Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document elementЎзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбуйруғи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (22-сонли БҲМС) «Чет эл валютасида ифодаланган активлар ва мажбуриятларнинг ҳисоби»ни тасдиқлаш ҳақида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 19 декабрда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3587]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикасининг «Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ буюраман:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (22-сонли БҲМС) «Чет эл валютасида ифодаланган активлар ва мажбуриятларнинг ҳисоби» 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Айрим идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Мазкур буйруқ 2025 йил 1 январдан эътиборан кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВазир Д. КУЧКАРОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2024 йил 6 декабрь,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element201-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2024 йил 6 декабрдаги 201-сон буйруғига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (22-сонли БҲМС) «Чет эл валютасида ифодаланган активлар ва мажбуриятларнинг ҳисоби»
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Мазкур бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (бундан буён матнда БҲМС деб юритилади) Ўзбекистон Республикасининг «Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида»ги Қонуни асосида ишлаб чиқилган ва Ўзбекистон Республикасида бухгалтерия ҳисобини норматив тартибга солиш элементи ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Мазкур БҲМС бюджет, банклар ва нобанк кредит ташкилотларидан ташқари мулкчилик шаклидан қатъий назар Ўзбекистон Республикасида фаолият юритаётган юридик шахсларнинг (бундан буён матнда ташкилотлар деб юритилади) чет эл валютасидаги операцияларини ва чет элдаги бўлинмаларнинг маълумотларини бухгалтерия ҳисобида акс эттириш ҳамда уларни молиявий ҳисоботда ёритиб бериш тартибини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Мазкур БҲМСда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчет элдаги бўлинма — Ўзбекистон Республикасидан ташқарида фаолиятини амалга оширадиган ҳамда молия-хўжалик фаолиятини сўмдан бошқа валютада юритадиган шуъба ва қарам хўжалик жамиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчет эл валютасидаги операцияни амалга ошириш санаси — қонунчилик ҳужжатлари ёки шартномага мувофиқ ташкилотда чет эл валютасидаги операциянинг натижасини бухгалтерия ҳисобига қабул қилиш санаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчет эл валютаси — муомаладаги ҳамда чет давлат (чет давлатлар гуруҳлари) ҳудудида нақд тўловнинг қонуний воситаси бўлган пул белгилари, шунингдек муомаладан чиқарилаётган ёки муомаладан чиқарилган, аммо алмаштирилиши лозим бўлган пул белгилари, чет давлатларнинг (чет давлатлар гуруҳларининг) пул бирликларида ҳамда халқаро пул бирликларида ёки ҳисоб-китоб бирликларида банк ҳисобварақларида ва омонатларида турган маблағлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмонетар моддалар — миқдори қатъий белгиланган ёки аниқласа бўладиган, чет эл валютасида олинадиган ёхуд тўланадиган активлар ва мажбуриятлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementномонетар моддалар — молиявий ҳисоботнинг монетар бўлмаган бошқа моддалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкурс фарқи — чет эл валютаси бирликларини сўмга ўтказишда валюта курси ўзгариши натижасида юзага келадиган сўмдаги фарқ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Мазкур БҲМС Ўзбекистон Республикаси валютасида (бундан буён матнда сўм деб юритилади) тузилган молиявий ҳисобот кўрсаткичларини чет эл валютасига қайта ҳисоблашда қўлланилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Агар қонунчиликда бошқа тартиб назарда тутилмаган бўлса, Ўзбекистон Республикасидаги барча ташкилотлар сўмда бухгалтерия ҳисобини юритиши ва молиявий ҳисоботни тақдим этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-боб. Чет эл валютасидаги операцияларни бухгалтерия ҳисобида акс эттириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Қуйидаги операциялар чет эл валютасидаги операциялар ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтоварлар, ишлар ва хизматларни чет эл валютасида харид ёки реализация қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўланадиган ёки олинадиган суммалари чет эл валютасидаги пул маблағларини қарзга олиш ёки қарзга бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчет эл валютасида активларни харид ёки реализация қилиш ёхуд чет эл валютасида мажбуриятларни қабул қилиш ёки сўндириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Чет эл валютасидаги операцияни тан олишда уни амалга ошириш санасидаги чет эл валютасининг сўмга нисбатан Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг курси (бундан буён матнда Марказий банк курси деб юритилади) бўйича тан олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБухгалтерия ҳисоби мақсади учун чет эл валютасидаги айрим операцияларни сўмга ўтказиш мазкур БҲМСнинг иловасида келтирилган саналарга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Ташкилотлар бухгалтерия ҳисобида ҳар ойда чет эл валютасидаги монетар моддаларни ҳисобот ойининг охирги санасидаги ва операцияни амалга ошириш санасидаги Марказий банкнинг курси бўйича қайта баҳолашни амалга оширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Монетар моддада чет эл валютасидаги маблағларнинг қатъий белгиланган ёки аниқланадиган миқдорини олиш ҳуқуқи (ёки ўтказиш мажбурияти) мавжуд бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМонетар моддаларга қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкассадаги ва банк ҳисобварақларидаги чет эл валютаси маблағлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўланиши ёки олиниши чет эл валютасида белгиланган дебиторлик ва кредиторлик қарзлар (бундан қайтариш мажбуриятсиз олинган ва қайтариш ҳуқуқисиз берилган бўнаклар мустасно);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчет эл валютасидаги кредит ва қарзлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчет эл валютасида ходимлар билан ҳисоб-китоблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчет эл валютасидаги пул эквивалентлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчет эл валютасида тўланадиган дивидендлар ва бошқалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Номонетар моддада чет эл валютасидаги маблағларнинг қатъий белгиланган ёки аниқланадиган миқдорини олиш ҳуқуқи (ёки ўтказиш мажбурияти) мавжуд бўлмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚуйидагилар номонетар моддалар ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчет эл валютасида харид қилинган асосий воситалар, номоддий активлар, гудвил, ўрнатиладиган асбоб-ускуналар, капитал қўйилмалар, товар-моддий захиралар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчет эл валютасида хорижий инвестициялар иштирокидаги ташкилот устав капиталининг мулкдорлари ва таъсисчилари (иштирокчилари) улушларининг нисбати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчет эл валютасида устав капиталига ва акцияларга инвестициялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчет эл валютасида товарлар, ишлар ва хизматлар учун қайтариш мажбуриятисиз олдиндан олинган ва қайтариш ҳуқуқисиз берилган бўнаклар ва бошқалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Чет эл валютасидаги операциялар қийматини сўмда қайта ҳисоблашдан юзага келган курс фарқи ташкилотнинг бевосита молиявий натижаларида молиявий фаолиятдан олинган даромадлар (харажатлар) таркибида ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Активлар, ишлар ва хизматлар тўлиқ ёки қисман олдиндан чет эл валютасида тўланган бўнак ҳисобига харид қилинганда, уларни қийматининг ушбу бўнак миқдорига тенг суммаси бўнак тўланган санадаги Марказий банк курсида тан олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАктивлар, ишлар ва хизматлар тўлиқ ёки қисман олдиндан чет эл валютасида олинган бўнак ҳисобига реализация қилинганда, улар бўйича даромаднинг ушбу бўнак миқдорига тенг суммаси бўнак олинган санадаги Марказий банк курсида тан олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Бухгалтерия ҳисобида комитентга бўлган чет эл валютасидаги кредиторлик қарзи воситачилик шартномасига асосан олинган товарларни сотиш санасидаги Марказий банк курси бўйича вужудга келади. Қарзнинг кейинги ҳисоби мазкур БҲМСга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Курс фарқларини жамғариш орқали бухгалтерия ҳисобида акс эттиришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЖамғариш орқали аввал йиғилган курс фарқлари молиявий натижаларга тўғридан-тўғри ёки қуйидаги тартибда олиб борилиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчет эл валютасидаги дебиторлик ва кредиторлик қарзлар бўйича — уларнинг тўланишига (ёки ҳисобдан чиқарилишига) мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбошқа ҳолларда — баланснинг тегишли валюта моддалари билан хўжалик операцияларининг содир этилишига мувофиқ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЖамғариш орқали аввал йиғилган курс фарқлари молиявий натижаларга чет эл валютасининг бир бирлигига тўғри келадиган курс фарқларининг ўртача миқдори бўйича олиб борилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Чет эл валютасидаги операциялар ҳисобини юритишда молиявий ҳисобот моддаларининг монетар моддадан номонетар моддага ёхуд номонетар моддадан монетар моддага қайта таснифлашда курс фарқларини ҳисоблаш жорий ва келгуси даврлар учун (перспектив тарзда) амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Бухгалтерия ҳисобида таъсисчиларнинг устав капиталига улушини чет эл валютасида киритиши улушни киритиш санасидаги Марказий банк курси бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-боб. Чет элда фаолият юритиш учун фойдаланиладиган активлар ва мажбуриятлар ҳисоби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Молиявий ҳисоботни тузишда ҳисобот берувчи ташкилотнинг молиявий ҳисоботига ушбу ташкилот чет элда фаолият юритиши учун фойдаланадиган чет эл валютасидаги активлар ва мажбуриятлар қиймати сўмда қайта ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Чет элда фаолият юритиш учун фойдаланадиган монетар моддаларни сўмда қайта ҳисоблаш ҳисобот ойининг охирги санасидаги ва чет эл валютасидаги операция содир бўлган санадаги Марказий банк курси бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Ташкилотнинг чет элда фаолият юритиши учун фойдаланадиган асосий воситалари, номоддий активлари, ўрнатиладиган асбоб-ускуналари, капитал қўйилмалари ва товар-моддий захираларининг қийматини сўмга ўтказиш ушбу активларни бухгалтерия ҳисобига қабул қилиш санасидаги Марказий банк курси бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Ташкилотнинг асосий воситалари, номоддий активлари, ўрнатиладиган асбоб-ускуналари, капитал қўйилмалари ва товар-моддий захираларининг чет эл қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ қайта баҳоланган қийматини қайта ҳисоблаш ушбу қайта баҳолаш ўтказилган санадаги Марказий банк курси бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Чет элда фаолият юритишнинг молиявий натижаларини шакллантирадиган, чет эл валютасида ифодаланган даромадлар ва харажатларни сўмда қайта ҳисоблаш ҳисобот давридаги Марказий банк курслари ва улар амал қилиш кунлари ҳосилалари суммасини ҳисобот давридаги кунлар миқдорига бўлиш натижасида ҳисоблаб чиқилган курсларнинг ўртача миқдоридан фойдаланган ҳолда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-боб. Чет элдаги бўлинмани консолидациялашган молиявий ҳисоботга киритиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Ташкилотнинг чет элдаги бўлинмасининг молиявий ҳисоботларини ташкилот томонидан тузиладиган консолидациялашган молиявий ҳисоботга киритиш учун қайта ҳисоблашда ташкилот қуйидагиларни бажариши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчет элдаги бўлинманинг активлари ва мажбуриятларини ҳисобот даврининг охирги санасидаги Марказий банк курси бўйича қайта ҳисоблаши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчет элдаги бўлинманинг хусусий капитали моддаларини ҳисобот даврининг охирги санасидаги Марказий банк курси бўйича қайта ҳисоблаши, бундан жорий йилнинг тақсимланмаган фойдаси (қопланмаган зарари) мустасно;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчет элдаги бўлинманинг даромадлари ва харажатлари моддалари, шунингдек тақсимланмаган фойдасини (қопланмаган зарари) ҳисобот давридаги Марказий банкнинг курслари ва улар амал қилиш кунлари ҳосилалари суммасини ҳисобот давридаги кунлар миқдорига бўлиш натижасида ҳисоблаб чиқарилган курсларнинг ўртача миқдоридан фойдаланган ҳолда қайта ҳисоблаши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Ўзбекистон Республикасидан ташқарида фаолиятнинг таснифи ўзгарган ҳолларда, ўзгарган таснифга нисбатан қўлланадиган қайта ҳисоблаш тартиби ушбу ўзгариш санасидан бошлаб фойдаланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-боб. Маълумотларни ёритиб бериш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Молиявий ҳисоботга изоҳларда қуйидагилар ёритиб берилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementташкилотнинг молиявий натижаларига олиб борилган курс фарқлари суммаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқўшилган капитал сифатида таснифланадиган курс фарқлари суммаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбухгалтерия ҳисобининг бошқа ҳисобварақларига олиб борилган курс фарқлари суммаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳисобот санасидан кейин юз берган валюта курслари ўзгаришларининг оқибати, агар улар юқори аҳамиятга эга бўлса ва уларни ёритиб бермаслик молиявий ҳисоботдан фойдаланувчилар томонидан тўғри баҳолашга ҳамда қарорлар қабул қилишга салбий таъсир кўрсатса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳисобот санасидаги Марказий банк курси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (22-сонли БҲМС) «Чет эл валютасида ифодаланган активлар ва мажбуриятларнинг ҳисоби»га
ИЛОВА
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЧет эл валютасидаги айрим операцияларни сўмга ўтказиш саналари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРЎЙХАТИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЧет эл валютасидаги операциялар | Чет эл валютасидаги операциялар санаси |
Чет эл валютасидаги банк ҳисобварақлари бўйича операциялар | Чет эл валютасидаги пул маблағларининг банкдаги ҳисобварақларга келиб тушиш ёки уларни банкдаги ҳисобварақлардан ҳисобдан чиқариш санаси |
Чет эл валютасидаги касса операциялари | Чет эл валютасини кассага кирим қилиш ёки уларни кассадан бериш санаси |
Чет эл валютасидаги даромадлар | Чет эл валютасидаги даромадларни тан олиш санаси |
Чет эл валютасидаги харажатлар | Чет эл валютасидаги харажатларни тан олиш санаси |
Товар-моддий захиралар ва бошқа активларни баҳолаш (бундан қайтариш мажбуриятисиз олинган ва қайтариш ҳуқуқисиз берилган бўнаклар мустасно) | Товар-моддий захиралар ва бошқа активларнинг харид қилинганини тасдиқловчи бошланғич ҳисоб ҳужжатлари (товарнинг кузатув ҳужжатлари ёки божхона юк декларацияси) мавжуд бўлганда, уларни бухгалтерия ҳисобига қабул қилиш санаси |
Ходимларнинг ҳисобдор суммалари бўйича чет эл валютасидаги қарзларини акс эттириш | Бўнак ҳисоботини тасдиқлаш санаси |
Чет эл валютасидаги қарзларнинг тўланиши | Чет эл валютасидаги қарзларни тўлаш санаси |
Устав капиталига таъсисчиларнинг улушлар бўйича қарздорлигининг юзага келиши | Юридик шахс мақомини олиш санаси |
Устав капиталининг шаклланиши (кўпайиши) | Устав капиталига таъсисчилар томонидан улушлар киритилиши санаси |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2024 йил 6 декабрдаги 201-сон буйруғига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎз кучини йўқотган деб топилаётган идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРЎЙХАТИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2004 йил 23 мартдаги 51-сон «Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (22-сон БҲМС) «Чет эл валютасида ифодаланган активлар ва мажбуриятларнинг ҳисоби»ни тасдиқлаш тўғрисида»ги буйруғи (рўйхат рақами 1364, 2004 йил 21 май) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2004 й., 20-сон, 246-модда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2013 йил 11 апрелдаги 37-сон «Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг Миллий стандарти (22-сон БҲМС) «Чет эл валютасида ифодаланган активлар ва мажбуриятларнинг ҳисоби»га ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги буйруғи (рўйхат рақами 1364-1, 2013 йил 3 май) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2013 й., 18-сон, 239-модда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2017 йил 13 июндаги 77-сон «Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисоби миллий стандарти (22-сон БҲМС) «Чет эл валютасида ифодаланган активлар ва мажбуриятларнинг ҳисоби»ни тасдиқлаш тўғрисида»ги буйруққа ўзгартиришлар киритиш ҳақида»ги буйруғи (рўйхат рақами 1364-2, 2017 йил 16 июнь) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 24-сон, 518-модда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2018 йил 12 июлдаги 107-сон «Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (22-сон БҲМС) «Чет эл валютасида ифодаланган активлар ва мажбуриятларнинг ҳисоби»га ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги буйруғи (рўйхат рақами 1364-3, 2018 йил 20 август) (Ўзбекистон Республикаси қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 20.08.2018 й., 10/18/1364-3/1785-сон).
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 20.12.2024 й., 10/24/3587/1040-сон)