Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document element Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбуйруғи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2025 йил 30 апрелда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 347]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2019 йил 23 декабрдаги 561-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.01.08-19 «Шовқиндан ҳимоя» қурилиш меъёрлари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВазир Ш. ХИДОЯТОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2025 йил 2 апрель,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element01/2-30-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКелишилди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСанитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2025 йил 27 март
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭкология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2025 йил 18 март
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКамбағалликни қисқартириш ва бандлик вазири Б. ЗАХИДОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2025 йил 14 март
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2025 йил 2 апрелдаги 01/2-30-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) янги қуриладиган, реконструкция қилинадиган ва мукаммал таъмирланадиган бино ва иншоотларни лойиҳалашда шовқиндан ҳимоя қилишга оид бўлган талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-боб. Санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Мазкур ШНҚда қуйидаги санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 27296-2012 «Қурилишда шовқиндан ҳимоялаш. Тўсувчи констуркцияларнинг шовқиндан ҳимояси. Ўлчаш усуллари» (расмий манба: Здания и сооружения. Методы измерения звукоизоляции ограждающих конструкций);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 31295.2-2005 (ISO 9613-2.1996) «Шовқин. Ўрин-жойда тарқалишда товушнинг сўниши. 2-қисм. Умумий ҳисоблаш услуби» (расмий манба: Шум. Затухание звука при распространении на местности. Часть 2. Общий метод расчета);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ Р 53187-2008 «Акустика. Шаҳар ҳудудларининг шовқин мониторинги» (расмий манба: Шумовой мониторинг городских территорий);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСанҚваН 0008-20 «Турар жойларда, жамоат биноларида, аҳоли яшаш ҳудудларида ва дам олиш зоналарида рухсат этилган шовқин даражасининг санитария қоидалари ва меъёрлари».
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-боб. Атамалар ва таърифлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовуш босими — товуш тебранишлари натижасида вужудга келувчи ҳаво босимининг ўзгарувчан таркиб топтирувчини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдеразанинг товуш изоляцияси — шаҳар транспорти билан ҳосил қилинадиган шовқин дераза орқали хонанинг ичига узатилганда деразани ташқи шовқиндан изоляциялаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовуш қуввати — шовқин манбаи томонидан вақт бирлигида нурлатиладиган энергия миқдори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво шовқинидан изоляциялаш — тўсувчи конструкциянинг у орқали ўтадиган товушни пасайтириш қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementимпульсли шовқин — ҳар бири 1 s дан кам давомийликка эга бўлган ва бунда «импульс» ва «секин» вақт тавсифларида ўлчанган товуш даражалари камида 7 dBА га фарқ қиладиган бир ёки бир нечта товуш сигналларидан ташкил топадиган шовқин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси — тўсувчи конструкция билан ҳаво шовқинидан изоляциялашни сон билан баҳолаш учун хизмат қиладиган, ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частотани норма спектри билан таққослаш йўли орқали аниқланадиган катталик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовушни ютиш коэффициенти — юзадан қайтарилмаган товуш энергияси катталигининг юзага тушаётган энергия катталигига нисбати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдоимий бўлмаган шовқин — товуш даражаси шовқин ўлчагичнинг «секин» вақт тавсифида ўлчашнинг аниқлаш вақти давомида 5 dBА дан ортиққа ўзгарадиган шовқин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсуқилиб кирадиган шовқин — ҳисоблаш нуқталарига эга бўлган кенгликдан ташқарида вужудга келадиган ва бу кенгликка биноларнинг тўсувчи конструкциялари, вентиляция, ҳавони кондициялаш, сув таъминоти ва иситиш тизимлари орқали кирувчи шовқин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementреверберация — шовқин манбаи ишлашдан тўхтагандан кейин хонада товуш энергиясининг аста-секин пасайиш ҳодисаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифи — 100 — 3150 Нz диапазонда частоталарнинг учдан бир октава чизиқларида (полосаларида) ҳаво шовқинидан изоляциялаш катталиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовуш даражаси — нормаланадиган частоталар диапазонида товуш босимининг ГОСТ 17187 бўйича шовқин ўлчагичнинг А частота тавсифи бўйича тузатилган (коррекцияланган) октава даражаларининг энергетик йиғиндиси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовуш қувватининг даражаси — товуш қувватининг таянч товуш қувватига нисбатининг ўн карра ўнлик логарифми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшовқиндан ҳимоя қилувчи деразалар — хонадаги нормал ҳаво алмашинишини таъминлаш билан бир вақтда товуш изоляциясини таъминлайдиган махсус вентиляцион қурилмаларга эга бўлган деразалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Аҳоли пунктларининг ҳудудларини ривожлантириш ва шаҳарсозлик жиҳатидан режалаштириш лойиҳаларида шовқиндан ҳимоялаш бўлими қуйидагиларни ўз ичига олиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) аҳоли пунктининг бош режасини тузиш босқичида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementавтомобиль йўллари, аҳоли пунктларининг кўчалари (ички йўллар), темир йўллар, сув ва ҳаво транспорти йўллари, саноат корхоналари ва энергетика объектларига туташувчи аҳоли пунктларининг шовқин хариталари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) саноат зоналарининг бош режасини лойиҳалаш босқичида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсаноат корхоналарининг шовқин хариталари, шунингдек шовқиннинг саноат зонаси атрофига ёки корхоналар гуруҳи атрофига таъсирини камайтириш бўйича меъморий-лойиҳавий ва қурилиш-акустика тадбирлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) аҳоли пунктларининг батафсил режалаштиришни лойиҳалаш босқичида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтегишли ҳудуднинг шовқин хариталари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтурар жой объектлари ва жамоат бинолари тарҳларининг атрофида ҳамда дам олиш майдончаларида белгиланган шовқин даражаларининг ҳисоб-китоблари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Бино ва иншоотларни янгитдан қуриш, реконструкция қилиш ва мукаммал таъмирлаш лойиҳаларида шовқиндан ҳимоялаш чора-тадбирлари қуйидаги бўлимларда кўрсатилган бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) «технологик ечимлар» бўлимида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишлаб чиқариш корхоналари учун технологик асбоб-ускуналар ва уларни ишлаб чиқариш цехлари ҳамда саноат корхоналарининг ҳудудларига жойлаштириш схемаларини танлашда иш жойларида шовқин даражасини максимал рухсат этилган даражагача камайтиришни таъминлаш масалалари белгиланиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) «қурилиш ечимлари» бўлимида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишлаб чиқариш корхоналари учун иш жойларида кутиладиган шовқин даражаларини акустик ҳисоблаш асосида ҳисобий шовқин даражаларининг йўл қўйиладиган шовқин даражаларига мувофиқлиги баҳоланган бўлиши ва кейингиси ортиқ бўлган тақдирда, шовқиндан ҳимоялаш бўйича қурилиш-акустик чора-тадбирлар танланган ва лойиҳаланган бўлиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) «меъморий-қурилиш ечимлари» бўлимида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтурар жой, фуқаролик қурилиши объектлари учун шовқин даражалари нормаланадиган хоналарда кутиладиган шовқин даражалари ҳисобланган бўлиши, бино конструкцияларининг ҳаво ва зарба шовқинидан сақлайдиган товуш изоляцияси аниқланган бўлиши ва уларнинг техник ечимлари ишлаб чиқилган бўлиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) «муҳандислик асбоб-ускуналари» бўлимида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбинодаги муҳандислик асбоб-ускуналари томонидан ҳосил қилинадиган шовқин даражаларини ҳисоблаш асосида муҳандислик асбоб-ускуналарининг товуш ва вибрация изоляцияси бажарилган ҳамда тегишли ҳисоб-китоблар билан асосланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Бино ва иншоотларнинг қурилиш майдонларида датчиклар ёрдамида шовқин даражасини онлайн кўрсатувчи ҳамда маълумотларни сақлаган ҳолда ёзиб борувчи таблоларни ўрнатиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Бино ва иншоотларда шовқиндан ҳимоялаш бўйича қуйидаги чора-тадбирларни амалга ошириш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) саноат объектларида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсаноат объектининг бош режасини акустик жиҳатдан самарали ташкил этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовуш тўсувчи ва ютувчи конструкцияларни (товушни ютадиган қопламалар, пардалар, донабай товуш юткичлар) қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвентиляция ва кондиционерлаш тизимларида шовқин сўндиргичларни ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехнологик ускуналарни виброизоляциялаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовуш изоляцияли кузатиш ва масофадан бошқариш хоналарини қуриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшовқинли агрегатларда товушни изоляциялайдиган кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал)ларни қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementакустик экранлардан фойдаланиш (тўсиқлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) турар жой объектлари ва жамоат биноларида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбиноларнинг акустик жиҳатдан самарали лойиҳалаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовуш изоляцияли конструкциялардан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementжамоат биноларининг хоналарини товушни ютадиган материаллар билан жиҳозлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвентиляция ва кондиционерлаш тизимларида шовқин сўндиргичлар ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсанитария-техник ускуналарни виброизоляциялаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшовқиндан ҳимояланган бинолар ва йўлларга шовқин экранлари ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementяшил белбоғларни (дарахтлар ва кўкаламзорлар) яратиш орқали шовқинни камайтириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) махсус акустик шартлар талаб этиладиган объектларда (аудиториялар, театрлар, кинотеатрлар, санъат саройларининг томоша заллари, спорт заллари, темир йўл вокзаллари, автовокзаллар ва аэровокзалларнинг кутиш заллари ва операцион заллари):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбиноларнинг акустик жиҳатдан самарали лойиҳалаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementички ва ташқи шовқин манбаларидан ҳимоялаш учун товуш изоляцияли конструкциялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовушни ютувчи, қайтарувчи ҳамда сочувчи материаллар ва конструкцияларни қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвентиляция ва кондиционерлаш тизимларида шовқин сўндиргичлар ўрнатиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Акустик ҳисоблашлар қуйидаги кетма-кетликда амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшовқин манбаларини ва уларнинг тавсифларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхоналар ёки ҳудудларда шовқинни баҳолаш зарур бўлган нуқталарни (ҳисоблаш нуқталари) белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшовқин манбасидан ҳисоблаш нуқтасигача бўлган тарқалиш йўлларини аниқлаб, ҳар бир йўлда товуш энергиясининг камайиши (масофа, экранлаш, товуш изоляцияси, тўсувчи конструкциялар, товуш ютилиши ва бошқа омиллар таъсирида)ни ҳисобга олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳисоблаш нуқталарида кутиладиган шовқин даражаларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкутиладиган шовқин даражаларини йўл қўйиладиган шовқин даражалари билан таққослаш асосида талаб қилинадиган шовқинни пасайтириш даражасини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementталаб қилинадиган шовқинни пасайтириш даражасини таъминлаш бўйича самарали чора-тадбирларни ишлаб чиқиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Акустик ҳисоблашни 63, 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000 ва 8000 Нz ўртача геометрик частотали октава чизиқ (полоса)ларида товуш қувватининг даражаларида (Lw) ёки товуш босимининг даражаларида (Lp) бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАкустик ҳисоблашни товуш қувватининг тузатилган (коррекцияланган) даражаси (LAw) ёки «А» тузатилган (коррекцияланган) частотали товуш даражаси (LA) бўйича бажаришга ҳам йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Акустик ҳисоблаш децибелнинг ўнлик улушларигача аниқликда бажарилиши ва олинган натижа бутун қийматгача яхлитланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Лойиҳада шовқиндан ҳимоялаш бўйича қабул қилинган техник ечимлар техник-иқтисодий кўрсаткичлар билан асосланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЛойиҳаларда ишлатиладиган товушни изоляциялаш, товушни ютиш ва вибрацияни йўқотиш учун фойдаланиладиган материаллар ёнмайдиган ёки қийин ёнадиган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-боб. Шовқин манбалари ва уларнинг шовқин тавсифлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Кўп функцияли биноларни лойиҳалашда технологик ва муҳандислик асбоб-ускуналари шовқиннинг асосий манбалари ҳисобланади. Бунда, доимий ва доимий бўлмаган шовқинлар учун қуйидагиларни ҳисобга олиш зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) доимий шовқин ҳосил қилувчи технологик ва муҳандислик асбоб-ускуналар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдоимий ва доимий бўлмаган шовқинларнинг шовқин тавсифлари саккизта октава чизиғида (полосасида) (63-8000 Нz) берилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовуш қувватининг даражаси (Lw) октава чизиқ (полоса)ларида dB (децибел) билан ифодаланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) доимий бўлмаган шовқин ҳосил қилувчи технологик ва муҳандислик асбоб-ускуналар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдоимий ва доимий бўлмаган шовқинлар учун саккизта октава чизиғида (полосасида) товуш қувватининг эквивалент даражалари (Lwэкв) ва товуш қувватининг максимал даражалари (Lwмакс) аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Технологик ва муҳандислик асбоб-ускуналарининг шовқин тавсифлари уларнинг техник ҳужжатларида кўрсатилган ва лойиҳанинг «Шовқиндан ҳимоялаш» бўлимига илова қилинган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Ташқи шовқиннинг асосий манбаларига қуйидагиларни киритишга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшаҳар транспорти (автобуслар, трамвайлар, троллейбуслар, метрополитен, йўналишли ва йўналишсиз таксилар оқимлари, аэропортларга қўниш учун яқинлашаётган самолётлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишлаб чиқариш ва энергетика объектлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementочиқ стадионлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДаҳа ичидаги шовқин манбаларига қуйидагилар киритилишига йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгаражлар ва автотураргоҳларга кириш-чиқиш жойларидаги транспорт воситалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвентиляция ва кондиционер тизимлари, марказий иссиқлик таъминоти корхоналари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдўконларнинг хўжалик ҳовлилари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиш майдончалари ва бошқа шовқин чиқарувчи объектлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Ташқи шовқин манбаларининг шовқин тавсифларини қуйидагича аниқлаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) кўчалар ва йўллардаги транспорт оқимлари учун ўлчаш масофаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбиринчи ҳаракат чизиғи (полосаси)нинг ўқидан 7,5 m масофада (трамвайлар учун энг яқиндаги йўлнинг ўқидан 7,5 m масофада);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) темир йўл транспорти учун ўлчаш масофаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳисоблаш нуқтасига энг яқин йўлнинг ўқидан 25 m масофада;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLAэкв — товушнинг эквивалент даражалари (dBА);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLAмакс — товушнинг максимал даражалари (dBА);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) сув транспорти учун ўлчаш масофаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкеманинг бортидан 25 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLAэкв — товушнинг эквивалент даражалари (dBА);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLAмакс — товушнинг максимал даражалари (dBА);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) саноат ва энергетика корхоналари (режа (план)даги чизиқли ўлчами 300 m гача) учун ўлчаш масофаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element63 — 8000 Нz частотали саккизта октава чизиғида (полосасида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLAэкв — товушнинг эквивалент даражалари (dBА);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLAмакс — товушнинг максимал даражалари (dBА);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLwэкв — товуш қувватининг эквивалент даражаси (dBА);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLwмакс — товуш қувватининг максимал даражаси (dBА);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФ — нурлатишнинг йўналтирилганлик омили (номаълум бўлса, Ф = 1 ).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) шовқин тавсифларини тузатилган (коррекцияланган) кўринишда ҳам кўрсатишга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLwAэкв — тузатилган (Коррекцияланган) эквивалент даража (dBА);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLwAмакс — тузатилган (Коррекцияланган) максимал даража (dBА);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсаноат ва энергетика корхоналари (режа (план)даги чизиқли ўлчами 300 m дан ортиқ).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-боб. Шовқин даражаларининг нормалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Ҳисоблаш нуқталарида шовқиннинг даражаси октава чизиқ (полоса)ларида ўлчаниши лозим. Бунда, ушбу октава чизиқ (полоса)ларининг ўртача геометрик частоталари 31.5, 63, 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000 ва 8000 Нz деб қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШовқиннинг даражаси Lp (товуш босими даражаси) децибел (dB) да ўлчаниши лозим. Тахминий ҳисоб-китоблар учун LA (товуш даражаси, dBА) дан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Доимий бўлмаган (узлуксиз, вақтинча тебранувчи) шовқиннинг норматив параметрлари 31.5, 63, 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000 ва 8000 Нz ли ўртача геометрик частотали октава чизиқларида (полосаларида) аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, Lрэкв — товуш босимининг эквивалент даражалари LАмакс — товушнинг максимал даражалари ҳамда LAэкв — товушнинг эквивалент даражалари бўлиб қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Ишлаб чиқариш ва ёрдамчи бинолардаги иш жойлари, саноат корхоналарининг майдонлари, турар жой объектлари ва жамоат биноларининг хоналари, шунингдек уларнинг ҳудудида товуш босимининг рухсат этиладиган эквивалент ва максимал товуш даражалари ушбу ШНҚнинг 1-иловасидаги 1-жадвалга асосан белгиланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Частоталарнинг октава чизиқ (полоса)ларида товуш босимининг рухсат этиладиган даражалари (товуш босимининг эквивалент даражалари), ишлаб чиқариш корхоналарининг иш жойларида товушнинг даражалари ва товушнинг эквивалент даражалари СанҚваН 0008-20 га мувофиқ қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-боб. Ҳисоблаш нуқталарида товуш босимининг даражаларини аниқлашга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Ҳисоблаш нуқталари саноат корхоналарининг иш жойлари ёки одамлар доимий бўладиган жойларда полдан 1,5 m баландликда ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБитта шовқин манбаига ёки бир нечта бир турли шовқин манбаига эга бўлган хоналарда биринчи ҳисоблаш нуқтаси товуш манбаидан тўғридан-тўғри келадиган зонадан, иккинчи ҳисоблаш нуқтаси мазкур шовқин нуқтасининг ишлаши билан бевосита боғлиқ бўлмаган одамлар доимий бўладиган жойда қайтарилган товуш зонасидан олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Товуш қувватининг даражалари 10 dB ва ундан кўпроққа фарқ қиладиган бир нечта шовқин манбаларига эга бўлган хоналарда ҳисоблаш нуқталари максимал ва минимал даражаларга эга бўлган манбаларнинг ёнидаги иш жойларида танланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБир турдаги асбоб-ускуналар гуруҳ қилиб жойлаштирилган хоналарда ҳисоблаш нуқталари максимал ва минимал даражаларга эга бўлган гуруҳларнинг марказидаги иш жойида танланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Қурилиш ҳудудида ҳисоблаш нуқталарини ГОСТ Р 53187-2008 га асосан танлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Акустик ҳисоблашда қуйидаги бошланғич маълумотлар ҳисобга олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхонанинг тарҳи ва кесими — технологик ва муҳандислик асбоб-ускуналари ва бошқа шовқин манбалари, ҳисоблаш нуқталарининг жойлашуви тўғрисидаги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхонадаги тўсувчи конструкцияларнинг тавсифлари тўғрисидаги (материали, қалинлиги, зичлиги ва бошқалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшовқин манбаларининг шовқин тавсифлари ва геометрик ўлчамлари тўғрисидаги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Ишлаб чиқарувчи томонидан техник ҳужжатларда доимий бўлмаган шовқин манбалари учун технологик ва муҳандислик асбоб-ускуналарининг шовқин тавсифлари қуйидагича кўринишда белгиланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLw — товуш қувватининг октава даражалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLwA — товуш қувватининг тузатилган (коррекцияланган) даражалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLwAэкв — товуш қувватининг эквивалент даражалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLwAмакс — товуш қувватининг тузатилган (коррекцияланган) максимал даражалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-боб. Шовқин даражаларини талаб қилинадиган пасайтиришни аниқлашга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Частоталарнинг октава чизиқ (полоса)ларида ёки товуш даражаларида L талаб қилинадиган шовқин даражаларининг талаб қилинадиган пасайтириш миқдори ушбу ШНҚ га мувофиқ равишда танланган ҳар бир ҳисоблаш нуқтаси учун алоҳида аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКўча ва йўллар, темир йўллар ва трамвай линияларидаги транспорт оқими, сув ва ҳаво транспорти, шунингдек саноат зоналари ва алоҳида корхоналардан чиқадиган шовқинни ҳисоблашда шовқин даражаларини талаб қилинадиган пасайтириш лойиҳалашнинг барча босқичларида товуш даражаларида аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element25. Лойиҳалаш жараёнида ишлаб чиқариш ва ёрдамчи хоналардаги иш жойлари, саноат корхоналарининг майдончалари, турар жой объектлари ва жамоат биноларининг хоналаридаги ҳисоблаш нуқталарида шовқин даражаларини талаб қилинадиган пасайтиришни товуш даражаларида аниқлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element26. Турар жой объектлари ва жамоат биноларини лойиҳалаш босқичида ҳисоблаш нуқталарида шовқин даражасининг талаб қилинадиган пасайтирилиши частоталар диапазонининг октава чизиқ (полоса)ларида аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИкки босқичли лойиҳалашда ҳам шовқин даражасининг талаб қилинадиган пасайтирилиши аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element27. Ҳар бир шовқин манбаи учун шовқиннинг талаб қилинадиган пасайтирилиши частоталарнинг барча октава чизиқ (полоса)ларида барча шовқин манбаларидан келадиган шовқин даражалари товуш босимининг йўл қўйиладиган даражаларидан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-боб. Биноларнинг тўсувчи конструкцияларининг товуш изоляцияси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28. Турар жой объектлари ва жамоат бинолари, шунингдек ишлаб чиқариш корхоналарининг ёрдамчи бинолари ички тўсувчи конструкцияларининг товуш изоляциясининг нормаланадиган параметрлари қуйидагилардан иборат бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementRw — тўсувчи конструкцияларнинг ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекслари (dB);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLnw — зарба шовқининг келтирилган даражасининг индекслари (зарба шовқинидан изоляциялаш индекслари) (тўсиқлар учун бўлиб ҳисобланади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element29. Ташқи тўсувчи конструкцияларнинг (жумладан, деразалар, витриналар ва ойналарнинг бошқа турлари) транспорт шовқинидан талаб қилинадиган товуш изоляцияси ҳимоя қилинадиган хонадаги шовқин нормасидан келиб чиқиб, ҳисоблаш йўли билан децибел (dBА)ларда аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТовуш изоляциясининг катталиги сифатида шаҳар транспорт оқими томонидан ҳосил қилинадиган ташқи шовқиндан изоляциялашни таъминлайдиган RАтран катталик қабул қилиниши зарур. RАтран ни ушбу ШНҚнинг 47-бандига мувофиқ аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30. Шовқиннинг бошқа манбаларида (саноат корхоналари, битталик шовқин манбалари ва бошқалар) ҳаво шовқинидан талаб қилинадиган изоляциялаш қуйидагилардан келиб чиқиб, ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element63—8000 Нz диапазонда ҳимоя қилинадиган хонада шовқин нормалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element63—8000 Нz диапазонда ташқи шовқин манбаларининг шовқин даражалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element31. Турар жой объектлари ва жамоат бинолари, шунингдек ишлаб чиқариш корхоналарининг ёрдамчи бинолари учун ички тўсувчи конструкциялар билан ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекслари (Rw) ва келтирилган зарба шовқини индекслари (Lnw)нинг норматив қийматлари мазкур ШНҚ нинг 2-иловаси 2-жадвалига мувофиқ олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, Rw ≥ Rwталаб қилинадиган ва Lnw ≤ Lnwталаб қилинадиган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element32. Шовқин пастдаги хоналардан келган тақдирда, турар жой объектлари ва жамоат бинолари учун зарба шовқинининг келтирилган даражаси индекслари (Lnw)нинг норматив қийматлари мазкур ШНҚ нинг 2-иловаси 2-жадвалига мувофиқ олиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, Lnw келтирилган зарба шовқини индексининг амалдаги ёки ҳисобий қиймати талаб қилинадиган (Lnw талаб қилинадиган) катталикдан кичик бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element33. Ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг ҳисобланган ёки ўлчанган частота тавсифларига эга бўлган тўсувчи конструкция билан ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси (Rw, dB)нинг частота тавсифи ушбу ШНҚнинг 3-иловаси 1-жадвалида келтирилган нормалар билан таққослаш йўли орқали аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element34. Ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси (Rw)ни аниқлаш учун берилган частоталар тавсифини норма спектрига солиштириб, улар орасидаги ноқулай оғиш (четлашиш)лар йиғиндисини ҳисоблаш лозим. Нормадан пастга қараб бўлган оғиш (четлашиш)лар «хоҳланмаган» деб ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element35. Ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB га максимал даражада яқинлашса, ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси (Rw)нинг катталигини 52 dB деб қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element36. Ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB дан ошиқ бўлса, норма спектри пастга қараб децибелнинг бутун сонига силжитилиши керак. Бунда, ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element37. Ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси (Rw)нинг катталиги сифатида 500 Нz да ўртача геометрик учдан бир частотали чизиқда (полосада) юқорига ёки пастга силжитилган норма спектрининг ординатаси қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element38. Зарба шовқинининг келтирилган даражасининг маълум частота тавсифига эга бўлган тўсиқ учун зарба шовқининг келтирилган даражасининг индекси (Lnw) берилган частота тавсифини мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 1-жадвалида келтирилган норма спектри билан таққослаш йўли орқали аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element39. Зарба шовқининг келтирилган даражасининг индекси (Lnw)ни ҳисоблаш учун берилган частота тавсифининг норма спектридан ноқулай оғишлари йиғиндисини аниқлаш зарур. Норма спектридан юқорига қараб оғишларни ноқулай оғишлар деб қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element40. Ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB га яқинлашса, зарба шовқининг келтирилган даражасининг индекси (Lnw)нинг катталиги 60 dB деб ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element41. Ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB дан ошса, норма спектри юқорига қараб децибелнинг бутун сонига силжитилиши керак. Бунда, силжитилган норма спектридан ноқулай оғишларнинг йиғиндиси кўрсатилган катталикдан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element42. Ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB дан кичик бўлса ёки ноқулай оғишлар мавжуд бўлмаса, норма спектри пастга қараб децибелнинг бутун сонига силжитилиши керак. Бунда, силжитилган норма спектридан ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB га максимал даражада яқинлашиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element43. Зарба шовқининг келтирилган даражасининг индекси (Lnw)нинг катталиги сифатида 500 Нz ўртача геометрик учдан бир частотали октава чизиғида (полосасида) юқорига ёки пастга силжитилган норма спектрининг ординатаси қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element44. Шаҳар транспорти оқимидан деразанинг товуш изоляцияси (RАтран) шаҳар транспорт оқимининг эталон шовқин спектри асосида, деразанинг ҳаво шовқинидан изоляциялаш частотаси тавсифи ёрдамида аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element75 dBА товуш даражасига эга бўлган шовқин учун «А» частота коррекцияси спектри бўйича тузатилган (коррекцияланган) эталон спектрининг даражалари мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 1-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element45. Ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифи маълум бўлганда, деразанинг товуш изоляцияси (RАтран)ни аниқлаш учун частоталарнинг октава чизиғи (полосаси)нинг ҳар учдан бир қисмида эталон спектр даражаси (Li)дан деразани берилган конструкциясининг ҳаво шовқинидан изоляциялаш катталиги (Ri)ни айириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element46. Даражаларнинг олинган катталикларини энергетик қўшиш ва йиғиндини 75 dBА га тенг бўлган эталон шовқин даражасидан айириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element47. Шаҳар транспорти оқимидан деразанинг талаб қилинадиган товуш изоляцияси (RАтран)ни эквивалент даража бўйича ҳам, максимал даража бўйича ҳам суқилиб кирувчи шовқиннинг йўл қўйиладиган қийматларини таъминлаш бўйича ҳисоб-китоблар орқали аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, аниқланган Rтран нинг иккита қийматидан каттаси қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element48. Тўсувчи конструкцияларнинг товуш изоляциясини ҳисоблаш ишлари тўсиқларнинг конструктив ечимларини ишлаб чиқишда, янги қурилиш материал ва буюмларини қўллашда бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТўсувчи конструкцияларнинг товуш изоляциясини якуний аниқлаш ишлари ГОСТ 27296-2012 бўйича синовлар асосида бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element49. Турар жой объектлари ва жамоат биноларидаги тўсувчи конструкцияларнинг товуш изоляциясини ҳисоблаш ушбу ШНҚнинг 4-иловаси асосида бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element50. Тўсиқларнинг элементларини елвизак ғовакликларга эга бўлмаган зич таркибли материаллардан лойиҳалашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҒовакликларга эга бўлган материаллардан ишланган тўсиқлар зич материал, бетон ёки қоришмадан ишланган ташқи қатламларга эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element51. Ғишт, керамик ва шлакоблокларда қуриладиган ички деворлар ва тўсиқлардаги чокларни бутун чоклар бўйича тўлдириш (очиқ жой қолдирмасдан) ва киришмайдиган қоришма билан икки томондан суваладиган қилиб лойиҳалаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element52. Тўсувчи конструкцияларни лойиҳалашда қуриш ва улардан фойдаланиш жараёнида уларнинг бирикишларида тирқишлар ва ёриқлар бўлмаслигини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИчки деворлар ва тўсиқларни қуриш жараёнида вужудга келган тирқишлар ва ёриқлар улар тозалангандан кейин бутун чуқурлик бўйлаб конструктив чоралар ёрдамида ва қуримайдиган герметик ҳамда бошқа материаллар билан бартараф қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Қаватлараро ёпмаларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element53. Товушни изоляциялайдиган қатламнинг поли тўсиқнинг кўтарувчи қисми, деворлар ва бинонинг бошқа конструкциялари билан қаттиқ боғланишларга (товуш кўприкларига) эга бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЁғоч пол ёки полнинг текисловчи қатлами (стяжка) периметр бўйлаб деворлар ва бинонинг бошқа конструкцияларидан 1-2 cm кенгликдаги оралиқлар билан ажратилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАжратилган оралиқлар товуш изоляцион материал ёки буюмлар (юмшоқ ёғоч толали плита, шиширилган полиэтилендан ишланган погонаж буюмлар ва бошқалар) билан тўлдирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПлинтуслар ёки галтелларни фақатгина полга ёки деворга маҳкамлаш керак. Товуш изоляцион қатламдаги пол конструкциясини девор ёки тўсиққа туташтириш схемаси ушбу ШНҚнинг 5-иловаси 1-расмига асосан қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element54. Полни замин билан монолит текисловчи қатлам (стяжка) ва минерал толали, шиша толали плиталар ҳамда матлардан ишланган қатламлар кўринишида лойиҳалашда полни бутун товуш изоляцион қатлам бўйлаб туташувларда бир-бирига камида 20 cm миндириш билан яхлит гидроизоляцион (пергамин, гидроизол, рубероид ва бошқалар) қатламни жойлаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТовуш изоляцион плиталарнинг (матларнинг) туташувларида тирқишлар ва оралиқлар бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element55. Полларни товуш изоляцияси захирасига эга бўлмаган ёпмаларнинг конструкцияларида ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси (Rw) бўйича ҳаво шовқини изоляциясини 1 dB га пасайтирадиган толали тагликда ишланган линолеум билан қоплашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element56. Полларни кўпикланган қатламли линолеум билан қоплашга йўл қўйилади. Бунда, бу қатламлар ҳаво шовқинидан изоляциялашга таъсир кўрсатмаслиги ва кўпикланган қатламларида зарба шовқинидан зарурий изоляциялашни таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element57. Товуш изоляцион қатламларни қўллашда уларнинг динамик қайишқоқлик модули (Един, ε нисбий сиқилиш) ва зарба шовқинининг келтирилган даражаси изоляция (Lnw)ларининг яхшиланиш ҳисобий қийматлари уларга илова қилинадиган техник ҳужжат асосида қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element58. Ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси 57 ва 62 dB бўлган яшаш ва шовқинли хоналарни ажратувчи қаватлараро ёпмаларни етарлича қалинликдаги монолит темир-бетондан фойдаланиш билан лойиҳалаш зарур. Бунда, конструкциянинг товуш изоляциясининг етарлилиги ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Ички деворлар ва тўсиқларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element59. Қўш қаватли девор ёки тўсиқлар периметр бўйлаб ёки алоҳида нуқталарда қаттиқ боғланишлар билан лойиҳаланиши керак. Қўш қаватли девор ёки тўсиқларнинг элементлари ўртасидаги оралиқ 4 mm дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element60. Каркас-қопламали тўсиқларнинг конструкцияларида листларни каркасга 0,3 m дан кичик бўлмаган қадам билан нуқтали маҳкамлаш керак. Каркаснинг бир томонида қоплама листларнинг иккита қатлами қўлланилса, қоплама листлар ўзаро ёпиштирилмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКаркас устунларининг қадами ва унинг горизонтал элементлари ўртасидаги масофани 0,6 m дан ортиқ қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element61. Оралиқни товуш ютадиган юмшоқ материаллар билан тўлдириш орқали каркас-қопламаларнинг товуш изоляциясини ошириш лозим. Каркас қопламаларнинг товуш изоляциясини ошириш учун ҳар бир қоплама учун алоҳида мустақил каркасларни қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШунингдек, тўсиқнинг ҳар бир томонида икки ёки уч қатламли қопламаларни қўллашга ҳам йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element62. Товуш изоляция индексларини камайтириш катталиклари (Rw, dB) ни ушбу ШНҚнинг 6-иловаси 1-жадвалига мувофиқ қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element63. Биноларнинг конструктив схемаларида бу катталиклар камайтирилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element64. Темир-бетон, бетон, ғиштлардан қурилган девор ёки тўсиқнинг ҳаво шовқинидан изоляциясини ошириш мақсадида, қўшимча қопламадан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element65. Деворнинг қоплаш материаллари сифатида деворга ёғоч рейкалар билан ёки гипс қоришмасидан тайёрланган нуқтали маяклар билан маҳкамланган гипсокартон листлар, ёғоч толали қаттиқ плиталар ва шунга ўхшаш листли материаллардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДевор билан қоплама ўртасидаги ҳаво оралиғини 5 mm дан кам бўлмаган қилиб лойиҳалаш ва мазкур ҳаво оралиғини товуш ютадиган юмшоқ материал (минерал пахта ёки шиша толали плита, мат ва ҳоказо)лар билан тўлдиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Туташув ва тугунларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element66. Ички тўсувчи конструкциялар ўртасидаги, шунингдек улар ва бошқа туташувчи конструкциялар ўртасидаги туташувлар ички тўсувчи конструкцияларда қуриш ва бинодан фойдаланиш жараёнида тўсиқларнинг товуш изоляциясини кескин пасайтирадиган ёриқлар, тирқишлар ва ғовак жойларни вужудга келтирмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element67. Туташувчи элементларнинг ўзаро силжишига қарши бажарилган конструктив чора-тадбирларга қарамасдан, фойдаланиш жараёнида юклама, ҳарорат ва киришиш деформацияси туфайли туташувчи элементларнинг ўзаро силжиши эҳтимолий туташувларни туташувчи юзаларга ёпиштириладиган герметикловчи қайишқоқ материал ва буюмларни қўллаш билан лойиҳалашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element68. Деворнинг юк кўтарувчи элементлари ва уларга таянадиган тўсиқлар ўртасидаги туташувларни қоришма ёки бетон билан тўлдириладиган қилиб лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЮкламалар ёки бошқа таъсирлар натижасида чокларнинг очилиш эҳтимоли мавжуд бўлса, лойиҳалаш пайтида туташувларда ёриқлар ҳосил бўлишига йўл қўймайдиган чора-тадбирлар белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element69. Ички деворларнинг юк кўтарувчи элементлари ўртасидаги туташувлар қоришма ёки бетон билан тўлдириладиган қилиб лойиҳаланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТуташадиган элементларнинг туташувчи юзаларининг кўндаланг ўлчамлари туташувни элементнинг бутун баландлиги бўйлаб монтаж бетони ёки қоришма билан зич қилиб тўлдириш имконини бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element70. Лойиҳалашда туташувчи элементларнинг ўзаро силжишини чеклайдиган чора — тадбирларни (шпонкалар ўрнатиш, қўйилма деталларни пайвандлаш ва бошқалар) амалга оширишни ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТуташтирувчи деталлар, арматураларнинг чиқиб турган учлари туташув бўшлиғини бетон ёки қоришма билан тўлдиришга тўсқинлик қилмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element71. Туташувларни киришмайдиган (кенгаядиган) бетон ёки қоришма билан тўлдиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element72. Конструкцияларнинг йиғма элементларини лойиҳалашда герметиклайдиган материал ва буюмларни қўллаш кўзда тутилган тақдирда, туташтириладиган қисмларнинг конфигурацияси ва ўлчамлари конструкцияларнинг йиғма элементларини жойлаштириш, ёпиштириш, қотириш ва талаб қилинадиган қисишни таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Тўсувчи конструкцияларнинг муҳандислик асбоб-ускуналари билан боғланадиган элементларига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element73. Иссиқ сув билан иситиш, сув таъминоти қувурлари ва бошқа қувурларни хонадонлар ўртасидаги девор орқали ўтказишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИссиқ сув қувур ўтказгичлари, сув таъминоти қувурлари ва бошқа қувурлар қувурларнинг тирқишлар ҳосил қилмасдан ҳароратдан силжишлар ва деформацияланишларига йўл қўядиган эластик гильза (ғовакли полиэтилен ва бошқа қайишқоқ материаллардан ишланган)лар билан қаватлар ўртасидаги ёпмалар ва хоналар ўртасидаги деворлар (тўсиқлар) орқали ўтказилиши ушбу ШНҚнинг 7-иловаси 1-расмига мувофиқ лойиҳаланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element74. Ички деворларнинг панелларидаги иситиш қувурларини туташтириш учун мўлжалланган бўшлиқлар киришмайдиган бетон ёки қоришма билан тўлдирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element75. Яширин электр симлари хонадонлар ўртасидаги девор ва тўсиқларда ҳар бир хонадон учун алоҳида мўлжалланган каналлар ёки штабларда жойлашиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element76. Деворларда тарқатиш қутичалари ва штепсель розеткалари учун мўлжалланган бўшлиқлар бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТешикларни ҳосил қилиш девор элементларини ишлаб чиқариш технологияси мос келса, тарқатиш қутичалари ва штепсель розеткалари деворларга фақатгина бир томондан ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТарқатиш қутичалари ва штепсель розеткалари учун ажратилган бўшлиқнинг бўш қолган қисмини 4 mm дан кам бўлмаган қалинликда гипс ёки бошқа киришмайдиган қоришма билан тўлдиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element77. Тарқатиш қутичалари ва штепсель розеткаларини хонадонлар ўртасидаги каркас-қопламали тўсиқларга ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУларни ўрнатишда қопламаларнинг листларида тешиклари қирқилмайдиган розеткалар ва ўчиргичлардан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element78. Каттароқ диаметрли юқори қисм киришмайдиган қоришма билан, пастки қисм эса товуш ютадиган материал билан (ўта юпқа шиша тола билан) тўлдирилиши ва ушбу ШНКнинг 8-иловаси 1-расмига мувофиқ, шифт томондан қоришма қатлами ёки зич декоратив қопқоқ билан ёпилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element79. Вентиляцион блокларнинг конструкцияси каналларни ажратувчи деворларнинг бутунлигини (уларда каверналар, ёриқлар бўлмаслигини) таъминлаши керак. Вентиляцион блокларнинг горизонтал туташуви зичланмаган жойлар орқали шовқиннинг бир каналдан бошқасига суқилиб ўтишига йўл қўймаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element80. Вертикал бўйича қўшни хонадонларнинг вентиляцион тешиклари ўзаро орада камида бир қават қолдириб йиғма ва қўш каналлар орқали туташтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-§. Кузатиш, масофадан бошқариш хоналари, беркиниш жойларининг тўсувчи конструкциялари, кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал)ларнинг товуш изоляциясига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element81. Шовқин даражаси рухсат этиладиган даражадан ортиқ бўлган ишлаб чиқариш цехлари ва ҳудудларида ишчилар ва хизмат кўрсатувчи ходимларни шовқиндан ҳимоялаш учун товушдан изоляциялайдиган хоналар қурилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element82. Товушдан изоляциялайдиган хоналарга технологик жараёнлар ва асбоб-ускуналарни назорат қилиш ва бошқариш пультлари, усталар ва цех бошлиқларининг хизмат жойлари жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element83. Талаб қилинадиган товуш изоляциясига боғлиқ равишда хоналарни ғишт, темир-бетон ва шу кабилардан лойиҳалашга йўл қўйилади. Бунда, товушдан изоляциялайдиган хоналар олдиндан тайёрланган пўлат, алюмин, пластик ва бошқа листли материаллардан йиғма ёки пайванд каркасга йиғиладиган йиғма конструкцияга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element84. Товушдан изоляциялайдиган хоналарни вибрацияни хонанинг тўсувчи конструкциялари ва каркасига узатилишининг олдини олиш учун резина-виброизоляторларга ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element85. Хона зарурий шовқин сўндиргичлар билан жиҳозланган вентиляция ёки ҳавони кондициялаш тизими билан жиҳозланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element86. Хонанинг ички юзалари 40—60 фоиз товушни ютадиган материаллар билан қопланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element87. Хонанинг эшиклари тавақаларда зичлаштирувчи қатламларга ва қатламларнинг қисилишини таъминлайдиган тиқин қурилмаларига эга бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element88. Машина ва технологик асбоб-ускуналарнинг товушдан изоляциялайдиган тўсиқларини, юпқа листли материаллар (металл, пластик, шиша ва бошқа шу кабилар)дан тайёрланган товушдан изоляциялайдиган кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал)ларни шовқин даражаларини пасайтириш мақсадида, қуйидаги ҳолларда қўллаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбевосита шовқин манбаининг ёнида жойлашган иш жойларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбошқа қурилиш-акустик чора-тадбирларни қўллаш мақсадга мувофиқ бўлмайдиган иш жойларида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКожух (изоляцияловчи, оловбардош материал) конструкциясининг акустик самарадорлиги унинг товуш изоляцияси (Rк, dB) билан баҳоланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element89. Агрегатда (машинада) кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал)ни қўллаш ҳисоблаш нуқтасида кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал) томонидан ҳосил қилинадиган шовқин камида битта октава чизиғида (полосасида) рухсат этиладиган қийматдан 5 dB га ортиқ бўлганда, қолган барча технологик асбоб-ускуналарнинг камида битта октава чизиғидаги (полосасидаги) шовқини (шу ҳисоблаш нуқтасида) рухсат этиладиган қийматдан 2 dB ва ундан ҳам кам бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element90. Rтр.к нинг қиймати ўрта ва юқори частоталарда 10 dB дан ошмаса, изоляцияловчи, оловбардош материалларни эластик винил, резина ва бошқалардан тайёрлашга йўл қўйилади. Кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал) элементлари каркасга маҳкамланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element91. Rтр.к нинг қиймати ўрта ва юқори частоталарда 10 dB дан ошиқ бўлса, кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал)ни листли конструкцион материаллардан ишлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element92. Металлдан ишланган кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал)ни вибрацияни демпфирлайдиган листли материал билан ёки мастика кўринишида қоплаш лозим. Бунда, қопламанинг қалинлиги деворнинг қалинлигидан 2-3 марта ортиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКожух (изоляцияловчи, оловбардош материал)нинг ички томонига 40 — 50 mm қалинликдаги товуш ютадиган материал қатлами жойлаштирилиши лозим. Механик таъсирлар, чанг ва бошқа ифлосланишлардан ҳимоялаш учун шиша матоли металл тўр ёки 20 — 30 mm қалинликдаги юпқа плёнкадан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element93. Кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал) агрегат, қувурлар тармоқлари билан бевосита контактга эга бўлмаслиги лозим. Технологик ва вентиляцион тешиклар сўндиргичлар ва зичлаштиргичлар билан жиҳозланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-§. Эшик, дарвоза ва деразаларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element94. Эшик, дарвоза ва деразаларни лойиҳалашда уларнинг ҳаво шовқинидан изоляциясини ошириш бўйича чораларни кўришга алоҳида эътибор қаратиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element95. Эшик, дарвоза ва деразаларнинг ҳаво шовқинидан изоляциясини оширишда қуйидаги чора-тадбирларни амалга ошириш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўшама (полотно)ларининг юзаларининг зичлигини ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўшама (полотно)нинг кесакига зич қисилишини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзичлаштирувчи қистирмалар ёки резиналанган мато ёки резинадан ишланган остоналар ёрдамида эшик (дарвоза) билан пол орасидаги тирқишни бартараф қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтавақаларда зичлаштирувчи қистирмаларни қўллаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element96. Эшик ёки дарвозанинг кесакиси билан у туташадиган тўсиқ орасидаги тирқишлар ва зичланмаган жойлар зич қилиб ёпилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element97. Эшик (дарвоза)нинг кесакига зич қисилишини таъминлайдиган тиқин қурилмаларидан фойдаланиш зарур. Бунда, қулфларнинг ўйиқлари ёпиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element98. Деразаларнинг товуш изоляциясини ошириш учун қуйидаги ишларни бажариш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementойналарнинг қалинлигини ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementойналар ўртасидаги ҳаво оралиғининг қалинлигини ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтавақаларини зичлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementойналарни қайишқоқ қистирмалар ёрдамида маҳкамлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдеразаларнинг зич ёпилишини таъминлайдиган тиқин қурилмаларини қўллаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element99. Шовқин сўндиргичларга эга бўлган вентиляцион элементлар билан таъминланган шовқиндан ҳимояловчи дераза конструкцияларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element100. Шовқиндан ҳимоялайдиган деразани танлаш ташқи шовқинни талаб қилинадиган пасайтиришни акустик ҳисоблаш асосида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element101. Rw индекснинг катталиги сифатида 500 Нz ўртача геометрик частотали октавани учдан бир чизиғида (полосасида) юқорига ёки пастга силжитилган норма спектрининг ординатаси қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element102. Зарба шовқинининг келтирилган даражасининг маълум частота тавсифига эга бўлган ёпма учун зарба шовқинининг келтирилган даражасининг индекси Lnw частота тавсифини мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 1-жадвалида келтирилган норма спектри билан таққослаш йўли билан аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element103. Тўсувчи конструкцияларнинг талаб қилинадиган ҳаво шовқинидан изоляциялаш норматив индекслари ва товуш юқоридан пастга узатилганда ёпмаларнинг зарба шовқинининг келтирилган даражаларининг норматив индекслари ушбу ШНҚнинг 9-иловаси 1-жадвалига асосан белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element104. Товуш пастдан юқорига узатилганда, зарба шовқинининг даражаси учун талаб қилинадиган норматив индексларни ушбу ШНҚнинг 10-иловасидаги 1-жадвалга мувофиқ аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element105. Транспорт оқимининг ҳаво шовқинидан изоляциялаш норма спектри ва эталон шовқин спектрининг қийматлари ушбу ШНҚнинг 11-иловаси 1-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element106. Тўсиқ элементларини елвизак ғовакликларга эга бўлмаган зич тузилишга эга материаллардан лойиҳалашга йўл қўйилади. Елвизак ғовакликларга эга бўлган материаллардан ишланган тўсиқлар зич материал, бетон ёки қоришмадан ишланган ташқи қатламларга эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element107. Ғишт, керамик ёки шлакоблоклардан ишланган ички девор ва тўсиқлар чокларини бутун қалинлик бўйича тўлдириш (бўш жойларни қолдирмасдан) ва икки томондан киришмайдиган қоришма билан суваладиган қилиб лойиҳалашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element108. Тўсувчи конструкцияларни лойиҳалашда қуриш ва фойдаланиш жараёнида тўсувчи конструкцияларнинг туташувларида минимал елвизак тирқишлар ва ёриқлар бўлмаслигини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚуриш жараёнида вужудга келган тирқиш ва ёриқлар улар тозалангандан кейин конструктив чоралар бажариш ёки бутун чуқурлик бўйича қуримайдиган герметиклар ва бошқа материаллар билан тўлдириш орқали бартараф қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element109. Қуйидагилар ушбу ШНҚ нинг 5, 7 ва 8-иловаларида келтирилган расмларга мувофиқ қабул қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқаватлар ўртасидаги ёпмалар, ички деворлар ва тўсиқлар, туташувлар ва тугунларнинг товуш изоляциясини лойиҳалаш бўйича тавсиялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўсувчи конструкцияларнинг муҳандислик асбоб-ускуналари билан боғланадиган элементлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструктив ечим схемалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-боб. Товуш ютадиган конструкциялар, экранлар, тўсиқларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element110. Товуш ютадиган конструкциялар (осма шифтлар, ясси қопламалар ва ҳажмли элементлар)ни ишлаб чиқариш ва жамоат биноларидаги иш жойлари ва одамлар доимий бўладиган ҳудудларда шовқинни пасайтириш учун қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТовуш ютадиган қопламаларнинг майдонлари ва донабай товуш юткичларнинг сони ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element111. Шовқиннинг талаб қилинадиган пасайишини олиш учун қуйидаги ҳолларда товуш ютадиган осма шифтнинг ўрнига ҳажмли элементларни қўллаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementясси қопламалар етарли бўлмаса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementосма шифтларни ўрнатишнинг иложи бўлмаса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementосма шифтлардан фойдаланиш кам самарали бўлган тақдирда (ишлаб чиқариш хоналарининг катта баландлиги, кўприкли кранларнинг, ёруғлик ва аэрацион фонарларнинг мавжудлиги).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element112. Товуш ютадиган конструкциялар қайтарилган товушнинг жадаллигини (интенсивлигини) камайтириш учун мўлжалланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТовуш босимининг даражаларини пасайтиришнинг энг катта самарасига эришиш мақсадида, товуш майдони тўлиғича қайтарилган товуш тўлқинларининг (қайтарилган майдоннинг) энергияси зичлиги билан белгиланадиган нуқталарда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТўғридан-тўғри товуш манбаларининг яқинида (иш жойларида) товуш босимининг даражаларининг пасайиш самарасини ҳисоблаш йўли билан аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element113. Товуш ютадиган конструкциялар шовқинни пасайтириш ва хоналарда оптимал акустик параметрларни таъминлаш бўйича мажбурий чора сифатида қуйидаги жойларда қўлланилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишлаб чиқариш корхоналарининг шовқинли цехлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementжамоат биноларининг хоналари (қабулхона ва офислар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementумумий ўрта таълим ва тиббиёт ташкилотлари, меҳмонхоналар, пансионатлар ҳамда бошқаларнинг йўлаклари ва холлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтемир йўл вокзаллари, аэровокзаллар ва автовокзалларнинг операцион заллари ва кутиш заллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementспорт заллари ва сузиш бассейнлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовушдан изоляциялайдиган хоналар, бокслар ва беркиниш жойлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element114. Конструктив хусусиятлари бўйича товуш ютадиган конструкциялар қуйидагиларга бўлиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмаълум бир қалинликдаги қаттиқ бир жинсли материаллар қатлами ёки ҳимоя қобиқларида мато ёки плёнка ва қаттиқ листлардан перфорланган қоплама қатламидан ташкил топадиган ясси қопламалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўзида маълум бир қалинликдаги қаттиқ бир жинсли материаллар қатлами ёки ҳимоя қобиқларида мато элементларининг комбинациясини тақдим қиладиган товушни ютадиган турлича шаклдаги ҳажмли элементлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element115. Товуш босимининг даражасини зарурий пасайтириш, агар шовқин талаб қилинадиган пасайтиришдан 5 — 8 dB га ортиқ бўлмаса, биргина товушни ютадиган конструкцияларни қўллаш орқали таъминлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element116. Ишчиларни товушдан ҳимоялаш учун шовқин манбаи ва ходимлар иш жойлари ўртасига акустик экранлар ўрнатилиши керак. Экранларни товуш ютадиган конструкциялар билан биргаликда қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element117. Тўсиқ акустик экранларнинг бир тури бўлиб, ўзида шовқин манбаини ҳамма томондан қуршаб турадиган ёки хонанинг бир қисмини бошқасидан ажратиб турадиган ва хонанинг маълум бир қисмини (шовқинли ёки тинч) изоляциялайдиган экран ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element118. Тўсиқ, акустик экранларнинг товуш қувватининг даражалари қолган шовқин манбаларига қараганда 15 dB дан ортиқ бўлган шовқин манбаси учун қўлланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element119. Товуш ютадиган конструкцияларни шифтларга ёки деворларнинг юқориги қисмларига жойлаштириш лозим. Товуш ютадиган конструкцияларни алоҳида қисмлар ёки чизиқлар кўринишида жойлаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element120. 250 Нz дан паст частоталарда товуш ютадиган қопламани хонанинг бурчакларида жойлаштириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Экран ва тўсиқларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element121. Экран ва тўсиқлар акустик шовқин тўсувчи конструкция бўлиб, шовқин манбаи ва хонанинг шовқиндан ҳимояланадиган қисми ўртасига ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element122. Экран ва тўсиқларни тўғридан-тўғри товуш таъсир кўрсатадиган зоналар ва оралиқ зоналарда товуш босимининг даражаларини пасайтириш учун қўллаш лозим. Экранларни шовқин манбаига яқин қилиб ўрнатиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element123. Экранларнинг шовқин манбаига қаратилган юзаси товуш ютадиган материаллар билан қопланган қаттиқ листли материаллар ёки алоҳида шитлардан тайёрланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element124. Экранлар режада ясси ва П-, Г- ва О-симон шаклда бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАкустик экраннинг ўлчамларини экраннинг жойлашув ўрни ва талаб қилинадиган самарадорлигидан келиб чиқиб, танлаш лозим. Акустик экраннинг ўлчамлари шовқин манбаининг чизиқли ўлчамларидан камида уч марта катта бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element125. Акустик экраннинг самарадорлиги ҳисоблаш йўли билан ёки бўғиқ ва реверберацион камера шароитларида ўлчашлар услуби билан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element126. Акустик экранни лойиҳалашда қуйидаги босқичларни амалга ошириш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementакустик экранланишга тортилиши лозим бўлган шовқин манбаини идентификациялаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхонани товуш ютадиган конструкциялар билан қоплаш вариантини танлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementакустик экраннинг кутиладиган акустик самарадорлигини ҳисоблаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementолинган ҳисобий самарадорликни товуш босимининг даражаларини талаб қиладиган пасайтириш билан таққослаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтоки оптимал вариант топилмагунча акустик экраннинг жойлашув жойи, конфигурацияси, конструкцияси ва ўлчамларини, хонага акустик ишлов бериш вариантини ўзгартириш, акустик ҳисоблашни такрорлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-боб. Иситиш, вентиляция ва кондициялаш тизимлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Шовқин манбалари ва уларнинг шовқин тавсифларига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element127. Совуқлик билан таъминлаш тизимларида шовқин манбаларига совитиш машиналари (конденсаторли ва конденсаторсиз), ҳаво совутгичлар, қуруқ градирня (катта миқдордаги сувни атмосфера ҳавосининг йўналтирилган оқими ёрдамида совитиш учун мўлжалланган қурилма)лар, циркуляцион насослар, туташтирувчи қувурлар кириши инобатга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element128. Иситиш, вентиляция ва кондициялаш тизимлари элементларининг асосий шовқин тавсифлари (товуш қувватининг октава даражалари) Lwi мазкур ШНҚнинг 14-банди бўйича аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element129. Совитиш машиналари ва совутгичлар учун шовқин тавсифини улардан 1, 5 ва 10 m масофаларда ўлчанган октава чизиқ (полоса)ларидаги товуш босими (Li) даражалари орқали ифодалашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element130. Қўшимча тавсиф Lw товуш қувватининг умумий даражаси ёки LwА товуш қувватининг А шкала бўйича тузатилган (коррекцияланган) умумий даражаси бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element131. Барча тизимлардаги вентиляторларнинг шовқин тавсифлари максимал фойдали иш коэффициенти режимида қуйидаги жойларда ўлчаниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўлчаш камераси ёки синов қувурларида Lwi сўриш томонида ва Lwi ҳайдаш томонида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўлчаш камераси ёки очиқ майдончада Lwiк корпуснинг атрофида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element132. Вентиляторларнинг шовқин тавсифларини товуш қувватининг маълум солиштирма даражалари бўйича вентиляторларнинг иш режими, конструктив ва ишчи параметрларини ҳисобга олган ҳолда, ҳисоблаш йўли орқали аниқлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element133. Ҳаво совутгичлар, қуруқ градирня (катта миқдордаги сувни атмосфера ҳавосининг йўналтирилган оқими ёрдамида совитиш учун мўлжалланган қурилма)лар, конденсаторларнинг шовқин тавсифларини ушбу агрегатларнинг таркибига кирадиган ва бир пайтда ишлайдиган вентиляторларнинг товуш қуввати даражаларини бир-бирига қўшиш орқали аниқлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element134. Ҳавони ростлаш ва тақсимлаш қурилмалари ҳамда фасонли элементларнинг шовқин тавсифлари (Lwiэл) ўлчаш камерасида берилган қурилма ёки элементдан бутун аэродинамик фойдаланиш диапазонини қамраб оладиган режимда ўлчаниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element135. Мазкур ўлчашда қурилма ва элементда зарурий сарф ва босимни таъминлайдиган вентиляторнинг шовқини синовдан ўтказиладиган қурилма ва элементнинг шовқинидан бутун кўриб чиқиладиган частота диапазони бўйича 8 dB га кам бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element136. Шовқин тавсифлари иситиш, вентиляция ва кондициялаш тизимларининг асбоб-ускуналарига берилган техник паспортлар ва каталогларда кўрсатилган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Акустик ҳисоблаш бўйича умумий кўрсатмаларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element137. Вентиляция, ҳавони кондициялаш ва ҳаво билан иситиш тизимларининг кутиладиган шовқин даражаларини ҳисоблаш қуйидаги жойларда товуш қувватининг октава даражалари (Lwi) бўйича бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбинонинг ушбу тизимлар хизмат кўрсатадиган хоналари ва улар орқали транзит ҳаво йўллари ўтадиган хоналарнинг ҳавони сўриш ҳамда чиқариш томонларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехник хоналар (вентиляцион камералар), уларга қўшни хоналарда вентиляторнинг корпуси атрофида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилманинг бинолари ва ҳудудларида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element138. Хизмат кўрсатиладиган хонада вентиляция, ҳавони кондициялаш ва ҳаво билан иситиш тизимларининг кутиладиган шовқин даражаларини ҳисоблашда қуйидагилар ҳисобга олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшовқиннинг тарқалиш йўли бўйлаб ҳаво йўлларининг тўғри қисмлари ва бурилишларида, кўндаланг кесим ўзгарган жойларда, ҳаво йўлининг охиридан қайтиш натижасида тармоқ товуш қуввати даражаси (Lw)нинг йиғинди пасайиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво йўллари тармоғининг элементларида (дросселлайдиган қурилмалар, фасонли ва учлардаги элементлар) Lwiэл шовқин ҳосил бўлиш даражаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element139. Ҳисоблашларда ҳаво йўллари бўйлаб тарқаладиган шовқиннинг кутиладиган даражалари ўлчанадиган хонада (бўғиқ, реверберацион камерада) вентиляторнинг сўриш ва ҳайдаш томонларида ўлчанган шовқин тавсифларидан фойдаланишда, уларга ҳаво йўлларини вентиляторнинг жўмрак (патрубка)ларига улашнинг таъсирини ҳисобга оладиган Lқайт тузатма киритилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element140. Совуқлик билан таъминлаш тизимининг элементлари (совитиш машиналари, ҳаво совутгичлар, қуруқ градирня (катта миқдордаги сувни атмосфера ҳавосининг йўналтирилган оқими ёрдамида совитиш учун мўлжалланган қурилма)лар, циркуляцион насослар ва бошқалар) томонидан ҳосил қилинадиган кутиладиган шовқин даражаларини ҳисоблаш қуйидаги жойларда уларнинг контурларидан таянч масофаларда (1, 5, 10 m) ўлчанган товуш қуввати (Lwi)нинг ёки товуш босими (Li)нинг октава даражалари бўйича бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementулар ўрнатиладиган жойларда (техник хоналар, очиқ майдончалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementасбоб-ускуналар ўрнатилган бинонинг шовқиндан ҳимоя қилинадиган хоналари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилишга туташ ҳудудлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element141. Иситиш, вентиляция ва кондициялаш тизимларининг асбоб-ускуналарининг шовқинини талаб қилинадиган пасайтиришни аниқлашда хоналарда ҳисоблаш нуқталарини қуйидаги жойларда танлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementодамлар бўладиган зоналарда (иш жойлари, ухлаш жойлари ва бошқа жойлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиш ҳудудида шовқиндан ҳимоя қилинадиган хоналарнинг деразаларидан 2 m масофада;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдам олиш зоналари ва рекреацион зоналар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element142. Шовқин хонага шовқин ҳаво йўлларининг ичига нурлатадиган бир нечта манбадан ёки бир ёки бир нечта ҳаво тақсимлаш қурилмалари орқали (вентиляторлар, ҳавони ростлаш қурилмалари, ҳаво йўллари тармоғининг элементлари) келадиган бўлса, ҳисоблаш нуқталаридаги товуш босимининг октава даражалари (Li) ҳар бир манба учун алоҳида аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Шовқин даражаларини талаб қилинадиган пасайтиришни аниқлашга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element143. Вентиляция, ҳавони кондициялаш, ҳаво билан иситиш тизимининг шовқинидан ҳимоя қилинадиган хонадаги ҳисоблаш нуқталарида шовқин даражаларининг талаб қилинадиган пасайтиришни аниқлашда ҳисобга олинадиган шовқин манбаларининг умумий сонига қуйидагиларни киритиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳайдаш ёки сўриш тизимининг вентиляторининг шовқинининг талаб қилинадиган даражасини пасайтиришни ҳисоблашда (марказий сўндиргични ҳисоблашда) — берилган хонага (ҳисоблаш нуқталарига эга бўлган хонага) хизмат кўрсатувчи тизимларнинг сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбитта вентиляция тизимининг ҳавони тақсимлаш қурилмалари томонидан (плафонлар, панжаралар ва ҳоказолар) генерацияланадиган шовқинни талаб қилинадиган даражасини пасайтиришни ҳисоблашда — кўриб чиқилаётган хонага хизмат кўрсатувчи механик қўзғатишли вентиляция тизимларининг сони (бунда вентилятор, ҳавони ростлаш қурилмалари ва фасонли элементларнинг шовқини ҳисобга олинмаслиги керак);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўриб чиқилаётган тармоқланишнинг фасонли элементлари ва ҳавони тақсимлаш қурилмалари томонидан генерацияланадиган шовқинни талаб қилинадиган даражасини пасайтиришни ҳисоблашда — берилган октава чизиғида (полосасида) уларнинг шовқин даражалари бир-биридан 10 dB га кам фарқ қиладиган фасонли элементлар ва дросселларнинг сони (бунда, вентилятор ва панжараларнинг шовқини ҳисобга олинмаслиги лозим).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element144. Барча шовқин манбалари бир пайтда ишлаганда текшириш ёки бошқа мақсад учун хонадаги товуш босими октава даражаларининг талаб қилинадиган умумий пасайтиришни ҳисоблаш нуқтасига барча шовқин манбаларидан келадиган товуш босимининг биргаликдаги октава даражалари билан частоталарнинг октава чизиқ (полоса)ларида йўл қўйиладиган шовқин даражаларининг фарқи сифатида аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Шовқинни пасайтириш ва ундан ҳимоялашнинг асосий усуллари ва воситаларига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element145. Вентиляторнинг (вентиляцион қурилманинг) шовқинини пасайтириш учун қуйидаги талаблар бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовуш қувватининг энг кичик солиштирма октава даражаларига эга бўлган агрегатнинг танланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвентиляторнинг максимал фойдали иш коэффициенти режимида ишлашини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтармоқнинг қаршилигини камайтириш ва ортиқча босим ҳамда сарфни ҳосил қиладиган вентилятордан фойдаланмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвентиляторнинг кириш жўмрагига (патрубкасига) ҳавони бил хилда беришни таъминлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element146. Ҳайдаш ёки сўриш тизимлари вентиляцион қурилмаларининг ҳаво йўллари бўйлаб тарқаладиган шовқинини пасайтириш мақсадида, қуйидаги ҳолларда бевосита вентиляторнинг ёнида ва ҳаво йўлида ёки тизим хизмат кўрсатадиган хонага киришнинг олдида сўндиргичларни қўллаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвентиляцион қурилманинг параметрларини танлаш ва уларни умумлаштиришнинг имкони бўлмаса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкам шовқинли вентилятордан фойдаланиш билан берилган хона, зона ёки объектда товуш босимининг йўл қўйиладиган даражадан ошмайдиган даражасини таъминлашнинг имкони бўлмаса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element147. Узунлиги 3 m дан ортиқ бўлган сўндиргич талаб қилинадиган ҳолларда, сўндиргични 2-3 та секция (бўлим)га ажратиш (бўлиш) лозим. Бунда, секция (бўлим)ларнинг орасидаги масофа бундай секциянинг узунлигидан бир-икки маротабадан кичик бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element148. Ҳавони ростлаш ва тақсимлаш қурилмаларининг шовқинини пасайтириш учун қуйидагилар инобатга олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтармоқларда ҳаво ҳаракатининг тезлигини ҳавони ростлаш ва тақсимлаш қурилмалари томонидан ҳосил қилинадиган шовқин даражасининг хизмат кўрсатиладиган хонада йўл қўйиладиган қийматлар доирасини таъминлайдиган катталик билан чегараланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвентиляция тармоқларида маҳаллий қаршилик коэффициентининг минимал қийматларига эга бўлган ҳавони тақсимлаш қурилмаларидан фойдаланиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element149. Вентиляция, ҳавони кондициялаш, ҳаво билан иситиш тизими шовқинини сўндиргичлари сифатида абсорбцион сўндиргичларни (найчасимон, цилиндрик, пластинкали, каналли), камерали сўндиргичлар ва ички юзаси товуш ютадиган материаллар билан қопланган ҳаво йўллари ва уларнинг бурилишларини қўллаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element150. Сўндиргичнинг конструкциясини қуйидагиларга боғлиқ равишда танлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтизимнинг мўлжалланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшовқин даражасини талаб қилинадиган пасайтириши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўрнатиш жойида ҳаво йўлининг ўлчами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтармоқда энг чекка йўл қўйиладиган гидравлик қаршилик.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element151. Найчасимон сўндиргичлардан (думалоқ ва тўғри бурчакли) 450—500 mm гача кўндаланг кесим ўлчамларига эга бўлган ҳаво йўлларида фойдаланиш керак. Найчасимон сўндиргичлар ҳаво йўлларининг (каналларнинг) думалоқ ёки тўғри бурчакли кесимли, товуш ютадиган деворли қисмларидан ташкил топиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element152. Ҳаво йўлининг (каналнинг) шаклини сақлаш ва товуш ўтказувчанликка эга бўлган материаллар олд қисмида ҳаво оқими билан деформацияланишини учун товушга нисбатан етарлича шаффоф бўлган қопламалар ишлатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, турли шиша матолар, плёнкалар ва перфорланган металл лист ёки тўрдан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element153. Катта кўндаланг кесим ўлчамларига эга бўлган ҳаво йўлларида товушни сўндиришни ошириш учун товуш ютадиган материалларни ҳаво йўлларининг кесими бўйлаб бир текис тақсимлаш керак. Пластинкали сўндиргичларда ҳам мазкур усулдан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element154. Пластинкаларнинг қалинлиги ва уларнинг орасидаги масофа ҳаво йўлининг (каналнинг) кесими бўйлаб ўзгармаслиги керак. Қалинлик ва пластинкалар ўртасидаги масофа ортиши билан максимал сўндириш соҳаси пастроқ частоталар томонга қараб силжишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element155. Пластинкалар ва ҳаво йўллари (каналлари)нинг сони ҳамда баландлиги энг камида сўндиргичнинг эркин кесими ва сўндиргич ўрнатиладиган ҳаво йўли кесимининг тенглиги шартига асосан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСўндиргич томонидан ҳосил қилинадиган гидравлик қаршиликни минималлаштириш, унда шовқин ҳосил бўлишини камайтириш мақсадида, юқоридаги шарт таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГидравлик қаршиликни қўшимча пасайтириш мақсадида, сўндиргичга кириш ва ундан чиқишдаги пластинкаларга обтекател (ҳаракатга бўлган аэродинамик қаршиликни камайтирувчи махсус конструкция)лар ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element156. 800×500 mm кўндаланг кесим ўлчамли тўғри бурчакли ҳаво йўлларида каналли сўндиргичлардан фойдаланиш керак. Бунда, пластинкали сўндиргичларнинг қалинлиги ҳаво йўлининг кичик ўлчамининг ярмига тенг бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element157. Абсорбцион сўндиргичларнинг (1 m гача узунликдаги) акустик самарадорлигини белгилашда қуйидагилар инобатга олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовуш частотасига (бунда, 200 Нz гача бўлган паст частоталар диапазонида юқори эмас ва 500 — 2500 Нz частоталар диапазонида максимал бўлади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфаол қисмнинг узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўтиш кесимининг периметри;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовушни ютадиган материал қатламининг қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовушни ютиш коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element158. Узунлиги 1 m гача бўлган сўндиргичларнинг кўрсатилган паст частоталар диапазонида самарадорлиги 10 — 15 dB дан ошмаслиги, юқори частоталар диапазонида эса 33 — 38 dB гача етиши синов тарзида аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element159. Шовқин даражасини сезиларли даражада камайтиришга ўқи биргаликда бўлмаган, ички юзаси товуш ютадиган материал билан қопланган камерали сўндиргичлар ҳисобига эришишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУзунлиги 1 m гача бўлган сўндиргичлар тармоқда улар томонидан ҳосил қилинадиган юқори гидравлик қаршиликни бартараф этиш мақсадида ҳам қўлланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element160. Ички юзасида қопламаси бўлмаган камерали сўндиргичларни овқат тайёрланадиган хоналарга хизмат кўрсатадиган сўрувчи тизимларга ўрнатиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСўндиргичларнинг самарадорлигини махсус стендларда тажриба йўли билан аниқлаш ва уларнинг техник паспортлари ёки каталогларида кўрсатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element161. Ички юзаси товуш ютадиган материаллар билан қопланган ҳаво йўллари ва бурилишларнинг самарадорлиги табиий шароитларда (лаборатория шароитларида эмас) аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element162. Тармоқда сўндиргичлар томонидан ҳосил қилинадиган гидравлик қаршиликни қуйидагича аниқлашга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўлчаш йўли билан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво оқимининг берилган тезликларида ҳисоблаш йўли билан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element163. Иситиш, вентиляция ва кондициялаш тизимлари асбоб-ускуналарининг оширилган шовқинининг бошқа хоналарга суқилиб киришининг олдини олиш учун қуйидагиларни амалга ошириш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшовқиндан оширилган ҳимоялашни талаб қиладиган хоналарни асбоб-ускуналар (вентиляцион камералар, насослар) ўрнатилган техник хоналар билан ёнма-ён жойлаштирмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementагрегатларни пружинали, резина ёки комбинацияланган виброизоляторлар ёрдамида виброизоляциялаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementасбоб-ускуналар жойлаштириладиган техник хоналарга акустик ишлов беришни амалга ошириш — девор ва шифтларни товуш ютадиган материал қатлами билан қоплаш (хонадаги шовқинни 4 — 7 dB га қўшимча пасайтиришда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехник хоналарда қайишқоқ асосга ётқизилган полларни (сузувчан полларни), тизим элементларининг остига (вентиляторлар, кондиционерлар, совитиш машиналари, ҳаво совутгичлар, насослар ва бошқалар) вибрацияни демпфирлайдиган асосларни қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementасбоб-ускуналар жойлаштириладиган техник хоналарни ҳаво шовқинидан ҳисоблаш йўли билан аниқланадиган талаб қилинадиган изоляциялашни таъминлайдиган тўсувчи конструкцияларни қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвентиляторлар ва ҳаво йўллари ўртасига қайишқоқ виставкаларни ўрнатиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element164. Қайишқоқ заминли полларни (сузувчан полларни) техник хонанинг бутун майдони бўйлаб бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, конструктив параметрлари (пол плитасининг қалинлиги, қайишқоқ заминнинг қалинлиги) полнинг қайишқоқ заминининг материалини танлаш, асбоб-ускуналарнинг сони, таркиби ва массасига, виброизоляциянинг талаб қилинадиган катталигига боғлиқ ҳолда ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element165. Техник хоналар ва турар жой объектлари биноларида вентиляция, ҳавони кондициялаш ва ҳаво билан иситиш тизимларининг ҳаво йўлларини сузувчан полга таянадиган устунларга ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲаво йўлларини шифтларга осишга йўл қўйилади. Бунда, турлашган осмаларда самарали виброизоляциялаш қурилмалари ва вибродемпфирлайдиган жўмрак (прокладка)лар қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element166. Техник хоналарнинг тўсиқлари орқали ўтиш жойларида ҳаво йўллари периметр бўйлаб виброизоляцияланиши лозим. Бунда, вентиляторлар ва ҳаво йўллари орасида қайишқоқ қистирмалар бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element167. Совуқлик билан таъминлаш тизимининг совитиш машиналари, циркуляцион насослари биноларнинг ер ости техник қаватларига жойлаштирилиши ва алоҳида пойдевор ва виброзаминларга ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, бу пойдевор ва виброзаминларнинг конструкциялари совитиш машиналари ва циркуляцион насосларнинг тури ва ўлчамларига боғлиқ равишда ишлаб чиқилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element168. Совуқлик билан таъминлаш тизимининг совитиш машиналари, циркуляцион насосларига қувурлар мустаҳкамлик қайишқоқ қистирмалар ёрдамида уланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element169. Қувурларни бинонинг қурилиш конструкцияларига маҳкамлаш ва техник хоналарнинг тўсиқлари орқали ўтказиш жойларида қувурлар виброизоляцияланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКўрсатилган асбоб-ускуналарни қуйидаги ҳолларда биноларнинг томлари, очиқ майдончаларига ўрнатишга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementуларнинг остида техник қаватлар (хоналар) мавжуд бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюқориги қаватлардаги шовқиндан ҳимоя қилиниши лозим бўлган хоналарда оширилган таркибий шовқиннинг вужудга келишига йўл қўймайдиган ишончли виброизоляция мавжуд бўлганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element170. Хоналарни биноларнинг томлари, очиқ майдончаларига ўрнатиладиган совитиш машиналари, ҳаво совутгичлар, қуруқ градирняларнинг шовқинидан ҳимоялаш учун акустик экранлар (товуш манбаи томонида товуш ютадиган материаллар билан қопланган қаттиқ акустик тўсиқлар) ва тўсиқлар ўрнатилиши лозим. Бунда, акустик экран ва тўсиқларнинг ўлчамлари ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element171. Маҳаллий ҳавони кондициялаш тизимларининг (сплит-тизимлар) ташқи блокларидан қурилиш конструкцияларига вибрациянинг узатилишини (хоналарда таркибий шовқиннинг вужудга келиш сабабларини) бартараф қилиш ҳамда берилган бинонинг хоналари ва қурилишга туташ ҳудудларнинг шовқинидан ҳимоялаш бўйича чора-тадбирлар кўзда тутилган бўлса, ташқи блокларни турар жой объектлари, жамоат биноларининг томонлари ва томига ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11-боб. Аҳоли пунктларининг ҳудудлари (Шаҳар ва қишлоқ аҳоли пунктларининг ҳудудлари) шовқиндан ҳимоялашга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element172. Аҳоли пунктларининг ҳудудларини ривожлантириш ва қуришни шаҳарсозлик жиҳатидан режалаштиришни турар жой объектлари ва жамоат биноларининг шовқин даражалари нормаланадиган хоналарида ва ҳудудда йўл қўйиладиган шовқин даражасини таъминлашни ҳисобга олиш билан амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element173. Шовқин даражалари нормаланадиган турар жой объектлари, жамоат бинолари ва ҳудудларни транспорт шовқинидан ҳимоялаш қуйидагилар ёрдамида амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшаҳар ва қишлоқ аҳоли пунктларининг ҳудудларини зоналаштиришни кўзда тутадиган самарали режалаштириш усулларини қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўча-йўл тармоғини самарали трассалаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтранспорт магистраллари бўйлаб шовқиндан ҳимоялайдиган махсус биноларни жойлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшовқиндан ҳимоялайдиган ва одатдаги биноларни гуруҳлаштиришнинг турли композицион усулларини қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк транспортининг аҳоли турар жой ҳудудлари орқали ҳаракатини чеклаш ва транспорт воситалари турар жой объектлари, рекреация ва даволаш ҳудудларидан ўтганда уларнинг тезлигини пасайтиришга йўналтирилган ташкилий чора-тадбирларни қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйўл ёқаларига акустик экранлар қуриш, шовқин хоҳланмайдиган таъсир кўрсатадиган зоналарда жойлашган биноларга шовқиндан ҳимоя қиладиган деразаларни ўрнатишни кўзда тутадиган конструктив чора-тадбирларни қўллаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element174. Кўриб чиқилаётган ҳудудда ва унда жойлашган турар жой объектлари ва жамоат биноларининг хоналарида шовқиннинг норматив даражаларини таъминлаш бўйича чора-тадбирларни танлашни акустик ҳисоблаш натижалари ёки дала ўлчов маълумотлари асосида амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element175. Акустик ҳисоблашларни амалга оширишда қуйидаги бошланғич маълумотларни ҳисобга олиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementавтомобиль, темир йўл магистраллари, сув йўллари, шунингдек қурилишни авиация шовқинидан чегаралаш зоналари ва мукаммал қурилиш объектларини жойлаштириш схемалари. Бунда, техник-иқтисодий асослашда, маълум бир транспорт тури ва мос равишда у ҳаракатланадиган трассалар бўлмаслиги ҳамда схемада барча мавжуд ва лойиҳаланадиган (қурилиши режалаштирилган) бинолар ҳамда уларнинг қаватлилигини кўрсатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementавтомобиль, темир йўл ва сув транспортининг ҳаракат параметрлари ва таркиби тўғрисида маълумотлар, шунингдек самолётларнинг берилган ҳудуд устидан учиб ўтиш жадаллиги (интенсивлиги) ва учиб ўтадиган самолётларнинг турлари тўғрисида маълумотлар. Бунда, кўрсатилган маълумотларни куннинг кундузги ва тунги вақтлари учун ҳамда жорий давр ҳолати учун ва прогноз учун алоҳида-алоҳида тақдим қилиниши. Транспорт оқимлари учун прогноз маълумотларини олишнинг иложи бўлмаган тақдирда, тегишли ҳисоблашлар амалга оширилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўриб чиқилаётган ҳудудда трансформатор подстанциялари, иссиқлик таъминоти корхоналари ва бошқа коммунал объектларнинг жойлашуви ҳамда уларга ўрнатилган асбоб-ускуналарнинг шовқин тавсифлари тўғрисида маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсаноат зоналарининг ёки алоҳида саноат корхоналари ва энергетика хўжалиги объектларининг жойлашиш схемалари, шунингдек кўрсатилган объектлардаги шовқин манбаларининг шовқин тавсифлари тўғрисида маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element176. Кутиладиган шовқин даражаларини ҳисоблашлар шовқиндан ҳимоя қилинадиган объектга боғлиқ равишда ва қуйидаги кўрсатмаларни ҳисобга олиш билан танланадиган ҳисоблаш нуқталари учун бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкичик даҳалар ва турар жой объектлари бинолари гуруҳининг дам олиш майдончалари, мактабгача ва умумий ўрта таълим ташкилотларининг ўйин майдончалари, тиббиёт ташкилотлари ва санаторийларнинг ҳудудларида ҳисоблаш нуқталари майдончаларнинг шовқин манбаига энг яқин чегарасида, ер юзасидан 1,5 m баландликда танланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмайдонча қисман бино, иншоот ёки маълум бир бошқа экранлайдиган объектнинг товуш сояси зонасида ва қисман товуш тўғридан-тўғри таъсир кўрсатадиган зонада жойлашган бўлса, ҳисоблаш нуқтаси товуш сояси зонасидан ташқарида жойлашиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино, иншоот ёки маълум бир бошқа экранлайдиган объектда суқилиб кирадиган шовқин даражаси мазкур ШНҚ нинг 5-бобида келтирилган нормаланадиган турар жой объектлари ва бошқа биноларга бевосита туташадиган ҳудудларда ҳисоблаш нуқталари биноларнинг шовқин манбаи томонга қараган томонларидан 2 m масофада, бир-икки қаватли бинолар учун ер юзасидан 1,5 m баландликда, уч қаватли ва ундан баланд бинолар учун ер юзасидан 4 m баландликда танланиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element177. Акустик ҳисоблашларни ГОСТ 31295.2-2005 (ISO 9613-2.1996) га мувофиқ амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element178. Ҳудуднинг шовқин режимини аниқлашнинг шовқиндан ҳимоялаш чора-тадбирларини самарали танлашда ҳудуд ёки умуман шаҳарнинг товуш даражаларига тенг бўлган изолиниялар киритилган оператив шовқин карталари ишлаб чиқилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОператив шовқин картаси ёрдамида қуйидагиларни бажариш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнормадан ортиқ шовқинли ҳудудларни (акустик ноқулай зоналарни) аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementушбу ҳудудларнинг майдони, ҳудудда жойлашган биноларнинг сони ва уларда яшайдиган одамларнинг сонини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшовқиндан ҳимоялайдиган чора-тадбирларни белгилаш ва уларнинг талаб қилинадиган ҳажми ва қийматини ҳисоблаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element179. Ҳудудий ривожлантириш схемалари ва аҳоли пунктининг бош режасини ишлаб чиқиш босқичида ҳудудга шовқиннинг таъсирини пасайтириш мақсадида қуйидаги чора-тадбирларни қўллаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрекреацион зоналарни саноат зоналари, коммунал-омбор зоналари ва асосий транспорт коммуникацияларидан ажратиш орқали ҳудудни функционал зоналаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтезкор ва юк транспорти ҳаракатланадиган магистрал йўлларни турар жой зоналари ва дам олиш зоналарини айланиб ўтадиган қилиб трассалаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтезкор автомобиль йўллари ва темир йўлларнинг транспорт коридорларида трассалаштиришни шаҳарлар ва бошқа аҳоли пунктлари, шунингдек даволаш-курорт зоналари ва рекреацион зоналарни айланиб ўтадиган қилиб бирлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўча-йўл тармоғини транспорт оқимларининг таркиби бўйича, юк ҳаракатининг асосий ҳажмини ажратиш билан ихтисослаштирилган магистралларга дифференциялаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementасосий транспорт оқимларини турар жой зоналаридан ташқарида ўтадиган, юқори ўтказиш қобилиятига эга бўлган унчалик кўп сонли бўлмаган магистрал кўчаларга йўналтириш (саноат зоналари ва коммунал-омбор зоналарининг чегаралари бўйлаб, темир йўлларнинг шохчаларининг чизиқ (полоса)ларида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementасосий қурилиш массивларини транспорт магистралларидан ажратиш учун магистраллар ўртасидаги ҳудудларни йириклаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтурар жой зоналари ва турар жой уйлари чегараларида автотураргохлар тизимини яратиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмагистрал кўчалар ва йўлларни трассалаштиришда ўрин-жой релъефининг шовқиндан ҳимоялаш хусусиятларидан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэропортларнинг атрофини шовқиндан ҳимоялайдиган зоналаштириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element180. Турар жой зонаси, даҳа ва кичик даҳаларнинг режавий лойиҳасини ишлаб чиқиш босқичида шовқиндан ҳимоялаш учун қуйидаги чора-тадбирларни қабул қилиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтурар жой объектлари қурилмаларини магистрал автомобиль йўли ёки темир йўлнинг ёқасида шовқинни зарурий пасайтириш шарт бўлмаган масофада жойлаштиришда, жой релъефининг қияликлар, чуқурликлар, дўнгликлар кўринишидаги, вертикал ёки эгилган деворлар, галереялар ва бошқа қўринишидаги шовқиндан ҳимоялайдиган акустик экранлардан фойдаланиш, шунингдек комбинацияланган турдаги акустик экранларни (дўнглик+девор) қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшаҳар қурилишида турар жой зоналари, даҳалар ва кичик даҳалар учун магистрал кўчаларни қуришнинг биринчи қаторига даҳанинг ичидаги кенгликни транспорт шовқинидан ҳимоялайдиган акустик экранлар сифатида шовқиндан ҳимоялайдиган биноларни жойлаштириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element181. Бино-экранлар сифатида савдо марказлари, гаражлар, коммунал-маиший хизмат кўрсатиш корхоналарининг биноларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШовқиндан ҳимоялашда кўп қаватли турар жой объектлари ва маъмурий бинолардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, шовқин манбалари ва ҳимоя қилинадиган объектлар орасига жойлаштириладиган хизмат кўрсатиш биноларининг технологик асбоб-ускуналари шовқинни сўндириш ва товушдан изоляциялаш воситалари билан таъминланиши ва шовқиндан ҳимоя қилинадиган ҳудуд ёки хоналарда шовқиннинг оширилган даражаларини ҳосил қилмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element182. Шовқиндан ҳимояланадиган турар жой объектлари биноларида аҳолини шовқин манбаидан (магистрал томонидан) муҳофаза қилиш учун қуйидаги меъморий, лойиҳавий ва техник ечимлар бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёрдамчи хоналарни шовқин манбаи томонга қаратиш. Бунда, ошхона, душхона, санузел каби ёрдамчи хоналар шовқин манбаи томонга (магистрал йўлга) қаратилади. Шунингдек, хонадонлардан ташқаридаги коммуникациялар (зина-лифт узеллари, йўлаклар) ҳам шовқин манбаи томонга жойлаштирилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementяшаш хоналарини шовқиндан ҳимоялаш. Бунда, хонадонда учта ёки ундан кўп яшаш хонаси бўлса, фақат битта хона шовқин манбаи томонга қаратилиши керак. Шунингдек, қолган яшаш хоналари шовқиндан муҳофазаланган томонга қаратиш лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмагистрал томонга қараган, фасади шовқин сўндиргичларга эга бўлган ва шовқиндан талаб қилинадиган ҳимоялашни таъминлайдиган махсус вентиляцион қурилмалар билан таъминланган шовқиндан ҳимоя қилувчи деразаларни ўрнатиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element183. Шовқиндан ҳимояланадиган биноларнинг экранлаш самарадорлигини максимал даражада ошириш учун бинолар баланд ва узун бўлиши, қўлланиладиган материалларнинг товуш ўтказмаслик хусусиятларига мос келиши ва магистрал кўчалар ва темир йўллардан 100 m масофада жойлаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element184. Даҳанинг ичидаги кенгликка ва қурилишнинг биринчи босқич биноларининг кўндаланг ўқларига яқин бўлган зоналарга мактабгача ва умумий ўрта таълим ташкилотлари, поликлиникаларнинг бинолари, дам олиш майдончаларини жойлаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚурилишнинг биринчи босқич бинолари узилган жойларнинг рўпарасида жойлашган зоналарга савдо, умумий овқатланиш шохобчаларини, коммунал-маиший хизмат, алоқа муассасалари ва шу кабиларни жойлаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element185. Лойиҳаланадиган қурилиш шароитларида турлича конструкцияли вертикал ёки эгилган деворлар кўринишидаги шовқиндан ҳимоялайдиган акустик экранларни қуришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element186. Шаҳар атрофидаги зоналарда дўнгликлар, тепаликлар ёки чуқурликлардан акустик экран сифатида фойдаланиш лозим. Дўнгликлар, тепаликлар ёки чуқурликларнинг қияликлари 1:2 ёки 1:1,5 нисбатдаги қияликка эга бўлиши ва бетон ёки тош плиталар билан қоплаш ёрдамида мустаҳкамланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДўнгликларга автомобилларга техник хизмат кўрсатиш шохобчалари, гаражлар, коллекторлар ва шовқин даражаси чегараланмайдиган бошқа бино ва иншоотларни жойлаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element187. Дўнгликлар, тепаликлар ва чуқурликлар кўринишидаги акустик экраннинг самарадорлиги етарли бўлмаган тақдирда, дўнглик ёки тепаликнинг устига ва чуқурликнинг ёқасига қўшимча экран-девор ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element188. Акустик экраннинг ўлчами, конструкцияси ва материали акустик ҳисоблашлар, туташ ҳудуднинг характери, қурилишнинг ўзига хос хусусиятлари ва акустик экрандан фойдаланишнинг қулайлигини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element189. Акустик экранлар мустақил пойдеворларга таяниши лозим. Бунда, уларнинг барча конструктив элементлари механик жиҳатдан мустаҳкам бўлиши ҳамда қор, шамол ва сейсмик юкламаларнинг таъсирига бардошлиликка ҳисобланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element190. Акустик экранларнинг алоҳида элементларининг конструкциялари уларнинг бир-бирига тирқишлар ва тешиклар қолдирмасдан зич бўлиб туташувини таъминлаши лозим. Акустик экранларнинг пастки акустик панеллари пойдевор ёки жойнинг юзасига зич қилиб (оралиқ қолдирмасдан) ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element191. Акустик экраннинг самарадорлигини қуйидагича оширишга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementакустик экраннинг шовқин манбаига қараган юзасига товушни юқори даражада ютадиган материаллар билан ишлов бериш билан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementакустик экраннинг юқори қовурғасига диафрагмаланадиган товуш тўлқинининг сочилиши ва ютилишини ошириш учун хизмат қиладиган махсус конструктив элементларни ўрнатиш билан (3 dB гача).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАкустик экранни қоплаш учун фойдаланиладиган товуш ютадиган материаллар барқарор физикавий-механик тавсифларга эга бўлиши, биологик барқарор ва намликка барқарор бўлиши, энг чекка йўл қўйиладиган қийматлардан ошиқ бўлган концентрацияларда зарарли моддаларни ажратиб чиқармаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element192. Акустик экранни конструкциялашда товуш энергиясининг бир қисми бевосита экраннинг ўзи орқали суқилиб кириши мумкин бўлган материалларни танлаш лозим. Бунда, акустик экран конструкциясининг ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси 25 dB дан кичик бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element193. Акустик экранларнинг баландлигини шовқиндан ҳимоя қилинадиган биноларнинг баландлиги ва уларнинг магистралга нисбатан жойлашувига боғлиқ равишда 3 — 6 m атрофида танлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКаттароқ баландликка эга бўлган акустик экранларни қўллашга йўл қўйилади. Бунда, акустик экранларни қуриш зарурати тегишли акустик ва мустаҳкамлик ҳисоб-китоблар асосида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12-боб. Хоналарнинг акустикасига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element194. Зал хоналарни акустик лойиҳалаш жараёни қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзалларнинг ҳажм-лойиҳавий ечимига қўйиладиган умумий талабларга риоя қилиш билан хонанинг габарит ўлчамлари ва шаклини танлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзалнинг акустикасининг глобал баҳосининг ишончлилигини статистик назария бўйича текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementунинг ҳажмий оптимумга мувофиқлигини аниқлаш учун залнинг реверберация вақтининг частота тавсифини ҳисоблаш ва лойиҳани тўсиқларнинг конструкцияси қисмида зарурий коррекциялашни бажариш ушбу ШНҚнинг 12-иловасида келтирилган расмга мувофиқ бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзалнинг чизмаларини лойиҳани шакл ва унинг тўсиқларининг чизиқлари қисмида зарурий тузатиш (коррекциялаш) билан график таҳлил қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзалда товуш майдонининг диффузлилигини яхшилаш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementуларнинг оптимум зоналарига мувофиқлигини аниқлаш мақсадида, зарурат бўлган ҳолларда лойиҳани қўшимча тузатиш (коррекциялаш) билан компьютерда акустик моделлаштириш ёрдамида маҳаллий акустик тамойилларни ҳисоблаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзалнинг шовқин режимини баҳолаш, уни яхшилаш бўйича зарурий чора-тадбирларни ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхонанинг меъморий-акустик ечими ишлаб чиқилгандан кейин компьютерли моделлаштириш услуби билан залнинг электроакустик режимини баҳолаш, зарурий чора-тадбирларни ишлаб чиқиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element195. Ҳар бир залда унинг ҳажм-лойиҳавий ечимига қўйиладиган, залнинг аниқ мўлжалланишига боғлиқ равишда битта томошабин ўрнига тўғри келадиган солиштирма ҳаво ҳажми бўйича ушбу ШНҚ нинг 13-иловасига асосан дифференциалланган асосий талабларга риоя қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element196. Залларнинг йўл қўйиладиган максимал узунлиги L ушбу ШНҚ нинг 14-иловаси 1-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЗалларнинг солиштирма акустик ҳажми ва максимал узунлик қийматларидан эҳтимолий четлашишлари акустик ҳисоблашлар билан асосланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element197. Товуш майдонининг етарлича диффузлилигини олиш учун залнинг шакли ва нисбатини тўғри танлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element198. Залнинг асосий ўлчамлари ва нисбатлари қуйидаги шартлардан танланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementL — марказий ўқ бўйича залнинг узунлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLйўл қўй — залнинг энг чекка йўл қўйиладиган узунлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementB ва Н — мос равишда залнинг ўртача кенглиги ва баландлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementV — залнинг умумий ҳаво ҳажми, m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSп — залнинг полининг майдони, m2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element199. Залларнинг танланган ўлчам ва нисбатларини акустик ҳисоблашларнинг натижалари асосида тузатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element200. Тадқиқ қилинадиган залларнинг тавсифларини ҳисоблашларда статистик акустика услубларини қўллаш мумкинлигини текшириш учун нормаланадиган 125—4000 Нz частоталар диапазонида ундан юқорида ҳаво ҳажми частоталарининг етарлича сони кузатиладиган критик частотани (Нz) ҳисоблаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЗалларнинг тавсифларини ҳисоблашлар fкр 125 Нz эканлигини кўрсатса, залда реверберация вақтини 125, 250, 500, 1000, 2000 ва 4000 Нz ўртача геометрик частотали олтита частота чизиқ (полоса)ларида аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element201. Турлича фойдаланиш мақсадларига эга бўлган заллар учун 500 — 1000 Нz ўртача частоталар соҳасида реверберация вақтининг оптимал қийматлари уларнинг ҳажмига боғлиқ равишда, ушбу ШНҚнинг 12-иловаси 1-расмига мувофиқ бўлиши ҳамда ушбу қийматларни келтирилган қийматлардан 10 фоизгача четлашишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШунингдек, 125 — 250 Нz частоталарнинг октава чизиқ (полоса)ларида реверберация вақтини 20 фоиздан кўп бўлмаган оширишга, 2000 — 4000 Нz частоталар диапазонида 10 фоиздан кўп бўлмаган камайтиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТопт ни ушбу ШНҚнинг 12-иловаси 1-расми бўйича аниқлашнинг хатолиги ҳам, реверберация вақтини ҳисоблашларнинг хатолиги ҳам ± 0,05 s дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element202. Частота чизиқ (полоса)ларининг камида биттасида Тfi, залнинг реверберация вақти Топт дан фарқ қилса, Тfi ни Топт га яқинлаштириш учун конструктив ечимларга баъзи бир ўзгаришларни киритишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element203. fкр — 125 Нz да 125 Нz частота полосаси учун олинган натижани мўлжаллама натижа деб ҳисоблаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element204. Залнинг чизмаларини график таҳлил қилишда нутқ учун 20 — 25 ms (millisekund) ва мусиқа учун 30 — 35 ms кечикишларга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element205. Геометрик қайтишларни қўллаш мумкинлиги товуш тўлқинининг узунлиги, қайтарувчи юзанинг ўлчамлари ва қабул қилиш нуқтасида унинг товуш манбаига нисбатан жойлашувига боғлиқ бўлиши керак. Қайтаргичнинг энг кичик томони 1,5 — 2,0 m дан кичик бўлмаса, геометрик қайтишларни қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element206. Тўғридан-тўғри товушнинг таъсир кўрсатиш радиуси (rтўғри) нутқ учун 8-9 m ни, мусиқа учун 10 — 12 m ни ташкил қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementr тўғри доирасида жойлашган томошабинларнинг жойлари учун тўғридан-тўғри товушни қайтаришлар ёрдамида кучайтиришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element207. r тўғридан бошлаб интенсив биринчи қайтишлар томошабинларнинг жойлари жойлашган бутун зонани қоплаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДеворлар ёки шифтнинг юзалари алоҳида секциялардан ташкил топган бўлса, қўшни элементлардан қайтишлар бир-бирини қопламаслиги, орада қайтарилган товуш етиб бормайдиган «ўлик зоналар» қолмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element208. Нисбатан катта баландлик ва кенгликка эга бўлган залларда биринчи қайтишларнинг йўл қўйиб бўлмайдиган кечикиш билан келишини тўғирлаш учун шифт ва деворларда портал олди зонасида махсус товушни қайтарадиган конструкцияларни қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element209. Юзаларни балконлар, пилястралар, ботиқлар ва шунга ўхшаш нотекисликлар билан ажратиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element210. Зал интерьерининг шакли ва конструкцияларини акустик лойиҳалаш тугагандан кейин акустик мезонларни (нутқ учун — нутқнинг тушунарлилигининг объектив параметрлари ва мусиқа учун — шаффофлик индекси, кенглик таассуротини уйғотиш даражаси, товуш баландлиги индекси) қайтадан ҳисоблаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАкустик мезонларни компьютерли акустик моделлаштириш услублари билан ҳисоблаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element211. Моделлаштириш замонавий компьютер дастурларидан бири бўйича нурларни ёки яширин манбаларни кузатиб бориш услублари (уларнинг турли модификацияларида) билан амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element212. Ҳисобланадиган акустик мезонларнинг минимал тўплами қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнутқнинг тушунарлилигини баҳолаш учун — STI (ёки RASTI);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовуш тарқалишининг шаффофлигини баҳолаш учун — С80;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкенглик таассуротини уйғотиш учун — LF;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовуш баландлигини баҳолаш учун — G.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМезонлардан камида биттасининг кўрсаткичи оптимумлар зонасидан фарқ қилса, залнинг лойиҳасига қўшимча тузатишлар киритилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element213. Залнинг орқа девори шифтга 90 бурчак остида туташса, товушнинг шифт ва девордан товуш манбаи томонга катта кечикиш билан келадиган қайтишини бартараф қилиш учун шифтнинг бир қисмини орқа девор томонга эгилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element214. Залларнинг тўсувчи конструкцияларида катта букилган юзаларнинг бўлиши (гумбазлар, пештоқлар, режада букилган орқа девор) қайтишларнинг тўпланиш хавфини вужудга келтиришини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, товуш залнинг бир қисмига фокусланиши, кучли акс-садо ҳосил қилиши, залнинг қолган қисмлари эса қайтган товушларни олмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element215. Гумбазнинг лойиҳа ечимининг учта варианти ушбу ШНҚнинг 15-иловасида келтирилган расмга мувофиқ қуйидагича қабул қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа вариантда гумбазнинг эгрилик радиуси тахминан залнинг баландлигига тенг бўлиши ва товуш залнинг марказига фокусланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб вариантда эгрилик радиуси зал баландлигининг ярмини ташкил қилиши, қайтишлар фокус нуқтаси орқали ўтиши ва сўнгра полнинг майдони бўйлаб тақсимланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв вариантда эгрилик радиуси тахминан залнинг иккиланган баландлигини ташкил қилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element216. Гумбаз шаклини ўзгартиришнинг иложи бўлмаса (масалан, цирк биноси), товушнинг фокусланишига йўл қўймаслик мақсадида, гумбазнинг юзасини бўлакларга ажратиш усулини қўллаш ёки гумбазни товушни ютадиган материаллар билан қоплаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, уларни қўллаш залнинг реверберация вақтини оптималлаштириш бўйича ҳисоб-китоблар билан мувофиқлаштирилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМусиқа залларида реверберация вақтининг қийматини акустик ҳисоблашлар билан асосланган тақдирда, 1 эгри чизиқнинг қийматларидан юқори қилиб қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element50000 m3 дан ошиқ ҳажмли ёпиқ спорт залларида уларнинг ҳажмидан қатъий назар, ўртача частоталарда (500 — 1000 Нz) реверберация вақти 2 s дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФақатгина товушни кучайтириш билан фойдаланиш учун мўлжалланган замонавий эстрада мусиқаси концерт залларида реверберация вақтининг частота тавсифининг шакли горизонтал чизиққа яқин бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element217. Томоша залларида норматив шовқин режимини таъминлаш учун қуйидаги талабаларни бажариш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбинонинг меъморий-лойиҳавий ечимида зал билан қўшни бўлган хоналарга фаол шовқин манбаларини жойлаштирмаслик (вентиляцион камералар, насослар ва бошқалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзалда талаб қилинадиган товуш изоляциясига эга бўлган тўсувчи конструкцияларни қўллаш, нисбатан катта бўлмаган товуш изоляциясига эга бўлган элементларни (деразалар, эшиклар) ҳисобга олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвентиляция ва ҳавони кондициялаш тизимларининг шовқинини йўл қўйиладиган катталикларгача пасайтириш чораларини кўриш (сўндиргичлар, ҳавони тақсимлаш қурилмаларида ҳавонинг тезлигини чеклаш).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element218. Зал лойиҳасининг электроакустика қисмини ишлаб чиқиш компьютерли моделлаштириш услуби билан бажарилиши (махсус дастур бўйича) ва залнинг аввалги табиий акустикасини ҳисоблашда олинган параметрларга асосланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13-боб. Шовқинни ҳисоблаш схемалари классификацияси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element219. Шовқин тарқалишини ҳисоблаш схемалари товушнинг турар жой объектлари биноларида тарқалишининг ўзига хос хусусиятларига асосланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element220. Шовқин тарқалишини ҳисоблаш схемалар учун ҳисоблаш нуқтасида шовқин ҳосил бўлишини ифодаловчи хусусиятлари қуйидаги ҳолатларни қамраб олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовушнинг бинолар орасидаги узилишлар орқали кириб бориши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовушнинг биноларнинг иккинчи қаторига, яъни биринчи бинодан етарли даражада узоқда жойлашган биноларга қадар етиб бориши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовушнинг ёриқ орқали ёпиқ ҳудудга («қудуқ» кўринишидаги ҳовлига) кириб бориши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element«кема» кўринишидаги узун (узунлиги баландлигидан ортиқроқ) ва алоҳида жойлашган «нуқтали» бино (узунлиги бино баландлигига тенг ёки ундан кам бўлган бино)лардаги товушнинг бинога яқин ерда жойлашган нуқтада алоҳида жойлашган бино ортига дифракцияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтовуш дифракцияси ва баланд бўлмаган ва узун тўсиқ ортида сўниши (масалан, темир йўл баландлиги, зич жойлашган гаражлар ва бошқалар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element221. Ҳисоб-китобларни амалга оширишда асосий ҳисоблаш схемаларининг классификацияси мазкур ШНҚ нинг 16-иловаси 1-жадвалига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14-боб. Биноларни лойиҳалашда шовқин даражаларини ҳисобга олиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element222. Товушнинг бинолар орқали ва бино ортига дифракцияси ҳолатини батафсил ҳисоблашда бино етарли узунликда жойлашган ва товуш унинг томлари ортига ҳам кириб бориш эҳтимолини қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, товушнинг иккиламчи тарқатувчиси сифатида узунлиги бино узунлигига тенг l, кенглиги эса b бўлган чизиқли тарқатувчи қабул қилинса, бу каби тарқатувчининг акустик қуввати қуйидагича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementW=I x l x b, W (2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementI — транспорт оқими товушининг жадаллиги, W/m2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementl — бино узунлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb — иккиламчи тарқатувчининг кенглиги, m, шартли равишда 1 m га тенг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | |||||||||||||
Турар жой объектлари ва жамоат биноларининг хоналари, турар жой қурилмаси ҳудудида суқилиб кирадиган шовқиннинг энг чекка йўл қўйиладиган товуш босими, товуш даражаси, эквивалент ва максимал товуш даражалари | |||||||||||||
Т/р | Бино ёки ҳудудларнинг номлари | Сутканинг вақтлари | Товуш босими даражалари, dB, ўртача геометрик частоталар билан октава бандлари частоталарида, Нz | Товуш даражалари, LА ва товушни эквивалент даражалари, LАэкв., dBA | Товушни максимал даражалари, dBA | ||||||||
31,5 | 63 | 125 | 250 | 500 | 1000 | 2000 | 4000 | 8000 | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
1. | Шифохона ва санаторийлар палаталари ҳамда операция хоналари | соат 7 дан 23 гача | 76 | 59 | 48 | 40 | 34 | 30 | 27 | 25 | 23 | 35 | 50 |
соат 23 дан 7 гача | 69 | 51 | 39 | 31 | 24 | 20 | 17 | 14 | 13 | 25 | 40 | ||
2. | Поликлиника, амбулатория, диспансер, шифохона, ва санаторийлардаги шифокорлар хоналарида | - | 76 | 59 | 48 | 40 | 34 | 30 | 27 | 25 | 23 | 35 | 50 |
3. | умумий ўрта таълим ташкилотлари синф, ўқув ва ўқитувчилар хоналари, олий таълим ташкилотлари аудиториялари, анжуман ва семинарлар ўтказиш учун заллари, масжидлар, кутубхоналар ўқиш залларида | - | 79 | 63 | 52 | 45 | 39 | 35 | 32 | 30 | 28 | 40 | 55 |
4. | Хонадонларнинг яшаш хоналари, дам олиш уйлари, пансионатлар, қариялар ва ногиронлиги бўлган шахслар учун интернат уйлари, мактабгача таълим ташкилотлари ва мактаб-интернатларнинг ётоқхоналарида | соат 7 дан 23 гача | 79 | 63 | 52 | 45 | 39 | 35 | 32 | 30 | 28 | 40 | 55 |
23 дан 7 гача | 72 | 55 | 44 | 35 | 29 | 25 | 22 | 20 | 18 | 30 | 45 | ||
5. | Меҳмонхона ва кемпинглар хоналари ва ётоқхоналарнинг яшаш хоналарида | соат 7 дан 23 гача | 76 | 67 | 57 | 49 | 44 | 40 | 37 | 35 | 33 | 45 | 60 |
соат 23 дан 7 гача | 59 | 48 | 40 | 34 | 30 | 27 | 25 | 23 | 35 | 50 | |||
6. | Кафе, ресторан, бар ва ошхоналарнинг овқатланиш залларида | - | 90 | 75 | 66 | 59 | 54 | 50 | 47 | 45 | 43 | 55 | 70 |
7. | Бозорлар ҳудудларида, дўконларнинг савдо залларида, аэропорт ва вокзалларнинг йўловчилар залларида, маиший хизмат корхоналари қабул пунктларида | - | 93 | 79 | 70 | 63 | 59 | 55 | 53 | 51 | 49 | 60 | 75 |
8. | Шифохона ва санаторийлар билан бевосита туташган ҳудудларда | соат 7 дан 23 гача | 83 | 67 | 57 | 49 | 44 | 40 | 37 | 35 | 33 | 45 | 60 |
соат 23 дан 7 гача | 76 | 59 | 48 | 40 | 34 | 30 | 27 | 25 | 23 | 35 | 50 | ||
9. | Аҳоли яшайдиган уйлар, поликлиникалар, амбулаториялар, диспансерлар, дам олиш уйлари, пансионатлар, қариялар ва ногиронлиги бўлган шахслар учун интернат уйлари, мактабгача ва умумий ўрта таълим ташкилотлари ҳамда кутубхоналар билан бевосита туташган ҳудудларда | соат 7 дан 23 гача | 90 | 75 | 66 | 59 | 54 | 50 | 47 | 45 | 43 | 55 | 70 |
соат 23 дан 7 гача | 83 | 67 | 57 | 49 | 44 | 40 | 37 | 35 | 33 | 45 | 60 | ||
10. | Меҳмонхоналар, кемпинглар ва ётоқхоналар бинолари билан бевосита туташган ҳудудларда | соат 7 дан 23 гача | 93 | 79 | 70 | 63 | 59 | 55 | 53 | 51 | 49 | 60 | 75 |
соат 23 дан 7 гача | 86 | 71 | 64 | 54 | 49 | 45 | 42 | 40 | 39 | 50 | 65 | ||
11. | Шифохона ва санаторийлар ҳудудларидаги дам олиш жойларида | - | 79 | 63 | 52 | 45 | 39 | 35 | 32 | 30 | 28 | 40 | 55 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ. Ташқи ҳамда ички манбалардан ҳосил бўлаётган шовқин импульсли шовқин ёки тонал шовқин тавсифига киради, жадвалда кўрсатилган нормаларга нисбатан 5dBA дан паст қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | |||||||||||||||||
Ҳаво шовқинидан изоляциялаш индексини аниқлаш | |||||||||||||||||
Т/р | Параметрлар | Учдан бир октава чизиқ (полоса)ларининг ўртача геометрик частоталари, Нz | |||||||||||||||
100 | 125 | 160 | 200 | 250 | 315 | 400 | 500 | 630 | 800 | 1000 | 1250 | 1600 | 2000 | 2500 | 3150 | ||
1. | Ҳисобий частота тавсифи, dB | 36 | 36 | 36 | 36 | 36 | 36 | 38 | 40 | 42 | 44 | 46 | 48 | 50 | 52 | 54 | 56 |
2. | Баҳолаш эгри чизиғи Ri dB | 33 | 36 | 39 | 42 | 45 | 48 | 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 56 | 56 | 56 | 56 |
3. | Ноқулай оғишлар, dB | - | - | 3 | 6 | 9 | 12 | 13 | 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 6 | 4 | 2 | - |
4. | 7 dB га пастга силжитилган баҳолаш эгри чизиғи | 26 | 29 | 32 | 35 | 38 | 41 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 49 | 49 | 49 | 49 |
5. | Силжитилган баҳолаш эгри чизиғидан ноқулай оғишлар, dB | - | - | - | - | 2 | 5 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | - | - | - | - |
6. | Изолациялаш индекси Rw, dB | 45 | |||||||||||||||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | |||||||||||||||||
Деразанинг RA..TPAH.. товуш изоляциясини аниқлаш | |||||||||||||||||
Т/р | Параметрлар | Учдан бир октава чизиқ (полоса)ларининг ўртача геометрик частоталари, Нz | |||||||||||||||
100 | 125 | 160 | 200 | 250 | 315 | 400 | 500 | 630 | 800 | 1000 | 1250 | 1600 | 2000 | 2500 | 3150 | ||
1. | Эталон спектрнинг товуш босимининг даражаси Li, dB | 55 | 55 | 57 | 59 | 60 | 61 | 62 | 63 | 64 | 66 | 67 | 66 | 65 | 64 | 62 | 60 |
2. | Дераза билан ҳаво шовқинидан изоляциялаш Ri, dB | 23 | 24 | 22 | 21 | 25 | 28 | 29 | 31 | 34 | 36 | 38 | 38 | 39 | 39 | 37 | 35 |
3. | Li — Ri, фарқ, dB | 32 | 31 | 35 | 38 | 35 | 33 | 33 | 32 | 30 | 30 | 29 | 28 | 26 | 25 | 25 | 25 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭталон спектрнинг товуш босимининг даражалари Li (1-илова) ва берилган конструкция билан ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг қийматлари Ri (2-илова) ўртасидаги фарқни аниқлаб, дераза орқали шартли равишда «ўтган» шовқиннинг товуш босими даражаларининг катталикларини олиш керак (3-илова).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭнергетик қўшишни соддалаштириш учун даражаларни (3-илова) бир хил қийматлар бўйича гуруҳлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГуруҳлашда 25 dB дан учта даражани, 32, 35, 33 ва 30 dB қийматларга эга бўлган иккита даражани, 38, 31, 29, 28 26 dB қийматларга эга бўлган битта даражани олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-илованинг қийматларини қўшиш билан дераза орқали шартли равишда «ўтган» шовқиннинг товуш даражаси (dBА)ни аниқлаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10lg
=10lg (3×102,5+2×103,2+2×103,5+2×103,3+2×103+103.8+103.1+102.9+102.8+102.6=10 lg (3× 316 + 2 ×1585 +2 ×3162 + 2 ×1995 + 2 ×1000 + 6309 +1259 + 794 + 631+ 398) =10 lg 25823 = 44,1 dBА.
=10lg (3×102,5+2×103,2+2×103,5+2×103,3+2×103+103.8+103.1+102.9+102.8+102.6=10 lg (3× 316 + 2 ×1585 +2 ×3162 + 2 ×1995 + 2 ×1000 + 6309 +1259 + 794 + 631+ 398) =10 lg 25823 = 44,1 dBА.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБерилган деразанинг товуш изоляцияси (шаҳар транспорт оқимининг шовқинига нисбатан) RA..TPAH.= 75 − 44,1 = 30,9 ≈ 31, dBА.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТурар жой ва жамоат биноларининг тўсувчи конструкцияларининг товуш изоляциясини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг ўлчанган ёки ҳисобланган частота тавсифига эга бўлган тўсувчи конструкция билан ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси (Rw) частота тавсифини қуйидаги 1-жадвалда келтирилган баҳолаш эгри чизиғи билан таққослаш йўли орқали аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | |||||||||||||||||
Ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг баҳолаш эгри чизиғи билан таққослаш йўли билан олинган частота тавсифи | |||||||||||||||||
Т/р | Параметрлар | Учдан бир октава чизиқ (полоса)ларининг ўртача геометрик частоталари, Нz | |||||||||||||||
100 | 125 | 160 | 200 | 250 | 315 | 400 | 500 | 630 | 800 | 1000 | 1250 | 1600 | 2000 | 2500 | 3150 | ||
1. | Ҳаво шовқинидан изоляциялаш Rw, dB | 33 | 36 | 39 | 42 | 45 | 48 | 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 56 | 56 | 56 | 56 |
2. | Зарба шовқинининг келтирилган даражаси Lnw, dB | 62 | 62 | 62 | 62 | 62 | 62 | 61 | 60 | 59 | 58 | 57 | 54 | 51 | 48 | 45 | 42 |
3. | Эталон спектрнинг товуш босимининг тузатилган (коррекцияланган) даражаси Lp, dB | 55 | 55 | 56 | 59 | 60 | 61 | 62 | 63 | 64 | 66 | 67 | 66 | 65 | 64 | 62 | 60 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаво шовқинидан изоляциялаш индексини аниқлаш учун берилган частота тавсифининг норма спектридан ноқулай оғишлари йиғиндисини аниқлаш керак. Норма спектридан пастга қараб оғишлар ноқулай оғишлар деб қабул қилиниши лозим.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB га максимал даражада яқинлашса (лекин бу катталикдан ошмаса), Rw индекснинг катталиги 52 dB ни ташкил қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНоқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB дан ортиқ бўлса, норма спектри пастга қараб децибелнинг бутун сонига силжитилиши лозим. Бунда, ноқулай оғишларнинг йиғиндиси кўрсатилган катталикдан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНоқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB дан жуда кичик бўлса ёки ноқулай оғишлар мавжуд бўлмаса, норма спектри юқорига қараб децибелнинг бутун сонига силжитилиши лозим. Бунда, силжитилган норма спектридан ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB га максимал даражада яқинлашиши, бироқ бу катталикдан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Rw индекснинг катталиги сифатида 500 Нz ўртача геометрик учдан бир октава чизиқ (полоса)ларида юқорига ёки пастга силжитилган баҳолаш эгри чизиғининг ординатаси қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementγ = 2500 kg/m3 оғир бетондан 100 mm қалинликда ишланган тўсиқ билан Rw ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси аниқланиши керак. Тўсиқнинг ҳисобий частота тавсифи қуйидаги 2-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-жадвал | |||||||||||||||||
Ҳаво шовқинидан изоляциялаш индексини аниқлаш | |||||||||||||||||
Т/р | Параметрлар | Учдан бир октава чизиқ (полоса)ларининг ўртача геометрик частоталари, Нz | |||||||||||||||
100 | 125 | 160 | 200 | 250 | 315 | 400 | 500 | 630 | 800 | 1000 | 1250 | 1600 | 2000 | 2500 | 3150 | ||
1. | Ҳисобий частота тавсифи, dB | 36 | 36 | 36 | 36 | 36 | 36 | 38 | 40 | 42 | 44 | 46 | 48 | 50 | 52 | 54 | 56 |
2. | Баҳолаш эгри чизиғи Ri, dB | 33 | 36 | 39 | 42 | 45 | 48 | 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 56 | 56 | 56 | 56 |
3. | Ноқулай оғишлар, dB | - | - | 3 | 6 | 9 | 12 | 13 | 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 6 | 4 | 2 | - |
4. | 7 dB га пастга силжитилган баҳолаш эгри чизиғи | 26 | 29 | 32 | 35 | 38 | 41 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 49 | 49 | 49 | 49 |
5. | Силжитилган баҳолаш эгри чизиғидан ноқулай оғишлар, dB | - | - | - | - | 2 | 5 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | - | - | - | - |
6. | Изоляциялаш индекси Rw,dB | 45 | |||||||||||||||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ: Ҳисоблаш 2-жадвал шаклида бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-жадвал | |||
Учдан бир октава чизиқ (полоса)ларининг ўртача геометрик частоталари | |||
1/3 октава чизиғи (полосаси)нинг ўртача геометрик частотаси | 1/3 октава чизиғи (полосаси)нинг чегаралари | 1/3 октава чизиғи (полосаси)нинг ўртача геометрик частотаси | 1/3 октава чизиғи (полосаси)нинг чегаралари |
50 | 45 — 56 | 630 | 562 — 707 |
63 | 57 — 70 | 800 | 708 — 890 |
80 | 71 — 88 | 1000 | 891 — 1122 |
100 | 89 — 111 | 1250 | 1123 — 1414 |
126 | 112 — 140 | 1600 | 1415 — 1782 |
160 | 141 — 176 | 2000 | 1783 — 2244 |
200 | 177 — 222 | 2500 | 2245 — 2828 |
250 | 223 — 280 | 3150 | 2829 — 3563 |
315 | 281 — 353 | 4000 | 3564 — 4489 |
400 | 354 — 445 | 5000 | 4490 — 5657 |
500 | 446 — 561 | ||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЖадвалга баҳолаш эгри чизиғининг R қийматларини киритиш ва ҳисобий частота тавсифининг баҳолаш эгри чизиғидан ноқулай оғишларини аниқлаш керак (3-илова). Ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 105 dB ни ташкил қилиши лозим (бу 32 dB дан анчагина катта).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБаҳолаш эгри чизиғини 7 dB га пастга силжитиш ва силжитилган баҳолаш эгри чизиғидан ноқулай оғишларнинг йиғиндисини аниқлаш керак. Бунда, ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 28 dB ни ташкил қилиши лозим (бу 32 dB дан кичик).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ҳаво шовқинидан изоляциялаш индексининг катталиги сифатида 500 Нz частотали 1/3 октава чизиғида (полосасида) силжитилган баҳолаш эгри чизиғининг қийматини қабул қилиш керак (Rw=45 dB)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТашқи тўсиқларнинг товуш изоляциясини RA..TPAH. аниқлаш услуби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Деразанинг товуш изоляцияси RA..TPAH.шаҳар транспорт оқими шовқинининг эталон спектри ёрдамида ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифи асосида аниқланиши керак. Эталон спектрнинг даражалари 75 dBА даражали шовқин учун «А» частота коррекциясининг эгри чизиғи бўйича тузатилган (коррекцияланган).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Деразанинг товуш изоляциясини (RA..TPAH.) аниқлаш учун (ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг маълум частота тавсифлари бўйича) частоталарнинг ҳар учдан бир октава чизиғида (полосасида) Liэталон спектр даражасидан деразанинг берилган конструкциясининг Ri ҳаво шовқинидан изоляциялаш катталигини айириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДаражаларнинг олинган катталикларини энергетик қўшиш ва йиғиндини 75 dBА га тенг бўлган эталон шовқин даражасидан айириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Деразанинг товуш изоляцияси (RA..TPAH.) катталиги қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLi — эталон спектрнинг товуш босимининг частоталарнинг i — учдан бир октава полосасида «А» частотани коррекциялаш эгри чизиғи бўйича тузатилган (коррекцияланган) даражалари, dB;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— частоталарнинг i — учдан бир октава полосасида деразанинг берилган конструкциясининг ҳаво шовқинидан изоляцияси, dB.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲисоблашнинг натижаси бутун сонгача, dB, яхлитланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДеразанинг RA..TPAH. товуш изоляцияси (шаҳар транспорт оқими томонидан ҳосил қилинадиган ҳаво шовқинидан изоляцияси) аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Дераза конструкциясининг ҳаво шовқинидан изоляцияси ишлаб чиқарувчи томонидан лаборатория синовлари натижалари бўйича аниқланган частота тавсифлари ушбу ШНҚнинг 2-иловаси 4-жадвалига мувофиқ бўлиши керак (дераза ПВХ профилдан икки тавақали қилиб ишланган, деразага 4 — 12 — 4 — 12 — 4 mm икки камерали ойна пакети қўйилган, тавақаларга икки контур қилиб зичлаштирувчи қатламлар қўйилиши зарур).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-расм. Товуш изоляцион қатламдаги полни деворга (тўсиққа) туташтириш тугунининг конструктив ечими схемаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1 — қаватлараро тўсиқнинг кўтарувчи қисми; 2 — полнинг бетон асоси; 3 — полнинг қопламаси; 4 — товуш изоляцион материалдан ишланган қатлам; 5 — қайишқоқ пластмасса плинтус; 6 — девор; 7 — ёғоч галтель; 8 —лагаларга ётқизилган ёғоч пол.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | |
Табиий шароитларда қўллашда конструкцияларнинг изоляция индексларини камайтириш катталиклари | |
Rw, dB | Rw, dB |
≤ 45 | 0 |
≤ 46 — 50 | 1 |
≤ 51 — 55 | 2 |
≤ 56 — 61 | 3 |
≥ 62 — 65 | 4 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-расм. Иситиш тиргагини қаватлар ўртасидаги ёпма орқали ўтказиш тугунининг конструктив ечим схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1 — девор; 2 — киришмайдиган бетон ёки қоришма; 3 — товушни изоляциялайдиган материалдан ишланган қатлам; 4 — полнинг бетон асоси; 5 — тўсиқнинг кўтарувчи қисми; 6 — эластик гильза; 7 — иситиш тиргаги қувури.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-расм. Симни ёпмадан шифтдаги ёритгичга чиқаришнинг конструктив ечим схемаси ( тешикли тўсиқ)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1 — тўсиқнинг панели; 2 — электр канали; 3 — илмоқ (думалоқ пўлат пластинкага маҳкамланган); 4 — қоришма (тешикнинг пастки қисмини тўлдириш шартли равишда кўрсатилмаган).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
9-ИЛОВА
9-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | ||
Тўсувчи конструкцияларнинг ҳаво шовқинидан талаб қилинадиган изоляциялашнинг норматив индекслари ва товуш юқоридан пастга узатилганда тўсиқларнинг келтирилган зарба шовқини даражалари | ||
Тўсувчи конструкцияларнинг номи ва жойлашиши | Rw, dB | Lnw, dB* |
Турар жой объектлари бинолари | ||
1. Хонадоннинг хоналари ўртасидаги ёпмалар ва хонадонларнинг хоналарини холлар, зиналар ва фойдаланиладиган чордоқ хоналаридан ажратиб турувчи ёпмалар | 52 | 60 |
2. Хонадоннинг хоналари ва уларнинг остида жойлашган дўконлар ўртасидаги ёпмалар | 55 | 60 |
3. Хонадондаги иккита сатҳда жойлашган хоналар ўртасидаги ёпмалар | 45 | 63 |
4. Ётоқхоналарнинг яшаш хоналари ўртасидаги ёпмалар | 50 | 60 |
5. Хонадоннинг хоналари ва уларнинг остида жойлашган ресторанлар, кафелар, спорт заллари ўртасидаги ёпмалар | 57 | 63** |
6. Хонадоннинг хоналари ва уларнинг остида жойлашган маъмурий хоналар, офислар ўртасидаги ёпмалар | 52 | 63 |
7. Хонадонлар ўртасидаги, хонадоннинг хоналари ва офислар ўртасидаги, хонадоннинг хоналари ва зиналар, холлар, йўлаклар, вестибюллар ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар | 52 | — |
8. Хонадонларнинг хоналари ва дўконлар ўртасидаги деворлар | 55 | — |
9. Хонадонларнинг хоналарини ресторанлар, кафелар, спорт залларидан ажратиб турувчи деворлар ва тўсиқлар | 57 | — |
10. Хонадондаги хоналар ўртасидаги, ошхона билан хона ўртасидаги эшиксиз тўсиқлар | 43 | — |
11. Битта хонадондаги санузел ва хона ўртасидаги тўсиқлар | 47 | — |
12. Ётоқхоналарнинг хоналари ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар | 50 | — |
13. Хонадонларнинг зина, вестибюль ва йўлакларга чиқадиган кириш эшиклари | 32 | — |
Меҳмонхоналар | ||
14. Хоналар ўртасидаги ёпмалар: | ||
халқаро тасниф бўйича беш ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар; халқаро тасниф бўйича уч юлдузли меҳмонхоналар; халқаро тасниф бўйича учтадан кам юлдузли меҳмонхоналар | 53 51 50 | 55 58 60 |
15. Хоналарни умум фойдаланадиган хоналардан (вестибюллар, холлар, буфетлар) ажратиб турувчи ёпмалар: | ||
халқаро тасниф бўйича беш ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар; халқаро тасниф бўйича уч юлдузли ва учтадан кам юлдузли меҳмонхоналар | 53 51 | 55 58 |
16. Хоналарни ресторанлар, кафеларнинг хоналаридан ажратиб турувчи ёпмалар: | ||
халқаро тасниф бўйича беш ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар; халқаро тасниф бўйича уч юлдузли ва учтадан кам юлдузли меҳмонхоналар | 60 57 | 58 60 |
17. Хоналар ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар: | ||
халқаро тасниф бўйича беш ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар; халқаро тасниф бўйича уч юлдузли меҳмонхоналар; халқаро тасниф бўйича учтадан кам юлдузли меҳмонхоналар | 53 51 50 | — — — |
18. Хоналарни умум фойдаланадиган хоналардан (зинахоналар, вестибюллар, холлар, буфетлар) ажратиб турувчи деворлар ва тўсиқлар: | ||
халқаро тасниф бўйича беш ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар; халқаро тасниф бўйича уч юлдузли ва учтадан кам юлдузли меҳмонхоналар | 53 51 | — — |
19. Хоналарни ресторанлар, кафелардан ажратиб турувчи деворлар ва тўсиқлар: | ||
халқаро тасниф бўйича беш ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар; халқаро тасниф бўйича уч юлдузли ва учтадан кам юлдузли меҳмонхоналар | 60 57 | — — |
Маъмурий бинолар, офислар | ||
20. Ишчи хоналар, хоналар ва котибиятлар ўртасидаги ва бу хоналарни умум фойдаланадиган хоналардан (вестибюллар, холлар) ажратиб турувчи ёпмалар | 45 | 63 |
21. Хоналар ўртасидаги ва бу хоналарни ишчи хоналардан ажратиб турувчи деворлар ва тўсиқлар | 45 | — |
22. Турли ташкилотларнинг офислари ўртасидаги, турли ташкилотларнинг хоналари ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар | 48 | — |
Шифохоналар ва санаторийлар | ||
23. Палаталар ўртасидаги, шифокорларнинг хоналари ўртасидаги ёпмалар | 48 | 60 |
24. Жарроҳлик хоналари ўртасидаги ва жарроҳлик хоналарини палаталар ва хоналардан ажратиб турувчи ёпмалар | 54 | 60 |
25. Палаталар ва шифокорларнинг хоналарини умум фойдаланадиган хоналардан (вестибюллар, холлар) ажратиб турувчи ёпмалар | 50 | 63 |
26. Палаталар, шифокорларнинг хоналарини ошхоналардан ажратиб турувчи ёпмалар | 54 | 63 |
27. Палаталар, шифокорларнинг палаталари ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар | 48 | — |
28. Жарроҳлик хоналари ўртасидаги ва жарроҳлик хоналарини бошқа хоналардан ажратиб турувчи деворлар ва тўсиқлар | 54 | — |
Умумий ўрта ва олий таълим ташкилотлари | ||
29. Синф хоналари, ўқитувчилар хоналари, аудиториялар ўртасидаги ва уларни умум фойдаланадиган хоналардан (йўлаклар, вестибюллар, холлар) ажратиб турувчи ёпмалар | 47 | 63 |
30. Умумий ўрта таълим ташкилотларининг мусиқа синфлари ўртасидаги ёпмалар | 55 | 58 |
31. Олий таълим ташкилотларининг мусиқа синфлари ўртасидаги ёпмалар | 57 | 55 |
32. Синфлар, ўқитувчилар хоналари, аудиториялар ўртасидаги ва уларни умум фойдаланадиган хоналардан ажратиб турувчи деворлар ва тўсиқлар | 48 | — |
33. Умумий ўрта таълим ташкилотларининг мусиқа синфлари ўртасидаги ва уларни умум фойдаланадиган хоналардан ажратиб турувчи деворлар ва тўсиқлар | 55 | — |
34. Олий таълим ташкилотларининг мусиқа синфлари ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар | 57 | — |
Мактабгача таълим ташкилотлари | ||
35 Гуруҳ хоналари, ётоқхоналар ўртасидаги ёпмалар | 47 | 63 |
36. Гуруҳ хоналари, ётоқхоналарни ошхоналардан ажратиб турувчи ёпмалар | 51 | 63 |
37. Гуруҳ хоналари, ётоқхоналар ва бошқа болалар хоналари ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар | 47 | — |
38. Гуруҳ хоналари, ётоқхоналарни ошхоналардан ажратиб турувчи деворлар ва тўсиқлар | 52 | — |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element* Ушбу талаблар шовқиндан ҳимоя қилинадиган хонага зиналар жойлашган кириш — чиқиш йўлакларида зина майдончаларининг поли ва зинапояларга кўрсатиладиган (жумладан, худди шу қаватнинг ўзида жойлашган) зарба шовқинининг узатилишига ҳам тааллуқли ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element** Кўрсатилган хоналарда баланд мусиқадан фойдаланишда талаб қилинадиган товуш изоляциясини акустик ҳисоблаш орқали бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
10-ИЛОВА
10-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | |
Товуш пастдан тепага узатилганда зарба шовқинининг келтирилган даражасининг норматив индекслари | |
Тўсувчи конструкциянинг номи ва жойлашиши | Lnw, dB |
1. Дўконлар ва уларнинг устида жойлашган хонадонлар ўртасидаги ёпмалар | 43 |
2. Озиқ — овқат дўконлари, кечаю — кундуз ишлайдиган дўконлар ва уларнинг устида жойлашган хонадонлар ўртасидаги ёпмалар | 38 |
3. Дўконлар ва уларнинг устида жойлашган ётоқхоналарнинг яшаш хоналари ўртасидаги ёпмалар | 45 |
4. Озиқ — овқат дўконлари, кечаю — кундуз ишлайдиган дўконлар ва уларнинг устида жойлашган ётоқхоналарнинг яшаш хоналари ўртасидаги ёпмалар | 41 |
5. Ресторанлар, кафелар, спорт заллари ва уларнинг устида жойлашган хонадонларнинг хоналари ўртасидаги ёпмалар | 38 |
6. Маъмурий хоналар, офислар ва уларнинг устида жойлашган хонадонларнинг хоналари ўртасидаги ёпмалар | 45 |
7. Умум фойдаланадиган хоналарни (вестибюллар, буфетлар, холлар) меҳмонхона рақамларидан ажратувчи ёпмалар: | |
беш ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар; уч юлдузли ва ундан кам юлдузли меҳмонхоналар. | 43 45 |
8. Ресторанлар, кафеларнинг хоналарини меҳмонхона рақамларидан ажратувчи ёпмалар: | |
беш ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар; уч юлдузли ва ундан кам юлдузли меҳмонхоналар. | 38 41 |
9. Умум фойдаланадиган хоналарни (вестибюллар, холлар) палаталар, шифокорларнинг хоналаридан ажратувчи ёпмалар | 43 |
10. Ошхоналарни шифокорларнинг хоналаридан ажратувчи ёпмалар | 43 |
11. Ошхоналарни гуруҳ хоналари, ётоқхоналардан ажратувчи ёпмалар | 43 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
11-ИЛОВА
11-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | |||||||||||||||||
Ҳаво шовқини, зарба шовқинининг келтирилган даражасининг норматив спектрлари ва транспорт оқимининг шовқини эталон спектрининг қийматлари | |||||||||||||||||
Т/р | Кўрсаткич | 100 | 125 | 160 | 200 | 250 | 315 | 400 | 500 | 630 | 800 | 1000 | 1250 | 1600 | 2000 | 2500 | 3150 |
1 | Ҳаво шовқинидан изоляциялаш Rw, dB | 33 | 36 | 39 | 42 | 45 | 48 | 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 56 | 56 | 56 | 56 |
2 | Зарба шовқинининг келтирилган даражаси Lnw, dB | 62 | 62 | 62 | 62 | 62 | 62 | 61 | 60 | 59 | 58 | 57 | 54 | 51 | 48 | 45 | 42 |
3 | Эталон спектрнинг товуш босимининг тузатилган (коррекцияланган) даражаси Lp, dB | 55 | 55 | 56 | 59 | 60 | 61 | 62 | 63 | 64 | 66 | 67 | 66 | 65 | 64 | 62 | 60 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
12-ИЛОВА
12-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-расм. Турли мақсадлар учун мўлжалланган заллар учун ўртача частоталарда (500 — 1000 Нz) уларнинг ҳажмига боғлиқ равишда тавсия қилинадиган реверберация вақти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-оратория ва орган мусиқаси заллари; 2 — симфоник мусиқа заллари, опера театрларининг заллари; 3 — камер мусиқаси заллари, мусиқий-драма театрларининг заллари; 4 — кўп мақсадли заллар, драма театрларининг заллари; 5 — лекция заллари, мажлислар заллари, замонавий эстрада мусиқаси концерт заллари, йўловчилар заллари, кутиш заллари, спорт заллари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
13-ИЛОВА
13-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | ||
Битта томошабиннинг жойига тўғри келадиган солиштирма ҳаво ҳажми | ||
Т/р | Мўлжалланиши | m3 |
1. | Драма театрларининг заллари, аудиториялар ва конференц — залларда | 4 — 5 |
2. | Мусиқий драма театрларининг залларида (оперетта залларида) | 5 — 7 |
3. | Опера ва балет театрларининг залларида | 6 — 8 |
4. | Камер мусиқаси концерт залларида | 6 — 8 |
5. | Симфоник мусиқа концерт залларида | 8 — 10 |
6. | Хор ва орган концерт залларида | 10 — 12 |
7. | Кўп мақсадли залларда | 4 — 6 |
8. | Замонавий эстрада мусиқаси концерт залларида (киноконцерт заллари) | 4 — 6 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
14-ИЛОВА
14-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | ||
Залларнинг йўл қўйиладиган максимал узунлиги | ||
Т/р | Мўлжалланиши | L, m |
1. | Драма театрларининг заллари, аудиториялар ва конференц — залларда | 24 — 25 |
2. | Оперетта театрларида | 28 — 29 |
3. | Опера ва балет театрларида | 30 — 32 |
4. | Камер мусиқаси концерт залларида | 20 — 22 |
5. | Симфоник мусиқа, хор ва орган концерт залларида | 42 — 46 |
6. | Саҳнага эга бўлмаган кўп мақсадли залларда | 27 — 28 |
7. | Саҳнага эга бўлган кўп мақсадли залларда (орқа девордан пардагача) | 24 — 26 |
8. | Замонавий эстрада мусиқа концерт залларида | 48 — 50 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
15-ИЛОВА
15-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-расм. Гумбазли залнинг ечим вариантлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвентиляция ва ҳавони кондициялаш тизимларининг шовқинини йўл қўйиладиган катталикларгача пасайтириш чораларини кўриш (сўндиргичлар, ҳавони тақсимлаш қурилмаларида ҳавонинг тезлигини чеклаш).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
16-ИЛОВА
16-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | |||
Шовқинни ҳисоблаш схемалари таснифи | |||
Т/р | Схема | Схемадаги белгиланиш | Товуш тарқалиши хусусияти |
1. |
| 1-транспорт оқими. 2-алоҳида турар жой объектлари биноси. 3-ҳисобий нуқта. | ҲН даги алоҳида турган бино орқасига шовқин тарқалиши |
2. |
| 4-иккита ёнма-ён жойлашган бино орасидаги масофа билан. | шовқин бинолар орасидаги бўшлиқ орасидаги ХН га киради |
3. |
| 6-бошқа бино орқасида турувчи бино (2) 7-ҳисобий нуқта. | шовқиннинг ХН га ва бино орқасида жойлашган бинога кириб бориши |
4. |
| 8-ёпиқ ҳажмни ташкил этувчи бино 9-ички ҳажмли ҳисобий нуқта 10-оралиқ | Шовқин проём орқали кириб бориб ёпиқ фазода кучаяди |
5. |
| 11-ўйма 12-ҳисобий нуқта | шовқин ўйма бўйлаб тарқалади |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТурар жой объектлари биноларининг тўсувчи конструкцияларининг ҳаво шовқинидан изоляциялаш частота тавсифларини тузиш услуби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Акустик бир жинсли конструкцияларга (битта материалдан ташкил топган яхлит конструкциялардан ташқари) ўзаро қаттиқ боғланган турли жинсли материалларнинг бир нечта қатламидан ташкил топган конструкциялар (масалан, ғишт ёки керамзитобетондан терилган ва сувалган деворлар, турли жинсли материаллардан ёпиштирилган тўсиқлар ва бошқалар)ни ҳам киритиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Акустик бир жинсли тўсиқларнинг ҳаво шовқинидан изоляциялаш индексини ҳисоблаш бир жинсли тўсиқнинг изоляциялаш қобилиятининг частота тавсифи (Rw)ни қуриш ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси (dB)ни ҳисоблаш ва уни қуйидаги 2-жадвал бўйича норматив индекс билан таққослаш орқали бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-жадвал | ||
Турар жой объектлари бинолари ва ётоқхоналар учун ички тўсувчи конструкциялар билан ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекслари | ||
Тўсувчи конструкциянинг номи ва жойлашуви |
|
|
Турар жой объектлари бинолари | ||
1. Хонадонларнинг хоналари ўртасидаги ёпмалар ва хонадонларнинг хоналарини холлар, зинахоналар ва фойдаланиладиган чордоқ хоналаридан ажратувчи ёпмалар: | ||
А тоифали уйларда Б тоифали уйларда В тоифали уйларда | 54 52 50 |
|
2. Хонадонларнинг хоналари ва уларнинг остида жойлашган дўконлар ўртасидаги ёпмалар: | ||
А тоифали уйларда | 59 | 55
|
Б ва В тоифали уйларда | 57 |
|
3. Ётоқхоналарнинг яшаш хоналари ўртасидаги ёпмалар | 50 | 60 |
4. Хонадонларнинг хоналари ва уларнинг остида жойлашган ресторанлар, кафелар, спорт заллари ўртасидаги ёпмалар: | ||
А тоифали уйларда | 62 | 55
|
Б ва В тоифали уйларда | 60 |
|
5. Хонадонларнинг хоналари ва уларнинг остида жойлашган маъмурий хоналар, офислар ўртасидаги ёпмалар: | ||
А тоифали уйларда Б ва В тоифали уйларда | 52 50 |
|
6. Хонадонлар ўртасидаги, хонадонларнинг хоналари ва зиналар, холлар, йўлаклар, вестибюллар ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар: | ||
А тоифали уйларда Б тоифали уйларда В тоифали уйларда | 54 52 50 | - - - |
7. Битта хонадонда санузел ва хона ўртасидаги тўсиқлар | 47 | - |
8. Ётоқхоналарнинг хоналари ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар | 50 | - |
9. Ётоқхоналардаги маданий-маиший хизмат кўрсатиш хоналарини бир биридан ва умум фойдаланадиган хоналардан (холлар, вестибюллар, зиналар) ажратувчи деворлар ва тўсиқлар | 47 | - |
ва зарба шовқинининг келтирилган даражаси индексларининг 
норматив қийматлари
dB
, dB*
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1.Талаблар қўшни хонадоннинг (жумладан, худди ўша қаватда жойлашган ва диагональ бўйича жойлашган) полига зарба таъсири кўрсатилганда зарба шовқинининг узатилишига нисбатан ҳам татбиқ этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2 Талаблар шовқин манбаи бўлиб ҳисобланадиган хонанинг полига зарба таъсири кўрсатилганда шовқиндан ҳимоя қилинадиган хонада зарба шовқинининг узатилишига нисбатан ҳам татбиқ этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element* — Бинонинг тоифаси лойиҳалашга берилган техник топшириқ билан белгиланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementА тоифа — юқори шинам шарт-шароитлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБ тоифа — шинам шарт-шароитлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВ тоифа — энг чекка йўл қўйиладиган шарт-шароитлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Бетон, темир-бетон, ғишт ва шунга ўхшаш материаллардан ишланган, 100 дан 800 kg/m2 гача юза зичлигига эга бўлган яхлит кесимли бир қават ясси тўсувчи конструкция (1-расм) билан ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифини ушбу илованинг 2-расмидаги ABCD чизиққа ўхшаш бўлган синиқ чизиқ кўринишида тасвирлаш орқали аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Акустик бир жинсли тўсиқнинг товушдан изоляциялаш қобилиятининг частота тавсифини ҳисоблаш ва тузиш қуйидаги тартибда амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) график қурилади, унинг абсциссалар ўқи бўйлаб 100 — 6000 Нz диапазондаги частоталар қўйилади (масштабда: октава — 3 cm), ординаталар ўқи бўйлаб эса товушдан изоляциялаш қобилиятининг катталиклари dB ларда қўйилади (масштаб: 10 dB — 2 cm).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) тўсиқнинг m юза зичлиги аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm = h ×γ, kg/m²
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-расм. Акустик бир жинсли конструкциялар (а — залворли, б — юпқа)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-расм. Бир қават ясси тўсиқ билан ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) эгри чизиқни тузиш ВА горизонтал қисмдан бошланади. В нуқтанинг абсциссаси — fB ни конструкциянинг материалининг қалинлиги ва зичлигига боғлиқ равишда мазкур илованинг 4 — жадвали бўйича аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfB нинг қийматини fB унда жойлашадиган чегараларда ўртача геометрик частотагача яхлитлаш лозим. Учдан бир октава чизиқ (полоса)ларининг чегаралари ушбу ШНҚнинг 4 — иловаси 3 — жадвалида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВ нуқтанинг ординатаси — RB ни mэ юзанинг эквивалент зичлигига боғлиқ равишда қуйидаги формула бўйича аниқлаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementme — юзанинг эквивалент зичлиги қуйидаги формула бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm — юзанинг зичлиги, kg/m2 (қовурғали конструкциялар учун қовурғаларни ҳисобга олмасдан қабул қилинади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementК — енгил тўлдирувчилар билан тўлдирилган бетондан, ғовак бетон ва бошқалардан ишланган тўсиқнинг букилишга қаттиқлигининг тўлдирувчилар билан тўлдирилган юза зичлигига эга бўлган оғир бетондан ишланган конструкцияларга нисбатан нисбий ортишини ҳисобга олувчи коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЕнгил тўлдирувчилар билан тўлдирилган бетондан, ғовак бетондан ишланган, ғиштдан ёки ичи бўш керамик блоклардан терилган яхлит тўсувчи конструкциялар учун К қуйидаги 3-жадвал бўйича аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
|
|
3-жадвал |
|
|
|
|
|
|
К коэффициентни аниқлаш |
|||
|
|
|
|
|
|
Материалнинг тури |
Материал синфи |
Зичлик, kg/m3 |
К |
|
Керамзитобетон |
В 7,5 В 12,5 — В 15 |
1500-1550 1300-1450 1200 1100 1700-1750 1500-1650 1350-1450 1250 |
1,1 1,2 1,3 1,4 1,1 1,2 1,4 |
|
Перлитобетон |
В 7,5 |
1400-1450 1300-1350 1100-1200 950-1000 |
1,2 1,3 1,4 1,5 |
|
Аглопоритобетон Шлакопемзобетон Газобетон,пенобетон, газосиликат |
В 7,5 В 12,5 В 7,5 В 12,5 В 5,0 |
1300 1100-1200 950-1000 1500-1800 1600-1700 1700-1800 1000 800 600 |
1,1 1,2 1,3 1,2 1,2 1,2 1,5 1,6 1,7 |
|
Ғишт, ичи бўш керамик блоклардан териш Гипсобетон, гипс (шунингдек, ғовак ёки енгил тўлдирувчилар билан тўлдирилган гипсобетон) |
В 7,5 |
1500-1600 1200-1400 1300 1200 1000 800 |
1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар: γ = 1800 kg/m3 ва ундан юқори зичликка эга бўлган яхлит тўсувчи конструкциялар учун К = 1.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДумалоқ бўшлиқларда 1800 kg/m3 ва ундан юқори зичликка эга бўлган бетон тўсиқлар учун К коэффициент 
формула бўйича аниқланади.
формула бўйича аниқланади.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда: J — кесимнинг инерция моменти, m4
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb — кесимнинг эни,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhКЕЛТ — кесимнинг келтирилган қалинлиги, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementK коэффициент енгил бетонлардан ишланган яхлит конструкциялар ва думалоқ бўшлиқларга эга бўлган конструкциялар учун алоҳида аниқланган коэффициентларнинг кўпайтмаси сифатида қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДумалоқ бўшлиқларга эга бўлган, енгил бетондан ишланган тўсувчи конструкциялар учун (ушуб илованинг 4-расми) К коэффициент енгил бетондан ишланган яхлит конструкциялар ва думалоқ бўшлиқларга эга бўлган конструкциялар учун алоҳида аниқланган коэффициентларнинг кўпайтмаси сифатида қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) В нуқтадан чап томонга ВА горизонтал кесма ўтказилиши лозим. В нуқтадан ўнгга эса Rc =65 dB ординатага эга бўлган С нуқтагача ҳар октавада 6 dB нишабликка эга бўлган ВС кесма ўтказилиши керак. С нуқтадан ўнг томонга СD горизонтал кесма ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementС нуқта частоталарнинг чегараланадиган диапазонидан ташқарида ётса (fc= > 3150 Нz), CD кесма ўтказишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementR товуш изоляциясининг қийматини 0,5 dB гача яхлитлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМазкур ШНҚнинг 2 — формуласида ифодаланган ҳисоблашлар ажратиб турувчи тўсиқнинг (ҳисобланиши лозим бўлган) қалинлигини унга туташадиган тўсиқларнинг қалинлигига нисбати 0,5 < h /hТУТАШ < 1,5 оралиқда бўлганда ишончли натижаларни беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Қалинликларнинг бошқа нисбатларида товушнинг туташувчи конструкциялар орқали билвосита узатилишининг ортиши ёки камайиши ҳисобига DR товуш изоляциясининг ўзгаришини ҳисобга олиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУларда тўсувчи конструкциялар бетон, темир-бетон, енгил тўлдирувчилар билан тўлдирилган бетондан ишланган йирик панелли бинолар учун DR тузатма қуйидаги қийматларга эга бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМонолит бетондан ишланган бинолар учун DR катталик 1 dB га камайтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУларда каркас элементлари (колонналар ва ригеллар) панелларнинг туташувида вибрацияни ушлаб қолувчи массалар вазифасини бажарадиган каркас-панелли биноларда ҳисоблашларнинг натижаларига DR = + 2 dB қўшимча тузатма киритилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. 1400 kg/m3 зичликка ва 120 mm қалинликка эга бўлган, В 7,5 синфидаги керамзитобетондан ишланган тўсиқ билан (1 — расм) ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифи қуйидагича тузилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) графикни тузилади (3-расм);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) 4-жадвал бўйича В нуқтага мос келадиган частота аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4 — жадвал | |
В нуқтанинг абсциссаси — fB ни аниқлаш | |
Бетоннинг зичлиги γ, kg/m³ | fB , Нz |
³ 1800 | 29000/h |
1600 | 31000/h |
1400 | 33000/h |
1200 | 35000/h |
1000 | 37000/h |
800 | 39000/h |
600 | 40000/h |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. h — тўсиқнинг қалинлиги, mm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. γ нинг оралиқ қийматлари учун 
нинг частотаси интерполяция усули орқали аниқланиши керак.
нинг частотаси интерполяция усули орқали аниқланиши керак.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementγ = 1400 kg/m3 да нуқтанинг абсциссаси 
= 33000 / 120 = 275 ≈ 250 Нz ни ташкил қилиши лозим.
= 33000 / 120 = 275 ≈ 250 Нz ни ташкил қилиши лозим.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОктава чизиғи (полосаси)нинг 
унинг чегараларида ётадиган учдан бирини ўртача частотагача яхлитланади.
унинг чегараларида ётадиган учдан бирини ўртача частотагача яхлитланади.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) тўсиқнинг юза зичлигини аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm= 1400·0,12 = 168 kg/m2
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-жадвал бўйича K = 1,2 коэффициентни аниқлашда тўсиқнинг эквивалент юза зичлиги mэ = 168·1,2 = 201,6 kg/m2 ни ташкил қилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВ нуқтада товуш изоляцияси RB=20lg201,6-12=34 dB ни ташкил қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВ нуқтадан чап томонга ВА горизонтал кесмани ўтказиш лозим. В нуқтадан ўнг томонга ҳар бир октавага 6 dB га нишаблик билан ВС кесмани ўтказиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementС нуқта частоталарнинг чегараланадиган диапазонидан ташқарида ётиши лозим (ушбу илованинг 3 расми).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЧастоталарнинг чегараланадиган диапазонида ҳаво шовқинидан изоляциялаш қуйидагини ташкил қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementf Нz | ||||||||||||||||
R, dB |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЧастота, Нz
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3.расм. 3-мисолга ҳисобий частота тавсифи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-расм. Кўп бўшлиқли плита
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. γ = 2500 kg/m3 зичликка эга бўлган оғир бетондан ишланган, h=220 mm қалинликка ва hКЕЛТ =120 mm келтирилган қалинликка эга бўлган кўп бўшлиқли плиталарнинг (4 — расм) кўтарувчи қисми билан ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифи қуйидагича тузилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) графикни тузамиз (5-расм);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) тўсиқнинг юза зичлигини қуйидагича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm= 2500·0,12 = 300 kg/m2
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) K коэффициентни аниқлаш учун J кесимнинг инерция моментини ҳисоблаш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1,2 m кенгликдаги кўп бўшлиқли плита кесимнинг ўртасида жойлашган 0,16 m диаметрли 6 та думалоқ бўшлиқларга эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИнерция моментини 
тўғри бурчакли кесимнинг инерцияси ва 
олтита думалоқ бўшлиқларнинг инерциясининг фарқи сифатида қуйидагича аниқлаш керак:
тўғри бурчакли кесимнинг инерцияси ва олтита думалоқ бўшлиқларнинг инерциясининг фарқи сифатида қуйидагича аниқлаш керак:Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУшбу илованинг 3-жадвалидаги формула бўйича K коэффициентни қуйидагича аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПлитанинг ўртача зичлиги (бўшлиқларни ҳисобга олиш билан) 1364 kg/m3 ни ташкил қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-жадвал бўйича В нуқтанинг частотасини қуйидагича аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfB унинг чегараларида ётадиган октава чизиғи (полосаси)нинг учдан биригача яхлитланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКонструкциянинг эквивалент юза зичлигини аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВ нуқтанинг ординатасини қуйидагича аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) В нуқтадан чап томонга ВА горизонтал кесма ўтказилиши керак. В нуқтадан ўнг томонга ҳар бир октавага 6 dB га нишаблик билан ВС кесмани ўтказиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementС нуқта частоталарнинг чегараланадиган диапазонида октава чизиғи (полосаси)нинг охирги учдан бирига тушиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЧастоталарнинг чегараланадиган диапазонида ҳаво шовқинидан изоляциялаш қуйидагини ташкил қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementf Нz | 100 | 125 | 160 | 200 | 250 | 315 | 400 | 500 | 630 | 800 | 1000 | 1250 | 1600 | 2000 | 2500 | 3150 |
R, dB | 34 | 34 | 34 | 34 | 34 | 36 | 38 | 40 | 42 | 44 | 46 | 48 | 50 | 52 | 54 | 56 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЧастота, Нz
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-расм. 5-мисолга ҳисобий частота тавсифи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБир қатлам юпқа тўсиқларнинг частота тавсифларини тузиш услуби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Металл, шиша, асбоцемент ва гипсокартон листлар ҳамда бошқа шунга ўхшаш материаллардан ишланган бир қатлам юпқа ясси тўсувчи конструкция билан ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифини ушбу илованинг 6-расмидаги АВСD чизиққа ўхшаш бўлган синиқ чизиқ кўринишида тасвирлаш билан график усул орқали аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Бир қатлам юпқа тўсиқларнинг товушдан изоляциялаш қобилиятининг частота тавсифини ҳисоблаш ва тузиш қуйидаги тартибда амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) график тузилади, унинг абсциссалар ўқи бўйлаб 100 — 6000 Нz диапазондаги частоталар қўйилади (масштабда: октава — 3 cm), ординаталар ўқи бўйлаб эса товушдан изоляциялаш қобилиятининг катталиклари dB ларда қўйилади (масштаб: 10 dB — 2 cm).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) эгри чизиқни қуриш ВС қисмдан бошланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) В ва С нуқталарнинг координаталарини қуйидаги 5-жадвал бўйича аниқлаш лозим, бунда, fВ ва fС нинг қийматлари 1/3 октава чизиғи (полосаси)нинг энг яқин ўртача геометрик частотасигача яхлитланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5 — жадвал | ||||||
1/3 октава чизиғи (полосаси)нинг ўртача геометрик частоталари | ||||||
Т/р | Материаллар | Зичлик, kg/m3 | fB, Нz | fc, Нz | RB, dB | RC, dB |
1. | Пўлат | 7800 | 6000/h | 12000/h | 40 | 32 |
2. | Алюмин қотишмалари | 2500 — 27000 | 6000/h | 12000/h | 32 | 22 |
3. | Силикат ойна | 2500 | 6000/h | 12000/h | 35 | 29 |
4. | Органик ойна | 1200 | 17000/h | 34000/h | 37 | 30 |
5. | Асбестоцемент листлар | 2100 1800 1600 | 9000/h 9000/h 10000/h | 18000/h 18000/h 20000/h | 35 34 34 | 29 28 28 |
6. | Гипсокартон листлар (қуруқ гипс сувоқ) | 1100 850 | 13000/h 13000/h | 26000/h 26000/h | 32 30,5 | 27 26 |
7. | Ёғоч — қиринди плита (ДСП) | 850 650 | 13000/h 13500/h | 26000/h 27000/h | 32 30,5 | 27 26 |
8. | Қаттиқ ёғоч толали плита (ДВП) | 1100 | 19000/h | 38000/h | 35 | 29 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ: h — тўсиқнинг қалинлиги, mm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) В нуқтадан АВ қисмнинг нишаблигини ҳар октавага 4,5 dB деб қабул қилиш лозим (мазкур илованинг 6-расми).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) С нуқтадан ҳар октавага 7,5 dB нишаблик билан СD қисм тузилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-расм. Бир қатлам юпқа ясси тўсиқ билан ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЧастота, Нz
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-расм. 5-мисолга ҳисобий частота тавсифи