (Ground-based augmentation system) |
GLS | — | GBAS turidagi qoʻnish tizimi (GBAS Landing System) |
GPS | — | global pozitsiyalangan tizim (Global Positioning System) |
LMWRM | — | radiomarkerli yaqin masofaga uzatmali radiostansiya (Locator Middle With Radio Marker) |
LOWRM | — | radiomarkerli uzoq masofaga uzatmali radiostansiya (Locator Outer With Radio Marker) |
MSL | — | oʻrtacha dengiz sathi (Mean Sea Level) |
MLS | — | mikrotoʻlqinli qoʻnish tizimi (Microwave Landing System) |
MSSR | — | ikkilamchi monoimpulsli kuzatish radiolokatori (Monopulse Secondary Surveillance Radar) |
NDB/RB | — | yoʻnaltirilmagan radiomayoq / radiomayoq/ AURS (Non-Directional Beacon / Radio Beacon) |
NFA | — | elektron aloqa vositalari orqali yuboriladigan va amalda qoʻllash, har qanday aeronavigatsiya jihozlarining holati yoki oʻzgarishi, xizmat koʻrsatish va qoidalar yoxud xavf toʻgʻrisidagi maʼlumotni oʻz ichiga olgan xabarnoma, parvozlarni bajarish bilan bogʻliq boʻlgan xodimlar uchun muhim ahamiyatga ega boʻlgan oʻz vaqtidagi ogohlantirishlar (Notic for Airmen) |
NOTAM-1 | — | tartibsiz yuzaga keluvchi holatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar 1-toifali xabarnoma orqali beriladi |
NOTAM-2 | — | oldindan rejalashtirilgan tadbirlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar 2-toifali xabarnoma orqali beriladi |
QFE | — | uchish qoʻnish yoʻlagi boshlanish sathining atmosfera bosimi (Question Field Elevation atmosfera bosimi radiotelefon kodining shartli belgisi) |
QNE | — | standart atmosfera bosimi 760 mm.sm.ust. (1013,2 mbar) (Question Nil Elevation atmosfera bosimi radiotelefon kodining shartli belgisi) |
QNH | — | standart atmosfera boʻyicha oʻrtacha dengiz sathiga keltirilgan aerodrom (punkt)ning atmosfera bosimi (QNH) (Question Nautical Height atmosfera bosimi radiotelefon kodining shartli belgisi) |
PSR | — | birlamchi kuzatish radiolokatori (Primary Surveillance Radar) |
AN | — | zonalashgan navigatsiya (Area Navigation) |
RVR | — | uchish-qoʻnish yoʻlagida koʻrish imkoniyatining uzoqligi (Runway Vizual Range) |
RA | — | nizoli vaziyatlarni bartaraf etish yuzasidan maslahatli xabar (Resolution Advisory) |
RAD | — | qoʻmondonlik radiostansiyasi (Radio) |
SNOWTAM | — | aerodromning ish hududida qor erishi, yogʻingarchilik va muz paydo boʻlishi natijasida yuzaga kelgan qor, muz, yogʻingarchilik yoki koʻlmak suvlari keltirib chiqqan xavfli sharoitlarning mavjudligi yoxud ularni bartaraf etish toʻgʻrisidagi belgilangan format boʻyicha maʼlumot beruvchi maxsus seriyali xabarnoma |
TA | — | havodagi vaziyat haqida konsultativ xabarlar (Traffic Advisory) |
TCAS | — | havoda toʻqnashuvlarni ogohlantiruvchi tizim (Traffic Collision Avoidance System) |
VFR | — | vizual parvozlarning qoidalari (Vizual Flight Rules) |
CUT | — | butunjahon koordinatsiyalangan vaqt (Coordinated Universal Time) |
GPa | — | gektopaskal |
kg | — | kilogramm |
km | — | kilometr |
km/s | — | kilometr soatiga |
M | — | Max soni |
m | — | metr |
mbar | — | millibar |
MGs | — | megagers |
m/s | — | metr soniyaga |
d.mili | — | dengiz mili |
daq | — | daqiqa |
mm/daq | — | millimetr daqiqasiga |
mm.sm.ust. | — | millimetr simob ustuni |
s | — | soniya |
t | — | tonna |
uz | — | uzel |
ft | — | fut |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Taʼriflar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Ushbu Asosiy qoidalarda quyidagi tushunchalar qoʻllaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmutlaq balandlik — oʻrtacha dengiz sathidan (MSL) nuqta yoki nuqta sifatida qabul qilingan obyekt sathigacha boʻlgan vertikal masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfavqulodda xabardor qilish — qidiruv-qutqaruv xizmatlarining yordamiga muhtoj boʻlgan havo kemalari toʻgʻrisida tegishli tashkilotlarni xabardor qilish uchun koʻrsatiladigan xizmat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaviatsiya xodimlari — faoliyati parvozlarni tashkil etish, bajarish va taʼminlash, shuningdek, havo harakatiga xizmat koʻrsatish bilan bogʻliq boʻlgan shaxslar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaviatsiya ishlari — korxonalar, muassasalar, tashkilotlar va fuqarolarning (buyurtmachining) texnologik yoki transport ishlab chiqarish jarayonlarini taʼminlash maqsadida, shuningdek, tajriba va ilmiy-tadqiqot ishlarini oʻtkazish, sanitariya va tabiatni muhofaza qilish choralarini amalga oshirish, aholiga tibbiy yordam koʻrsatish, tabiiy ofatlar, avariyalar va falokatlar oqibatlarini bartaraf etish uchun aviatsiya vositalari yordamida tijorat asosida bajariladigan maxsus operatsiyalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodromdagi atmosfera bosimi (aerodromdagi bosim) — uchish-qoʻnish yoʻlagining boshlangʻich nuqtasi darajasida oʻlchanadigan atmosfera bosimining simob ustuni millimetrlarida (mm simob ust.), millibarlarda (mbar) yoki gektopaskallarda (GPa) ifodalangan qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodrom — havo kemalarining qoʻnishi, uchishi yoki harakatlanishi uchun toʻliq yoki qisman moʻljallangan, maxsus jihozlangan yer yoki suv yuzasi boʻlagi boʻlib, unda tegishli binolar, inshootlar va uskunalar joylashgan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtogʻli aerodrom — aerodromning nazorat nuqtasiga nisbatan 25 km (14 dengiz mili) radiusda 500 m (1650 fut) va undan ortiq nisbiy balandlikdagi notekis relyefli hududda joylashgan aerodrom, shuningdek, dengiz sathidan 1000 m (3300 fut) va undan yuqori balandlikda joylashgan aerodrom;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvaqtinchalik aerodrom — yilning maʼlum davrida havo kemalari parvozini taʼminlash uchun moʻljallangan, doimiy inshootlar va uskunalarga ega boʻlmagan, biroq belgilangan tartibda hisobga olinishi va roʻyxatdan oʻtkazilishi shart boʻlgan aerodrom;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodrom harakati — aerodromning manyovr maydonidagi barcha harakatlar, shuningdek, aerodrom hududidagi (uchish va qoʻnish zonasidagi) barcha havo kemalarining parvozlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodrom dispetcherlik xizmati — aerodrom harakatiga koʻrsatiladigan dispetcherlik xizmati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaeronavigatsiya maʼlumotlari — aeronavigatsiya maʼlumotlarini toʻplash, tahlil qilish va shakllantirishdan olingan axborot;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerostat — koʻtarish kuchi aerostatik yoki bir vaqtning oʻzida aerostatik va aerodinamik tamoyillarga asoslangan uchish apparatlarining bir turi. Ular boshqariladigan (dirijabl, havo shari), boshqarilmaydigan (erkin parvoz qiluvchi), shar shaklidagi qobiqli (stratostatlar, radiozondlar, uchuvchi sharlar) va bogʻlangan turlarga boʻlinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerouzel — bir-biriga yaqin joylashgan aerodromlar boʻlib, ularda parvozlarni tashkil etish va amalga oshirish, shuningdek, havo harakatini boshqarishda maxsus kelishuv va muvofiqlashtirish talab etiladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbarometrik balandlik — standart atmosfera boʻyicha maʼlum bir bosimga mos keladigan mutlaq balandlik qiymatlarida ifodalangan atmosfera bosimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementxavfsiz parvoz balandligi — havo kemasini yer (suv) yuzasi yoki undagi toʻsiqlar bilan toʻqnashishdan himoya qiladigan eng past ruxsat etilgan parvoz balandligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmoʻljalsiz joy — aniq xaritalari boʻlmagan bir xil koʻrinishdagi hududlar (tayga, dasht, choʻl, tundra, katta oʻrmon massivlari, shuningdek, kam oʻrganilgan joylar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuchuvchisiz uchish apparati (UUA) — bortda uchuvchisiz parvozni amalga oshiradigan, boshqa joydan toʻliq masofadan boshqariladigan yoki dasturlashtirilgan holda parvozda toʻliq avtonom boʻlgan havo kemasi (havo kemalari modellari va boshqalar bundan mustasno);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementchayqalish — havo kemasining turbulent atmosferada parvoz paytida yuzaga keladigan tartibsiz harakati (chayqalish kuchsiz deb hisoblanadi, agar ortiqcha yuklanishning oʻsishi ± 0,5g dan oshmasa, oʻrtacha — ± 1,0g gacha, kuchli — ± 1,0g dan ortiq; qoʻnish konfiguratsiyasida: oʻrtacha — ± 0,3 ÷ 0,4g, kuchli — ± 0,4g dan ortiq);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvektorlash — havo harakatini boshqarish kuzatish tizimidan foydalanish asosida maʼlum yoʻnalishlarni (trayektoriyalarni) koʻrsatish orqali havo kemalarini radiolokatsion yoʻnaltirishni taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvertodrom — vertolyotlarning toʻliq yoki qisman qoʻnishi, uchishi va harakatlanishi uchun moʻljallangan aerodrom yoki inshoot yuzasining maʼlum bir qismi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvertolyot — taxminan vertikal holatda joylashgan oʻqlar atrofida kuch qurilmasi tomonidan aylantiriladigan bir yoki bir nechta koʻtaruvchi vintlar bilan havo reaksiyasi tufayli parvozda ushlab turiladigan havodan ogʻir havo kemasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerostatning koʻtarilishi — aerostatning havodagi harakati boʻlib, bunda uning parvoz balandligi ortadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemasining uchishi — yerdagi harakati tezlashib va yerdan uzilishni oʻz ichiga olgan, soʻngra uchish konfiguratsiyasiga oʻtish tugaydigan balandlikka koʻtarilishni qamrab olgan parvoz bosqichi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuchish-qoʻnish yoʻlagi — havo kemalarining uchishi va qoʻnishi uchun tayyorlangan quruqlikdagi aerodromning muayyan toʻgʻri toʻrtburchak shaklidagi qismi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkoʻrinuvchanlik — atmosfera sharoitlari bilan aniqlanadigan va masofa birliklarida ifodalanadigan, kunduzi sezilarli yoritilmagan obyektlarni hamda kechasi sezilarli yoritilgan obyektlarni koʻrish va tanib olish imkoniyati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuchish — qoʻnish yoʻlagidagi koʻrinuvchanlik (uchish-qoʻnish yoʻlagidagi koʻrinish masofasi) (RVR) — uchish-qoʻnish yoʻlagining markaziy chizigʻida turgan havo kemasi kabinasidan uchish-qoʻnish yoʻlagi yuzasidagi belgilarni yoki uchish-qoʻnish yoʻlagini chegaralovchi yoxud markaziy chiziqni koʻrsatuvchi chiroqlarni koʻrish mumkin boʻlgan masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvizual parvoz — havo kemasining tabiiy ufq va yerdagi (yorugʻlik) arga nisbatan fazoviy holati va joylashuvi, shuningdek, uning boshqa havo kemalari, obyektlar va toʻsiqlarga nisbatan gorizontal va vertikal boʻyicha oʻzaro joylashuvi ekipaj tomonidan koʻz bilan aniqlanadigan sharoitlarda amalga oshiriladigan parvoz;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvizual meteorologik sharoitlar — belgilangan minimal koʻrsatkichlarga mos keladigan yoki ulardan yuqori boʻlgan koʻrinish masofasi, bulutlargacha boʻlgan masofa va bulutlarning quyi chegarasi balandligi qiymatlarida ifodalangan ob-havo sharoitlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqoʻnishga vizual yaqinlashuv — uskunalar boʻyicha qoʻnishga yaqinlashuv sxemasining bir qismi yoki butun sxemasi tugallanmagan va qoʻnishga yaqinlashuv uchish-qoʻnish yoʻlagi va/yoki uning orientirlari bilan koʻz orqali aloqa oʻrnatilgan holda amalga oshiriladigan jarayon;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo trassasi — yoʻlak koʻrinishidagi nazorat qilinadigan havo hududi (yoki uning bir qismi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo harakati — parvozda yoki aerodromning manyovr maydonida harakatlanayotgan barcha havo kemalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementchegaraoldi chizigining havo hududi — Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasiga tutash, kengligi 25 km (14 dengiz mili) boʻlgan quruqlik va suv hududlari ustidagi Oʻzbekiston Respublikasi havo hududi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasining havo boʻshligʻi — davlat hududi va hududiy suvlari ustidagi, uning mutlaq yurisdiksiyasi ostida boʻlgan boʻshliq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemasi — yer yuzasidan qaytgan havo bilan oʻzaro taʼsirini hisobga olmaganda, havo bilan oʻzaro taʼsiri tufayli atmosferada ushlab turiladigan har qanday uchish apparati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqoidabuzar (tartibbuzar) havo kemasi — Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasini buzgan yoki Oʻzbekiston Respublikasi havo hududidan foydalanish tartibini buzishga yoʻl qoʻygan havo kemasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvaqtinchalik rejim — Havo hujumidan mudofaa qoʻshinlari va Harbiy havo kuchlari qoʻmondonining Oʻzbekiston Respublikasi hududida koʻrsatilgan joyda alohida muhim parvozlar va boshqa faoliyat xavfsizligini taʼminlashga qaratilgan kompleks chora-tadbirlari bilan belgilanadigan havo hududidan foydalanishning maxsus tartibi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemasining parvoz vaqti — havo kemasi koʻtarilishda harakatlana boshlagan paytdan to qoʻnishda uning yerga toʻliq toʻxtashi yoki vertikal qoʻnishda yer yuzasiga tegishi paytiga qadar boʻlgan davr;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbulutlarning pastki chegarasi balandligi — quruqlik yoki suv sathidan 6000 metrdan pastda joylashgan va osmonning yarmidan koʻpini qoplaydigan bulutlarning eng pastki qatlamining pastki chegarasigacha boʻlgan vertikal masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoʻtish balandligi — aerodrom hududida belgilangan eshelonni egallashda barometrik balandlik oʻlchagichning bosim shkalasini standart atmosfera bosimi (QNE) qiymatiga oʻtkazish uchun belgilangan balandlik;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvoz balandligi — maʼlum bir sathdan havo kemasigacha (obyektgacha) boʻlgan vertikal masofani anglatuvchi umumiy atama;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhaqiqiy uchish balandligi — bevosita havo kemasi ostidan yer (suv) sathi nuqtasigacha boʻlgan uchish balandligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnisbiy parvoz balandligi — shartli ravishda tanlangan nuqta sathidan parvoz balandligigacha boʻlgan masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqaror qabul qilish balandligi — aniq qoʻnishga yaqinlashish uchun belgilangan mutlaq yoki nisbiy balandlik. Agar ushbu balandlikka yetgunga qadar havo kemasi komandiri qoʻnishga yaqinlashishni davom ettirish uchun ar bilan zarur vizual aloqa oʻrnatmagan boʻlsa yoki havo kemasining fazodagi holati yoki uning harakat parametrlari qoʻnish xavfsizligini taʼminlamasa, shu balandlikda ikkinchi aylanaga chiqish manyovri boshlanishi lozim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtogʻli hudud — 18,5 kilometr (10 dengiz mili) masofada yer yuzasi balandligining oʻzgarishi 900 metrdan (3000 futdan) ortiq boʻlgan oʻzgaruvchan relyefli hudud;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementruxsatnoma amal qilish chegarasi — havo kemasiga berilgan dispetcherlik ruxsatnomasi amal qiladigan chegara (punkt);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodrom bosimi (QFE) — uchish-qoʻnish yoʻlagining ishchi ostonasi darajasidagi atmosfera bosimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementstandart atmosferaga koʻra dengiz sathiga keltirilgan aerodrom (nuqta) bosimi (QNH) — barometrik balandlik oʻlchagichning bosim shkalasida oʻrnatilganda aerodromning (nuqtaning) barometrik balandligi uning mutlaq balandligiga mos keladigan atmosfera bosimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementdeltadrom (paradrom) — oʻta yengil uchish apparatlarini joylashtirish, uchirish va qoʻndirish uchun tayyorlangan va belgilangan yer yuzasining qismi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnamoyish uchishi — havo kemasining imkoniyatlarini, uchuvchilar tarkibi mahoratini koʻrsatish maqsadida bajariladigan uchish (aviatsiya texnikasi namoyishi, aviatsiya paradi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementdispetcherlik zonasi (hududi) — yer yuzasidan belgilangan yuqori chegaragacha boʻlgan nazorat qilinadigan havo boʻshligʻi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementdispetcherlik hududi — yer yuzasi ustida oʻrnatilgan chegaradan yuqoriga choʻzilgan nazorat qilinadigan havo hududi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtoʻsiq ustidagi balandlik zaxirasi — belgilangan chegaralarda hisobga olinadigan toʻsiqning eng yuqori nuqtasidan oʻtuvchi gorizontal yuzagacha boʻlgan havo kemasining vertikal masofasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementzaxira aerodromi — belgilangan qoʻnish aerodromigacha yoki unga qoʻnishni amalga oshirish maqsadga muvofiq boʻlmagan hollarda havo kemasini yoʻnaltirilish mumkin boʻlgan aerodrom;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuchish paytidagi zaxira aeroporti — havo kemasi qoʻnishi mumkin boʻlgan aeroport, agar uchishdan soʻng tez orada bunga zarurat tugʻilsa va uchish aeroportidan foydalanish imkonsiz boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyoʻnalishdagi zaxira aeroporti — marshrut boʻylab parvoz davomida zarurat tugʻilganda havo kemasi qoʻnishi mumkin boʻlgan aeroport;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbelgilangan manzilning zaxira aeroporti — belgilangan aeroportga qoʻnish imkonsiz yoki maqsadga muvofiq boʻlmagan taqdirda havo kemasi qoʻnishi mumkin boʻlgan aeroport;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvoz uchun buyurtmanoma — havo kemasining rejalashtirilgan parvozi yoki parvozning bir qismi haqidagi maʼlumotlar boʻlib, ular Havo harakatini tashkil etish/boshqarish organlariga va Havo hujumidan mudofaa organlariga taqdim etiladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodrom hududi — aerodrom atrofidagi belgilangan oʻlchamdagi havo boʻshligʻi boʻlib, unda havo kemalari uchish texnikasini va boshqa parvoz vazifalarini oʻrganish uchun parvozlarni amalga oshiradi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhududiy navigatsiya — havo kemalariga yer usti yoki sunʼiy yoʻldosh navigatsiya vositalarining taʼsir doirasi ichida yoki avtonom vositalar yoxud ularning kombinatsiyalari imkoniyatlari bilan belgilangan chegaralarda istalgan trayektoriya boʻylab parvoz qilish imkonini beruvchi navigatsiya usuli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvozlarni cheklash hududi — davlat hududi yoki hududiy suvlari ustidagi belgilangan oʻlchamdagi havo boʻshligʻi boʻlib, uning doirasida havo kemalarining parvozlari maʼlum shartlar asosida cheklangan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkutish zonasi — odatda aerodrom (aerouzel) radio-navigatsiya nuqtasi ustida joylashgan, havo kemalarining IIO/IIB organining keyingi ruxsatini kutishi uchun belgilangan maʼlum oʻlchamdagi havo boʻshligʻi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemasi komandiri — uchuvchi mutaxassisligiga ega boʻlgan va belgilangan tartibda ushbu turdagi havo kemasini mustaqil boshqarish huquqiga ega shaxs;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodromning nazorat nuqtasi — tanlangan koordinatalar tizimida aerodromning joylashuvini aniqlovchi nuqta;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqisqa muddatli cheklov — Havo boʻshligidan foydalanish yagona boshqaruv tizimlarining markazlari hududlarida parvozlar va boshqa faoliyat xavfsizligini tezkor taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlar majmuasi bilan belgilanadigan havo hududidan foydalanishning maxsus tartibi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvozlar doirasi (doira boʻylab parvoz sxemasi) — aerodrom hududida, odatda davlat va tajriba-sinov aviatsiyasi aerodromlarida oʻrnatilgan yoʻnalish boʻlib, u boʻyicha yoki uning bir qismi boʻylab uchishdan soʻng balandlikka koʻtarilish, qoʻnishga yaqinlashish uchun pasayish, qoʻnishni kutish, aerodrom ustida parvoz qilish yoki havo kemasining aerodrom chegarasidan chiqishi amalga oshiriladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuchish apparati — atmosfera yoki kosmik fazoda uchish uchun belgilangan qurilma;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuchuvchilar tarkibi — maxsus tayyorgarlikka ega boʻlgan va parvoz paytida ekipaj tarkibida uchish, havo navigatsiyasi, havo kemasini, uning tizimlari va uskunalarini boshqarish boʻyicha oʻz funksional vazifalarini bajaruvchi shaxslar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyoʻl chizigʻi — havo kemasi parvozi trayektoriyasining yer yuzasiga proyeksiyasi boʻlib, uning har qanday nuqtasidagi yoʻnalishi odatda haqiqiy, magnit yoki shartli meridianning shimoliy yoʻnalishidan oʻlchanadigan burchak darajalarida ifodalanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbelgilangan chegara — havo boʻshligʻida havo trassasiga, kelish marshrutiga (STAR) perpendikulyar boʻlgan vertikal tekislik boʻlib, uning joylashuvi sunʼiy yoʻldosh navigatsiya tizimi yoki burchak-masofani oʻlchovchi radionavigatsiya vositasi maʼlumotlari, AKR yoki marker mayogʻi oʻrnatilgan joy, HK navigatsiya maʼlumotlar bazasiga kiritilgan geografik nuqta orqali aniqlanadi. Ushbu chegaradan oʻtgandan soʻng, xavfsiz eshelon (mutlaq balandlik)dan past boʻlmagan holda, HHXK/HHB organiga belgilangan sxema boʻyicha qoʻnish va qoʻnishga yaqinlashish uchun havo kemasi ekipajiga (uchuvchisiga) pasayishga ruxsat berish huquqi beriladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmahalliy havo yoʻli (MHY) — mahalliy havo aloqalarini amalga oshirishda havo kemalarining parvozlarini bajarish uchun moʻljallangan, balandligi va kengligi boʻyicha cheklangan havo hududidagi yoʻlak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtogʻli hudud — 25 km (14 dengiz mili) radiusda 500 m (1650 fut) va undan ortiq nisbiy balandlikdagi kesishgan relyefli hudud, shuningdek, dengiz sathidan 1000 m (3000 fut) va undan ortiq balandlikdagi hudud;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtekislik hududi — 25 km (14 dengiz mili) radiusda relyefning nisbiy balandligi 200 m (660 fut) dan kam boʻlgan hudud;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtepalik hudud — 25 km radiusda relyefning nisbiy balandligi 200 dan 500 metrgacha (660 dan 1650 futgacha) boʻlgan kesishgan relyefli joy;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmeteorologik maʼlumot — haqiqiy yoki kutilayotgan ob-havo sharoitlariga oid meteorologik hisobot, tahlil, bashorat va boshqa har qanday xabar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementpasayishning minimal balandligi — aniq boʻlmagan qoʻnish yoki vizual qoʻnish sxemasida koʻrsatilgan balandlik boʻlib, undan pastroqqa orientir bilan zaruriy koʻz aloqasisiz tushish mumkin boʻlmagan chegara;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementminimal keltirilgan bosim — havo trassasi, mahalliy havo yoʻllari, belgilangan marshrutlar yoki parvoz (aviatsiya ishlari) hududlari boʻyicha dengiz sathiga keltirilgan minimal atmosfera bosimining hisoblangan qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodrom minimumi — ushbu aerodromda maʼlum toifadagi (turdagi) havo kemasining uchishi va qoʻnishiga ruxsat beriladigan uchish-qoʻnish yoʻlagidagi koʻrinuvchanlik va qaror qabul qilish balandligi/minimal pasayish balandligi yoki bulutlarning quyi chegarasi balandligining (zarurat boʻyicha) minimal ruxsat etilgan qiymatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaviatsiya ishlari turining minimumi — ushbu turdagi aviatsiya ishlarini bajarishga ruxsat beriladigan koʻrinuvchanlik va bulutlarning quyi chegarasi balandligining (BQCHB) minimal ruxsat etilgan qiymatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemasining minimumi — ushbu turdagi havo kemasida xavfsiz uchish va qoʻnishni amalga oshirish imkonini beruvchi uchish-qoʻnish yoʻlagidagi koʻrinuvchanlik va qaror qabul qilish balandligi/minimal pasayish balandligi yoki bulutlarning quyi chegarasi balandligining (zarurat boʻyicha) minimal ruxsat etilgan qiymatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemasi komandirining minimumi — uchish-qoʻnish yoʻlagida koʻrinishning va uchish-qoʻnish yoʻlagi/minimal balandlikning eng kam ruxsat etilgan qiymatlari (zarur boʻlganda), bunda komandirga ushbu turdagi havo kemasida uchish, qoʻnish yoki vizual parvoz qoidalari boʻyicha parvoz qilishga ruxsat beriladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemasi modeli (aviamodel va boshqalar) — faqat oʻquv, sport, madaniy-maʼrifiy tadbirlarni oʻtkazish va texnik ijodkorlikni rivojlantirish uchun ishlatiladigan, mustaqil parvozni boshqarish va navigatsiya funksiyasiga ega boʻlmagan, foto va video qurilmalar bilan jihozlanmagan, dvigatelli yoki dvigatelsiz uchish apparati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementorientir bilan vizual koʻz aloqasi — uchuvchi tomonidan havo kemasining joylashuvini va uning uchish-qoʻnish yoʻlagiga nisbatan nominal parvoz yoʻnalishidan ogʻish tezligini baholash uchun yetarli vaqt davomida uchish-qoʻnish yoʻlagi va/yoki uning yerdagi (yorugʻlik) orientir bilan koʻz aloqasi, bu xavfsiz qoʻnishni taʼminlash imkonini beradi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmuzlash — havo kemasining turli qismlarida muzning toʻplanishi (kuchsiz — qanotning old qismida 0,5 mm/min gacha muz toʻplanganda, oʻrtacha — 0,5 dan 1 mm/min gacha, kuchli — 1 mm/min dan ortiq);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo harakatiga xizmat koʻrsatish — umumiy atama boʻlib, tegishli hollarda parvoz maʼlumotlari xizmati, favqulodda xabar berish, havo harakatiga konsultativ xizmat, havo harakatini dispetcherlik boshqaruvini (hududiy dispetcherlik xizmati, yaqinlashishni boshqarish yoki aerodrom dispetcherlik xizmati) oʻz ichiga oladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementxavfli zona — belgilangan oʻlchamdagi havo boʻshligʻi boʻlib, unda maʼlum vaqt oraligʻida havo kemalarining parvozi uchun xavf tugʻdiruvchi faoliyat amalga oshirilishi mumkin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementxavfli ob-havo hodisalari — parvozlar xavfsizligi va aviatsiya texnikasining butunligiga tahdid soluvchi ob-havo hodisalari yoki meteorologik koʻrsatkichlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHHX organi — tegishli hollarda havo harakatini dispetcherlik xizmati koʻrsatish organi, parvoz maʼlumotlari markazi yoki havo harakatiga xizmat koʻrsatish boʻyicha maʼlumotlarni toʻplash punktini anglatuvchi umumiy atama;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHHB organi — tegishli hollarda hududiy dispetcherlik markazi, yaqinlashish dispetcherlik organi yoki aerodrom dispetcherlik punkti, parvozlarni boshqarish punkti, idoraviy qoʻmondonlik punkti yoki havo harakatini boshqarish vazifalarini bajaruvchi boshqa punktni anglatuvchi umumiy atama;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvozdagi favqulodda holat — aviatsiya texnikasining toʻsatdan ishdan chiqishi yoki havo kemasining ekipajdan oddiy boshqaruvdan farq qiladigan harakatlarni talab etadigan sharoitlarga tushib qolishi natijasida yuzaga keladigan vaziyat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoʻtish qatlami — oʻtish balandligi va oʻtish esheloni orasidagi havo boʻshligʻi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementpilotaj — havo kemasi tomonidan ataylab bajariladigan, uning fazoviy holati va parvoz rejimini oʻzgartirishga qaratilgan manyovrlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementplaner — qoʻzgʻalmas koʻtaruvchi yuzalarga ega boʻlgan, havodan ogʻir motorsiz uchish apparati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvoz rejasi (flight plan) — havo kemasining rejalashtirilgan parvozi yoki uning bir qismi haqidagi maʼlumotlar boʻlib, havo harakatini boshqarish organlariga taqdim etiladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvozlar reja jadvali — davlat va tajriba aviatsiyasi parvozlarida parvozlarni bajarish tartibini, ekipajlarga beriladigan vazifalar xususiyatini va ularni bajarish ketma-ketligini belgilovchi belgilangan shakldagi hujjat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmanyovr maydoni — aerodromning perronlardan tashqari qismi boʻlib, havo kemalarining uchishi, qoʻnishi va harakatlanishi uchun moʻljallangan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqidiruv — odatda qidiruv va qutqaruv muvofiqlashtirish yoki yordamchi markazi tomonidan boshqariladigan operatsiya boʻlib, unda mavjud xodimlar va vositalardan foydalanib, baxtsizlikka uchragan shaxslarning joylashuvini aniqlash amalga oshiriladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvoz — havo kemasining yer (suv) yuzasi boʻylab va havo boʻshligʻida uchish paytida yerdagi harakti tezlashi boshlashdan (vertikal uchishda yer yoki suv yuzasidan koʻtarilishdan) to yerdagi tezlashgan harakatni tugatgunga qadar (toʻxtamasdan uchish-qoʻnish yoʻlagini boʻshatish) yoki vertikal qoʻnishda yer (suv) yuzasiga tekkunga qadar boʻlgan harakati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquyi xavfsiz eshelondan pastdagi parvoz — ikkinchi toifadagi mahalliy havo yoʻllari boʻyicha vizual parvoz qoidalari asosida, belgilangan yoʻnalish boʻyicha, aerodrom hududida yoki aviatsiya ishlari hududida amalga oshiriladigan parvoz boʻlib, quyi xavfsiz eshelondan past boʻlgan minimal keltirilgan bosimga nisbatan ushlab turiladigan xavfsiz balandlikdan past boʻlmagan balandlikda bajariladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmarshrut boʻyicha parvoz — oldindan rejalashtirilgan yoʻnalish boʻyicha joʻnash punktidan kelish punktiga amalga oshiriladigan parvoz;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVPQ boʻyicha parvoz — vizual parvoz qoidalariga muvofiq amalga oshiriladigan parvoz;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvizual parvoz — havo kemasining fazoviy holati va joylashuvi ekipaj tomonidan tabiiy ufq, yerdagi ar, shuningdek, boshqa moddiy obyektlar va inshootlarga nisbatan koʻz bilan aniqlanadigan parvoz;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementUPQ boʻyicha parvoz — uskunalar boʻyicha parvoz qoidalariga muvofiq amalga oshiriladigan parvoz;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuskunalar boʻyicha parvoz — havo kemasining fazoviy holati, joylashuvi, shuningdek, boshqa moddiy obyektlar va inshootlarga nisbatan holati ekipaj tomonidan toʻliq yoki qisman uchish va navigatsiya uskunalari yordamida aniqlanadigan sharoitlarda amalga oshiriladigan parvoz;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo yaqinlashuv yoʻlagi — belgilangan chegaralarda havo boʻshligʻining uchish-qoʻnish yoʻlagi chetiga tutashgan va uning oʻqi yoʻnalishida joylashgan qismi boʻlib, unda havo kemalari uchishdan soʻng balandlik oladi va qoʻnishga kirishda pasayadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementUQY ostonasi — havo kemalari qoʻnishi uchun foydalanilishi mumkin boʻlgan uchish-qoʻnish yoʻlagi qismining boshlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemasining qoʻnishi — havo kemasining sekinlashgan harakati boshlanganidan to yer, suv yoki boshqa yuzaga tegishi va harakat tugashigacha (vertikal qoʻnishda qoʻngandan keyin dvigatelni sekinlashtirishgacha) boʻlgan parvoz bosqichi; bu bosqich tekislanish balandligidan (vertikal qoʻnishda tormozlanish boshlanishidan) boshlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqoʻnish maydoni — havo kemalarining uchishi va qoʻnishi uchun yaroqli boʻlgan yer, suv yoki boshqa yuza qismi yoxud maxsus tayyorlangan sunʼiy maydoncha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementdoimiy parvoz yoʻnalishi — aerodrom hududidagi parvoz-yoʻriqnoma koʻrsatmalarida belgilangan parvoz yoʻnalishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmoʻljalni yoʻqotish — havo kemasi ekipaji parvoz topshirigʻini bajarish uchun zarur aniqlikda oʻz joylashuvini bilmaydigan va aniqlay olmaydigan vaziyat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodrom balandligi — uchish-qoʻnish yoʻlagining eng baland nuqtasi mutlaq balandligi (bir nechta uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud boʻlsa, eng yuqori qiymat olinadi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqoʻnishga yaqinlashish toʻgʻri chizigʻi — uskunalar boʻyicha qoʻnishga kirishning yakuniy bosqichi yoʻnalishi bilan mos keladigan chiziq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtoʻsiq — havo kemalarining yer ustidagi harakati uchun moʻljallangan hududda joylashgan yoki parvozda havo kemalarini himoya qilish uchun belgilangan sathdan baland boʻlgan yoki bunday belgilangan sathlardan tashqarida joylashgan va baholash natijalariga koʻra aeronavigatsiya uchun xavf tugʻdiradigan barcha harakatsiz (vaqtinchalik yoki doimiy) va harakatlanuvchi obyektlar yoki ularning qismlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuskunali meteorologik sharoitlar — koʻrinish masofasi, bulutlargacha boʻlgan masofa va bulutlarning quyi chegarasi balandligi bilan ifodalangan meteorologik sharoitlar (bu koʻrsatkichlar vizual meteorologik sharoitlar uchun belgilangan minimumlardan past boʻladi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodromning ishchi maydoni — aerodromning havo kemalarining uchishi, qoʻnishi va harakatlanishi uchun angan, manyovr qilish maydoni va perronlardan (havo kemalari toʻxtash joylari) iborat qismi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaviatsiya ishlari hududi — balandlik va (yoki) maydon boʻyicha cheklangan havo boʻshligʻi qismi boʻlib, unda havo kemasi mazkur turdagi aviatsiya ishlari texnologiyasi (qoʻllanma, yoʻriqnoma)ga muvofiq balandlik va yoʻnalish boʻyicha manyovr qiladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodrom hududi — belgilangan gorizontal va vertikal chegaralarda aerodrom va unga tutash joy ustidagi havo boʻshligʻi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerouzel hududi — ikki va undan ortiq yaqin joylashgan aerodromlarni oʻz ichiga olgan, belgilangan oʻlchamdagi havo boʻshligʻi qismi boʻlib, unda parvozlarni tashkil etish va bajarish uchun maxsus kelishuv va muvofiqlashtirish talab etiladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyaqinlashish hududi (zonasi) — aerodrom (aerouzel) hududi chegaralaridagi havo boʻshligʻi boʻlib, uchish-qoʻnish zonasi va havo yoʻllari dispetcherlik punktlari hududlari havo boʻshligʻi bundan mustasno;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqidiruv va qutqaruv hududi — qidiruv va qutqaruv ishlarini muvofiqlashtirish markazi bilan bogʻliq boʻlgan maʼlum oʻlchamdagi zona boʻlib, uning doirasida qidiruv-qutqaruv operatsiyalari taʼminlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuskunalar boʻyicha parvoz qoidalari asosida uchib kelishning (yetib kelishning) hisoblangan vaqti — havo kemasining navigatsiya vositalari bilan belgilangan nuqtaga yetib kelishining hisoblangan vaqti boʻlib, bu nuqtadan uskunalar boʻyicha qoʻnishga kirish manyovrini bajarish rejalashtiriladi yoki ushbu aerodrom bilan bogʻliq navigatsiya vositasi mavjud boʻlmaganda, havo kemasining aerodrom ustidagi nuqtaga yetib kelish vaqti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvizual parvoz qoidalari asosida uchib kelishning (yetib kelishning) hisoblangan vaqti — havo kemasining aerodrom ustidagi nuqtaga yetib kelishining hisoblangan vaqti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvoz rejimi — havo kemasining parvoz koʻrsatkichlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementboshqaruvni oʻtkazish chegarasi — havo harakatini bevosita boshqarish va havo kemasi xavfsizligini taʼminlash masʼuliyati bir HHB/HHB organidan boshqasiga oʻtkaziladigan belgilangan chegara;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyerda harakatlanish yoʻlagi — aerodrom uchish maydonining havo kemalarini yoʻnaltirish uchun angan va aerodromning bir qismini boshqasi bilan bogʻlaydigan qismi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyerda harakatlanish — havo kemasining uchish va qoʻnishdan tashqari aerodrom yuzasida oʻz kuchi bilan harakatlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavoda harakatlanish — vertolyotning aerodrom yuzasi ustida, yer taʼsiridan foydalanish imkonini beradigan balandliklar oraligʻida va havoda manyovr qilish uchun belgilangan tezliklarda harakatlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsamolyot — dvigatel yordamida harakatlanadigan havodan ogʻir havo kemasi boʻlib, uning parvoz vaqtidagi koʻtarish kuchi asosan maʼlum parvoz sharoitlarida qoʻzgʻalmas boʻlib qoladigan yuzalardagi aerodinamik taʼsirlar hisobiga hosil boʻladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaeronavigatsiya maʼlumotlari toʻplami (AIP) — davlat tomonidan chiqarilgan yoki tasdiqlangan nashr boʻlib, ushbu davlatning havo hududi doirasida aeronavigatsiya uchun muhim ahamiyatga ega boʻlgan uzoq muddatli aeronavigatsiya maʼlumotlarini oʻz ichiga oladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoʻta yengil havo kemasi — quruqlik variantida maksimal uchish ogʻirligi 450 kg dan oshmaydigan (suv variantida yoki qoʻshimcha jihozlar oʻrnatilganda 495 kg) va minimal parvoz tezligi 65 km/soat (35 uzel) dan oshmaydigan uchish apparati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmurakkab meteorologik sharoitlar — koʻrinuvchanlik 2000 m va undan kam boʻlgan va/yoki bulutlarning quyi chegarasi balandligi 200 m (660 fut) va undan past boʻlgan hamda ularning umumiy miqdori 3-4 oktantdan ortiq boʻlgan ob-havo sharoitlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqutqaruv — baxtsiz hodisaga uchragan shaxslarni qutqarish, ularga birinchi tibbiy yoki boshqa turdagi yordam koʻrsatish va ularni xavfsiz joyga olib chiqish maqsadida amalga oshiriladigan operatsiya;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemalarining maxsus parvoz zonasi — pilotaj zonasi, sinov parvozlari zonasi, havo kemalarining past va juda past balandliklardagi parvoz zonasi, tovush tezligidan yuqori tezlikdagi havo kemalari parvozi zonasi, parvozda havo kemalariga yonilgʻi quyish zonasi, oʻzgaruvchan profilga ega havo kemalari parvozi zonasi, yonilgʻi toʻkish va yuklar tashlash zonasi, havo kemalari modellari (aviamodellar va boshqalar) parvozi zonasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementstandart atmosfera bosimi — belgilangan bosim qiymati 760 mm simob ustuni (1013,2 millibar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerostat starti — aerostat uchishining boshlangʻich bosqichi boʻlib, bunda u yer yoki transport vositasi bilan mexanik aloqadan ozod boʻladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuskunalar boʻyicha qoʻnishga kirish sxemasi — qoʻnishga kirish boshlangʻich bosqichining nazorat nuqtasidan yoki tegishli hollarda belgilangan kelish yoʻnalishining boshidan to qoʻnishni amalga oshirilishi mumkin boʻlgan nuqtagacha, agar qoʻnish bajarilmagan boʻlsa, kutish zonasida yoki yoʻnalishda toʻsiqlardan uchib oʻtish mezonlari qoʻllaniladigan nuqtagacha toʻsiqlar bilan toʻqnashuvning oldini olishni koʻzda tutuvchi belgilangan talablarga rioya qilgan holda uchish uskunalari boʻyicha bajariladigan oldindan rejalashtirilgan manyovrlar ketma-ketligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbelgilangan yoʻnalish — havo trassasidan yoki mahalliy havo yoʻnalishidan tashqaridagi, HHB/HHB organlari tomonidan taʼminlanadigan va HHM organlari tomonidan HFdan foydalanish uchun berilgan arizaga muvofiq nazorat qilinadigan yoʻnalish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfavqulodda vaziyat — odamlar qurbon boʻlishiga, ularning sogʻligʻiga yoki atrof-muhitga zarar yetkazilishiga, katta moddiy yoʻqotishlarga va odamlarning hayot faoliyati sharoitlari buzilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan yoki olib kelgan avariya, falokat, xavfli tabiiy hodisa, tabiiy yoki boshqa ofat natijasida muayyan hududda yuzaga kelgan vaziyat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementeshelonlashtirish — havo kemalarining havo boʻshligʻida belgilangan oraliqda vertikal, boʻylama yoki yon tomonga ajratilishini anglatuvchi umumiy atama;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyonlama eshelonlanish — havo kemalarini bir balandlikda ularning uchish yoʻnalishlari orasidagi masofa yoki burchak siljishi boʻyicha belgilangan oraliqlarga ajratish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvertikal eshelonlanish — havo kemalarini balandlik boʻyicha belgilangan oraliqlarga taqsimlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementboʻylama eshelonlanish — havo kemalarini bir xil balandlikda, yoʻnalish chizigʻi boʻylab belgilangan vaqt oraligʻida yoki masofada joylashtirib taqsimlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquyi xavfsiz eshelon — parvozning xavfsiz balandligidan yuqorida joylashgan, hisoblab chiqarilgan va belgilangan eng yaqin parvoz esheloni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoʻtish esheloni — barometrik balandlik oʻlchagichning bosim shkalasini standart atmosfera bosimidan (QNE) aerodrom bosimiga (QFE) yoki standart atmosfera boʻyicha dengiz sathining oʻrtacha darajasiga keltirilgan aerodrom bosimiga (QNH) oʻtkazish uchun belgilangan eshelon (aerodrom (aerouzel) hududidagi eng quyi parvoz esheloni oʻtish esheloni hisoblanadi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquyi eshelondan past balandlikda parvoz qilish uchun yoʻnalish (yoʻnalish qismi) boʻyicha oʻtish esheloni — barometrik balandlik oʻlchagichning bosim shkalasini standart atmosfera bosimidan (QNE) quyi eshelondan past balandlikda parvoz qilish uchun minimal keltirilgan bosimga (Rkel.min) oʻtkazish amalga oshiriladigan yoʻnalish (yoʻnalish qismi) boʻyicha xavfsiz parvozning quyi esheloni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvoz esheloni (eshelon) — standart atmosfera bosimining (QNE) belgilangan qiymatiga nisbatan olingan va boshqa shunday yuzalardan belgilangan bosim oraliqlariga teng masofada joylashgan doimiy atmosfera bosimi yuzasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Oʻzbekiston Respublikasi havo hududida havo kemalarining parvozlari Oʻzbekiston Respublikasi Havo kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasi havo hududidan foydalanish toʻgʻrisidagi Nizom, ICAO standartlari va tavsiya etilgan amaliyotlari, Asosiy parvoz qoidalari, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining boshqa normativ-huquqiy hujjatlari talablariga muvofiq amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Aviatsiya turlari faoliyati sohasida boshqaruv va nazoratni amalga oshiruvchi idoralar rahbarlarining qarori bilan davlat manfaatlarini himoya qilish boʻyicha jangovar va tezkor topshiriqlarni bajarish, tibbiy yordam koʻrsatish, tabiiy ofatlar, falokatlar, baxtsiz hodisalar, favqulodda vaziyatlar va inson hayoti va salomatligiga zarar etkazish bilan bogʻliq boshqa holatlarda, ushbu asosiy parvozlar qoidalarda koʻrsatilgan tartiblar va qoidalaridan chetga chiqish orqali qidiruv-qutqaruv ishlarini olib borish uchun parvozlar amalga oshirilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Oʻzbekiston Respublikasi havo hududida barcha havo kemalari avariya holatida ogohlantirish bilan taʼminlanadi, ularni tashkil etish tartibi aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Parvozlarni tashkil etish va amalga oshirish tartibi, aviatsiya turlarini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-bob. Havo kemalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Havo kemalari aviatsiya turlariga mansubligiga qarab fuqarolik, davlat va eksperimentalga boʻlinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Havo kemalari boshqariladigan va boshqarilmaydigan boʻlishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBoshqariladigan havo kemalari boshqariladigan va uchuvchisiz havo kemalariga boʻlinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBoshqariladigan havo kemalariga parvoz vaqtida uchuvchi (pilot, ekipaj) tomonidan boshqariladigan havo kemalari kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementUchuvchisiz havo kemalariga yer usti (havo) boshqaruv punktlaridan (masofadan) yoki ularga kiritilgan dasturga (avtomatik) muvofiq boshqariladigan uchuvchisiz uchish apparatlari, shuningdek, ushbu boshqaruv usullari birlashtirilganlar kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBoshqarilmaydigan havo kemalariga erkin va bogʻlangan sharlar, zond toʻplari, radiozondlar kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Oʻzbekiston Respublikasi havo hududida belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtkazilmagan va ularning parvozga yaroqliligini tasdiqlovchi hujjatlari boʻlmagan havo kemalarining parvozlari taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Havo kemalari bortida, OʻYHK va UUA bundan mustasno, ushbu asosiy qoidalarning 1-ilovasiga muvofiq, fuqarolik havo kemalarini tutib olish qoidalari va tutib olishda ishlatiladigan signallar roʻyxati boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-bob. Havo kemasi ekipaji
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Havo kemasi ekipaji, komandir boshqa parvoz xodimlari va xizmat koʻrsatuvchi xodimlardan iborat.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHavo kemalari ekipajlarining tarkibi havo kemalarining turi va maqsadiga, ularning foydalanish maqsadlari va shartlariga qarab ishlab chiquvchi va buyurtmachi tomonidan belgilanadi va har bir turdagi havo kemasining parvoz ekspluatatsiyasi toʻgʻrisidagi hujjatlarda koʻrsatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBundan tashqari, havo kemalari ekipajlari tarkibiga aviatsiya turlarini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilangan tartibda ushbu havo kemasidan foydalanish bilan bog'liq boshqa aviatsiya xodimlari kiritilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Havo kemasi ekipaji tarkibiga kiradigan barcha shaxslar, egallab turgan lavozimi va ish tajribasidan qatʼiy nazar, parvozga tayyorgarlik va nazorat tekshiruvidan oʻtishlari shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Havo kemasi ekipaji sogʻligʻi boʻyicha aviatsiya turlarini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralarning normativ-huquqiy hujjatlarining belgilangan talablariga javob berishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Havo kemalari ekipajlarini tayyorlash, ularni parvozlarga qoʻyish, tibbiy koʻrikdan oʻtkazish tartibi aviatsiya turlarini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHavo kemasi ekipaj aʼzolari tomonidan parvozga yaroqliligi toʻgʻrisida tibbiy xulosasiz parvozni amalga oshirish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Har bir havo kemasi komandiriga ushbu turdagi havo kemalarida parvoz tayyorgarligi darajasiga qarab, minimum darajasi oʻrnatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHavo kemasi komandiriga minimum darajani belgilash tartibi, aviatsiya turlarini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Havo kemasi ekipaji parvoz vaqtida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvoz topshirig'ini bajarish tartibiga qatʼiy rioya qilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemasining parvozini boshqaradigan HHXK/HHB organining koʻrsatmalariga aniq rioya qilish, parvoz xavfsizligiga aniq tahdid boʻlgan hollar bundan mustasno, shuningdek, kemada boʻlgan odamlarning hayotini saqlab qolish uchun, lekin iloji boʻlsa, belgilangan parvoz qoidalariga muvofiq harakatlanishga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo, meteorologik va ornitologik vaziyatni vizual va bort radiotexnika vositalaridan foydalangan holda doimiy ravishda kuzatib borish. Agarda xavfli meteorologik hodisalar aniqlansa, ular toʻgʻrisida darhol uning parvozini boshqaruvida boʻlgan HHXK/HHB organiga xabar berish va parvozning xavfsiz davom etishini taʼminlash uchun barcha choralarni koʻrishga majburdir.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Havo kemasi ekipajiga ushbu havo kemasini parvozini bevosita boshqarayotgan HHXK/HHB organi bilan radio aloqani toʻxtatishi yoki uning ruxsatisiz boshqa HHXK/HHB organi bilan aloqaga oʻrnatishi taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Havo kemasi komandiri, majburiy qoʻnish holatida oʻz vakolatlarini vakolatli organlarga topshirgunga qadar, havo kemasi bortidagi barcha shaxslarning harakatlarini boshqaradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-bob. Aerodromlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Aerodromlar aviatsiya turlari mansubligiga qarab fuqarolik aerodromlari, davlat aviatsiyasi aerodromlari, eksperimental aviatsiya aerodromlari va birgalikda foydalanish (joylashish) aerodromlariga boʻlinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Har bir aerodromga toifa berilib, uni tayinlash tartibi aviatsiya turlarini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Har bir aerodrom va qoʻnish maydonchasi uchun mahalliy xususiyatlar uning qoʻllanilishi va amaldagi cheklovlarni hisobga olgan holda aerodromda (qoʻnish maydonchasi) taʼminlash, oʻzaro harakatlar va parvoz tartiblarini belgilaydigan hujjat ishlab chiqiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHujjat maʼlumotlari aerodrom foydalanuvchisi (egasi) tomonidan parvozlar xavfsizligini taʼminlash talablariga muvofiqligi davriy ravishda tekshirib turilishi kerak. Davlat aviatsiyasi aerodromlari uchun hujjat kamida 5 yilda qayta nashr etilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Havo kemalari parvozlari xavfsizligini taʼminlash maqsadida havoga koʻtarilgandan keyin balandlikka koʻtarilish va pastlashda aerodrom uchish-qoʻnish yoʻlagining har bir yoʻnalishi uchun qoʻnish oldi chizigʻida havoga chiqish yoʻlagi oʻrnatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Uchish-qoʻnish yoʻlagining har bir yoʻnalishi uchun chegara raqami ushbu asosiy parvoz qoidasining 2-ilovasiga muvofiq belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-bob. Parvozlar bajarilishi uchun minimum
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element25. Parvoz minimumlari quyidagilar uchun belgilanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) aerodrom;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) havo kemasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) havo kemasi komandiri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) aviatsiya ishlarining turiga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element26. Minimumlarni belgilashda asosiy parametrlar qaror qabul qilish balandligi (QQQB yoki DA/DH), minimal pasayish balandligi (MPB yoki MDA/MDH), bulutlarning pastki balandlik chegarasi (vertikal koʻrinish), koʻrinish yoki uchish — qoʻnish yoʻlagining koʻrinishi va OʻYHK uchun oʻshimcha ravishda shamol kuchining qiymati hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerodrom minimumiga uchish va qoʻnish uchun qoʻshimcha parametr sifatida bulutlarning pastki chegarasi balandligi (vertikal koʻrinish) kiritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element27. Uchish uchun aerodrom minimumi uchish qoʻnish yoʻlagida koʻrishning minimal ruxsat beriladigan bulutlarning pastki chegara balandligi boʻyicha belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28. Qoʻnish uchun aerodrom minimumi uchish qoʻnish yoʻlagida koʻrishning minimal ruxsat beriladigan va qaror qabul qilish balandligi (QQQB yoki DA/DH), minimal pasayish balandligi (MPB yoki MDA/MDH), bunda ushbu toifadagi (turdagi) havo kemalariga qoʻnishga ruxsat beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element29. Havo kemalari uchish va qoʻnish uchun aerodromlarning minimumlari ushbu minimumlarni aniqlashtirishni tartibga soluvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30. Havo kemalarining har bir turi uchun, uning bort uskunalari, konstruksiyaviy xususiyatlari va qoʻllanadigan qoʻnishga kirish tizimini hisobga olgan holda, konstruktirlik byurosi tomonidan uchish va qoʻnish uchun minimum belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element31. Havo kemasi uchun uchish minimumi uchish-qoʻnish yoʻlagidagi minimal belgilangan koʻrinish qiymati va bulutlarning pastki chegara balandligi (agar oʻrnatilgan boʻlsa) boʻyicha oʻrnatiladi, bu esa ushbu turdagi havo kemasiga xavfsiz parvoz qilish imkonini beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element32. Havo kemasi uchun qoʻnish minimum uchish-qoʻnish yoʻlagidagi minimal belgilangan koʻrinish qiymati, qaror qabul qilish balandligi (QQQB yoki DA/DH), minimal pasayish balandligi (MPB yoki MDA/MDH) yoki (zarur hollarda) bulutlarning pastki balandlik chegarasi (BPBCh) boʻyicha oʻrnatiladi, bu esa ushbu turdagi havo kemasiga xavfsiz qoʻnish imkonini beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element33. Havo kemasi komandirining uchish uchun minimumi uchish-qoʻnish yoʻlagidagi minimal ruxsat etilgan koʻrinish qiymatiga, agar kerak boʻlsa, havo kemasi komandiriga ushbu turdagi havo kemasida uchishga ruxsat berilgan bulutlarning pastki chegarasi balandligiga qarab belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element34. Havo kemasi komandirining qoʻnish uchun minimumi uchish-qoʻnish yoʻlagidagi minimal belgilangan koʻrinish qiymati, qaror qabul qilish balandligi (QQQB yoki DA/DH), minimal pasayish balandligi (MPB yoki MDA/MDH) yoki (zarur hollarda) bulutlarning pastki balandlik chegarasi (BPBCh) boʻyicha belgilanadi, bunda havo kemasi komandiriga ushbu turdagi havo kemasida qoʻnishga ruxsat beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element35. VPQ boʻyicha parvozlar uchun havo kemasi komandirining minimumi bulutlarning pastki chegarasining balandligi va koʻrinishning minimal ruxsat etilgan qiymatlari boʻyicha belgilanadi, bunda havo kemasi komandiriga ushbu turdagi havo kemalarida vizual parvozlarni amalga oshirishga ruxsat beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element36. Har bir alohida holatda uchish va qoʻnish uchun minimumlar aerodrom, havo kemasi, havo kemasi komandirining eng yuqori minumum qiymatiga qarab belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element37. Havo kemasi komandiriga aviatsiya turlarini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralarning normativ-huquqiy hujjatlari talablariga muvofiq, belgilangan minimumdan past boʻlgan ob-havo sharoitida qoʻnishga ruxsat beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element38. Aviatsiya ishlarining turlari uchun minimum bulutlarning pastki chegarasining balandligi va koʻrinishning minimal ruxsat etilgan qiymatlariga, shuningdek, agar kerak boʻlsa, shamol tezligiga qarab belgilanadi, bunda ushbu turdagi aviatsiya ishlarini bajarish uchun oʻrnatilgan vizual va uskunalar boʻyicha parvozlari (VPQ, UPQ) qoidalaridan foydalangan holda bajarishga ruxsat beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element39. Oʻzbekiston Respublikasining aeronavigatsiya axboroti hujjatlarida har bir aerodrom uchun qoʻnish tizimiga qarab to'siqlarning minimal xavfsiz uchib oʻtish balandliklari e'lon qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi aerodromlariga parvozlarni amalga oshiruvchi ekspluatantlar har bir qoʻnish tizimi uchun qoʻllanilish minimumlarini hisoblashlari shart. Ekspluatant tomonidan hisoblangan minimumlar Oʻzbekiston Respublikasi AAXda (AIP) e'lon qilingan minimumlardan past boʻlishi mumkin emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-bob. Uchish qoidalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Parvozlarning tasnifi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element40. Oʻzbekiston Respublikasi havo hududida havo kemalarining parvozlari quyidagi turlarga boʻlinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) bajarish qoidalariga koʻra:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvizual parvoz qoidalari boʻyicha parvozlar (bundan buyon matnda VPQ deb yuritiladi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuskunalar bilan parvoz qoidalari boʻyicha parvozlar (bundan buyon matnda UPQ deb yuritiladi)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) samoviy hududlarning tuzilish elementlaridan foydalanish boʻyicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodrom parvozlari — aerodrom (aerouzel) hududida, uchish va qoʻnish zonasida yoki aerodromning HHB organi boshqaruvidagi oʻshimcha ajratilgan samoviy hududlarda (fuqora aviatsiya aerodromlarida — havodagi harakatlarga xizmat koʻrsatish organi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyoʻnalish parvozlari — HT va MHYidan tashqari belgilangan yoʻinalishlarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtrassa parvozlari — HT va MHYida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyoʻnalish-trassa parvozlarida — HT va MHYida va ulardan tashqarida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodromdan tashqari parvozlarida — uchish aerodrom (aerouzel)idan tashqari bajariladigan parvozlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) meteorologik sharoitlarda bajarishga koʻra:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoddiy meteorologik sharoitlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmurakkab meteorologik sharoitlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) havo kemalari soni boʻyicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyakka tartibdagi parvozlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementguruhli parvozlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementf) kunning vaqti boʻyicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkunduzgi-quyosh chiqishi va botishi oʻrtasidagi davrda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtungi-quyosh botishi va chiqishi oʻrtasida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaralash-parvozdan qoʻnishgacha boʻlgan davrda, kunduzgi parvozdan tungi parvozga o'tish yoki aksincha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementg) fizik-geografik sharoitlari, bajarish joyi va usullariga koʻra:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtekislik va past-baland boʻlgan joylar ustidan parvozlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtogʻli joylar ustidan parvozlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarsiz boʻlgan joylar ustidan parvozlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv yuzasi ustidan parvozlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementh) bajarilish balandligi boʻyicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementjuda past balandliklarda — relyef yoki suv sathidan 200 m gacha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementpast balandliklarda — 200 m dan 1000 m gacha, shu jumladan relyef yoki suv yuzasi ustida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoʻrtacha balandliklarda — 1000 m dan 4000 m gacha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyuqori balandliklarda — 4000 m dan 12000 m gacha (tropopozgacha), shu jumladan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementstratosferada — 12000 m dan ortiq (tropopozadan yuqori) balandliklarda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementParvozlarning boshqa turlari aviatsiya turlarini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element41. Havo kemalarining parvozlarini maqsadga muvofiq tasniflash, shuningdek, parvozlarning boshqa tasnifi aviatsiya turlarini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Parvozlarni amalga oshirishda umumiy talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element42. Havo kemalarining uchish tartibi rejalashtirilgan parvozlar jadvali yoki kunlik parvozlar rejasi bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element43. Havo kemasi ekipaji samoviy hudud tuzilishining ishlatiladigan elementlari, belgilangan chegaralar doirasida, belgilangan parvoz rejimini ushlashi, oʻz havo kemasini joylashishini doimiy ravishda bilishi, parvoz rejasiga muvofiq parvozni amalga oshirishi shart (Flight plan).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element44. Havo kemalari ekipajlarining aeronavigatsiya maʼlumotlarining amaldagi hujjatlarisiz (ulardan koʻchirmalar), parvozlari taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element45. Uchish va qoʻnish tartibini aniqlashda HHXK/HHB organlari quyidagi ustutivorliklarga amal qilishlari kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) uchish paytida havo kemalari afzalliklarga ega:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementdavlat manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vazifalarni bajarishda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqidiruv-qutqaruv, avariya-qutqaruv ishlarini va shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatish boʻyicha topshiriqlarni bajarishda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyoʻlovchilarni muntazam tashishda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtezlikda ustinlikka egalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementguruh tarkibida parvozlarni amalga oshirishda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementdvigatellarning yerdagi ishlash muddati cheklangan boʻlsa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) qoʻnish paytida afzallik quyidagi havo kemalariga beriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmajburiy (favqulodda) qoʻnishda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementob-havo sharoiti yomonlashganda-qoʻnishga kirish uchun uchun balandroq minimum koʻrsatkich bilan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvozning qisqa muddatiga yetarli qolgan yoqilgʻi bilan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementshoshilinch tibbiy yordam parvozlarini amalga oshirayotgan yoki bortida shoshilinch tibbiy yordamga muhtoj shaxslar borligida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyoʻlovchilarni muntazam tashishni amalga oshirishda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementguruh tarkibida parvozlarni amalga oshirishda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element46. Belgilangan esholonda (balandlikda) uchayotgan havo kemasi ushbu eshelonni (balandlikni) egallashga ruxsat soʻragan havo kemasi komandiriga nisbatan (qolgan teng shartlarda) ustunlikka ega. Bir esholonda (balandlikda) uchayotganda, eshelonni (balandlikni) saqlab qolish afzalligi (qolgan teng shartlarda) uzoq masofaga uchayotgan havo kemasi egadir.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element47. Belgilangan balandlikda parvoz xavfsizligiga tahdid tugʻilganda (xavfli meteorologik hodisalarga duch kelishi, aviatsiya texnikasining ishdan chiqishi va boshqalar), havo kemasi komandiriga bu toʻgʻrisida ushbu havo kemasi parvozini boshqarayotgan HHXK/HHB organiga darhol xabar berish orqali parvoz balandligini (eshelonini) mustaqil ravishda oʻzgartirish huquqi beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBunday holda, havo kemasi komandiri parvoz balandligini (eshelonini) oʻzgartirmasdan, havo kemasini, qoida tariqasida, havo trassasining oʻqidan yoki parvoz yoʻnalishidan 30° oʻngga burishi, bu haqda HHXK/HHB organiga xabar berishi va 20 km (10 d.m) bosib oʻtishi, parvoz balandligi (esholon) belgilanganiga oʻzgarishi bilan oldingi yo'nalishga olib chiqishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementFavqulodda holatlarda parvoz balandligi (esheloni) oʻzgartirilishi bir vaqtda havo kemasini burish va darhol bu toʻgʻrisida HHXK/HHB organiga hisobot berish bilan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element48. Parvozlardagi barcha havo kemalarida, jangovar topshiriq yoki maxsus vazifani bajarayotgan havo kemalaridan tashqari, quyoshning chiqishi va botishi oraligʻidagi vaqtda, shuningdek, agarda bu havo kemasining PEQ (Ekipaj yoʻriqnomasi)da koʻzda tutilgan boʻlsa, parvoz vazifasi yoki HHB tegishli organining koʻrsatmasiga binoan quyidagilar yoqilishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementdiqqatini havo kemasiga jalb qilish uchun angan, toʻqnashuvni oldini oluvchi (miltillovchi mayoqlar) chiroqlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaeronavigatsion chiroqlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBoshqa maqsadlar uchun angan (qoʻnish faralari, planerni yoritishga qaratilgan chiroqlar) chiroqlar, havo kemasini koʻrish imkoniyatini oshirish uchun toʻqnashuvni oldini oluvchi chiroqlar bilan birgalikda foydalanish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element49. Kabinalari germetizatsiya qilinmagan yoki kislorodning zaruriy zaxirali kislorod jihoziga ega boʻlmagan havo kemalarining parvozlari 4000 m (13200 ft)dan yuqori boʻlmagan balandliklarda bajarilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element50. Parvozni amalga oshirishda ekipaj parvozni boshqarayotgan HHXK/HHB organining tegishli radioaloqa toʻlqinini uzluksiz eshitishni amalga oshirishi va zarur boʻlganda oʻz joylashuvi toʻgʻrisida axborot berishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element51. Havo kemasi komandiriga uchish-qoʻnish massasining cheklangan yuklanish meʼyorlarini buzish orqali parvozlarni bajarish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element52. Havo kemasi ekipaji belgilangan parvoz rejimini ushlashi, parvoz qoidalariga rioya etishi, HHXK/HHB organlari soʻroviga koʻra amaldagi joylashuvi va ob-havo toʻgʻrisida maʼlumot berishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element53. Havo kemasi uchish amalini bajargan aerodrom yoʻnalishda zaxira aerodromi yoki belgilangan punktning zaxira aerodromi sifatida belgilanishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementZaxira aerodromiga quyidagilar kiradi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuchib ketishdagi zaxira aerodromi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyoʻnalishdagi zaxira aerodromi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbelgilangan punktdagi zaxira aerodromi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Vizual parvoz qoidalari (VPQ)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element54. Vizual parvozlarning qoidalari havoda va yer (suv) yuzasida havo kemalari orasidagi hamda havo kemalari va boshqa moddiy obyektlar orasidagi belgilangan intervallarni havodagi vaziyatni havo kemalarining ekipaji tomonidan vizual kuzatuvi yordamida saqlab turish hamda parvozlar rejimini qisqa vaqtga oʻzgartirish koʻzda tutiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVPQ boʻyicha parvozlar Asosiy parvoz qoidalari va aviatsiya turlarini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilangan sharoitlarda bajarilishiga ruxsat etilib, vizual meteorologik sharoitlarda havo kemasi barcha ekipajlarining maksimal ehtiyotkorligi bilan bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element55. Bulut ostida VPQ boʻyicha parvozlarda havo kemasidan bulutlarning pastki chegarasigacha vertikal masofa quyidagidan kam boʻlmasligi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtabiiy joyning tekislik, tepalik va suv maydonlarida — 50 m (165 ft);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtogʻli hududlarda — 100 m (330 ft).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element56. VPQ boʻyicha bir balandlikda past tezlikda oldinda uchayotgan havo kemasini quvib oʻtish, qoidaga koʻra, oʻng tomondan amalga oshiriladi, aylana boʻylab parvoz qilishda esa 3-burilishga qadar tashqi tomondan yonlama interval bilan kamida 500 metr (0.3 d.mili).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element57. Aylana boʻylab parvozlarda bir rusumdagi havo kemalarini quvib oʻtish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element58. Havo kemasining kursi boʻylab oldinda kuzatilayotgan va ularning parvoz balandligidan yuqori boʻlgan yerdagi toʻsiqlarni aylanib oʻtish, qoidaga koʻra toʻsiqlardan oʻng tomonda kamida 500 m uzoqlikda (0.3 d.mili) amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementDavlat, fuqaro va eksperimental aviatsiya havo kemalarining yer usti toʻsiqlarni aylanib oʻtish xususiyatlari va shartlari (tezlik va meteorologik sharoitlar boʻyicha yoʻl qoʻyiladigan cheklovlar) aviatsiya turlarini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element59. Parvoz vazifasini bajarayotganda meteorologik sharoitlar belgilangan minimal darajasi tushib ketgan taqdirda havo kemasining komandiri UPQ (uskunalar parvoz qoidalari) boʻyicha parvozga oʻtishi, bu haqida HHB organiga bildiruv berishi va parvoz balandligi (eshelon)ni kelishishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementUPQ boʻyicha parvozlarga ruxsati boʻlmagan havo kemasining komandiri ushbu kema uchgan aerodromga qaytishi yoki yaqin joylash zaxira aerodromiga qoʻnishga majbur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element60. Havo kemasi VPQ boʻyicha parvozlar uchun oʻrnatilgan minimal darajasidan past meteorologik sharoitga toʻsatdan tushganda vizual parvozga oʻtish uchun xavfsiz balandlikdan pastlash taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element61. Ikkinchi toifali MHY va VPQ boʻyicha quyi eshelondan past balandlikda belgilangan yoʻnalish parvozlari faqatgina HHB organi va havo kemasi oʻrtasidagi ikki tomonlama uzluksiz radioaloqa boʻlganida tashkillashtiriladi. Ikkinchi toifali MHY va quyi eshelondan past balandlikda hamda quyi xavfsiz eshelonda belgilangan yoʻnalish parvozlarini bajaruvchi havo kemalari oʻrtasida vertikal interval 300 m (1000 ft) taʼminlanmagan taqdirda boshqa havo kemalarining parvozlari uchun quyi xavfsiz eshelondan foydalanish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element62. Ikkinchi toifali MHY va VPQ boʻyicha quyi eshelondan past belgilangan yoʻnalish parvozlarida FL30 (900 m) quyi eshelon balandliklarda havo kemalari oʻrtasidagi minimal vertikal intervallar quyidagicha oʻrnatiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuchish tezligi 300 km/s (162 uz) va undan kam boʻlgan havo kemalari uchun — 150 m (500 ft);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuchish tezligi 300 km/s (162 uz)dan yuqori boʻlgan havo kemalari uchun — 300 m (1000 ft).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBunda havo kemasi va FL 30 (900 m) esheloni oʻrtasidagi vertikal masofa 300 m (1000 ft) taʼminlangan boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element63. Agar ikkinchi toifali MHY va VPQ boʻyicha quyi eshelondan past balandlikda belgilangan yoʻnalish parvozlarida qarshi kelayotgan havo kemalarining oʻrtasida mazkur Qoidalarning 62-bandi bilan koʻzda tutilgan vertikal intervallarni qoʻllash imkoniyati boʻlmaganda, unda xavfsiz yon tomon intervallarini qoʻllagan holda bir tomonlama ayrilgan yoʻnalishlari yoki xavfsiz balandlikdan past boʻlmagan parvozlar amalga oshiriladigan ikki tomonlama yoʻnalishlar tashkillashtiriladi, bunda bir vaqtning oʻzida qarama-qarshi harakatlanish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element64. Keltirilgan minimal bosimda saqlanayotgan parvozlar tezligidan qatʼiy nazar ikkinchi toifali MHY va VPQ boʻyicha quyi eshelondan past balandlikda belgilangan yoʻnalish parvozlari faqatgina ikki tomonlama yoʻnalishlar tashkillashtirilgan bunda bir vaqtning oʻzida qarama-qarshi harakatlanish taqiqlangan xavfsiz balandliklarda amalga oshiriladi. Bunday hollarda havo kemalari orasidagi minimal vertikal interval, yuqoridagi yonma-yon boʻlgan keyingi eshelon 300 m (1000 ft)dan kam boʻlmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element65. Havo kemasining komandiri VPQga amal qilishi va oʻz vaqtida HHB organiga UPQ boʻyicha parvozni bajarishga oʻtish zarurati toʻgʻrisida bildirgi berishga majbur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element66. VPQ boʻyicha parvozlarda havo kemasining komandiri quyidagilarga javobgar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementxavfsiz balandlik, eshelon va belgilangan intervallarni saqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvoz yoʻnalishlari, aerodrom hududidan chiqish va qoʻnishga kirish chizmasining aniqligini saqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemasi uchgan aerodrom (zaxira aerodromi)ga qaytishi yoki belgilangan koʻrsatkichlardan past boʻlgan meteorologik sharoitlar yomonlashganda UPQ boʻyicha parvozga oʻtish toʻgʻrisida oʻz vaqtida qaror qabul qilishi va HHB organiga bildiruv berish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvoz sharoitlari va havo kemasining joyi haqida aniq maʼlumot berish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHHB organining koʻrsatmalarini aniq va oʻz vaqtida bajarish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVPQ boʻyicha parvozlar uchun belgilangan qoidalar va belgilangan parvoz sharoitlarini bajarish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element67. Havo kemalari boshqaruvi ostida VPQ boʻyicha parvoz bajarayotgan HHXK/HHB organi quyidagilarga majbur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvoz balandligi (eshelon)ni belgilash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemasi havoga koʻtarilishida vaqt oraligʻiga amal qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementekipajni havodagi, meteorologik va ornitologik vaziyatlar toʻgʻrisida oʻz vaqtida xabardor qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementekipaj UPQ boʻyicha parvozlarga oʻtganda havo kemalari orasida xavfsiz eshelonni tayinlash va belgilangan intervallarni taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemalari qoʻshni HHXK/HHB hududiga oʻtish sharoitlarini kelishish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementekipajga havo kemasining haqiqiy joylashuvi haqida oʻz vaqtida (RLN boʻlganda) aniq maʼlumot berish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element68. VPQ boʻyicha bir turdagi ikkita havo kemalari bir vaqtning oʻzida qoʻnishga kirayotganda birinchi boʻlib qoʻnish amalini bajarish ustunligi oldinda, chap tomonda yoki pastda uchayotgan havo kemasiga beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element69. VPQ boʻyicha bir xil balandlikda kesishib oʻtuvchi kurslarda havo kemalari parvozlar vaqtida ularning komandirlari quyidagilarga majbur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemasini chap tomonda koʻrib qolganda parvoz balandligini — kamaytirish, oʻng tomonda koʻrib qolganda esa shunday koʻpaytirish zarurki, havo kemalarining xavfsiz vaqt tafovutini taʼminlovchi balandlik har xil boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvoz balandligini oʻzgartirish iloji boʻlmaganida (bulutlilik, past va juda past balandlikdagi parvozlar yoki boshqa cheklovlar boʻlganda) — havo kemalarining xavfsiz vaqt tafovutini taʼminlagan holda ularni qaytarish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element70. VPQ boʻyicha bir xil balandlikda (esholonda) qarama-qarshi kurslarda kutilmagan tarzda yaqinlashib qolganda, havo kemalari komandirlari xavfsiz intervalga rioya qilgan holda, chap tomonlari bilan ajralib turishi uchun havo kemalarini oʻngga burishlari kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element71. Tafovut manyovrini amalga oshirish jarayonida havo kemasining komandirlari boshqa havo kemasini koʻzdan qochirmasliklari shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Uskunalar boʻyicha parvoz qoidalari (UPQ)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element72. Qurilmalar boʻyicha parvoz qoidalari navigatsiya-pilotaj qurilmalari boʻyicha parvozlarni bajarish, Oʻzbekiston Respublikasi samoviy hududlardan foydalanish nizomida belgilangan vertikal, yonma-yon va yoʻnalish liniyasi boʻylab eshelonlash qoidalariga rioya qilishni koʻzda tutadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element73. UPQ boʻyicha parvozlari kunduzi va tunda oddiy va murakkab meterologik sharoitlarda bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementDavlat aviatsiyasida murakkab meteorologik sharoitlarni aniqlashning boshqa mezonlari qoʻllanilishi mumkin, ular idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element74. Qurilmalar boʻyicha parvozlar uchun jihozlanmagan havo kemalarida UPQ boʻyicha parvozlarni bajarish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element75. UPQ boʻyicha parvozlardan VPQ boʻyicha parvozlariga oʻtish faqatgina mazkur parvozlarni bevosita boshqarishni amalga oshiruvchi HHXK/HHB organi bilan kelishuvi boʻyicha amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHavo kemasi parvoz qilayotgan hududida xavfli yaqinlashish tahdidini yaratishi mumkin boʻlgan boshqa havo kemalari boʻlganda HHB organi UPQ boʻyicha parvozdan VPQ boʻyicha parvoziga oʻtishga ruxsat faqatgina havo kemasi komandirining ushbu havo kemalarini vizual kuzatuvi haqidagi bildirgisini olgandan soʻng amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVPQ boʻyicha parvozga oʻtish imkoniyati toʻgʻrisidagi qarorni havo kemasi komandiri qabul qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHHXK/HHB organiga havo kemasining komandirini VPQ boʻyicha parvozlarni bajarishga majburlash taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element76. UPQ boʻyicha parvozlarni bajarishda havo kemasining komandiri quyidagilarga masʼul:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodrom hududidan chiqish chizmasi, belgilangan eshelon (balandlik), yoʻnalish parvozi, pasayish chizmasi va qoʻnishga kirish, yoʻnaltirish mobaynida berilgan trayektoriyalar va parvoz koʻrsatkichlarini saqlab turish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemasining haqiqiy joylashuvi, balandligi va parvoz sharoitlari haqida aniq va oʻz vaqtida maʼlumot berish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHHXK/HHB organlarining koʻrsatmalarini aniq va oʻz vaqtida bajarish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element77. UPQ boʻyicha parvozlarni bajarayotgan havo kemalarini boshqarayotgan HHXK/HHB organi quyidagilarga majbur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvozning xavfsiz eshelon (balandlik)ni toʻgʻri belgilashga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoʻrnatilgan vertikal, boʻylama va yonma-yon eshelonlash intervallarni taminlashga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmavjud vositalar va ekipaj belgilangan eshelon (balandlik) va yoʻnalish parvozi, aerodrom hududidan chiqish chizmasi, pasayish, qoʻnishga kirish va yoʻnaltirish mobaynida parvozning berilgan trayektoriyalarini saqlab turish uchun bildirgilari boʻyicha nazorat qilishga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementekipajni havo, meteorologik va ornitologik vaziyatlar haqida, radiolokatsion nazorat mavjud boʻlganida esa belgilangan eshelon (balandlik), yoʻnalish parvozi, pasayish va qoʻnishga kirish, aerodrom hududidan chiqish yoki yoʻnaltirish mobaynida parvozning berilgan trayektoriyalar chizmasidan ogʻgani toʻgʻrisida oʻz vaqtida xabardor qilishga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemalarining qoʻshni HHXK/HHB hududlariga oʻtish shartlarini kelishishga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemalari ekipajlariga berilayotgan koʻrsatma va ruxsatlarning asosliligiga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Aerodrom boʻylab havo kemalari harakati
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element78. Havo kemalarining aerodrom boʻylab harakatlanishi ushbu aerodromda oʻrnatilgan yurish yoʻlagida harakatlanish sxemalari boʻyicha havo kemalarining harakatini boshqaruvchi HHXK/HHB organining koʻrsatmasiga muvofiq amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element79. Toʻxtash joyidan olib chiqish va toʻxtash joyiga olib kirish muhandislik-aviatsiya xizmati mas'ul shaxsining (kuzatuv navbatchisi) signallari boʻyicha ushbu asosiy qoidaning 3-ilovasiga muvofiq amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHavo kemalarini qabul qilinishini (chiqarilishini) taʼminlaydigan muhandislik-aviatsiya xizmati xodimlari (kuzatuv navbatchisi), ekipaj tomonidan yurish yoʻlagida harakatlanish qoidalariga rioya qilgan holda, havo kemalarini xavfsiz olib chiqish (olib kirish) uchun javobgardir.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element80. Havo kemalari harakatini boshqaradigan HHXK/HHB organi boʻlmagan aerodromlarda havo kemalari toʻqnashuvining oldini olish uchun havo kemalari ekipajlari quyidagi harakatlarni bajarishlari shart:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqarama-qarshi kurslarda yoki qarama-qarshi kurslarga yaqin ikkita havo kemasi yaqinlashganda, tezlikni toʻliq toʻxtash gacha kamaytirish va imkoni boʻlsa, yetarli oraliqni hisobga olgan holda oʻngga burish kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementikkita havo kemasi yonma yon kurslarda harakatlanayotganda, havo kemasi ekipaji, oʻzidan oʻng tomonda joylashgan havo kemasiga yoʻl beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element81. Quyosh botishi va chiqishi oʻrtasidagi davrda, shuningdek, 2000 m va undan kam koʻrinishda havo kemalarida yoqilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaeronavigatsiya chiroqlari (havo kemasining nisbiy trayektoriyasini koʻrsatish uchun);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementdoimiy yoki boshqa tegishli yoritish chiroqlari bundan mustasno, ularning konstruktorlik oʻlchamlarini koʻrsatish uchun moʻljallangan chiroqlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemalari eʼtiborni jalb qilish uchun angan chiroqlar (miltillovchi mayoqlar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementdvigatellarning ishlashini koʻrsatadigan chiroqlar (agar mavjud boʻlsa).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-§. Aerodrom (aerouzel) hududidagi parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element82. Aerodrom (aerouzel) hududidagi parvozlar ushbu aerodrom (aerouzel) uchun belgilangan sxemalarga muvofiq amalga oshiriladi. Bu sxemalar aerodromda parvozlarni bajarish, taʼminlash va oʻzaro hamkorlik qilish tartibini belgilovchi hujjatga asosan tuziladi. Mazkur hujjat aerodromning katta aviatsiya boshligʻi tomonidan ishlab chiqiladi, havo kemalari ushbu aerodromda joylashgan korxonalar, muassasalar va tashkilotlar rahbarlari bilan kelishiladi hamda Havo hujumidan mudofaa qoʻshinlari va Harbiy havo kuchlari qoʻmondoni tomonidan tasdiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element83. Parvozlarni bajarish, aerodromda taʼminlash va oʻzaro hamkorlik qilish tartibini belgilovchi hujjatning mazmuni va tuzilish sxemasi aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan tartibga solinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAviatsiya ishlari turini bajarish uchun angan vaqtinchalik aerodromlar bundan mustasno, taʼminlash va hamkorlik qilish tartibini belgilovchi tasdiqlangan hujjati boʻlmagan aerodromda parvozlarni bajarish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element84. Parvozlarni bajarish tartibini (yaqinlashish, pasayish, qoʻnishga kirish, yurish yoʻlagida harakatlanish, chiqish) va aerodromda oʻzaro hamkorlik qilish tartibini belgilovchi zarur maʼlumotlar aeronavigatsiya axboroti hujjatlarida chop etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementParvozlarni bajarish uchun ekipajlar mazkur aerodromga parvozni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan aeronavigatsiya maʼlumotlari hujjatlaridan foydalanishlari shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element85. Aerodromning katta aviatsiya boshligʻi parvozlarni bajarish, taʼminlash va aerodromda hamkorlik qilish tartibini belgilovchi hujjatda eʼlon qilingan maʼlumotlarni ularning haqiqiy holatiga muvofiqligi ustidan nazoratni tashkil etishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element86. Ushbu maʼlumotlarni eʼlon qilmasdan aerodrom holatiga, aloqa vositalari ishiga, parvozlarning radio-texnik taʼminotiga va parvozlarni bajarish tartibiga oʻzgartirishlar kiritish man etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element87. Aeronavigatsiya axboroti hujjatlariga oʻzgartirishlar kiritish tartibi aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan tegishli normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element88. Aerouzel hududida parvozlarni tashkil etish va bajarish tartibi Havo hujumidan mudofaa qoʻshinlari va Harbiy havo kuchlari hamda Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi huzuridagi Fuqaro aviatsiyasi agentligining maxsus tashkil etilgan qoʻshma komissiyasi tomonidan ushbu Asosiy qoidalarning 4-ilovasiga muvofiq amalga oshiriladi va Havo hujumidan mudofaa qoʻshinlari va Harbiy havo kuchlari qoʻmondoni tomonidan tasdiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element89. Havo kemalarining uchishi va qoʻnishi uchun aerodromning uchish-qoʻnish yoʻlaklarida, odatda, yagona yoʻnalish belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementUchish va qoʻnish yoʻnalishini aniqlashda uchish-qoʻnish yoʻlagining jihozlanganligi, havo harakati oqimi, uchish-qoʻnish yoʻlagiga nisbatan shamolning tezligi va yoʻnalishi, uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi hamda aerodromdagi cheklovlar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element90. Aerodromning HHXK/HHB organi ruxsatisiz havo kemalarining uchishi va qoʻnishi taqiqlanadi, aerodromda (qoʻnish maydonida) HHXK/HHB organi koʻzda tutilmagan hollar bundan mustasno.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element91. Uchayotgan havo kemalari, shuningdek, qoʻnishga kirishni amalga oshirayotgan havo kemalari oʻrtasidagi minimal intervallar, ularning turiga qarab, aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element92. Uchishdan soʻng balandlikka koʻtarilish, pasayish va qoʻnishga kirish, qoʻnishni kutish, aerodrom ustida parvoz qilish sxemalari toʻsiqlar mavjudligi, aerodrom atrofidagi aholi punktlari joylashuvi, shuningdek, havo hududi tuzilishini hisobga olgan holda oʻrnatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element93. Belgilangan sxemalar (kelish va joʻnash yoʻnalishlari) boʻyicha parvoz balandligi belgilangan qoidalarga muvofiq hisoblangan minimal xavfsiz balandlikdan past boʻlmasligi kerak. Bu balandlik fuqaro aviatsiyasi uchun 30 m (100 fut) va davlat hamda eksperimental aviatsiya uchun 100 m ga teng boʻlgan kattalashish tomonga yaxlitlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element94. Belgilangan sxemalar (kelish va joʻnash yoʻnalishlari) boʻyicha parvozlarni amalga oshirishda bir turdagi havo kemalarini quvib oʻtish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element95. Belgilangan sxemalar (kelish va joʻnash yoʻnalishlari) boʻyicha parvoz trayektoriyasini oʻzgartirish aerodromning HHXK/HHB organi tomonidan vektorlash paytida va parvozlar xavfsizligini taʼminlash maqsadida ruxsat etilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element96. Aerodrom hududida aviatsiya bajaradigan vazifalarga bogʻliq holda zarurat tugʻilganda, oʻlchamlari havo kemalarining turlariga, hududlarda bajariladigan parvoz topshiriqlariga va mahalliy sharoitlarga muvofiq aniqlanadigan aerodrom zonalari belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element97. Havo kemalarining RLN mavjud boʻlgan aerodrom hududidagi parvozlari HHXK/HHB organi tomonidan doimiy nazorat ostida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element98. Aerodrom hududidagi doimiy parvoz yoʻnalishlari havo kemasining parvozi havo hududi tuzilmasining boshqa elementlariga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasining Samoviy hududidan foydalanish toʻgʻrisidagi nizomida belgilangan eshelonlash qoidalariga rioya qilgan holda amalga oshirilishini taʼminlaydigan tarzda ishlab chiqiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element99. Aerodrom zonasida bir vaqtning oʻzida bir nechta havo kemalarining (guruhlarining) parvozlari aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan meʼyoriy-huquqiy hujjatlar asosida tartibga solinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element100. Havo kemasi komandiri HHXK/HHB organining koʻrsatmasiga binoan oʻz parvozini boshqaradigan HHXK/HHB organi bilan radioaloqa oʻrnatishi va keyingi koʻrsatmalarni olishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element101. UPQ boʻyicha qoʻnishga kirish sxemasining bir qismi bajarilmagan holda, eng qisqa masofa boʻyicha qoʻnishga kirishga radiolokatsion nazorat ostida burchak-masofa oʻlchash tizimini (yer yoki bortda) va/yoki sunʼiy yoʻldosh tizimlarini qoʻllagan holda ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element102. HHXK/HHB organi bilan aloqa oʻrnatish tartibi va radioaloqa frazeologiyasi aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan meʼyoriy-huquqiy hujjatlarga muvofiq belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element103. Havo kemasining HHXK/HHB organi masʼuliyati hududiga ruxsatsiz kirishi taqiqlanadi, radioaloqa uzilishi, parvoz xavfsizligiga aniq tahdid, shuningdek, kema bortidagi odamlar hayotini qutqarish holatlari bundan mustasno. Bunday qaror parvoz rejasi, HHXK/HHB organi koʻrsatmalari va parvoz topshirigʻidan chetga chiqish bilan qabul qilinishi mumkin, biroq imkon qadar belgilangan parvoz qoidalariga rioya qilgan holda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element104. Tashqi havo harorati manfiy boʻlganda qoʻnishga kirish manyovrini bajarishda havo kemasi ekipaji harorat tuzatmasini hisobga olgan holda balandlikni saqlashi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element105. Havo kemalarining belgilangan minimumdan past meteorologik sharoitlarda qoʻnishi taqiqlanadi, parvoz xavfsizligiga aniq tahdid holatlaridan, shuningdek, kema bortidagi odamlar hayotini qutqarish maqsadidan tashqari. Bunday qaror parvoz rejasi, HHXK/HHB organi koʻrsatmalari va parvoz topshirigʻidan chetga chiqish bilan qabul qilinishi mumkin, biroq imkon qadar belgilangan parvoz qoidalariga va aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish hamda nazorat qiluvchi idoralar tomonidan qabul qilingan tegishli normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element106. Havo kemasi komandiri qoʻngandan soʻng kechiktirmasdan uchish-qoʻnish yoʻlagini boʻshatishi shart, buning imkoni boʻlmagan holatlar bundan mustasno.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element107. Aerodromning yorugʻlik texnikasi uskunalari va parvozlarni radiotexnik taʼminlash vositalarini yoqish va oʻchirish tartibi aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi, bunda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) yorugʻlik texnikasi uskunalari quyidagi hollarda yoqilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtungi parvozlarda — quyosh botishidan yoki havo kemasining kelish (uchish) hisoblangan vaqtidan 15 daqiqa oldin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkunduzgi parvozlarda — aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarda belgilangan meteorologik sharoitlarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodromda parvozlar boʻlmaganda — havo kemasi yetib kelishining hisoblangan vaqtidan 30 daqiqa oldin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqoʻnishga kirishni amalga oshirayotgan havo kemasi komandirining talabiga binoan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) parvozlarni taʼminlashning radiotexnik vositalari (RTV) HHXK/HHB organi koʻrsatmasiga koʻra quyidagicha yoqiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo trassalari va mahalliy havo yoʻnalishlari boʻyicha parvozlarni nazorat qilish uchun RTV (radiolokatsion, radionavigatsion, masofani oʻlchash uskunalari, radiopelengatorlar) — agar aeronavigatsion axborot hujjatlarida ularning boshqacha ish rejimi belgilanmagan boʻlsa, havo kemasining nazorat qilinadigan hududda rejalashtirilgan yoki amalda boʻlishining butun davriga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodromning RTV (radiolokatsion, radionavigatsion, masofani oʻlchash uskunalari, radiopelengatorlar) — havo kemasining qoʻnish, uchish, uchib oʻtish hisoblangan vaqtidan 30 daqiqa oldin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqoʻnish tizimlarining RTV — havo kemasi qoʻnishining hisoblangan vaqtidan 30 daqiqa oldin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementParvozlarni taʼminlash RTV — barcha hollarda va ekipaj talabiga koʻra, ob-havo sharoitlaridan qatʼiy nazar, favqulodda vaziyatlarda qoʻnishga kirishni taʼminlash uchun xizmat qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-§. Kutish zonasidagi parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element108. Kutish zonalari, odatda, aerodromning (aerodrom hududi) radionavigatsiya yoki belgilangan nuqtalari ustida yoki xarakterli yerdagi orientirlar (VPQ boʻyicha parvozlarda) ustida oʻrnatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element109. Kutish zonasidagi parvozlar ushbu Asosiy qoidalarning 5-ilovasiga muvofiq eshelonlash qoidalariga binoan amalga oshiriladi. Kutish zonasidan chiqish HHXK/HHB organining koʻrsatmasi bilan bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element110. Kutish zonasida uzoqlashish yoʻnalishi boʻyicha parvozning balandligi, yoʻnalishi va vaqti joyning relyefiga, undagi sunʼiy toʻsiqlarga, kutish zonalarining qoʻshni aerodromlardan, taqiqlangan hududlardan, havo trassalaridan, Oʻzbekiston Respublikasining davlat chegarasidan uzoqligiga qarab belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element111. Aerodrom RNN ustida joylashgan kutish zonasining eng quyi esheloni, shuningdek, aerodrom hududida yoki uning chegaralarida joylashgan kutish zonalarining eng quyi eshelonlari aerodrom hududidagi oʻtish eshelonidan past boʻlmagan va eng quyi xavfsiz eshelondan past boʻlmagan darajada oʻrnatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element112. Kutish zonasida parvoz balandligini (eshelonini) oʻzgartirish mazkur havo kemasining parvozini boshqarishni amalga oshiruvchi HHXK/HHB organining ruxsati yoki koʻrsatmasi bilan bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementRLN mavjud boʻlmaganda havo kemasi pasayishida parvoz balandligini (eshelonini) egallashga ruxsat faqat ilgari ushbu balandlikni egallagan havo kemasi komandirining uni boʻshatganligi toʻgʻrisidagi hisoboti olingandan soʻng beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element113. Agar kutish zonasida turgan havo kemasiga zudlik bilan qoʻnish zarur boʻlsa, havo kemasi komandiri bu haqda HHXK/HHB organiga xabar beradi. HHXK/HHB organi esa havodagi vaziyatni hisobga olgan holda ushbu havo kemasiga navbatdan tashqari qoʻnishni taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNavbatdan tashqari qoʻnishni talab qilishga faqat oʻta zarur hollardagina ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-§. Havo trassalari va mahalliy havo yoʻllari boʻyicha parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element114. Oʻzbekiston Respublikasining havo trassalari va mahalliy havo yoʻllari Havo hujumidan mudofaa qoʻshinlari va Harbiy havo kuchlari qoʻmondoni tomonidan tasdiqlanadigan Oʻzbekiston Respublikasining Havo trassalari va mahalliy havo yoʻllari ROʻYXATIGA kiritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHavo trassasi va mahalliy havo yoʻlining har bir qismi uchun quyidagilar belgilanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnomi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMHBP yoki SKHP shartli belgilari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementburilish nuqtalarining nomi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementburilish nuqtalarining koordinatalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmagnit yoʻnalish burchaklari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmasofalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkengligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementrelyefning maksimal balandligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvozning ruxsat etilgan eshelonlari (balandliklari) oraligʻi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementizoh.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element115. Havo kemalarining VPQ va UPQ boʻyicha parvozlari uchun bir vaqtning oʻzida bir xil balandlikni (eshelonni) belgilash taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element116. Havo trassalari va mahalliy havo yoʻllari boʻyicha parvozlar belgilangan parvoz balandliklarida (eshelonlarida) amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element117. Agar uchib ketish aeroporti havo trassasiga yaqin joylashgan boʻlsa, unga kirish ruxsati va shartlari tegishli HHXK/HHB organlari oʻrtasida kelishiladi va havo kemasi komandiriga beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element118. Havo trassalari va mahalliy havo yoʻllarining yoʻnalishi, kengligi, shuningdek, parvoz eshelonlari (balandliklari) parvozlar xavfsizligi talablariga muvofiq ravishda belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element119. Havo trassalari va mahalliy havo yoʻllari havo kemalarining parvoz xavfsizligi talablariga toʻliq javob berishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHavo trassasining kengligi, qoidaga koʻra 10 km (5 dengiz mili) etib belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHavo trassalari va mahalliy havo yoʻllarining ayrim qismlari uchun toʻgʻrilangan marshrutlar (vektorlash) belgilanishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element120. Mahalliy havo yoʻllari, qoida tariqasida, quyi havo hududida oʻrnatiladi va quyidagicha boʻlishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) birinchi toifali MHY — kengligi 10 km (5 dengiz mili) boʻlgan ajratilgan eshelonlarda parvozlar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) ikkinchi toifali MHY — pastki xavfsiz eshelondan past balandliklarda VPQ boʻyicha parvozlar uchun. Ikkinchi toifali MHYning kengligi, qoidaga koʻra, joyning relyefi va undagi sunʼiy toʻsiqlarni hisobga olgan holda 4 km (2 dengiz mili) dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVPQ boʻyicha trassadan tashqari parvozlarni amalga oshirishda marshrut kengligi quyidagicha belgilanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementeshelonlarda — marshrut oʻqidan har ikki tomonga 5 km (3 dengiz mili) dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementpastki xavfsiz eshelondan pastda — marshrut oʻqidan ikki tomonga 2 km (1 dengiz mili) masofada.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-§. Belgilangan yoʻnalishlar boʻyicha parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element121. Belgilangan yoʻnalishlar boʻyicha parvozlar meteorologik sharoitlar, havo kemalari turlari va ularning jihozlariga qarab, vizual parvoz qoidalari (VPQ) yoki uskunalar parvoz qoidalari (UPQ) asosida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element122. Belgilangan parvoz marshrutlari aerodromlardagi balandlikka koʻtarilish va pasayish trayektoriyalarini, shuningdek, poligonlar hududidagi otish yoʻnalishlari va nishonga yaqinlashish yoʻnalishlarini kesib oʻtmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-§. Chegaraoldi mintaqasining havo boʻshligʻidagi parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element123. Havo kemalarining chegaraoldi mintaqa havo hududidagi parvozlari Oʻzbekiston Respublikasining samoviy hududidan foydalanish toʻgʻrisidagi nizom talablariga muvofiq amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element124. Radiolokatsion aniqlash tizimi bilan jihozlanmagan (parvoz uchun talabnomada koʻrsatilgan holatlar bundan mustasno) va aloqa vositalari bilan taʼminlanmagan havo kemalarining, shuningdek, HHXK/HHB organlari bilan ikki tomonlama radioaloqaga ega boʻlmagan havo kemalarining chegaraoldi mintaqasining havo hududida parvoz qilishi taqiqlanadi. Bu taqiq ikki tomonlama radioaloqa uzilgan (yoʻqolgan) holatlarga tatbiq etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element125. Chegaraoldi mintaqasida joylashgan aerodromlar va havo trassalari havo kemalari harakatini samarali nazorat qilish, boshqarish va ekipajlarning parvoz qoidalariga rioya etishini taʼminlash uchun zarur boʻlgan aloqa, navigatsiya radiotexnik vositalari va boshqa texnik jihozlar bilan taʼminlangan boʻlishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element126. Havo kemasi aerodromdan (maydondan) tashqarida chegaraoldi mintaqasiga majburiy qoʻngan taqdirda, havo hududidan foydalanuvchi havo kemasining joylashuvi haqida tegishli HHXK/HHB organlariga darhol xabar berishi lozim. Ular esa oʻz navbatida Havo hujumidan mudofaa organlarini xabardor qilishlari shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11-§. Aholi punktlari ustida parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element127. Havo kemalarining aholi punktlari ustidagi parvozlari, havo kemasida nosozlik kelib chiqqan taqdirda parvoz balandligi aholi punktidan tashqarida yoki eng yaqin aerodromda qoʻnishga imkon berishi sharti bilan amalga oshirilishi mumkin. Ushbu qoidadan chetga chiqishga uchish-qoʻnish yoʻlagining joylashuvi havo kemasiga aholi punkti ustidan uchmasdan uchish va qoʻnishga kirishish imkonini bermagan hollarda, shuningdek, insonlar hayotini qutqarish uchun parvozlarni amalga oshirish zarur boʻlganda yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga koʻra boshqa hollarda yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element128. Vizual parvoz qoidalari (VPQ) boʻyicha parvoz qilishda ob-havo sharoiti aholi punktidan tashqarida favqulodda qoʻnishni amalga oshirish mumkin boʻlgan parvoz balandligini (eshelonini) ushlab turishga imkon bermasa, havo kemasi komandiri, agar aylanib oʻtishning boshqacha tartibi belgilanmagan boʻlsa, odatda aholi punktini oʻng tomondan aylanib oʻtishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element129. Aerostatlarning aholi punktlari ustidagi parvozi eng baland toʻsiqning yuqori chegarasidan kamida 50 m (170 fut) balandlikda amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element130. Aviatsiya-kimyoviy ishlarni bajarishda aholi punktlari ustidan parvoz qilish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12-§. Aviatsiya ishlari bajariladigan hududlarda parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element131. Aviatsiya ishlari vizual parvoz qoidalari (VPQ) yoki uskunalar boʻyicha parvoz qoidalari (UPQ) asosida, har bir ish turi uchun belgilangan minimumga mos keladigan meteorologik sharoitlarda bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element132. Aviatsiya ishlarining turli xillari boʻyicha parvoz qoidalari aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan tegishli normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element133. Belgilangan hududda aviatsiya ishlarini bajarayotgan havo kemalarining parvoz balandliklari (eshelonlari) boshqa havo kemalarining parvozlaridan xoli boʻlishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13-§. Favqulodda vaziyatlar hududlarida parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element134. Favqulodda vaziyatlar hududlaridagi parvozlar VPQ va UPQ boʻyicha, har bir ish turi, havo kemasi yoki havo kemasi komandiri uchun belgilangan minimumga mos keladigan meteorologik sharoitlarda, ushbu Asosiy qoidalarga, aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarga, texnologiyalarga va mazkur turdagi HK PEQ (Ekipaj yoʻriqnomasi)ga muvofiq amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element135. Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishni taʼminlash boʻyicha parvozlarni amalga oshiruvchi havo kemalarining parvoz balandliklari (eshelonlari) boshqa havo kemalarining parvozlaridan xoli boʻlishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14-§. Qidiruv-qutqaruv ishlarini bajarish uchun parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element136. Agar havo kemasi komandiri boshqa havo kemasi falokat holatida ekanligini aniqlasa, imkon qadar va oʻzi maqsadga muvofiq emas deb hisoblaydigan holatlar bundan mustasno:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) falokat holatidagi kemani, hodisa joyini tark etishga majbur boʻlmaguncha yoki HHXK/HHB organi bunga zarurat yoʻqligini maʼlum qilmaguncha kuzatib boradi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) halokatga uchragan kemaning joylashuvini aniqlaydi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) imkon qadar HHXK/HHB organiga quyidagi maʼlumotlarni yetkazadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhalokatga uchragan kemaning turi, tanish belgilari va holati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuning joylashuvi geografik koordinatalarda yoki katak koʻrinishidagi koordinatalarida yoki maʼlum yer moʻljaliga yoxud radionavigatsiya vositasi joylashgan nuqtaga nisbatan masofa va haqiqiy (magnit) pelengda ifodalangan holda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkuzatish vaqti soat va daqiqalarda (UTC);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkoʻzga tashlangan odamlar soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementodamlarning halokatga uchragan kemani tark etganligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhodisa joyidagi ob-havo sharoitlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtirik qolganlarning koʻrinib turgan jismoniy holati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhodisa joyiga yetib borishning eng qulay yer usti yoʻnalishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) HHXK/HHB organining koʻrsatmalariga muvofiq harakat qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element137. Havo kemasi komandiri falokat haqidagi xabarni qabul qilganda, imkon qadar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) falokat haqidagi xabarni olgani toʻgʻrisida tasdiq beradi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) agar xabar qilingan boʻlsa, halokatga uchragan havo kemasining joylashuvini qayd etadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) imkoni boʻlsa, uzatuvchi radiostansiyaning pelengini aniqlaydi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) falokat toʻgʻrisidagi xabar qabul qilinganligi haqida HHXK/HHB organini xabardor qiladi, bunda barcha olingan maʼlumotlarni uzatadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementf) HHXK/HHB organining koʻrsatmalariga muvofiq harakat qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15-§. Vertolyotlar parvozi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element138. Vertolyotlarda parvozlar aerodromlardan (vertodromlardan) yoki qoʻnish maydonchalaridan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element139. Bir vaqtning oʻzida samolyotlar va vertolyotlar parvozi uchun foydalaniladigan aerodromlarda, zarurat tugʻilganda , vertolyotlarning uchish va qoʻnish maydonchalari jihozlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element140. Vertolyot yurish yoʻlagida harakatlanishni amalga oshirayotganda, koʻtaruvchi vintlar parraklari uchlaridan toʻsiqlargacha boʻlgan masofa koʻtaruvchi vint diametrining yarmidan kam boʻlmasligi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element141. Havoda muallaq turish, 10 m gacha balandlikda harakatlanish, uchish va qoʻnish paytida koʻtaruvchi vint parraklari uchlaridan masofa quyidagicha boʻlishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemalarigacha — koʻtaruvchi vintning kamida ikki diametri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementboshqa toʻsiqlargacha — koʻtaruvchi vint diametrining yarmidan kam boʻlmagan, ammo 10 m dan kam boʻlmagan masofa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element142. Vertolyotlarning havoda muallaq turishi va havoda harakatlanishi tartibi aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element143. Vertolyotning uchish-qoʻnish yoʻlagining meteorologik sharoitlari uning minimumiga mos keladigan qismida uchishi va qoʻnishiga ruxsat etiladi. Bunday sharoitlarda parvoz xavfsizligi uchun javobgarlik vertolyot komandiri zimmasida boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element144. Parvoz paytida minimaldan past ob-havo sharoitlari va xavfli meteorologik hodisalar yuz berganda, vertolyot komandiriga havodan tanlangan maydonchaga qoʻnishga ruxsat beriladi. Ushbu maydonchadan uchishga faqat ob-havo sharoitlari vertolyot komandirining minimum darajasiga mos kelgandagina ruxsat beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementU oʻz harakatlari toʻgʻrisida mazkur vertolyot parvozini boshqarishni amalga oshiruvchi HHXK/HHB organini xabardor qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element145. Balandlikka koʻtarilish va qoʻnishga kirish paytida toʻsiqlar ustidan 10 m dan kam boʻlmagan balandlikda, yerda turgan havo kemalari ustidan esa vertolyotni koʻtaruvchi vintining ikki diametridan kam boʻlmagan balandlikda uchib oʻtishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element146. Havodan tanlab olingan, holati nomaʼlum maydonchaga qoʻnishni amalga oshirish tartibi aviatsiya turlari faoliyatini boshqaruvchi va nazorat qiluvchi idoralar tomonidan qabul qilingan tegishli meʼyoriy-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element147. Togʻli hududlarda parvozlarni amalga oshirishda marshrutni daralar boʻylab oʻtkazishga ruxsat beriladi, bunda parvoz balandligidagi daraning minimal kengligi kamida 500 metr (0,3 dengiz mili) boʻlishi va zarur hollarda 180 darajaga burilish imkoniyatini taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBurilishni bajarishda koʻtaruvchi vint parraklarining uchlaridan togʻ yonbagʻirlarigacha boʻlgan eng kam masofa 50 metrdan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element148. Vertikal yoki gorizontal koʻrinish boʻlmaganda qor (chang) uyurmasida muallaq turish, uchish va qoʻnish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16-§. Boshqariladigan aerostatlar (dirijabllar) parvozi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element149. Uchuvchi boshqaradigan aerostatlar (dirijabllar) parvozi boshqa havo kemalari parvozidan xoli boʻlgan ajratilgan havo hududida VPQ yoki UPQ boʻyicha amalga oshiriladi. Boshqariladigan aerostatlar (dirijabllar) bilan parvozlarni amalga oshirish tartibi aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan meʼyoriy-huquqiy hujjatlar bilan tartibga solinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element150. Uchuvchi boshqaradigan aerostatning (dirijablning) erkin parvozi yoʻnalishi bashorat qilinayotgan meteorologik sharoitlarni hisobga olgan holda hisoblangan rejalashtirilayotgan parvoz yoʻnalishi sektorining oʻq chizigʻi boʻyicha koʻrsatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17-§. Oʻta yengil havo kemalarining parvozlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element151. Oʻta yengil havo kemalarining parvozlari aerodromlar, doimiy va vaqtinchalik maydonlar, deltadromlar (paradromlar) hududlarida parvozlarni amalga oshirish tartibini belgilovchi hujjatlarga muvofiq bajariladi. Bu hujjatlar tegishli havo hududidan foydalanuvchilar tomonidan ishlab chiqilib, Havo hujumidan mudofaa qoʻshinlari va Harbiy havo kuchlari qoʻmondoni tomonidan tasdiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element152. Oʻta yengil havo kemalarining doimiy maydonlari, deltadromlar (paradromlar) haqidagi maʼlumotlar mazkur turdagi ishlarni (faoliyatni) bajarish boʻyicha yoʻriqnomada koʻrsatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element153. Oʻta yengil havo kemalarining parvozlari ularning maqsadi, vazifasi, shuningdek, oʻrnatilgan jihozlariga qarab radioaloqa bilan yoki radioaloqasiz amalga oshirilishi mumkin. Bunda oʻta yengil havo kemasini yerdan boshqarish ushbu Asosiy qoidalarga 3-ilovaning 3-bandiga muvofiq belgilar va signallar yordamida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element154. Oʻta yengil havo kemalarining parvozlari 900 metr (3000 fut) gacha balandlikda amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18-§. Uchuvchisiz havo kemalarining parvozlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element155. Uchuvchisiz havo kemalarining parvozlari Oʻzbekiston Respublikasi Havo kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasi samoviy hududidan foydalanish toʻgʻrisidagi nizom, ushbu Asosiy qoidalar, Oʻzbekiston Respublikasi fuqaro va davlat aviatsiyasida uchuvchisiz uchish apparatlaridan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizom, shuningdek, aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralarning boshqa normativ-huquqiy hujjatlari talablariga muvofiq bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element156. Uchuvchisiz havo kemalarining parvozlarida boshqa havo kemalarining xavfsizligi, odatda, vaqtinchalik rejimlar va qisqa muddatli cheklovlar joriy etish orqali taʼminlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19-§. Namoyishli parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element157. Namoyishli parvozlar Oʻzbekiston Respublikasi Havo kodeksi, ushbu Asosiy qoidalar, shuningdek, tegishli havo hududidan foydalanuvchilar tomonidan ishlab chiqilgan nizomlar va yoʻriqnomalar talablariga muvofiq amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element158. Namoyishli parvozlar uchish dasturida (rejasida) belgilangan balandliklarda Vizual parvoz qoidalari asosida bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element159. Namoyishli parvozlarni bajarishda pilotaj (oʻtishlar) ni cheklovchi chiziqdan 200 metrdan kam boʻlmagan masofada, tomoshabinlar tomoniga ogʻmasdan, pilotaj zonasi doirasida bajarish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element160. Bir nechta havo kemalari (guruhlari)ning pilotaj zonasida bir vaqtning oʻzida parvoz qilishiga ularni parvozlar xavfsizligini taʼminlaydigan oraliqlarda balandlik boʻyicha eshelonlashtirish sharti bilan ruxsat etiladi. Bitta balandlikda faqat bitta havo kemasi yoki yagona boshqaruv ostidagi havo kemalari guruhi boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element161. Namoyishli parvozlarni bajarishda quyidagilar taqiqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) koʻp dvigatelli havo kemalarida — bitta yoki bir nechta dvigatellarni ataylab toʻxtatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) tovushdan tez tezlikda uchish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) ekipaj aʼzosi boʻlmagan shaxslarning havo kemasi bortida boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) tomoshabinlar uchun ajratilgan hudud ustidan uchib oʻtish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20-§. Guruh parvozlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element162. Guruhli parvoz deb havo kemalari orasida yagona parvoz topshirigʻi bilan belgilangan xavfsiz interval va masofalarda bajariladigan parvozga aytiladi. Bunda havo kemalari bir-biriga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi havo hududidan foydalanish toʻgʻrisidagi nizomda belgilangan vertikal, boʻylama va yonlama eshelonlash meʼyorlariga rioya qilishlari shart emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element163. Guruhli parvozda havo kemalari komandirlaridan biri boshqalarga nisbatan katta hisoblanadi. U guruhning barcha havo kemalari parvoz topshirigʻiga rioya qilishi uchun javobgar boʻladi, aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qiluvchi idoralarning meʼyoriy-huquqiy hujjatlari talablariga muvofiq HHXK/HHB organlari bilan radioaloqa olib boradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAgar parvoz topshirigʻida koʻzda tutilmagan boʻlsa, yakka parvozdan guruhli parvozga oʻtish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element164. Guruhli parvozlarni amalga oshiruvchi havo kemalari orasidagi xavfsiz interval va masofalar aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qiluvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21-§. Tovushdan tez tezliklarda parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element165. Havo kemasining tovushdan tez tezlikda parvozi FL370 (11300 m) dan past boʻlmagan eshelonda, undan pastroq balandliklarda (eshelonlarda) esa maxsus zonalarda amalga oshirishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element166. Tovushdan tez tezlikda parvoz qilayotgan havo kemasi va boshqa havo kemasi orasidagi vertikal eshelonlashning minimal intervali, keyingisining parvoz tezligidan qatʼiy nazar, kamida 1200 m (4000 fut) boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element167. Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi va hududini qoʻriqlash hamda mudofaa qilish boʻyicha jangovar vazifalarni bajarishda ushbu Asosiy qoidalarning 165 va 166-bandlarida koʻrsatilgan cheklovlar qoʻllanilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-bob. Eshelonlashtirish. Uchish balandligi (esheloni)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Eshelonlashtirish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element168. Oʻzbekiston Respublikasi havo hududida parvozlar xavfsizligini taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Havo hududidan foydalanish toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq havo kemalarining vertikal, boʻylama va yonlama eshelonlashtirishining minimal ruxsat etilgan oraliqları belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element169. Davlat aviatsiyasi havo kemalarini jangovar tartiblar (guruhlar) ichida eshelonlashtirish qoidalari davlat aviatsiyasining meʼyoriy-huquqiy hujjatlari bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element170. Oʻzbekiston Respublikasida va unga chegaradosh davlatda qabul qilingan eshelonlashtirish tizimlarida farqlar mavjud boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasidan chiqib ketayotganda eshelonlarni oʻzgartirish Oʻzbekiston Respublikasining Havo hududidan foydalanish toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Uchishning xavfsiz balandligi (esheloni)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element171. Havo kemalari parvozining xavfsizligini taʼminlash uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) quyidagilar belgilanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodrom doirasi boʻyicha (uchish va qoʻnish zonasida belgilangan yoʻnalish boʻyicha) aerodrom ustidagi parvozlar balandligi — Haer.doir.;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element46 km (25 dengiz mili) radiusidagi aerodrom hududida minimal xavfsiz parvoz balandligi — MXB;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodrom hududidagi oʻtish esheloni — Hoʻtish esh.;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerodrom hududida standart atmosfera bosimi 760 mm sim. ust. (1013,2 mbar) boʻyicha xavfsiz parvoz balandligi — Hxaf. yaqin.;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) quyidagilar hisoblanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementStandart atmosfera bosimi 760 mm sim. ust. (1013,2 mbar) boʻyicha xavfsiz parvoz balandligi — Hxaf.760;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIkkinchi toifadagi mahalliy havo yoʻllari, belgilangan yoʻnalish boʻyicha va aviatsiya ishlari hududida parvozni amalga oshirishda har bir uchastka uchun pastki xavfsiz eshelondan pastdagi xavfsiz parvoz balandligi — Hxaf.kel.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementXavfsiz parvoz balandliklarini (eshelonlarini) hisoblash ushbu Asosiy qoidalarning 6-ilovasiga muvofiq amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element172. Xavfsiz parvoz balandligi shunday hisob-kitob bilan aniqlanadiki, bunda ushbu Asosiy qoidalarning 173-bandida koʻrsatilgan joy relyefi va sunʼiy toʻsiqlarni hisobga olish chizigʻidagi eng baland toʻsiq ustidan havo kemasining haqiqiy parvoz balandligi (toʻsiq ustidan balandlik zaxirasi) quyidagicha boʻlishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementParvoz tezligi (uskunalar koʻrsatkich i boʻyicha), km/soat (uzel) | Xavfsiz parvoz balandligi (haqiqiy), m (fut) | |
VPQ boʻyicha | UPQ boʻyicha | |
Uchish va qoʻnish zonasida | ||
300 (162 uzel) va undan kam | 300 (1000 fut) | 100 (330 fut) |
300 dan ortiq (162 uzel) | 200 (660 fut) | |
Havo yoʻllari, mahalliy havo yoʻllari va belgilangan yoʻnalishlar boʻyicha yaqinlashish hududida: a) suv havzasi, tekislik va tepaliklar ustida | ||
300 (162 uzel) va undan kam | 300 (1000 fut) | 100 (330 fut) |
300 dan ortiq (162 uzel) | 200 (660 fut) | |
b) relyefining mutlaq balandligi 2000 m (6600 fut) va undan kam boʻlgan togʻli hududlarda | ||
Parvoz tezligidan qatʼiy nazar | 600 (2000 fut) | 300 (1000 fut) |
d) relyefining mutlaq balandligi 2000 m (6600 fut) dan ortiq boʻlgan togʻli hududlarda | ||
Parvoz tezligidan qatʼiy nazar | 600 (2000 fut) | 600 (2000 fut) |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element173. Xavfsiz parvoz balandligini hisoblashda joy relyefi balandliklari va sunʼiy toʻsiqlarni hisobga olish yoʻlagi quyidagicha boʻlishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) uchish va qoʻnish zonasidagi parvozlarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementUPQ boʻyicha — marshrut oʻqidan har ikki tomonga 10 km (5 dengiz mili);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVPQ boʻyicha — marshrut oʻqidan har ikki tomonga 5 km (3 dengiz mili);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) aerodrom hududlari chegaralarida, kirish/chiqish yoʻlaklarida, shuningdek, parvoz yoʻnalishlarida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementUPQ boʻyicha RLN bilan — 10 km (5 dengiz mili), RLKsiz — marshrut oʻqidan har ikki tomonga 25 km (14 dengiz mili);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVPQ boʻyicha — yoʻlak kengligi doirasida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) havo yoʻllari, birinchi toifali MHY va belgilangan yoʻnalishlar boʻyicha parvozlarda (aerodrom hududidan tashqarida):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementUPQ boʻyicha — marshrut oʻqidan har ikki tomonga 25 km (14 dengiz mili);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVPQ boʻyicha — havo yoʻli kengligi doirasida (MHY, belgilangan yoʻnalish);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) VPQ boʻyicha trassalardan tashqari parvozlarni bajarishda (birinchi va ikkinchi toifadagi MHYdan tashqarida):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementeshelonlarda — marshrut oʻqidan har ikki tomonga 5 km (3 dengiz mili);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquyi xavfsiz eshelondan pastda — yoʻnalish oʻqidan ikki tomonga 2 km (1 dengiz mili).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element174. Har bir aerodrom uchun uskunalar boʻyicha parvozlarning minimal xavfsiz balandligi belgilanadi. Bu balandlik qoʻnishga yaqinlashish sxemasidan tashqariga chiqishda favqulodda vaziyatlarda pasayishda qoʻllanilishi mumkin va aerodromning ANN yoki RNNdan 46 km (25 dengiz mili) radiusda joy relyefining eng baland nuqtasi hamda undagi sunʼiy toʻsiqlar ustidan 300 m (1000 fut) haqiqiy parvoz balandligining minimal zaxirasini taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKoʻrsatilgan hududdagi balandlik farqi 100 m (330 fut) dan oshmasa, yagona minimal xavfsiz parvoz balandligi oʻrnatiladi. Farq bundan katta boʻlsa, sektorlar aniqlanadi (qoidaga koʻra 4 tadan ortiq boʻlmagan) va har bir sektor uchun alohida minimal xavfsiz parvoz balandligi belgilanadi. Sektor chegaralari (5 darajaga karrali) magnit meridianiga nisbatan koʻrsatiladi va toʻsiqlardan kamida 10 km (5 dengiz mili) uzoqlikda joylashishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEng baland toʻsiqlarning balandligi pastroq boʻlgan uchish-qoʻnish yoʻlagi ostonasiga nisbatan aniqlanadi va 10 m (10 fut) ga karrali qiymatlargacha yuqoriga qarab yaxlitlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element175. Uskunalar boʻyicha parvoz qoidalari asosida aerodrom hududidagi standart uchish yoʻnalishlari va standart qoʻnish yoʻnalishlari uchun xavfsiz parvoz balandligi hamda toʻsiqlarni hisobga olish yoʻlagi kengligi aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq belgilanadi. Ushbu hujjatlar aerodrom sxemalarini tuzish va toʻsiqlar ustidan xavfsiz oʻtish balandliklarini aniqlash tartibini tartibga soladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementParvoz balandligini ushlab turish boʻyicha belgilangan qiymatlar yoki cheklovlar Oʻzbekiston Respublikasi AIPda eʼlon qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element176. Pastki xavfsiz eshelon balandligi standart atmosfera bosimi 760 mm simob ustuni (1013,2 millibar) boʻyicha xavfsiz parvoz balandligini hisoblash orqali aniqlanadi. Keyin olingan qiymat eng yaqin yoʻnalish esheloni balandligigacha oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element177. Joyning relyefini aylanib oʻtish vositalaridan foydalangan holda, pastki xavfsiz eshelondan past balandliklarda vizual parvoz qoidalari boʻyicha parvozlar, aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan tegishli normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilangan minimal ruxsat etilgan xavfsiz parvoz balandligida (haqiqiy balandlik) bajarilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element178. Zonali navigatsiya yoʻnalishlarini belgilashda toʻsiqlarni hisobga olish kengligi talab qilinadigan aniqlikka muvofiq oʻrnatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Parvoz balandligini saqlash va oʻzgartirish qoidalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element179. Uchish balandligi ekipajning tayyorgarlik darajasi, havo kemasining uchish-texnik xususiyatlari va jihozlari, joyning relyefi va undagi sunʼiy toʻsiqlar, shuningdek, havo, meteorologik va ornitologik vaziyatni hisobga olgan holda belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element180. Parvozlarni amalga oshirishda foydalaniladigan asosiy balandlik barometrik balandlik hisoblanadi va u metr yoki futda oʻlchanadi. Davlat aviatsiyasida, bundan tashqari, radiobalandlik oʻlchagich boʻyicha aniqlanadigan balandlikdan foydalanish mumkin, bunda undan foydalanish tartibi davlat aviatsiyasining normativ-huquqiy hujjatlari bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element181. Belgilangan tartib-qoidalarga rioya qilish maqsadida mutlaq, nisbiy va haqiqiy balandliklardan foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element182. Ekipaj tomonidan barometrik balandlik oʻlchagich boʻyicha aniqlanadigan parvoz balandligi umumiy (aerodinamik va instrumental) tuzatmani hisobga olgan holda saqlab turiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAgar bu havo kemasi turi uchun belgilangan boʻlsa, umumiy tuzatma vazirliklar va idoralarning samolyot va vertolyotlarida balandlikni oʻlchashda tuzatmalar kiritish uslubiga muvofiq aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element183. Parvozlarni amalga oshirishda quyidagi bosim turlariga mos keladigan balandlik hisobi boshlangʻich darajalari qoʻllaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementstandart atmosfera bosimi (P760/1013/QNE);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodrom bosimi (Paer/QFE);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementstandart atmosferaga koʻra oʻrtacha dengiz sathiga keltirilgan aerodrom (punkt) bosimi (Pkel.aer/QNH);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementminimal keltirilgan bosim (Pkel.min).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element184. Balandlik (eshelon) saqlanishi metr yoki futda amalga oshiriladi va quyidagicha bajariladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementstandart atmosfera bosimi boʻyicha (P760/1013/QNE)-eshelonlarda, oʻtish eshelonida va undan yuqori parvozlarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodrom bosimi (Paer/QFE) yoki standart atmosferaga koʻra oʻrtacha dengiz sathiga keltirilgan aerodrom (punkt) bosimi (Pkel.aer/QNH) boʻyicha — aerodrom (aerouzel) hududida oʻtish balandligigacha koʻtarilishda va oʻtish eshelonidan pastda tushishda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementminimal keltirilgan bosim (Pkel.min) boʻyicha — quyi eshelondan past balandliklardagi parvozlarda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element185. Parvoz balandligi (esheloni) hisobining yagona tizimi uchun quyidagilar belgilanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) aerodrom (aerouzel) hududidagi oʻtish balandligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) aerodrom (aerouzel) hududidagi oʻtish esheloni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerodrom hududidagi oʻtish balandligi ushbu Asosiy qoidalarning 6-ilovasiga muvofiq hisoblangan aerodrom aylanasi boʻylab parvoz balandligidan kam boʻlmagan holda oʻrnatiladi. Bu balandlik fuqaro aviatsiyasi uchun 30 m (100 fut) va davlat hamda eksperimental aviatsiya uchun 100 m ga teng boʻlgan qiymatgacha yuqoriga qarab yaxlitlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerouzel hududidagi oʻtish balandligi aerouzelga kiruvchi aerodromlar hududidagi eng yuqori oʻtish balandligidan past boʻlmagan holda belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerodrom hududidagi oʻtish esheloni ushbu Asosiy qoidalarning 6-ilovasiga muvofiq hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerouzel hududidagi oʻtish esheloni aerouzelga kiruvchi aerodromlarning eng yuqori oʻtish eshelonidan past boʻlmagan holda oʻrnatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerodrom hududidagi oʻtish balandligi, aerouzel hududidagi oʻtish balandligi, aerodrom hududidagi oʻtish esheloni va aerouzel hududidagi oʻtish esheloni qiymatlari aeronavigatsiya maʼlumotlari hujjatlarida eʼlon qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element186. Parvoz paytida belgilangan eshelon (balandlik) oʻzgartirilishi faqat havo kemasining parvozini bevosita boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi HHXK/HHB organining ruxsati bilan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element187. Oʻtish esheloni va oʻtish balandligi orasidagi havo boʻshligʻi oʻtish qatlami hisoblanadi. Havo kemalari oʻtish qatlamini balandlikka koʻtarilish yoki pasayish paytida kesib oʻtishi lozim. Oʻtish qatlamida gorizontal parvozlar faqat alohida hollarda ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻtish qatlamida gorizontal parvozni amalga oshirayotgan havo kemasi mavjud boʻlganda, HHXK/HHB organi havo kemalari oʻrtasida tegishli yonlama yoki boʻylama oraliqlarni taʼminlash choralarini koʻradi. Oʻtish qatlamini kamaytirish uchun oʻtish balandligi oʻtish pogʻonasiga iloji boricha yaqinroq, ammo kamida 300 metr (1000 fut) boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element188. Togʻli aerodromdan uchishdan oldin, aerodromdagi bosim barometrik balandlik oʻlchagichning bosim shkalasida oʻrnatish mumkin boʻlgan eng past bosimdan past boʻlsa, aerodrom (punkt) bosimini QNH boʻyicha dengizning oʻrtacha sathiga keltirilgan holda oʻrnatish zarur. Bunday holda balandlik oʻlchagich koʻrsatkichlarini “shartli nol” deb qabul qilish va uchishdan soʻng belgilangan parvoz esheloni (balandligi)ga koʻtarilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementTogʻli aerodromga qoʻnishda, aerodromdagi bosim barometrik balandlik oʻlchagichning bosim shkalasida oʻrnatish mumkin boʻlgan eng past bosimdan past boʻlsa, aerodromning HHXK/HHB organi havo kemasi ekipajiga mutlaq (barometrik) balandlik va standart atmosfera (QNH) boʻyicha dengizning oʻrtacha sathiga keltirilgan aerodrom bosimi qiymatini xabar qiladi. Ekipaj bu qiymatni balandlik oʻlchagichlarga oʻrnatadi va qoʻnishga kirishni amalga oshiradi. Bunda balandlik oʻlchagichlar parvozning mutlaq balandligini, qoʻnish paytida esa aerodromning dengiz sathidan balandligini koʻrsatishini hisobga oladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element189. Quyi eshelondan past marshrutda uchish uchun barometrik balandlik oʻlchagichning bosim shkalasini aerodrom bosimi (QFE)dan yoki standart atmosfera boʻyicha dengiz sathiga keltirilgan aerodrom bosimi (QNH)dan minimal keltirilgan bosimga oʻtkazish aerodrom hududidagi belgilangan chegara (uchish doirasi, uchish va qoʻnish zonasi) kesib oʻtilganda amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element190. Quyi eshelondan past balandlikda qoʻnish aerodromiga yaqinlashayotganda, barometrik balandlik oʻlchagichning bosim shkalasini minimal keltirilgan bosimdan aerodrom bosimi (QFE)ga yoki standart atmosfera boʻyicha dengiz sathiga keltirilgan aerodrom bosimi (QNH)ga oʻtkazish aerodrom hududidagi belgilangan chegara (uchish doirasi, uchish va qoʻnish zonasi) kesib oʻtilganda yoki HHXK/HHB organi koʻrsatmasi boʻyicha amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element191. Quyi eshelondan past marshrutda parvoz qilgan havo kemasi belgilangan parvoz esheloni (balandligi)ga koʻtarilayotganda, barometrik balandlik oʻlchagichning bosim shkalasini minimal keltirilgan bosimdan standart atmosfera bosimiga oʻtkazish eshelon (balandlik)ni olish manyovri boshlanganidan soʻng amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element192. Marshrutda quyi xavfsiz eshelondan past balandlikda parvoz qilish uchun barometrik balandlik oʻlchagichning bosim shkalasini standart atmosfera bosimidan minimal keltirilgan bosimga oʻtkazish quyi xavfsiz eshelondan past boʻlmagan balandlikda amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMinimal keltirilgan bosimning qiymatini havo kemasi ekipajiga ushbu havo kemasining parvozini boshqarayotgan HHXK/HHB organi maʼlum qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element193. Davlat aviatsiyasining bitta barometrik balandlik oʻlchagichli havo kemalarida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) uchish aerodromiga qoʻnish bilan eshelonda parvoz qilishda, belgilangan parvoz esheloni uchishdan oldin nol balandlikka oʻrnatilgan barometrik balandlik oʻlchagich boʻyicha (aerodrom bosimi asosida) saqlanadi. Bunda belgilangan parvoz esheloniga mos keladigan parvoz balandligi qismning bosh shturmani tomonidan maxsus usul bilan hisoblanadi va HHXK/HHB organiga hamda havo kemalari ekipajlariga yetkaziladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) quyi eshelondan past balandlikda parvoz qilishda, belgilangan parvoz balandligi uchishdan oldin nol balandlikka oʻrnatilgan barometrik balandlik oʻlchagich boʻyicha (aerodrom bosimi asosida) saqlanadi. Bunda dengiz sathiga keltirilgan minimal atmosfera bosimi boʻyicha parvoz balandligiga mos keladigan parvoz balandligi qismning bosh shturmani tomonidan maxsus usul bilan hisoblanadi va HHXK/HHB organiga hamda havo kemalari ekipajlariga yetkaziladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementv) boshqa aerodromga qoʻnish bilan marshrut boʻyicha balandlikda (eshelonda) parvoz qilishda, belgilangan parvoz esheloni ushbu Asosiy qoidalarning 184-bandiga muvofiq barometrik balandlik oʻlchagich boʻyicha saqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementg) aerodrom hududidagi parvozlar aerodrom bosimi (Paer/QFE) boʻyicha yoki aviatsiya turlarining faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralarning meʼyoriy-huquqiy hujjatlari talablariga muvofiq bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-bob. Maxsus sharoitlardagi parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element194. Maxsus sharoitlardagi parvozlarga quyidagilar kiradi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) togʻli hududlardagi parvozlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) moʻljal (orientir) olish qiyin (moʻljalsiz) joylar ustidan parvozlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) suv yuzasi ustidagi parvozlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) past va oʻta past balandliklardagi parvozlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementf) murakkab ornitologik vaziyatdagi parvozlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementg) aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qiluvchi idoralar tomonidan qabul qilingan meʼyoriy-huquqiy hujjatlar bilan belgilangan boshqa parvozlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Togʻli joylardagi parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element195. Togʻli hududlar va togʻ aerodromlaridagi parvozlar ushbu Asosiy qoidalarga hamda aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qiluvchi idoralar tomonidan qabul qilingan meʼyoriy-huquqiy hujjatlarga muvofiq amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element196. Togʻli hududlarda VPQ boʻyicha parvozlarni amalga oshirishdan oldin havo kemasi komandiri daralar va togʻ vodiylari yoʻnalishini, majburiy qoʻnish uchun foydalanish mumkin boʻlgan joylarni, togʻ aerodromlarida qoʻnishda barometrik balandlik oʻlchagichdan foydalanish qoidalarini, shuningdek, togʻ aerodromidan uchish va qoʻnish xususiyatlarini hamda havo kemasining maksimal uchish (qoʻnish) ogʻirligini hisoblash tartibini oʻrganib chiqishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element197. Togʻ tizmasini kesib oʻtishda havo kemasi komandiri yuqoriga koʻtariluvchi va pastga tushuvchi havo oqimlari mavjudligini hisobga olishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element198. Vizual parvozni daralar va togʻ vodiylarida amalga oshirishga faqat quyidagi shartlar asosida ruxsat etiladi: ular keskin burilishlarga ega boʻlmasligi, belgilangan parvoz balandligidan yuqori togʻlar bilan toʻsilmasligi hamda ularning kengligi zarur hollarda havo kemasiga dara (vodiy)dan xavfsiz chiqish uchun burilish imkonini berishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element199. Agar uchishdan soʻng belgilangan chegaragacha xavfsiz parvoz balandligini (eshelonini) egallash imkoni boʻlmasa, balandlik olish aerodrom ustida belgilangan sxema boʻyicha amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element200. Togʻ aerodromlarida UPQ boʻyicha parvozlar paytida quyi xavfsiz eshelondan pasayish va belgilangan sxema boʻyicha qoʻnishga kirishga faqat quyidagi shartlar bajarilganda ruxsat etiladi: belgilangan markirovkalangan chegaradan oʻtgandan soʻng, radiolokatsion nazorat mavjud boʻlganda, bort navigatsiya uskunalari barqaror ishlayotganda hamda ekipaj va HHXK/HHB organi havo kemasining joylashuvini aniq bilgan holda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element201. Uzluksiz radiolokatsion nazorat mavjud boʻlmaganda yoki bort navigatsiya uskunalari beqaror ishlayotganda (ekipaj xabariga koʻra), havo kemasining joylashuvi aniqlanishi soʻngra qoʻnishga kirish uchun pasayishni amalga oshirishi uchun havo kemasi aerodromning RNNsiga xavfsiz hisoblanganidan past boʻlmagan eshelonda chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element202. Radiolokatsion nazorat mavjud boʻlmaganda va bort navigatsiya uskunasi beqaror ishlayotganda quyi xavfsiz eshelondan pasayish taqiqlanadi. Bunday holda, havo kemasi ekipaji zaxira aerodromiga yoʻl olishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Kam i (kam orientirli, moʻljalsiz) joy ustidan parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element203. Havo kemasi ekipaji kam angan (anmagan) joylar ustidan VPQ boʻyicha parvoz qilishda uchish hududining geografik xususiyatlarini hisobga olishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element204. Havo kemasi ekipaji VPQ boʻyicha parvoz qilishda xarakterli arni (karvon yoʻllaklari, daryo oʻzanlari, qurigan koʻllar) xaritada belgilab qoʻyishi va ularning joylashuvini bilishi, shuningdek, vizual moʻljal olish uchun foydalanish mumkin boʻlgan va majburiy qoʻnish uchun yaroqli uzoqdagi arni ham bilishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Suv yuzasi ustidagi parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element205. Suv yuzasi ustida parvoz qilishda havo kemasi ekipaji radiotexnik va navigatsiya vositalaridan foydalanish tartibini, parashut bilan suvga tushish (agar mavjud boʻlsa) va havo kemasini suvga majburiy qoʻndirish qoidalarini, shuningdek, bortdagi shaxsiy va guruhli qutqaruv suzish vositalaridan foydalanish qoidalarini bilishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuv yuzasi ustida VPQ boʻyicha parvoz qilayotgan havo kemasi ekipaji oʻshimcha ravishda qirgʻoq chizigʻini, qirgʻoq va orollardagi yoritish chiroqlari hamda radiomayaklarning joylashuvi va ish rejimini bilishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element206. Havo kemalari ekipaji va yoʻlovchilarini shaxsiy va guruhli qutqaruv suzish vositalari bilan taʼminlash tartibi aviatsiya faoliyati va turlarini boshqarish hamda nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element207. Vertolyotning suv yuzasi ustida muallaq turishi koʻtaruvchi vintning kamida bir diametri balandligida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element208. Uchuvchi boshqaradigan aerostatlarning suv ustidagi parvozlari kuzatuvchi kater (kema) mavjud boʻlganda va (yoki) aerostat ekipaji shaxsiy qutqaruv suzish vositalari bilan taʼminlangandagina amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Past va oʻta past balandliklardagi parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element209. Past va oʻta past balandliklardagi parvozlar aviatsiya turlari faoliyatini boshqaruvchi va nazorat qiluvchi idoralar tomonidan qabul qilingan meʼyoriy-huquqiy hujjatlarda belgilangan sharoitlarda VPQ va UPQ boʻyicha bajarilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element210. Past va oʻta past balandliklardagi parvozlarni amalga oshirishda havo kemasi komandiri joyning relyefini va undagi sunʼiy toʻsiqlarni, pasayish va koʻtarilish uchastkalarida parvozni bajarish tartibini bilishi, shuningdek, aloqa vositalari va parvozlar RTTning cheklangan taʼsir masofasini hamda yoqilgʻining ortiqcha sarflanishini hisobga olishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element211. Meteorologik sharoitlar, uzluksiz parvoz davomiyligi (zarur boʻlganda), balandlik va havo kemalarining past va oʻta past balandliklardagi parvozlarida uni aniqlash hamda saqlash tartibi aviatsiya turlari faoliyatini boshqaruvchi va nazorat qiluvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element212. VPQ boʻyicha past va oʻta past balandliklarda parvoz qilishda, VPQ boʻyicha parvozni davom ettirishni taʼminlamaydigan ob-havo sharoitiga tushib qolinganda, UPQ boʻyicha parvozga oʻtish, HHXK/HHB organiga vaziyat haqida xabar berish va xavfsiz parvoz balandligini yoki pastki xavfsiz parvoz eshelonini egallash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element213. Kichik va eng past balandlikdan belgilangan uchish esheloni (balandligi)gacha koʻtarilishda barometrik balandlik oʻlchagichning bosim shkalasini standart atmosfera bosimiga oʻtkazish eshelon (balandlik) olish manyovri boshlanganidan soʻng amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Murakkab ornitologik sharoitdagi parvozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element214. Qushlarning ommaviy paydo boʻlishi davrida, ularning kunlik yoki mavsumiy migratsiyasi va toʻplanishi bilan bogʻliq murakkab ornitologik vaziyat yuzaga kelishi mumkin. Bu holat parvozlar paytida havo kemalarining qushlar bilan toʻqnashuviga olib kelishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMurakkab ornitologik sharoitda parvozlarni amalga oshirish tartibi aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qiluvchi idoralar tomonidan qabul qilingan meʼyoriy-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-bob. Havo kemasi ekipaji va HHXK/HHB organi oʻrtasida radioaloqa olib borishning umumiy qoidalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element215. Havo kemasi ekipaji va HHXK/HHB organi oʻrtasidagi radioaloqa aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qiluvchi idoralar tomonidan qabul qilingan meʼyoriy-huquqiy hujjatlarda koʻzda tutilgan radioaloqaning namunaviy iboralarini qoʻllagan holda radiotelefon aloqasini olib borishning belgilangan qoidalariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element216. Havo kemasi ekipaji parvoz vaqtida HHXK/HHB organi bilan “havo-yer” radiotelefon aloqasining tegishli chastotasini uzluksiz tinglaydi va zarurat tugʻilganda u bilan ikki tomonlama aloqa oʻrnatadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element217. Uchish xavfsizligini taʼminlash talablari boʻlgan holatlar bundan mustasno, HHXK/HHB organlariga havo kemasi ekipaji bilan quyidagi holatlarda radioaloqaga kirishish taqiqlanadi: uchish paytida, qoʻnishga kirish vaqtida YURMR dan oʻtgandan soʻng havo kemasi vizual aniqlangan paytdan boshlab to uchish-qoʻnish yoʻlagining oxirigacha.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element218. Aviatsiya turlari faoliyatini boshqaruvchi va nazorat qiluvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarda koʻzda tutilgan holatlar bundan mustasno, havo kemasi komandiriga parvoz vaqtida oʻz chaqiruv belgisini oʻzgartirish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element219. HHXK/HHB organi zarurat tugʻilganda favqulodda vaziyatga tushgan havo kemasi bilan radioalmashinuv olib borayotgan chastotada ishlayotgan barcha bort aloqa radiostansiyalari uchun radiojimlik rejimini joriy etish huquqiga ega.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element220. Havo kemalari ekipajlari favqulodda vaziyatga tushgan havo kemasi ekipaji radioaloqa olib borayotgan chastotada radioaloqadan tiyilishlari shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element221. HHXK/HHB organi havo kemasi ekipajini bir chastotadan boshqasiga oʻtish zarurligi haqida xabardor qilishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-bob. Parvozdagi favqulodda holatlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element222. Parvozdagi favqulodda holatlarga quyidagilar kiradi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) havo kemasining xavfli meteorologik hodisalarga duch kelishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) havo kemasi bortida noqonuniy aralashuv harakati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) ekipaj aʼzolari yoki yoʻlovchilar salomatligining toʻsatdan yomonlashuvi yoki jarohatlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) yoʻnalishni (orientirni) yoʻqotish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementf) aviatsiya texnikasining nosozligi, shu jumladan parvoz rejasini oʻzgartirish zaruriyatiga olib keladigan dvigatel (dvigatellar) nosozligi, majburiy qoʻnishni ham oʻz ichiga olgan holda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementg) radioaloqaning uzilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementh) HHXK/HHB organi hududida radiolokatsion vositalarning va qoʻnish aerodromida RTTning ishdan chiqishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementi) havo kemasida yongʻin chiqishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementj) aerodromdan tashqarida majburiy qoʻnish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementk) favqulodda holatlarda parashutlardan foydalanish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element223. Havo kemasi komandiri parvozda alohida holat yuzaga kelganda HHXK/HHB organiga xabar berishi va ushbu Asosiy qoidalar talablariga hamda aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan meʼyoriy-huquqiy hujjatlarga muvofiq harakat qilishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element224. “Falokat” signali va ikkilamchi radiolokatsiya tizimining tegishli kodi parvoz xavfsizligiga, yoʻlovchilar va ekipaj aʼzolarining hayoti va sogʻligʻiga tahdid tugʻilganda, shuningdek, ushbu bobda yoki aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralarning meʼyoriy-huquqiy hujjatlarida alohida koʻrsatilgan hollarda havo kemasi komandiri tomonidan yoqiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element225. HHXK/HHB organi havo kemasi ekipajidan parvozda favqulodda vaziyat yuzaga kelganligi toʻgʻrisida maʼlumot olganda, unga imkon qadar yordam koʻrsatadi, olingan maʼlumotni parvoz vaqti, joyi, esheloni (balandligi), favqulodda vaziyatning xususiyati, ekipajning rejalari va u tomonidan koʻrilayotgan choralar koʻrsatilgan holda tegishli organlarga (xizmatlarga) yetkazadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element226. Falokatga uchragan havo kemasi ekipaji ushbu Asosiy qoidalarning 7-ilovasiga muvofiq falokat signallari va xabarlarini uzatadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element227. Havo kemasini zaxira aerodromga yoʻnaltirish va bunda ekipajning harakatlari aviatsiya turlarining faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element228. Parvozni davom ettirish ekipaj va yoʻlovchilar xavfsizligini taʼminlay olmasa, havo kemasi komandiri majburiy qoʻnishni amalga oshirish, shuningdek, davlat aviatsiyasi havo kemalari uchun havo kemasini tark etish toʻgʻrisida qaror qabul qilish huquqiga ega.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAgar ushbu turdagi HK uchish boʻyicha qoʻllanmasida (ekipaj yoʻriqnomasida) boshqacha tartib belgilanmagan boʻlsa, komandir havo kemasini oxirgi boʻlib tark etadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element229. Ushbu parvozni boshqarayotgan HHXK/HHB organi aerodromdan tashqarida majburiy qoʻnish toʻgʻrisida eng yaqin qidiruv-qutqaruv muvofiqlashtirish markaziga va havo hujumidan mudofaa qoʻshinlari organiga havo kemasining taxminiy joylashuvi koʻrsatilgan holda xabar berishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element230. Parvozda ushbu Asosiy qoidalarda koʻrsatilmagan alohida holatlar yuzaga kelganda ekipajlar va HHXK/HHB organlarining harakat qilish tartibi aviatsiya faoliyati va turlarini boshqarish hamda nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan meʼyoriy-huquqiy hujjatlar va ushbu turdagi HK uchish boʻyicha qoʻllanmasi (Ekipaj yoʻriqnomasi) bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Havo kemasining xavfli meteorologik hodisalarga duch kelishi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element231. Xavfli meteorologik hodisalarga quyidagilar kiradi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) uchish va qoʻnish aerodromida — momaqaldiroq, doʻl, kuchli turbulentlik, kuchli shamol siljishi, muzlama, kuchli muzlash, quyun, boʻron, kuchli chang boʻroni, kuchli jala, vulqon kullari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) parvoz yoʻnalishi boʻyicha — doʻl, momaqaldiroq, kuchli muzlash, kuchli chayqalish, vulqon kuli buluti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element232. Parvoz yoʻnalishi boʻyicha xavfli meteorologik hodisalarga duch kelganda, havo kemasi komandiri bu haqda HHXK/HHB organiga xabar berishi va ularni chetlab oʻtish uchun barcha mumkin boʻlgan choralarni koʻrishi shart. Ularni chetlab oʻtishning iloji boʻlmasa, havo kemasi komandiri uchib ketish aerodromiga qaytishi yoki eng yaqin zaxira aerodromiga qoʻnishi shart. Bunday holatlarda vertolyot komandiriga havoda tanlab olingan maydonchaga qoʻnishga ruxsat beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Havo kemasi bortiga noqonuniy aralashish holati
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element233. Havo kemasi bortida noqonuniy aralashuv sodir etilganda, ekipaj har qanday usul bilan bu haqda, shuningdek, ushbu holatlar tufayli joriy parvoz rejasidan har qanday chetga chiqishlar toʻgʻrisida HHXK/HHB organini xabardor qilishga harakat qilishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAgar havo kemasi ikkilamchi radiolokatsion javob apparati bilan jihozlangan boʻlsa, ekipaj javob apparatiga “A” rejimini va 7500 kodini oʻrnatishi hamda belgilangan qoidalarga muvofiq harakat qilishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Ekipaj aʼzolari yoki yoʻlovchilar sogʻligʻining toʻsatdan yomonlashuvi yoki jarohatlanuvi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element234. Ekipaj aʼzolari yoki yoʻlovchilar sogʻligʻi toʻsatdan yomonlashganda yoki jarohatlanganida, havo kemasi komandiri ularga imkon qadar tibbiy yordam koʻrsatilishini tashkil etishi va vaziyatga qarab parvozni davom ettirish yoki toʻxtatish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementChiqib ketgan ekipaj aʼzosining vazifalarini havo kemasi komandirining koʻrsatmasiga koʻra ekipajning boshqa aʼzosi (ekipaj ikki kishidan iborat boʻlganda — xizmat koʻrsatuvchi xodimlar orasidan ruxsat etilgan shaxs) bajaradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element235. Havo kemasi komandiri sogʻligʻining toʻsatdan yomonlashuvi yoki u oʻz funksional vazifalarini bajara olmaydigan darajada jarohatlanishi hollarida havo kemasi ekipajining harakat qilish tartibi aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralar tomonidan qabul qilingan tegishli normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Yoʻnalishni (orientirni) yoʻqotish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element236. Agar havo kemasi ekipaji tomonidan koʻrilgan choralar natijasida havo kemasining joylashuvi aniqlanmasa, moʻljal (orientir) toʻliq yoʻqotilgan hisoblanadi. Agar havo kemasi ekipaji tomonidan koʻrilgan chora-tadbirlar natijasida havo kemasining joylashuvi aniqlansa, moʻljal (orientir) vaqtincha yoʻqotilgan hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element237. Moʻljalni yoʻqotganda havo kemasi komandiri quyidagilarni bajarishi shart:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) “Falokat” signalini yoqishi (tegishli uskunalar mavjud boʻlsa);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) moʻljalni (orientirni) yoʻqotganligi, yonilgʻi qoldigʻi va parvoz sharoitlari haqida HHXK/HHB organiga xabar berish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) HHXK/HHB organining ruxsati bilan havo kemasini yer usti radiotexnik vositalari yordamida aniqlash va yonilgʻini tejamli sarflash uchun eng qulay balandlikni (eshelonni) egallash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) oʻz harakatlarini HHXK/HHB organi bilan kelishgan holda, ushbu sharoitlarda moʻljalni (oriyentieni) tiklashning eng samarali usulini (mazkur parvoz hududi uchun tavsiya etilgan) qoʻllash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementf) moʻljal (orientir) olishni tiklashning iloji boʻlmagan hollarda, yoqilgʻi toʻliq sarflanishiga yoʻl qoʻymasdan va qorongʻi tushishidan oldin, istalgan aerodromga yoki havoda tanlangan maydonchaga qoʻnishni amalga oshirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element238. Moʻljal (orientir) yoʻqotilganda parvozning xavfsiz balandligidan (eshelonidan) pastga tushish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element239. Oʻzbekiston Respublikasi davlat chegarasi yaqinida moʻljal (orientir) yoʻqotilganda, havo kemasi komandiri darhol davlat chegarasidan Oʻzbekiston Respublikasi hududi ichkarisiga yoʻnalish olishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementChegaraoldi mintaqasida moʻljalni tiklash uchun har qanday manyovrlar bajarish man etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element240. Havo kemasini qoʻnish aerodromiga olib chiqish uchun “yetakchi samolyot”dan foydalanish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element241. Boshqariladigan aerostat ekipaji agar bir soat ichida yoʻqotilgan moʻljalni (orientirni) tiklash imkoni boʻlmasa, eng yaqin aholi punkti yonida qoʻnishni amalga oshirishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBoshqariladigan aerostat ekipaji chegara mintaqasida moʻljalni yoʻqotganda, shuningdek, taqiqlangan zonaga (cheklangan zonaga) kirish ehtimoli boʻlganda zudlik bilan qoʻnishni amalga oshirishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Aviatsiya texnikasining, shu jumladan dvigatel (dvigatellar)ning ishdan chiqishi, bu esa parvoz rejasini oʻzgartirish zaruriyatiga olib kelishi, majburiy qoʻnishni ham oʻz ichiga olishi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element242. Aviatsiya texnikasi ishdan chiqqanda havo kemasi komandiri quyidagilarni bajarishi shart:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) “Falokat” signalini yoqish yoki IRLK apparatida 7700 kodini oʻrnatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) nosozlik haqida HHXK/HHB organiga xabar berish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) vaziyat va HK parvoz ekspluatatsiya qoʻllanmasi (Ekipaj yoʻriqnomasi) tavsiyalariga koʻra nosozlikni bartaraf etish uchun barcha mumkin boʻlgan choralarni koʻrish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) amaldagi (oʻzgartirilgan) parvoz rejasi boʻyicha parvozni davom ettirish yoki parvoz topshirigʻini bajarishni toʻxtatish, shu jumladan majburiy qoʻnishni amalga oshirish toʻgʻrisida qaror qabul qilish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element243. Agar dvigatel (dvigatellar) ishdan chiqqanda ishlayotgan dvigatellarda parvozni davom ettirish imkonsiz boʻlsa va parvoz xavfsizligiga haqiqiy tahdid tugʻilsa, havo kemasi komandiri quyidagilarni bajarishi shart:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) HK parvoz ekspluatatsiya qoʻllanmasi (Ekipaj yoʻriqnomasi) talablariga muvofiq zarur harakatlarni amalga oshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) agar aniq yuzaga kelgan vaziyatda bunday qoʻnish eng yaqin aerodromgacha parvozdan koʻra xavfsizlikka kamroq tahdid solsa, har qanday aerodromda, shu jumladan uchib ketish aerodromida yoki aerodromdan tashqarida qoʻnishni amalga oshirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element244. Bir nechta dvigatelli havo kemasida dvigatel (dvigatellar) ishdan chiqqanda havo kemasi komandiri HK parvozlarni ekspluatatsiya qoʻllanmasi (Ekipaj yoʻriqnomasi) talablariga muvofiq harakat qiladi va quyidagi huquqlarga ega:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) uchish aerodromiga qoʻnishni amalga oshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) parvoz yoki qoʻnish sharoitlarini yaxshilash uchun yoqilgʻining bir qismini toʻkish (agar bu mumkin boʻlsa) yoki yukni tashlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) ishlayotgan dvigatellarning uchish (yuqori) rejimigacha boʻlgan har qanday rejimidan foydalanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) yoʻnalish boʻyicha parvozni davom ettirib, eng yaqin zaxira aerodromiga (uning idoraviy mansubligidan qatʼiy nazar) yetib borish va u yerga qoʻnish yoki parvozni xavfsiz yakunlash mumkinligiga asosli ishonch boʻlsa, belgilangan aerodromgacha parvozni davom ettirish toʻgʻrisida qaror qabul qilish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element245. Havo kemasining UPQ boʻyicha parvozni amalga oshirish imkoniyatiga taʼsir qiluvchi tizim yoki uskunalari ishdan chiqqanda, VPQ boʻyicha parvozga oʻtish lozim. Buning uchun tegishli sharoitlar boʻlmasa-yu, ammo parvozni davom ettirishning texnik imkoniyati mavjud boʻlsa, VPQ boʻyicha parvozga oʻtish mumkin boʻlgan hududga yoʻnalishi yoki HHXK/HHB organi koʻrsatmalariga amal qilish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element246. HHXK/HHB organi havo kemasi tizim yoki uskunalari ishdan chiqqani haqida xabar olgach, havo kemasining joylashuvini aniqlashi va uning parvozini nazorat qilgan holda, ekipajga vaziyat va texnika nosozligining xususiyatiga koʻra mumkin boʻlgan yordamni koʻrsatishi shart. Shuningdek, yuzaga kelgan vaziyat va havo kemasining joylashuviga qarab, zudlik bilan sodir boʻlgan hodisa toʻgʻrisida qidiruv-qutqaruv va favqulodda ishlarni olib borish uchun masʼul organlarni hamda qoʻnish aerodromining HHXK/HHB organini avariya-qutqaruv vositalarini shay holatga keltirish uchun xabardor qilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-§. Radioaloqaning uzilishi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element247. Havo kemasi ekipaji tegishli HHXK/HHB organi bilan belgilangan chastotada radioaloqa oʻrnata olmagan holda, u barcha mavjud vositalardan (UQT va QT (ultra qisqa toʻlqinli va qisqa toʻlqinli) diapazonidagi radiostansiyalardan) foydalanib, ushbu parvoz yoʻnalishiga mos keladigan boshqa chastotalarda, shu jumladan boshqa havo kemalari bilan radioaloqa oʻrnatishga harakat qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element248. Agar ushbu Asosiy qoidalarning 247-bandida koʻrsatilgan urinishlar muvaffaqiyatsiz boʻlsa, havo kemasi ekipaji oʻz xabarini radioaloqaning belgilangan chastotasida (chastotalarida) ikki marta uzatadi, undan oldin “TOʻGʻRIDAN-TOʻGʻRI UZATAMAN” (ПЕРЕДАЮ БЛИНДОМ) iborasi keladi va zarur boʻlganda ushbu xabar yoʻnaltirilgan manzilgoh(lar)ni koʻrsatadi. Radioaloqaning boshqa chastotasiga oʻtishda havo kemasi ekipaji oʻzi oʻtayotgan chastotani eʼlon qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element249. Havo kemasi ekipaji parvoz yoʻnalishida mavjud boʻlgan chastotalarni, shu jumladan mavjud radionavigatsiya vositalari yoki qoʻnishga yaqinlashish vositalari chastotalarini tinglaydi. Bu chastotalar orqali HHXK/HHB organlari quyidagilarga oid xabarlarni uzatishi taxmin qilinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementeshelonlashtirish va parvozning xavfsiz yakunlanishini taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementparvoz yoʻnalishidagi va qoʻnish uchun mos aerodromlardagi ob-havo sharoitlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element250. Havo kemasi ekipaji qabul qilish vositasi ishdan chiqishi sababli aloqa oʻrnata olmasa, u xabarlarni jadval boʻyicha belgilangan vaqtda yoki joylashuv haqidagi maʼlumotlarni foydalanish uchun belgilangan radioaloqa chastotasida uzatadi. Bunda xabarlar oldidan “QABUL QILISH VOSITASI ISHLAMAYOTGANI SABABLI TOʻGʻRIDAN-TOʻGʻRI UZATMOQDAMAN” (ПЕРЕДАЮ БЛИНДОМ, ВСЛЕДСТВИЕ ОТКАЗА ПРИЕМНИКА) iborasi ishlatiladi. Havo kemasi ekipaji tegishli xabarni uzatadi, soʻngra uni toʻliq takrorlaydi. Ushbu jarayon davomida havo kemasi ekipaji keyingi eshittirishni oʻtkazmoqchi boʻlgan vaqtni ham maʼlum qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element251. Havo kemasi ekipaji ushbu Asosiy qoidalarning 250-bandida keltirilgan talablarga rioya qilishdan tashqari, havo kemasi komandirining parvozni davom ettirish rejasi bilan bogʻliq maʼlumotlarni ham uzatadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element252. Parvozda radioaloqa yoʻqolganda havo kemasi komandiriga belgilangan aerodromgacha parvozni davom ettirish, tanlangan zaxira aerodromga yoʻl olish yoki uchib ketgan aerodromga qaytish toʻgʻrisida qaror qabul qilish huquqi beriladi. Bunda havo kemasi komandiri parvozning xavfsiz yakunlanishini taʼminlash uchun barcha zarur choralarni koʻradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element253. Ikki tomonlama radioaloqa ishdan chiqqaniga ishonch hosil qilgach, havo kemasi ekipaji vizual yoki uskunalar meteorologik sharoitlardagi parvozga mos ravishda harakat qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element254. Vizual meteorologik sharoitlarda radioaloqa uzilganda havo kemasi ekipaji quyidagilarni bajarishi shart:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) IKRL transponderiga 7600 kodini oʻrnatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) vizual meteorologik sharoitlarda parvozni davom ettirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) eng yaqin mos keladigan aerodromga qoʻnishni amalga oshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) tegishli HHXK/HHB organiga yetib kelish vaqtini eng tezkor aloqa vositalari orqali xabar qilish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element255. Uskunali meteorologik sharoitlarda radioaloqa yoʻqolib qolganda yoki havo kemasi komandiri vizual meteorologik sharoitlarda parvozni davom ettirishni maqsadga muvofiq emas deb hisoblaganda, havo kemasi ekipaji quyidagilarni bajarishi shart:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) IKRL transponderiga 7600 kodini oʻrnatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) oxirgi belgilangan tezlik va parvoz eshelonini (agar uning qiymati yuqori boʻlsa, quyi xavfsiz eshelonni) quyidagi holatlardan keyingi eng soʻnggi holat boʻyicha 7 daqiqa davomida saqlab qolish: oxirgi belgilangan parvoz esheloniga (agar uning qiymati yuqori boʻlsa, quyi xavfsiz eshelonga) yetib kelgan vaqt; IKRL transponderiga 7600 kodi oʻrnatilgan vaqt; yoki havo kemasi ekipaji majburiy xabar berish nuqtasida oʻz joylashuvini maʼlum qila olmagan vaqt. Shundan soʻng, taqdim etilgan parvoz rejasiga muvofiq eshelon va tezlikni moslash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) radiolokatsion vektorlash qoʻllanilganda yoki RNAV (zonal navigatsiya tizimi) boʻyicha parvozlarga muvofiq yoʻnalishdan chetga chiqib parvoz amalga oshirilganda, koʻrsatilgan cheklovlarsiz, joriy parvoz rejasiga muvofiq yana asosiy yoʻnalishga qaytish uchun mumkin boʻlgan eng qisqa yoʻnalishda harakatlanish zarur. Bunda parvozning minimal mutlaq balandligini hisobga olgan holda yoʻnalishdagi keyingi belgilangan nuqtadan kechiktirmasdan harakat qilish lozim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) belgilangan aerodromga xizmat koʻrsatuvchi, uskunalar boʻyicha qoʻnishga kirishning odatiy tartibi nazarda tutilgan tegishli belgilangan navigatsiya vositasi (nazorat nuqtasi) gacha joriy parvoz rejasiga muvofiq yoʻnalish boʻyicha parvozni davom ettirish va pasayishni boshlaguncha ushbu vosita (nuqta) ustida kutish rejimida parvozni amalga oshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementf) ushbu bandning “e” kichik bandida koʻrsatilgan navigatsiya vositasi (nazorat nuqtasi)dan pasayishni oxirgi marta olingan va tasdiqlangan kutilayotgan qoʻnish vaqtida yoki iloji boricha shu vaqtga yaqinroq boshlash yoki agar qoʻnishning taxminiy vaqti olinmagan va tasdiqlanmagan boʻlsa, pasayishni joriy parvoz rejasida koʻrsatilgan taxminiy kelish vaqtida yoki iloji boricha shu vaqtga yaqinroq boshlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementg) oʻrnatilgan navigatsiya vositasi yoki nazorat nuqtasi uchun belgilangan uskunalar boʻyicha odatiy qoʻnishga kirish sxemasi boʻyicha qoʻnishga kirishni amalga oshirish va ushbu bandning “f” kichik bandida koʻrsatilgan yoki oxirgi xabarda tasdiqlangan taxminiy qoʻnishga kirish vaqti boshlanganidan keyin, ulardan qaysi biri kechroq boʻlishiga qarab, imkon qadar 30 daqiqa ichida qoʻnishni bajarish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element256. Uskunalar meteorologik sharoitlarda uchish paytida radioaloqa uzilganda va havo kemasi komandiri uchish aerodromiga qaytish toʻgʻrisida qaror qabul qilganda, havo kemasi ekipaji quyidagilarni bajarishi shart:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) IKRL javob bergichiga 7600 kodini oʻrnatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) quyidagilardan qaysi biri kechroq sodir boʻlganiga qarab, oxirgi belgilangan trayektoriya (uchib ketish marshruti) va parvoz eshelonini (agar uning qiymati yuqoriroq boʻlsa, pastki xavfsiz eshelon) 7 daqiqa davomida saqlab qolish:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoxirgi belgilangan uchish eshelonini egallash vaqtidan keyin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIKRL transponderiga 7600 kodi oʻrnatilgan vaqtdan keyin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemasi ekipaji majburiy xabar berish nuqtasida oʻz joylashuvini maʼlum qila olmaganidan keyin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) oxirgi belgilangan parvoz eshelonida uchib chiqish aerodromiga xizmat koʻrsatuvchi tegishli belgilangan navigatsiya vositasi (nazorat nuqtasi) tomon burilishni amalga oshirish, bu aerodrom uchun uskunalar boʻyicha qoʻnishga kirishning odatiy tartibi koʻzda tutilgan (zarur boʻlganda parvozning eng yaqin yoʻldosh esheloniga (agar uning qiymati yuqori boʻlsa, pastki xavfsiz eshelonga) pasayishni amalga oshirish);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) ushbu bandning “d” kichik bandida koʻrsatilgan navigatsiya vositasi yoki nazorat nuqtasi ustidagi eʼlon qilingan kutish zonasi sxemasi boʻyicha pasayishni amalga oshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementf) eʼlon qilingan uskunalar boʻyicha qoʻnishga kirish sxemasiga muvofiq pasayishni va qoʻnishni amalga oshirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element257. Agar havo kemasi ekipaji belgilangan (uchib ketish) aerodromida qoʻnishni amalga oshira olmasa, u holda u tanlangan zaxira aerodromiga belgilangan marshrut boʻyicha parvozning eng qulay eshelonida (balandligida) (quyi xavfsiz eshelonda yoki marshrut boʻyicha parvozning xavfsiz balandligida, agar uning qiymati yuqori boʻlsa) boradi, bunda zaxira aerodromigacha boʻlgan masofa va parvoz yoʻnalishi hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element258. Agar parvoz davomida radioaloqa ishdan chiqqanda havo kemasi bortida ushbu Asosiy qoidalarda keltirilgan boshqa alohida holatlar yuz bersa, ekipaj 2-3 daqiqa mobaynida IKRL 7600 kodini alohida holatga mos keladigan kodga (7500 yoki 7700) oʻzgartirishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element259. Tunda radioaloqasiz parvoz qilayotganda, ekipaj imkon qadar havo kemasining joylashuvini aeronavigatsiya bort chiroqlari va qoʻnish faralarini vaqti-vaqti bilan yoqib-oʻchirish orqali belgilashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-§. HHXK/HHB hududida radiolokatsion vositalarning va qoʻnish aerodromidagi RTT ishdan chiqishi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element260. HHXK/HHB hududida radiolokatsion vositalarning ishdan chiqqani haqida xabar olganda, ushbu hududda parvoz qilayotgan havo kemasi komandiri belgilangan eshelon va tezlikni saqlagan holda, maksimal ehtiyotkorlik (radioehtiyotkorlik) bilan parvozni davom ettiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHHXK/HHB organi bunday hollarda radiojimlik rejimini (zarurat tugʻilganda) joriy etadi, RLN mavjud boʻlmagan sharoitdagi parvozlar uchun belgilangan eshelonlash oraliqlarini qoʻllaydi va HHXK/HHB hududidagi havo kemalari ekipajlariga havodagi vaziyat toʻgʻrisida maʼlumot beradi. Shuningdek, barcha qoʻshni HHXK/HHB organlariga radiolokatsion vositalarning ishdan chiqqani haqida xabar yuboradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element261. Aerodromda RTT ishdan chiqqanda va ob-havo sharoitlari tufayli vizual qoʻnishni amalga oshirish imkoni boʻlmasa, havo kemasi komandiri ikkinchi aylanaga ketishi (qoʻnishga kirishni toʻxtatish protsedurasini bajarishi) va zaxira aerodromga yoʻl olishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementYonilgʻi yetishmasligi yoki aviatsiya texnikasining nosozligi tufayli zaxira aerodromga borish imkoniyati boʻlmaganda, havo kemasi komandiri aviatsiya turlari faoliyatini boshqarish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi idoralarning tegishli meʼyoriy-huquqiy hujjatlari talablariga muvofiq harakat qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-§. Havo kemasida yongʻin
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element262. Havo kemasida yongʻin yuz berganda ekipaj quyidagilarni bajarishi shart:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) yongʻinni bartaraf etish uchun barcha mavjud choralarni koʻrish, “Falokat” signalini yoqish yoki IKRL transponderiga 7700 kodini oʻrnatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) agar bu HK PEQ (Ekipaj yoʻriqnomasi) talablariga zid boʻlmasa, parvoz hududida xavfsiz balandlikkacha shoshilinch pasayishni boshlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) vaziyatga qarab parvozni eng yaqin aerodromgacha davom ettirish yoki HK PEQ (Ekipaj yoʻriqnomasi) talablariga muvofiq harakat qilib, aerodromdan tashqarida qoʻnishni amalga oshirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element263. Havo kemasida uchish (uchishdan soʻng balandlikka koʻtarilish) bosqichida yongʻin yuz berganda va uni bartaraf etish imkoni boʻlmaganda, havo kemasi komandiri quyidagi huquqlarga ega:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) uchib ketilgan aerodromga qoʻnish uchun eng qisqa marshrut boʻyicha, shu jumladan ob-havo minimumdan past boʻlgan sharoitda ham, qoʻnishni amalga oshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) mazkur aerodrom hududida parvozlar, taʼminot va oʻzaro hamkorlik tartibini belgilovchi hujjatda koʻzda tutilgan maydonchaga qoʻnishni amalga oshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) havoda koʻrib tanlangan maydonchaga qoʻnishni amalga oshirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-§. Aerodromdan tashqarida majburiy qoʻnish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element264. Parvozni davom ettirish yoʻlovchilar va ekipaj xavfsizligini taʼminlay olmasa, havo kemasi komandiri aerodromdan tashqarida majburiy qoʻnishni amalga oshirish toʻgʻrisida qaror qabul qilish huquqiga ega.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerodromdan tashqarida kutilayotgan majburiy qoʻnish haqida havo kemasi komandiri barcha ekipaj aʼzolarini ogohlantiradi va yoʻlovchilarni xabardor qiladi. Bunday qaror qabul qilgach, u (imkon boʻlsa) HHXK/HHB organiga taxminiy qoʻnish joyi va vaqti haqida xabar berishi hamda “Falokat” signalini yoqishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQoʻnish havo kemasining parvoz ekspluatatsiya qoʻllanmasiga (Ekipaj yoʻriqnomasiga) muvofiq bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element265. Majburiy qoʻnish holatida havo kemasi komandiri oʻz vakolatlarini qidiruv-qutqaruv xizmati vakillariga topshirgunga qadar havo kemasining parvoz ekspluatatsiya qoʻllanmasiga (Ekipaj yoʻriqnomasi) tavsiyalariga binoan kemadagi shaxslarning harakatlariga rahbarlik qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element266. Aerodromdan tashqarida qoʻngandan soʻng havo kemasi komandiri va ekipajning boshqa aʼzolari yoʻlovchilarga zarur yordam koʻrsatishlari hamda aloqa vositalaridan foydalanib, eng yaqin aerodromga yoki mahalliy hokimiyat organlariga majburiy qoʻnish vaqti, joyi, ekipaj, yoʻlovchilar, havo kemasining holati va zarur yordam haqida xabar berishlari shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element267. Havo kemasidagi nosozliklar bartaraf etilgandan soʻng majburiy qoʻnish joyidan uchib ketish havo kemasiga egalik qiluvchi idora rahbari, Havo boʻshligʻidan foydalanish yagona boshqaruv tizimining tegishli organi va HHXK/HHB organining ruxsati bilan, ular bilan aloqa boʻlmaganda va xavfsizlik nuqtai nazaridan kechiktirib boʻlmaydigan hollarda esa — havo kemasi komandirining qarori bilan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-§. Favqulodda holatlarda parashutlardan foydalanish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element268. Parashutchilarni desantlash, yuklarni parashutda tashlash, sinov va oʻquv parvozlarini amalga oshirishda, barcha ekipaj aʼzolari va parvozda ishtirok etuvchi boshqa shaxslar, agar Havo kemasining parvoz eksplutatsiya qoʻllanmasi (Ekipaj yoʻriqnomasi) yoki aviatsiya turlari faoliyatini boshqaruvchi va nazorat qiluvchi idoralar tomonidan qabul qilingan meʼyoriy-huquqiy hujjatlarda boshqacha tartib belgilanmagan boʻlsa, oʻrnatilgan himoya moslamalari bilan jihozlangan parashutlarga ega boʻlishlari shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementParashutning osma tizimlari butun parvoz davomida taqib turilishi lozim. Parashut taqib ishni bajarish imkonsiz boʻlgan hollardagina parvozda parashutni yechishga ruxsat beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element269. Parvozda havo kemasini parashutda majburan tark etish qoidalari har bir turdagi havo kemasi uchun parvoz eksplutatsiya qoʻllanmasi (Ekipaj yoʻriqnomasi) bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element270. Havo kemasini parashutda tark etishdan oldin ekipaj, imkon qadar, bu haqda oʻzi boshqaruvida boʻlgan HHXK/HHB organini xabardor qiladi va oʻzining joylashgan oʻrnini maʼlum qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element271. Havo kemasini tark etayotganda, imkon boʻlsa va Parvoz Eksplutatsiya Qoʻllanmasi (Ekipaj yoʻriqnomasi) talablariga zid boʻlmasa, avtopilotni yoqish, yoʻnalishni aholi punktidan uzoqroqqa belgilash, havo kemasini yengil qiyalik boʻylab pasayishga oʻtkazish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element272. Ekipaj aʼzolari va bortdagi boshqa shaxslar havo kemasi komandirining buyrugʻi boʻyicha parashutlarda havo kemasini tark etadilar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHavo kemasi komandiri havo kemasini eng oxirgi boʻlib tark etadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11-bob. Fuqarolik havo kemalarini tutib olish qoidalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element273. Fuqarolik havo kemasini tutib olish faqat havo kemasi qoidabuzar deb topilgandan soʻng amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element274. Qoidabuzar havo kemasini tutib olishning yakuniy maqsadlari quyidagilar boʻlishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) havo kemasini aniqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) havo kemasi ekipajiga belgilangan yoʻnalishga chiqishda koʻmaklashish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) havo kemasini Oʻzbekiston Respublikasi havo hududidan tashqariga chiqarish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) havo kemasini davlat chegarasi, taqiqlangan hudud yoki parvozlarni cheklash hududidan uzoqlashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementf) havo kemasini ushbu turdagi havo kemasining xavfsiz qoʻnishi uchun mos boʻlgan aerodromga (yoki maydonchaga) majburiy qoʻndirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element275. Fuqarolik havo kemalarini, shuningdek, parvoz topshirigʻida ushbu maqsadlar uchun koʻzda tutilmagan boshqa havo kemalarini oʻquv maqsadida tutib olish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element276. Tutib olingan havo kemasi komandiri quyidagilarga majbur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) ushbu Asosiy qoidalarning 1-ilovasiga muvofiq tegishli javob signallari bilan signal-buyruqlar qabul qilinganligini tasdiqlab, tutib oluvchi havo kemasining koʻrsatmalarini darhol bajarish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) havo kemasini boshqarayotgan HHXK/HHB organini tutib olinganligi toʻgʻrisida xabardor qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) 121,5 MHz favqulodda chastotada umumiy chaqiruv orqali ushlab oluvchi havo kemasi yoki tegishli ushlab olishni boshqarish organi bilan radioaloqa oʻrnatishga urinish, agar aloqa oʻrnatilmasa, imkon qadar 243,0 MHz chastotada oʻz chaqiruvini takrorlash, bunda oʻz bort raqamini (chaqiruv belgisini), havo kemasining joylashuvini, shuningdek, parvoz xususiyatini maʼlum qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) agar havo kemasi ikkilamchi radiolokatsiya javob berish apparati bilan jihozlangan boʻlsa, HHXK/HHB organining boshqa koʻrsatmalari boʻlmagan taqdirda, IKRL transponderiga “A” rejimi, 7700 kodi oʻrnatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element277. Agar tutib oluvchi havo kemasi bilan aloqa oʻrnatilgan boʻlsa-yu, biroq umumiy tushunarli tilda muloqot qilish imkoni boʻlmasa, tutib olinayotgan havo kemasi asosiy maʼlumotlarni yetkazishga harakat qilishi va ushbu Asosiy qoidalarning 8-ilovasiga muvofiq ingliz tilidagi iboralardan foydalangan holda koʻrsatmalarni qabul qilganini tasdiqlashi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element278. Tutib olish jarayonida boshqarish organi va tutib oluvchi 121,5 MHz favqulodda chastotasida toʻxtatilgan havo kemasi ekipaji bilan umumiy tushunarli tilda ikki tomonlama aloqa oʻrnatishga urinishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element279. Agar tutib olingan havo kemasi bilan aloqa oʻrnatilgan boʻlsa-yu, ammo umumiy tushunarli tilda muloqot qilishning iloji boʻlmasa, tutib oluvchi havo kemasi ushbu Asosiy qoidalarning 8-ilovasiga muvofiq ingliz tilidagi iboralardan foydalanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element280. Agar radio orqali har qanday manbadan olingan koʻrsatmalar ushbu Asosiy qoidalarning 1-ilovasiga muvofiq vizual signallar yordamida uzatilgan tutib oluvchi havo kemasining koʻrsatmalariga zid boʻlsa, tutib olingan havo kemasi darhol tushuntirish soʻraydi va ayni paytda tutib oluvchi havo kemasi vizual tarzda uzatayotgan koʻrsatmalarni bajarishda davom etadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element281. Agar radio orqali har qanday manbadan olingan koʻrsatmalar tutib oluvchi havo kemasining radio orqali uzatilgan koʻrsatmalariga zid boʻlsa, tutib olinayotgan havo kemasi darhol tushuntirish soʻraydi va shu bilan birga tutib oluvchi havo kemasining radio orqali bergan koʻrsatmalarini bajarishni davom ettiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi havo hududida aviatsiya parvozlarining asosiy qoidalariga
1-ILOVA
1-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHavo kemalarini tutib olishda qoʻllaniladigan
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSIGNALLAR
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Tutib oluvchi havo kemasi tomonidan beriladigan signallar va tutib olinayotgan havo kemasining javoblari | ||||
Seriya | Tutib oluvchi havo kemasi signallari | Maʼnosi | Tutib olinayotgan havo kemasining javoblari | Maʼnosi |
1. | Kunduzi yoki Kechasi: havo kemasining chayqalishi va notekis vaqt oraligʻida aeronavigatsiya chiroqlari (vertolyotlar uchun qoʻnish faralarining) yonib-oʻchishi, bunda tutib oluvchi havo kemasi tutib olinayotgan havo kemasidan biroz yuqorida, oldinda va odatda chap tomonida (agar tutib olinayotgan havo kemasi vertolyot boʻlsa, oʻng tomonida) turadi. Signal qabul qilingani tasdiqlangandan soʻng, kerakli yoʻnalishga chiqish uchun gorizontal tekislikda odatda chapga (vertolyot tutib olingan holda oʻngga) sekin buriladi. 1-izoh. Ob-havo sharoitlari yoki joyning relyefi tutib oluvchi havo kemasidan yuqoridagi «1-seriya»da koʻrsatilgan joylashuvi va burilish yoʻnalishini oʻzgartirishni talab qilishi mumkin. 2-izoh. Agar tutib olinayotgan havo kemasi tutib oluvchi havo kemasi ortidan yetib borishga ulgurmasa, tutib oluvchi havo kemasi «Ippodrom» sxemasi boʻyicha bir qator manyovrlarni bajaradi va har safar tutib olinayotgan havo kemasi yonidan uchib oʻtganda havo kemasini chayqatib signal beradi. | Siz tutib olindingiz. Mening ortimdan keling. | Kunduzi yoki kechasi: havo kemasini chayqatish, notekis vaqt oraligʻida aeronavigatsiya chiroqlarini miltillatish va tutib oluvchi havo kemasiga ergashish. Tutib olingan havo kemasi tomonidan amalga oshirilishi lozim boʻlgan oʻshimcha harakatlar ushbu Asosiy qoidalarning XI bobida koʻrsatilgan. | Tushundim, bajarmoqdaman. |
2. | Kunduzi yoki kechasi: tutib olingan havo kemasining yoʻnalishini kesib oʻtmasdan, 90° yoki undan ortiq burchak ostida burilib, balandlikka koʻtarilib, tutib olingan havo kemasidan keskin uzoqlashish. | Oʻz yoʻnalishingizni davom ettiring. | Kunduzi yoki kechasi: havo kemasini chayqatish. | Tushundim, bajarmoqdaman. |
3. | Kunduzi yoki kechasi: shassini chiqarish (agar iloji boʻlsa), qoʻnish chiroqlarini yoqish va foydalanilishi kerak boʻlgan uchish-qoʻnish yoʻlagi ustidan uchib oʻtish yoki agar tutib olingan havo kemasi vertolyot boʻlsa, vertolyot qoʻnish maydonchasi ustidan uchib oʻtish. Vertolyotlar uchun, tutib oluvchi vertolyot qoʻnish maydonchasi yaqinida havoda muallaq turish holatiga oʻtib, qoʻnishga kirishni amalga oshiradi. | Ushbu aerodromga qoʻning. | Kunduzi yoki tunda: shassini tushirish (agar imkoni boʻlsa), qoʻnish chiroqlarini yoqish va tutib oluvchi havo kemasiga ergashish hamda agar qoʻnish yoʻlagi yoki vertolyot qoʻnish maydonchasi ustidan uchib oʻtgandan soʻng qoʻnish sharoitlari xavfsiz deb topilsa, qoʻnishni boshlash. | Tushundim, bajarayapman. |
2. Tutib olinayotgan havo kemasi tomonidan beriladigan signallar va tutib oluvchi havo kemasining javoblari | ||||
Seriya | Tutib oluvchi havo kemasi signallari | Maʼnosi | Tutib olinayotgan havo kemasining javoblari | Maʼnosi |
4. | Kunduzi yoki tunda: shassini yigʻish (agar imkoni boʻlsa) va foydalanilishi kerak boʻlgan qoʻnish yoʻlagi yoki vertolyot qoʻnish maydonchasi ustidan 300 metrdan (1000 fut) baland, lekin 600 metrdan (2000 fut) past balandlikda (vertolyotlar uchun 50 metrdan (170 fut) baland, lekin 100 metrdan (330 fut) past) aerodrom sathidan yuqorida uchib oʻtishda qoʻnish chiroqlarini miltillatish, hamda foydalanilishi kerak boʻlgan qoʻnish yoʻlagi yoki vertolyot qoʻnish maydonchasi ustida aylanma parvozni davom ettirish. Qoʻnish chiroqlarini miltillatish imkoni boʻlmasa, boshqa bort chiroqlarini miltillatish. | Siz koʻrsatgan aerodrom yaroqsiz. | Kunduzi yoki tunda: agar tutib olinayotgan havo kemasining tutib oluvchi havo kemasi ortidan zaxira aerodromiga borishi maqsadga muvofiq boʻlsa, tutib oluvchi havo kemasi shassini (agar imkoni boʻlsa) yigʻadi va tutib oluvchi havo kemalar uchun “1”-seriyali signallardan foydalanadi. | Tushundim, sizga ergashaman. |
5. | Kunduzi yoki Tunda: barcha bort chiroqlarini muntazam yoqib-oʻchirish, biroq ularni miltillovchi chiroqlardan farqlash imkonini beradigan tarzda. | Bajara olmayman. | Kunduzi yoki Tunda: tutib oluvchi havo kemalari uchun “2” seriyali signallardan foydalaning. | Tushundim. |
6. | Kunduzi yoki Tunda: barcha bort chiroqlarini notekis vaqt oraligʻida miltillatish. | Falokat holatida. | Kunduzi yoki Tunda: tutib oluvchi havo kemalari uchun “2” seriyali signallardan foydalaning. | Tushundim. |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi havo hududida aviatsiya parvozlarining asosiy qoidalariga
2-ILOVA
2-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQoʻnishning magnit yoʻnalish burchagiga (MYB) qarab UQY ostona raqamini
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementANIQLASH
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMK gradusda | UQY raqami | MK gradusda | UQY raqami |
05 — 14 | 01 | 185 — 194 | 19 |
15 — 24 | 02 | 195 — 204 | 20 |
25 — 34 | 03 | 205 — 214 | 21 |
35 — 44 | 04 | 215 — 224 | 22 |
45 — 54 | 05 | 225 — 234 | 23 |
55 — 64 | 06 | 235 — 244 | 24 |
65 — 74 | 07 | 245 — 254 | 25 |
75 — 84 | 08 | 255 — 264 | 26 |
85 — 94 | 09 | 265 — 274 | 27 |
95 — 104 | 10 | 275 — 284 | 28 |
105 — 114 | 11 | 285 — 294 | 29 |
115 — 124 | 12 | 295 — 304 | 30 |
125 — 134 | 13 | 305 — 314 | 31 |
135 — 144 | 14 | 315 — 324 | 32 |
145 — 154 | 15 | 325 — 334 | 33 |
155 — 164 | 16 | 335 — 344 | 34 |
165 — 174 | 17 | 345 — 354 | 35 |
175 — 184 | 18 | 355 — 004 | 36 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi havo hududida aviatsiya parvozlarining asosiy qoidalariga
3-ILOVA
3-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerodrom harakati uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSIGNALLAR
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Yorugʻlik signallari va raketalar yordamida beriladigan signallar | |||
Chiroq | Aerodrom dispetcherlik xizmati: | ||
havo kemalarining parvozda | havo kemalarining yerda | ||
Tegishli havo kemasiga yoʻnaltirilgan | Doimiy yashil nurlanish | Qoʻnishga ruxsat berilgan | Uchishga ruxsat berilgan |
Doimiy qizil nurlanish | Boshqa havo kemalariga yoʻl bering va aylanma boʻylab parvozni davom ettiring | Toʻxtang | |
Yashil chaqnashlar ketma-ketligi | Qoʻnish uchun qaytib keling | Yurgizishga ruxsat berildi | |
Qizil chaqnashlar ketma-ketligi | Aerodrom yaroqsiz, qoʻnishga ruxsat yoʻq | Foydalanilayotgan qoʻnish maydonini chetlab oʻtib yurish | |
Oq chaqnashlar ketma-ketligi | Ushbu aerodromga qoʻning va perronga yoʻnaling | Aerodromdagi start joyiga qayting | |
Qizil raketa | Oldingi koʻrsatmalardan qatʼiy nazar, hozirda qoʻnishga ruxsat berilmaydi | ||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Havo kemasi ekipaji tomonidan signallarning qabul qilinganligi tasdiqlanishi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementParvozda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkunduzi — qanotlarni tebratish orqali (bu signal uchinchi va toʻrtinchi burilishlar orasidagi qismda hamda qoʻnish chizigʻida berilmaydi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtunda — qoʻnish chiroqlarini ikki marta miltillatish yoki, agar ular oʻrnatilmagan boʻlsa, aeronavigatsiya chiroqlarini ikki marta yoqib-oʻchirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementYerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkunduzi — eleronlar yoki yoʻnalish rulining harakati orqali;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtunda — qoʻnish chiroqlarini ikki marta miltillatish yoki, agar ular oʻrnatilmagan boʻlsa, aeronavigatsiya chiroqlarini ikki marta yoqib-oʻchirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Yer usti vizual signallari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementYer usti vizual signallari tomonlari kamida 9 metr boʻlgan kvadrat shaklidagi tekis gorizontal yuzadan iborat signal maydoniga joylashtiriladi. Signal maydoni shunday joylashtirilishi kerakki, u 300 metr (1000 fut) balandlikdan gorizontdan 10° dan ortiq burchak ostida barcha yoʻnalishlardan koʻrinadigan boʻlsin. Signal maydonining rangi qoʻllanilayotgan signal belgilarining rangidan farq qilishi va kengligi 0,3 metrdan kam boʻlmagan oq chiziq bilan oʻralgan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Havo kemalarining yerdagi harakatini boshqaruvchi signallar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi havo hududida aviatsiya parvozlarining asosiy qoidalariga
4-ILOVA
4-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerouzel hududida parvozlarni amalga oshirish boʻyicha Yoʻriqnoma
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyoʻriqnoma
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementI bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementUshbu boʻlimda qanday aerodromlar aerouzelga kirishi, ularning toifasi, vazifasi va idoraviy tegishlilik xususiyatlari, shuningdek, qaysi aviatsiya qismlari va boʻlinmalari ularda joylashishi koʻrsatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementII bob. Aerouzel hududi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerouzel hududi va aerouzelga kiruvchi aerodromlarning uchish va qoʻnish zonasi chegarasi. Aerodrom va maxsus zonalar, parvozlarning doimiy yoʻnallishlari (choʻqqiga, samolyotda belgilangan tezlikka erishish, past va juda past balandliklar, ob-havo razvedkasi va boshqalar), aviatsiya poligoni hududlari va aerouzel samoviy hududi tuzilmasining boshqa elementlari, ulardan foydalanishda oʻzaro hamkorlik va kelishuv talab qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIII bob. Parvozlarni tashkillashtirish va bajarish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerouzelda joylashgan qism (boʻlinma)lar tomonidan zona, poligin, desant tashlash (qoʻnish) maydonchalari, doimiy yoʻnallishlar va boshqalarni taqsimlash hamda foydalanish tartibi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementZarur boʻlganda aerouzel hududining quyi esheloni (oʻtish esheloni), aerouzel aerodromlari uchun oʻtishning yagona balandligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi havo trassalarining maydonlari va ularni kesishib oʻtish tartibi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerouzel hududida oʻziga xos xususiyatlarni hisobga olgan holda joyni aniqlashni tiklash tartibi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIV bob. Parvozlarni boshqarish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerouzel aerodromlari HHXK organlari, aerouzelning HHXK bosh organi va aerouzelning HHXK boshqa organlari bilan oʻzaro hamkorlik yuzasidan uning majburiyatlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementParvozlarga talabnomalarni yuborish tartibi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKunduzi va tunda oddiy va murakkab meteorologik sharoitlarda havodagi harakatlarni boshqarish tartibi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHHXK hududlari, havodagi harakatlarni boshqaruvni qabul qilish va topshirish marralarini taqsimlash. Aerouzel HHXK organlari oʻrtasida parvozlarni rejalashtirish, toʻgʻirlash va bevosita boshqarishda (havodagi harakatni) oʻzaro hamkorlik.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSamoviy hududdan foydalanish va parvoz rejimlarining belgilangan tartibiga amal qilinishini nazorat qilish. HHM qoʻshinlari organlari bilan oʻzaro hamkorlik tartibi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerouzel hududi orqali tranzit uchib oʻtuvchi HK parvozlarini boshqarish tartibi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element“Режим”, “Стрела”, “Ковер” signallarini qabul qilgan HHXK organlari va ekipajlarining harakatlanish tartibi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementV bob. Parvozlarning RTT va aloqa vositalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerouzel aerodromlari HHXK organlari oʻrtasida aloqani tashkillashtirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerouzelda parvozlarning RTT va aloqa vositalaridan foydalanish tartibi. Aerouzelning RLS koʻrish zonasi, YAJRNT ish zonalari va ishlash maʼlumotlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVI bob. Ilova
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Aerouzel hududi samoviy hududining 1:500 000 (1:200 000) miqyosidagi tuzilish xaritasi, unga quyidagilar tushiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerouzel hududi chegarasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaerodromlar, pilotaj zonalari bilan hududlar chegarasi, kirish va chiqish yoʻlaklari (yoʻnalishlari);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementpoligonlar; desant tashlash (qoʻnish) maydonchalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmaxsus zonalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo trassalari, havo trassalarining birlashish yoʻnalishlari va aerouzel hudud samoviy hududi tuzilishining boshqa elementlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Parvozlar uchun talabnomani yuborish chizmasi, HHXK va HHM Qoʻshinlari organlarini HK joriy parvozi haqida xabardor qilish chizmasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Aerouzelda aloqani tashkillashtirish chizmasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Aerouzel hududida HK turli balandliklardagi parvozida radiolokatsion vositalarini koʻrish hududi va HHXK organlari radiotexnik vositalarining ishlash zonasi chizmasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Aerodrom HHXK organlari oʻrtasida boshqaruvni topshirish marralari bilan HHB hududlarini taqsimlash chizmasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQoʻllanmaga ushbu aerouzeldagi HHBni tashkillashtirishning alohida xususiyatlarini kiritish zaruriyati boʻlsa, qoʻllanmaga boshqa materiallar kiritilishi ham mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi havo hududida aviatsiya parvozlarining asosiy qoidalariga
5-ILOVA
5-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKutish zonasida parvoz
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqoidalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerodromlarga keluvchi yoki qoʻnishga kirayotgan HKning ketma-ketligini tartibga solish uchun kutish zonalari, qoidaga koʻra, aerodrom radionavigatsiya nuqtasi yoki havo yoʻlagi ustida belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKutish hududida HK harakatlari belgilangan chizmalar boʻyicha amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Kutish chizmalarining koʻrinishlari va ularning tarkibiy qismlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1, 2, 3-rasmlarda keltirilgan kutish chizmalari kutish zonasida oʻng tomonga (standart) burilish bilan parvozlar chizmasiga kiradi. Kutish zonasida parvozlar chizmasi chap tomonga (nostandart) burilishlari bilan uchun tegishli chizmalar yaqinlashish yoʻl chizigʻiga nisbatan simmetrik shaklda joylashtiriladi. Barcha chizmalarda yoʻl chiziqlari belgilanadi. HK ekipaji kutish zonasiga kirish vaqtida va undagi parvoz davomida kurs va vaqtiga tuzatishlar kiritib, nomaʼlum shamolga kurs chizigʻini saqlashga harakat qilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Kutish zonasida parvozning uskuna tezliklari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementParvoz balandligi* | Oddiy sharoitlar | Girdobli harakat sharoiti |
FL140 (4250 m) eshelongacha va quyi eshelonlar | 425 km/soat (230 uzel) 315 km/soat (170 uzel)** | 520 km/soat (280 uzel) 315 km/soat (170 uzel) |
FL140 (4250 m) eshelondan yuqori FL200 (6100 m) eshelongacha | 445 km/soat (240 uzel) | Qaysi biri kichikligiga qarab 520 km/soat (280 uzel) yoki 0.8 М |
FL200 (6100 m) eshelondan yuqori FL340 (10350 m) eshelongacha | 490 km/soat (265 uzel) | |
FL340 (10350 m) eshelondan yuqori | 0.83 М | 0.83 М |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIzoh:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element* yuqorida koʻrsatilgan parvoz balandliklari nisbiy balandliklar yoki balandlikni oʻlchashda oʻrnatilgan parvoz esheloniga muvofiq aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element** HKlarini kutish uchun faqat A va B toifasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) kutish zonasidagi barcha burilishlar 3°/soniya burilish burchak tezligini taʼminlovchi ogʻish burchagida amalga oshiriladi, biroq 25° dan koʻp boʻlmasligi kerak, agar chizmada boshqasi korsatilmagan boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) uzoqlik yoʻl chizigʻidagi parvoz vaqti FL140 (4250 м) eshelonini qoʻshgan holda ushbu balandlikkacha 1 daqiqani va FL140 (4250 м) eshelonidan katta balandliklarda 1 daqiqa 30 soniyani tashkil qiladi, agar kutish chizmasida boshqasi koʻrsatilmagan boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) uzoqlik yoʻl chizigʻidagi parvoz vaqtining hisobi nazorat nuqtasidan yoki keyinroq nima kelishiga qarab uning taraverzida boshlanadi. Agar traverz holatini aniqlashning imkoni boʻlmasa, vaqt hisobi uzoqlik yoʻl chizigʻiga burilish amalga oshirilganidan soʻng boshlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Kutish zonasiga kirish qoidalari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKutish zonasiga kirish sektorlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Shamol taʼsirini qoplash uchun nazorat harakatlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementYaqinlashish yoʻlidagi kutish nazorat nuqtasini uchib oʻtgunga qadar yaqinlashish yoʻli chizigʻiga qaytish maqsadida shamol taʼsirini qoplash uchun kurs hamda vaqt boʻyicha tuzatishlar kiritish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBunday tuzatishlarni kiritishda aeronavigatsiya vositalarining bor koʻrsatkichlaridan va maʼlum yoki hisoblangan shamol haqidagi maʼlumotlaridan toʻliq hajmda foylalanish lozim. DME dan cheklangan darajadagi oraliq masofa doim yoʻlning orqaga qaytish chizigʻini chegaralaydi. Cheklangan radial eʼlon qilingan va samolyot dastlab shu radialga kiradigan taqdirda, u yaqinlashish yoʻli chizigʻiga qayrilguncha, hech boʻlmaganda DME dan kerakli oraliq masofaga uzoqlashguncha shu boʻylab davom etishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Kutish zonasidan chiqish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKutish zonasini belgilangan vaqtda tark etishga ruxsat olgan uchuvchi kutish zonasini tark etish uchun kutish zonasida oʻrnatilgan cheklovlarni hisobga olgan holda parvozga
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi havo hududida aviatsiya parvozlarining asosiy qoidalariga
6-ILOVA
6-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementParvozning xavfsiz balandliklar (eshelon)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhisobi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Aeronavigatsion axborot hujjatlariga kiritish uchun aerodrom aylanasi boʻylab parvozning balandligini hisoblash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНa = Нh.x + ΔН rel — ΔН t (m),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНh.x — uchish va qoʻnish zonasida parvoz haqiqiy xavfsiz balandligining belgilangan qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНrel — yoʻlakning belgilangan kengligi chegarasida aerodrom sathiga nisbatan tabiiy va sunʼiy toʻsiqlarni hisobga olib tabiiy joy relyefining eng yuqori nuqtasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНt — hisoblashda foydalaniladigan balandlik oʻlchagichning harorat tuzatishlar qiymati va u formula yordamida aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementt0 — aerodromdagi havo harorati, daraja;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHtuz = Нh.x + ΔНrel (m)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAylana boʻylab parvoz balandligini oʻrnatishda ΔНt hisobi aerodromdagi koʻp yillik kuzatuvlar davomida qayd qilingan minimal darajadagi havo harorati boʻyicha bajarilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Aeronavigatsion axborot hujjatlariga kiritish uchun aerodrom hududida minimal xavfsiz balandligini (MXB) hisoblash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMXB = 300 + ΔНrel — ΔНt (m)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНrel — yaqinlashish va qoʻnishga kirish yoʻnalishi boʻyicha UQY boshi dengiz sathiga nisbatan sunʼiy toʻsiqlarni hisobga olib tabiiy joy relyefining eng yuqori nuqtasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНt — aerodromda koʻp yillik kuzatuvlar boʻyicha oʻrtacha yillik harorati asosida formula orqali hisoblanadigan balandlik oʻlchagichning uslubiy harorat tuzatishlari:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementt0 — aerodromda koʻp yillik kuzatuvlarga koʻra oʻrtacha yillik harorati, daraja;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНtuz = 300 + ΔНrel (m).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAerodrom hududida minimal xavfsiz balandlik hisobi, agar uning qiymati oʻtish esheloni balandligiga teng yoki undan yuqori boʻlsa, ushbu formula orqali hisoblanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМXB = 300 + Нrel — ΔНt + ( 760 — Рkel.aer)11 (m)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНrel — yaqinlashish va qoʻnishga kirish yoʻnalishi boʻyicha sunʼiy toʻsiqlarning balandligini hisobga olganda tabiiy joy relyefining absolyut eng yuqori nuqtasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНt — aerodromda koʻp yillik kuzatuvlar boʻyicha oʻrtacha yillik harorati asosida formula orqali hisoblanadigan balandlik oʻlchagichning uslubiy harorat tuzatishlari:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementt0 — aerodromda koʻp yillik kuzatuvlarga koʻra oʻrtacha yillik harorati, daraja;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНtuz = 300 + Нrel (m)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPkel.aer — koʻp yillik kuzatuvlarga koʻra dengiz sathiga keltirilgan aerodromdagi minimal atmosfera bosimi, ushbu formula orqali hisoblanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHaer — aerodromning dengiz sathiga nisbatan balandligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPaer — koʻp yillik kuzatuvlarga koʻra aerodromning UQY sathidagi minimal atmosfera bosimi, mm.sm.ust (mbar).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAgar MXB oʻtish esheloni balandligiga teng yoki undan yuqori boʻlsa, uni dengiz sathiga nisbatan koʻrsatiladi va qavsga olinmay yoziladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Aerodrom hududida oʻtish eshelonini hisoblash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementH oʼtish.esh ≥ H oʼtish + 600 + Нaer (m)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHoʼtish — aerodrom hududida oʻtish balandligi, uning qiymati aylana boʻylab parvoz balandligidan qiyi boʻlmasligi zarur;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНaer — aerodromning dengiz sathidan balandligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHisob dengiz sathiga keltirilgan aerodromning atmosfera bosimi standart bosimiga tenglashtirilgan sharoitdan kelib chiqib hisoblanadi. Hisoblash jarayonida olingan balandlik qiymati eng yaqin yuqori eshelonga yaxlitlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Standart atmosfera bosimi QNE (760mm.sm.ust./1013,2mbar) boʻyicha parvozning xavfsiz balandligini hisoblash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНx.760 = Н h.x. + Нrel — ΔНt + (760 — Р kel.min) • 11 (m)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНx.1013,2 = Нh.x. + Нrel — ΔНt + (1013,2 — Р kel.min) 8,25 (m)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementН h.x — parvoz haqiqiy xavfsiz balandligining belgilangan qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНrel — yoʻlakning belgilangan kengligi chegarasida sunʼiy toʻsiqlarning balandligini hisobga olganda tabiiy joy relyefining absolyut eng yuqori nuqtasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРkel.min — parvoz yoʻnalishi (maydoni) boʻylab keltirilgan minimal bosim, mm.sm.ust. (mbar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНt — formula orqali hisoblanadigan balandlik oʻlchagichning uslubiy harorat tuzatishlari:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementt0 — parvoz yoʻnalishi (maydoni) boʻylab minimal darajadagi havo harorati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНtuz = Н h.x+ ΔНrel (m)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Aerodrom hududida standart atmosfera bosimi QNE (760mm.sim.ust./1013,2mbar) boʻyicha parvozning xavfsiz balandligini hisoblash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНx.kir = Н h.x. + Нrel — ΔНt + (760 — Р kel.aer) 11 (m)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНx.kir = Нh.x. + Нrel — ΔНt + (1013,2 — Р kel.aer) 8,25 (m)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНh.x — parvoz haqiqiy xavfsiz balandligining belgilangan qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНrel — yoʻlakning belgilangan kengligi chegarasida sunʼiy toʻsiqlarning balandligini hisobga olganda tabiiy joy relyefining absolyut eng yuqori nuqtasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНt — aerodromda koʻp yillik kuzatuvlar boʻyicha oʻrtacha yillik harorati asosida hisoblanadigan balandlik oʻlchagichning uslubiy harorat tuzatishlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPkel.aer — koʻp yillik kuzatuvlarga koʻra dengiz sathiga keltirilgan aerodromdagi minimal atmosfera bosimi, ushbu formula orqali hisoblanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHaer — aerodromning dengiz sathiga nisbatan balandligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPaer — koʻp yillik kuzatuvlar boʻyicha aerodromning UQY sathidagi minimal atmosfera bosimi, mm.sm.ust (mbar).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Aerodrom hududida parvozning xavfsiz balandligini hisoblash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНx.aer = Н h.x.+ ΔН toʻs — ΔНt (m)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementН h.x — uchish va qoʻnish zonasida parvoz haqiqiy xavfsiz balandligining qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔН toʻs — aerodrom sathiga nisbatan tabiiy toʻsiqlarni hisobga olib tabiiy joy relyefining absolyut eng yuqori nuqtasi. Sunʼiy toʻsiqlar balandligi parvoz tezligi 300 km/soat dan ortiq boʻlganda, togʻli joyda esa yoʻlakning belgilangan kengligi chegarasida parvoz tezligidan qatʼiy nazar barcha hollarda ΔН toʻs hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНt — formula orqali metrlarda hisoblanadigan balandlik oʻlchagichning uslubiy harorat tuzatishlari:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementt0 — aerodromning haqiqiy havo harorati, daraja;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementН tuz = Нh.x. + ΔН toʻs (m)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Ikkinchi darajali MHL, belgilangan yoʻnalish va aviatsiya ishlari hududi boʻylab quyi xavfsiz eshelondan past parvozning xavfsiz balandligi hisoblash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНkel.x = Н h.x + Нtoʼs — ΔНt (m),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementН h.x — parvozning haqiqiy xavfsiz balandligining belgilangan qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔН toʻs — undagi tabiiy toʻsiqlarni hisobga olib tabiiy joy relyefining eng yuqori balandlik nuqtasi. Sunʼiy toʻsiqlar balandligi parvoz tezligi 300 km/soat dan ortiq boʻlganda, togʻli joyda esa yoʻlakning belgilangan kengligi, m, chegarasida parvoz tezligidan qatʼiy nazar barcha hollarda Н toʻs hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНt — formula orqali metrlarda hisoblanadigan balandlik oʻlchagichning uslubiy harorat tuzatishlari:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementt0 — uchish va qoʻnish aerodromining haqiqiy havo harorati (ulardan kichigi), daraja;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementН tuz = = Нh.x. + ΔН toʻs (m)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Barometrik balandlik oʻlchaydigan asbobning bosim koʻrsatkich iga aerodromdagi bosim oʻrnatilganda parvoz (eshelon)ning balandligini hisoblash (davlat aviatsiyasi uchun).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBelgilangan eshelondagi parvoz davomida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНkel.aer= Нesh — (760 — Рaer) 11
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНesh — parvozning belgilangan esheloni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРaer — aerodromdagi bosim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element(760 — Рaer) 11 — balandlikning barometrik tuzatishlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQuyi eshelondan past balandlikdagi yoʻnalish boʻyicha parvozlarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНkel.aer= Нyoʻnal — (Рkel.min — Рaer) 11
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНmarsh — quyi eshelondan past balandlik boʻyicha parvozning belgilangan balandligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРkel.min — dengiz sathiga keltirilgan va barometrik tendensiyasini hisobga olgan holda parvoz vaqti aerodrom (aerouzel) yoki yoʻnalish maydonidagi minimal atmosfera bosimi (agar yoʻnalish aerodrom (aerouzel) hududi chegarasidan tashqariga chiqsa).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРaer — aerodromdagi bosim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element(Рkel.min — Рaer) 11 — balandlikning barometrik tuzatishlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi havo hududida aviatsiya parvozlarining asosiy qoidalariga
7-ILOVA
7-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementFalokat haqida signal va xabar berish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementROʻYXATI
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-bob. Havo kemasi yuboradigan halokat signallari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Alohida yoki birgalikda yuboriladigan halokat signallari, havo kemasiga toʻgʻridan-toʻgʻri va jiddiy havf solayotganini hamda unga tezkor yordam kerakligini bildiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Falokat signallari quyidagi tartibda yuboriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) radiotelegraf orqali uzatiladigan signal 3 marta takrorlanadigan «SOS» guruhidan, 1 marta takrorlanadigan «DE» guruhidan va 3 marta halokatga uchrayotgan havo kemasining ekipaji chaqiruv belgisidan iborat boʻladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) radiotelefon orqali uzatiladigan signal — “Falokatga yoʻliqdim” “MEYDEY” (MAYDAY) xalqaro parvozlarda) — 3 marta, “Men” — 1 marta, halokatga yoʻliqayotgan havo kemasi ekipajining chaqiruv belgisi — 3 marta;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) qisqa vaqt oraligʻida bittadan otiladigan qizil rangli chaqnoqli raketalar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Falokat signali qisqa intervallar oraligʻida uni qabul qilganligi tasdiqlangunicha yuborilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Agar sharoit imkon bersa, bevosita falokat signalidan keyin falokat toʻgʻrisidagi xabar uzatilishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementjoy kengligi — 2 marta;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementjoy uzunligi — 2 marta;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbutunjahon muvofiqlashtirilgan vaqti (UTC) — 2 marta;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementshikastlanish turi va talab etiladigan yordam — 1 marta;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhavo kemasi komandiri tomonidan qabul qilingan qaror hamda qidirish va qutqarishga yordam beradigan boshqa maʼlumotlar — 1 marta;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element“qabul” — soʻzi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Har bir falokat toʻgʻrisidagi xabarni uzatgandan soʻng 1-2 daqiqaga qabulga oʻtish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-bob. Havo kemasidan uzatiladigan shoshilinch signallar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Shoshilinch signallar shuni anglatadiki, havo kemasi qoʻnishga majbur qiladigan qiyinchiliklarni boshdan kechirayotganligi haqida xabar berishni xohlaydi, ammo tezkor yordam koʻrsatilishi talab qilmaydi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) qoʻnish faralarining takroriy yoqilishi va oʻchirilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) impulsli aeronavigatsiya chiroqlarining miltillashidan farq qiluvchi aeronavigatsiya chiroqlarining takroriy yoqilishi va oʻchirilishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Havo kemasi hamda undagi yoʻlovchilar va ekipaj uchun xavf yuzaga kelishi mumkin boʻlgan hollarda uzatiladigan xalqaro shoshilinch signal quyidagi hollarda uzatiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementradiotelegraf orqali — “ЬЬЬ”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementradiotelefon orqali — “PAN” (PAN).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-bob. Qidiruv-qutqaruv ishlarida qoʻllaniladigan signallar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. “KOSPAS-SARSAT” sunʼiy yoʻldosh tizimining pelengatsiyasini taʼminlash uchun majburiy qoʻnishni amalga oshirgandan soʻng, radiostansiyani tonal joʻnatma bilan uzatish rejimiga (“Mayoq” rejimi) ulanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Bu rejimda 3 soat ishlashi undan soʻng qabul qilish rejimiga oʻtgazilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Halokatga uchragan havo kemasi ekipajida avtomatik radiomayoq mavjud boʻlganda, parashut bilan qoʻngandan soʻng darhol uning signal yuboruvchi qismini ishlashi tonal signallarni eshitib koʻrish orqali tekshiriladi. Bu rejimda uzatkichning ishlashi 3 soat davom etadi. Shundan soʻng qabul qilgich-uzatkichni puflanadigan radiomayak ballonidan chiqarib olinadi, antenna oʻrnatiladi va qabul qilish rejimiga ulanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Keyinchalik, qoʻnishdan (suvga chiqishdan) keyingi birinchi sutkaning har bir soati boshida halokat toʻgʻrisidagi xabar uch marta uzatiladi, har bir uzatishdan keyin 3 daqiqaga qabul qilish rejimiga oʻtiladi, birinchi sutkaning qolgan vaqtida radiostansiya qabul qilish rejimida boʻlishi kerak. Keyingi sutkada har bir soat boshida falokat toʻgʻrisidagi xabar uch marta uzatiladi, har bir uzatishdan soʻng 3 daqiqaga qabul rejimiga oʻtiladi, qolgan vaqtda radiostansiyani oʻchirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Halokatga uchragan havo kemasi ekipajiga oʻzaro radioxalaqitlarga yoʻl qoʻymaslik uchun bir vaqtning oʻzida bir joyda bir nechta avariya-qutqaruv UQT-radiostansiyalarini eshittirishga qoʻshish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Yerga qoʻngandan (suvga tushgandan) keyin beriladigan falokat xabari havo orqali beriladigan xabarga oʻxshash boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi havo hududida aviatsiya parvozlarining asosiy qoidalariga
8-ILOVA
8-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Tutib olinuvchi havo kemalari foydalanuvchi iboralar | ||
Iboralar | Talafuzi | Maʼnosi |
CALL SIGN (call sign) | КОЛ САЙН (qo'ng'iroq belgisi) | Mening chaqiruv belgim (chaqiruv belgisi) |
WILCO | ВИЛ — КО | Sizni tushundim, bajarayabman |
САN NОТ | КЭН — НОТ | Bajara olmayman |
RЕРЕАТ | РИ — ПИТ | Koʻrsatmangizni takrorlang |
АМ LOSТ | ЭМ — ЛОСТ | Moʻljallanishni yoʻqotdim |
MAYDAY | МЕЙДЕЙ | Falokatga uchradim |
НIJАСК | ХАЙ — ЖЭК | Tutib olindim |
LAND (place name) | ЛЭНД (punkt nomi) | Qoʻnishni soʻrayman (punkt nomi) |
DESCEND | ДИ — СЕНД | Pastlash zarur |
2. Tutib oluvchi havo kemalari foydalanuvchi iboralar | ||
Iboralar | Talafuzi | Maʼnosi |
CALL SIGN | КОЛ САЙН | Chaqiruv belgingizni aytishingizni soʻrayman |
FOLLOW | ФО — ЛОУ | Ortimdan harakatlaning |
DESCEND | ДИ — СЕНД | Qoʻnish uchun pastlashingizni soʻrayman |
YOU LAND | Ю ЛЭНД | Ushbu aerodromga qoʻning |
PROCEED | ПРО — СИД | Oʻz kursingizda davom eting |