Indexation by Ceneral legal classifier of legislation branches
Indexation by thematic directory of legislation
Sources of changes
Sources of publication
View
Рус
Ўзб
O’zb
Ўзб|Рус
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.13.00.00 Шаҳарсозлик ва архитектура / 09.13.01.00 Умумий қоидалар]
[ТСЗ:
1.Иқтисодиёт / Архитектура ва қурилиш]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буйруғи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.05.05-24 «Темир йўл ва автомобиль йўллари туннеллари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 25 октябрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 308]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 6 октябрдаги 577-сон «Қурилиш соҳасига оид талабларни соддалаштириш ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларни тизимлаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ буюраман:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. ШНҚ 2.05.05-24 «Темир йўл ва автомобиль йўллари туннеллари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Айрим шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Транспорт вазирлиги, Энергетика вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазир в.б. Ш. ХИДОЯТОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 17 октябрь,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
01/2-73-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Келишилди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Энергетика вазири Ж. МИРЗАМАҲМУДОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 10 октябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 8 октябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Транспорт вазири И. МАХКАМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 30 сентябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 9 сентябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 17 октябрдаги 01/2-73-сон буйруғига 1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.05.05-24 «Темир йўл ва автомобиль йўллари туннеллари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) янги қуриладиган, реконструкция қилинадиган ва мукаммал таъмирланадиган йўл изининг кенглиги 1520 mm ва ҳисобий ҳаракат тезлиги 200 km/h гача бўлган темир йўл ҳамда ҳаракат тезлиги 150 km/h гача бўлган автомобиль йўллари туннелларини лойиҳалашга оид талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ШНҚнинг талаблари очиқ усулда қуриладиган транспорт туннелларини, сув ости туннелларини ва катта силжиш жойларидаги тоғ туннелларини лойиҳалашга нисбатан татбиқ этилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига ҳаволалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Мазкур ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига ҳаволалар қўлланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.01-24 «Бетон ва темир-бетон конструкциялар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҚМҚ 2.01.03-96 «Сейсмик ҳудудлардаги қурилиш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.01.07-21 «Юкламалар ва таъсирлар»
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҚМҚ 2.01.08-96 «Шовқиндан ҳимоялаш».
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб.Атамалар ва таърифлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атама ва таърифлардан фойдаланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автомобиль йўллари туннели — баланд ёки контурли тўсиқлар, шаҳарлардаги тўсиқлардан, автомобиль йўллари транспортини ўтказиш учун мўлжалланган ер ости узун муҳандислик иншооти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йўл-транспорт ҳодисаси — транспорт воситасининг йўлда ҳаракатланиши жараёнида ва унинг иштирокида содир бўлган, фуқаролар вафот этган ёки уларнинг соғлиғига зарар етказилган, транспорт воситалари, иншоотлар, юклар шикастланган ёхуд бошқа моддий зарар етказилган ҳодиса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
темир йўл туннели — баланд ёки контурли тўсиқлар, шаҳарлардаги тўсиқлардан, темир йўл транспортини ўтказиш учун мўлжалланган ер ости узун муҳандислик иншооти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
туннель портали — туннелда меъморий жиҳатдан мўлжалланган кириш ёки чиқиш жойи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рампа — автотранспорт воситаларини ер юзасидаги қатнов қисмидан туннелга ёки аксинча ўтказиш учун қўлланиладиган иншоот.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб.Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Туннелларни лойиҳалаш ва қуриш ишлари йўлдан фойдаланиш талабларидан келиб чиқиб, муҳандис-геологик, иқлим, муз, тупроқ ва бошқа маҳаллий шароитларни ҳисобга олган ҳолда туннель қурилиши ва фойдаланиш жараёнларининг атроф-муҳитга таъсирини инобатга олган ҳолда бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Туннеллар улардан фойдаланиш муддати давомида транспорт воситаларининг тўхтамай ва хавфсиз ҳаракатланиши, тежамкорлик ва энг кам меҳнат сарфи, хизмат қилувчиларнинг соғлом ҳамда хавфсиз иш шароитларини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таъмирлаш ишларини режалаштириш учун туннель қопламаларининг хизмат муддатлари қуйидагича белгиланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
120 йил;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мукаммал тузатиш даврийлигини — 50 йил;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
устки пардозлаш ишлари даврийлигини — 30 йил.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Туннель кесиб ўтиш қурилишидаги асосий техник ечимларни аниқлаш учун қуйидаги омиллар ўрганилиши ҳамда инобатга олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
режада ва кўндаланг кесимда жойлашиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
туннеллар сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
туннелларнинг ўлчамлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
туннель қопламасининг тури;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер ости сувларидан, адашган токлардан ва бошқа зарарли таъсирлардан ҳимоялаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Ер ости сувларининг тартибсиз равишда ўтишидан туннеллар ҳимояланган ва сувни олиб чиқувчиларга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Узунлиги 100 m дан ортиқ бўлган темир йўл ва автомобиль йўллари туннеллари (чўктириладиган қисмлардан йиғиладиган сув ости туннеллари бундан мустасно) ёнғин ёки бошқа фавқулодда вазиятларда қуйидагича хавфсизлик йўлакларига эга бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
одамларнинг ташқарига чиқишига мўлжалланган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қидирув;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
транспорт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамоллатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер ости сувларини олиб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кабель тармоқларини жойлаштириш вазифаларини бажарадиган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Туннель ва хавфсизлик йўлаклари ёки ёнма-ён ўтказилган туннеллар орасида, 300 m дан ошмаган масофада уловчи сунъий бўшлиқлар жойлаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Туннелларда фавқулодда вазиятларда хавфсизлик ашёлари, жиҳозлар, анжомлари жойланадиган бўлмалар ва шкафлар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Бўлмалар ҳар 300 m да туннелнинг икки томонида шахмат усулида жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Туннелнинг узунлиги 300 — 400 m гача бўлса, унинг ўртасида битта, узунлиги 400 — 600 m гача бўлса, иккита бўлма жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шкафлар туннелнинг ҳар икки томонида бўлмалар орасида ҳар 60 m да шахмат усулида жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Узунлиги 1000 m дан ортиқ бўлган автомобиль йўллари туннелларида ҳар 500 m масофада унинг кўндаланг кесимини транспорт воситаларини қисқа муддатли тўхташ майдончаларини жойлаштириш учун кенгайтирилиши, бунда майдончаларга кириш ва чиқиш асосий йўл ҳисобидан амалга оширилиши ҳамда уларнинг узунлиги 50 m дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Майдончаларнинг эни туннель учун қабул қилинган битта йўлнинг ўтиш қисми кенглигидан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Автомобиль йўллари туннелларида пештоқдан камида 100 m узоқликкача ёритилган асфальт-бетон йўл қопламаларини қўллаш ҳамда хизмат йўлкаси сатҳидан 1-2 m баландликдаги девор сиртини оқ ранг билан қоплаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бўлма ва тахмонларнинг ташқи бурчаклари нурланувчи бўёқлар билан бўялиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пештоқларнинг юзалари ва тиргак деворларни қоплаш учун қора (тўқ) рангли материаллар ишлатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Кўндаланг кесим, бўйлама ён томон ва режа
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Қурилаётган ва қайта таъмирланаётган темир йўл туннелларининг кўндаланг кесими иншоотлар яқинлашуви ўлчамлари «С» шаклни таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Туннелдаги йўлнинг бўйлама профилини 3 фоиздан кам бўлмаган бир ёки икки нишабли қилиб лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Темир йўл туннелларидаги максимал қиялик (III чи ва ундан паст даражадаги йўллар учун бутун тортувчи кучни ҳисобга олган ҳолда) йўлнинг очиқ жойи учун қабул қилинган ва туннелнинг узунлигига кўра, қуйидаги коэффициентларга кўпайтирилган қиялик миқдоридан катта бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,3 km гача — 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,3 km дан 1 km гача — 0,9;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 ш дан 3 km гача — 0,85;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3 km дан узун 0,8 — 0 ,7 5 (туннель узунлигига боғлиқ ҳолда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Эгри чизиқли жойларда бўйлама профиль ёнининг бир-бирига яқин бўлган тўғри чизиқли қисмлари вертикал текисликда йўл даражасига боғлик бўлган радиус билан қўшилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Темир йўл туннелларининг режада жойлашиши ва йўл қисмларининг эгрилик радиуслари темир йўл очиқ жойларига қуйиладиган талабларни таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Автомобиль йўллари туннеллари кўндаланг кесимининг асосий параметрлари, иншоотлар ва жиҳозларнинг яқинлашув ўлчамлари автомобиль йўли тоифаси ҳамда туннель узунлигига боғлиқ ҳолда, автотранспорт воситасининг ўлчамларига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Узунлиги 300 m гача бўлган автомобиль йўллари туннеллари юриш қисмининг бўйлама профили бир нишабли, узунлиги 300 m дан ортиқ бўлса, бир ва икки нишабли бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, нишаб 3 фоиздан кам ва 40 фоиздан ортиқ бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Қийин топографик ва муҳандис-геологик шароитда жойлашадиган, узунлиги 500 m гача бўлган тоғ туннеллари, сув ости туннелларининг рампа ва қирғоқ қисмлари учун бўйлама нишаби 60 фоизгача оширишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Автомобиль йўллари туннелларининг режада жойлашиши йўл тоифаси бўйича ҳисобий ҳаракат тезлигига мос келиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, минимал радиус 250 m дан, фавқулодда вазиятларда 150 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Туннель пештоқи сув босадиган ерда жойлашгани ҳолда пештоқ сув чиқарадиган новтагининг сатҳи юқори сувнинг энг баланд сатҳидан (тиқилиш, муз кўчиш, тўлқин баландлигининг кўпайиш эҳтимоли 1:300 (0,33 фоиз) бўлишини ҳисобга олиб) камида 1,5 m баланд бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Туннелларнинг қурилиш конструкциялари конструкциялар ва материаллар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Хавфсизлигини таъминлаш учун туннеллар йўлаклари ва ер ости иншоотлари юк кўтарувчи ёки ўпирилишдан сақловчи доимий қопламаларга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қопламалар бутун сирти бўйича тупроққа зич туташиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Туннель ер ости хавфсизлик йўлакларига кириш жойлари пештоқ кўринишда мустаҳкамланган ва шакллантирилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Туннель пештоқи қияликдан думалаб тушадиган тошларни ушлаб қолувчи панжараларга ва меъморий безакларга эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Узунлиги 100 m ва ҳаракат тезлиги 80 km/h дан ортиқ бўлган автомобиль туннелларининг кириш қисми узунлиги 20 m дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, туннелларнинг кириш қисми кўндаланг кесимининг юзаси энг камида 40 фоизга кўпайтирилган қисмга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Бўлма ва ўйиқ ўлчамлари ушбу ШНҚнинг 1-жадвалида келтирилган қийматлардан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бўлма ва шкаф полларининг сатҳи темир йўл туннелларида унга яқин бўлган рельс тагининг, автомобиль йўллари туннелларида эса хизмат йўлининг сатҳи билан бир хил бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Туннель қопламалари, хавфсизлик йўлаклари, пештоқ, пештоқ олди тиргак деворлар ва бошқа туннель олди иншоотлар ҳамда ички қурилиш конструкциялари учун ишлатиладиган материаллар қуйидагича талабларга жавоб бериши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мустаҳкамлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
совуқбардошлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташқи ва ички муҳит агрессив таъсирига қарши чидамлилик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оловбардошлилик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилиш ҳамда фойдаланишнинг меъёрий ва йўл-транспорт ҳодисаси ҳарорат ҳолатларида заҳарли моддалар ажратмаслик.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-жадвал
Туннель қурилмалари
Ўлчамлар mm
кенглиги
баландлиги (бўлма, шкаф ўртасида)
чуқурлиги
Туннелдаги бўлмалар:
Темир йўллардан
4000
2800
2500
Автомобиль йўллардан
2000
2500
2000
Туннелдаги тахмонлар:
Темир йўллардаги
2000
2500
1000
Автомобиль йўлларидаги
2000
2500
500
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Намланган тупроқда қуриладиган туннель бўлаклари қопламалари сув ўтказмас материаллардан қурилиши ҳамда намдан муҳофазаланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Яхлит бетон ёки темир-бетон туннель қопламаларини намдан муҳофазалаш учун ишлатиладиган материаллар қуйидаги талабларга жавоб бериши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узоқ муддатга чидамлиликка;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
механик ва ҳарорат таъсирларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер ости сувларининг кимёвий агрессив таъсирига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
микроорганизмлар таъсирига қарши чидамлиликка.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нам ўтказмаслик тадбирлари лойиҳада йўл қўйиладиган қопламанинг ёриқлар ҳосил бўлиб деформацияланиши натижасида бузилмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Сиқилишга бўлган мустаҳкамлик бўйича бетон синфлари қуйидагилардан кичик қилиб олмаслик керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
В30 — йиғма темир-бетон қопламалар учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
В15 — яхлит бетон қопламалар, пештоқлар, ички темир-бетон конструкциялар учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
В25 — яхлит темир-бетон, бетон ва яхлит прессланган қопламалар учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юк кўтарувчи — 100 mm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Конструкцияларнинг ишчи арматуралари учун бетон ҳимоя қобиғининг қалинлиги қуйидаги 2-жадвалда келтирилганлардан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-жадвал
Туннель қопламаси
Элемент қалинлиги, mm
Элемент қалинлиги, mm
Йиғма ва яхлит темир-бетонли қопламалар
100 гача
101 дан 200 гача
201 дан 500 гача
500 дан юқори
10
20
30
40
Чўктириладиган бўлмалар
1000 гача
1000 дан юқори
30
60
Сачратма бетон қопламалар
100 дан кам
101 ва юқори
15
20
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Туннелларнинг асосий конструкциялари қуйидаги минимал оловбардошликка эга бўлишлари керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
туннель қопламалари ва ички конструкциялар — 1,5;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворлар (тўсиқлар, шамоллатиш хоналари, каналларнинг томлари) ҳамда даҳлизлар — 0,75,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғинга қарши ўзи ёпилувчи эшиклар, ёнғинга қарши туйнуклар — 0,6,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нарвон супалари, косоурлар, зинапоялар, тўсин ва зинанинг икки супа ўртасидаги қисми — 1,0.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Туннель қопламалари ҳамда уларнинг металл ҳимоялари, ўрнатилган деталлар ва бириктиргичлар коррозиядан ҳимояланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Темир йўлнинг электрлаштирилган жойларида тикланаётган қопламалар, рельслар ҳамда туннелдаги бириктиргичлар адашган ток таъсиридан ҳимояланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Сейсмик жойларда тикланаётган туннелнинг темир-бетон ва бетон қопламаларида антисейсмик деформация чоклар ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, улар орасидаги масофа қуйидагилардан кам бўлмаслиги керак, m:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
яхлит бетон қоплама учун — 20;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
яхлит темир-бетон қоплама учун — 40;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йиғма темир-бетон қоплама учун — 60.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Сейсмиклиги 7 балл ва ундан ортиқ бўлган ҳудудларда қурилаётган туннель қопламаларининг конструкциялари ҚМҚ 2.01.03-19 га мувофиқ конструктив хусусиятларга эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Сейсмик фаол ҳудудларда қурилаётган туннель конструкциялари уларнинг тектоник ёриқларни ёки турли мустаҳкамликдаги тупроқларни кесиб ўтганда, боғлиқликни ажратиб қўювчи деформация чокларга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Конструкцияларни ҳисоблаш бўйича талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Туннель қопламалари ва ички конструкцияларининг ҳисоблаш схемаларида қуйидаги талабларга жавоб бериши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иншоотларнинг ишлаш шароитларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уларни қуриш технологиясига мос келишига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
конструкция элементларини ўзаро ва ўраб турувчи тупроқ билан таъсир хусусиятларини ҳисобга олишга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
туннелни қуриш ва ишлатиш давомида унинг алоҳида элементларига ёки бутун иншоотга юк ва таъсирларнинг ноқулай бирга қўшилган ҳолдаги таъсирини ҳисобга олувчи турли ҳисобий вазиятларга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
доимий, узоқ ва қисқа муддатли юкларнинг биргаликдаги асосий таъсири;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
доимий, узоқ муддатли, қисқа муддатли ва битта махсус юкларнинг биргаликдаги ўзига хос таъсири.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Қопламадаги кучлар ҳолатини ҳисоблаш чизмалари сифатида аниқланган юклар кўрсатилган ёки узлуксиз туташ муҳитлар механикаси асосидаги чизмалар хизмат қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юклар берилган ҳолатда, юкларга тупроқ массивининг қаршилигини, узлуксиз муҳит механикаси усулларидан фойдаланилганда эса юк кўтарувчи конструкция ва тупроқ деформацияларининг ўзаро таъсирини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Туннель конструкцияларини берилган куч ва таъсирларга ҳисоблашда, таъсир муддати узоқлиги бўйича доимий ва вақтинча (узоқ муддатли, қисқа муддатли ва махсус) ларга ажратиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Доимий юкларга тоғ ва гидростатик босим, конструкциянинг оғирлиги, конструкцияда сақланадиган олдиндан зўриқтиришдаги кучланиш, тўкилган тупроқлар киритилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Узоқ муддатли юкларга муқим (стационар) ускуналар оғирлигидан, ҳаво ҳароратининг таъсиридан, музлашидан, бетоннинг чўкиши ва ўзига чўзилувчанлигидан ҳосил бўладиган юклар киритилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қалқон домкратларининг босимидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қоплама ортига қоришма юборишдан ва тупроқларни физик-химик мустаҳкамлигидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилиш транспорт ускуналарининг юки ва таъсиридан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
одамлар хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш қисмларидаги материаллар оғирлигидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
туннель йиғма қопламаларини кўтариш, ташиш ва монтаж қилишдаги зўриқиш таъсиридан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
туннелни ишлатиш жараёнида туннель ичидаги ва ер устидаги транспорт воситаларидан тушадиган юклар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Махсус юкларга қуйидагилар киритилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сейсмик ва портлаш таъсирлари, ишланаётган минтақада грунт тузилиши, силжиш ва кўчишларнинг ўзгариши билан боғлик бўлган деформациялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
доим музлайдиган тупроқдаги тоғ босими, хавфли геологик жараёнлар ва уларнинг биргаликдаги таъсиридан ҳосил бўладиган юклар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Меъёрий юкларни сунъий бўшлиқ ўлчамлари туннелнинг жойлашиш чуқурлиги, жойнинг тектоник тузилиши (биринчи навбатда ёриқлиги) ва физик-механик хусусиятлари, унинг намланганлиги ҳамда ишлаб чиқариш усулларига кўра белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, ўхшаш муҳандис-геологик шароитларда туннель қурилиши жараёнида олинган маълумотлардан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Туннель қопламалари конструкцияларини чегаравий ҳолатлар усули билан ҳисоблаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатларга қуйидагилар киритилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
конструкция юк кўтарувчи элементининг турли хил бузилиши (масалан, мўрт, пластик, қайишқоқлик) (турлари ШНҚ 2.01.07-21 бўйича);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёриқлар ҳосил бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чегаравий очилиш ёки чегаравий узунликдаги ёриқларнинг пайдо бўлиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар бўйича ҳамма конструкциялар учун ҳисоб ишларини бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоб ишлари қабул қилинган ҳисобий чизма бўйича барча ҳисобий ҳолатлар (юкларнинг асосий ва ўзига хос биргаликдаги таъсири)га ашёлар, тупроқ, юклар хусусиятларининг ҳисобий қийматларини ҳамда конструкциялар ишлаш шароитлари коэффициентларини ҳисобга олган ҳолда бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Иккинчи гуруҳ, чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисоб-ишлари қабул қилинган ҳисобий чизма бўйича ўрнатилган ва ўтувчи ҳисобий ҳолатларга (юкларнинг асосий биргаликдаги таъсири) ашёлар, тупроқ юклар хусусиятлари ҳамда конструкцияларнинг ишлаш шароити коэффициентлари норматив қийматларини ҳисобга олган ҳолда бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Темир-бетон конструкциялардан фойдаланиш тажрибасида ёки уларни тажрибавий текшириш натижасида, уларда ҳосил бўладиган ёриқлар очилишининг ўлчови йўл қўйилган чегаравий ўлчовдан катта бўлмаган ва конструкциянинг фойдаланиш жараёнидаги бикрлиги етарли бўлган ҳолларда, иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисоб ишлари бажарилмаслигига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Юкларнинг ўзгариши ёки нормал фойдаланиш шартидан четга чиқиш натижасида норматив қийматдан катта ёки кичик томонга оғишини ҳисобга олувчи юклар бўйича ишончлилик коэффициентларининг қийматлари ушбу ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бир пайтда бир нечта юклар ҳисобий қийматлари ортиши эҳтимолининг битта юк ҳисобий қиймати ортиши эҳтимолидан камлигини ҳисобга олувчи юкларнинг биргаликдаги таъсири коэффициентларининг қийматлари мазкур ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Тупроқнинг мустаҳкамлик ва деформатив тавсифларини муҳандис-геологик қидирув ишлари, ўтказилган дала ва лаборатория тадқиқотлари асосида аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Темир-бетон туннель конструкцияларининг ёриқбардошлиги уларнинг ишлаш шароитларига кўра ушбу ШНҚнинг 3-иловасида келтирилган талабларга жавоб бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Бетон ва темир-бетон элементлари кесимларининг мустаҳкамлигини ШНҚ 2.03.01-24 талаблари бўйича иш шароити коэффициентлари γα киритиб текшириш лозим. Бу коэффициент қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қабул қилинган ҳисобий моделнинг яхлит бетон қопламанинг мавжуд ишлаш шароитидан оғиши γα=0,9;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Доимий қурилмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Йўлнинг устки тузилиши ва юриш қисми
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Йўлнинг устки тузилиши конструкцияси йўл оқова ариқлар ва бошқа туннелдан фойдаланиш қурилмаларини механизациялаштирилган таъмирлаш ва уларни сақлаш имконини яратиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Темир йўл туннелларидаги шағал конструкцияли йўлнинг устки тузилиши чақиқ тошдан фойдаланиб ишланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Из атрофида шпал тагидаги шағал қатламининг қалинлиги 0,25 m дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Туннелларга чоксиз рельс йўллари ётқизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Туннель узунлиги 300 m ва ундан кам бўлган ҳолларда релсли йўлларда чоклар ўрнатилишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Темир йўл туннеллари турли қисмининг ҳар 20 метрида ҳамда эгри қисмининг ҳар 10 метрида девор қопламасига маҳкамланган доимий реперлар ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Реперлар бир йўллик туннелларнинг тўғри қисми ўнг томонига (километрлар ҳисоби бўйича), эгри қисмида эса ташқи из томонидан ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Икки изли туннелларда реперларни изларнинг ҳар иккала томонига ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Репер ёнида туннель деворига белги маҳкамланиши, бунда репер рақам, ундан энг яқин изнинг ички қиррасигача бўлган ва унинг бошидан баландлик масофаси кўрсатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Темир йўл ва автомобиль йўллари туннелларининг пештоқларида III синф нивелирлаш учун реперлар ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Оқова ариқ ва зовур қурилмалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Пештоқ томонига қия бўлган туннель бўйича ёки хавфсизлик ер ости йўлагида ер ости ёки туннель ювилишидан чиққан сувларни чиқариш ва уларни рельефнинг пасайган жойларига ташлашни коллекторлар ёки ёпиқ тарновлар орқали жорий қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Коллектор ёки тарновлар оралиғи 20 m дан кўп бўлмаган қудуқ ёки тиндиргичларга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тиндиргичларни вақти-вақти билан тозалаш учун уларга ўтиш қулай бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Суффозияга мойил тупроқларда жойлашган туннелларда ер ости сувларини қочиришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Тарнов ёки коллекторлар тубининг қиялиги 3 фоиздан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тарнов ва тиндиргичлардаги сувнинг ҳисобий сатҳи йўлнинг юқори тузилиши ёки йўл қопламаси асосидан паст бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Туннель бўйлама кесими бир қиялик бўлганда, юқори томондаги пештоқ ўйимидан ташқарига сув оқизадиган ариқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Сувни оқиб кетишини яхшилаш учун тоғ туннелларининг пештоқ атроф юзасини, чуқурларни, тешикларни ва бошқа ковланган жойларни ер ости сувларини йиғмайдиган тупроқ билан тўлдириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, ариқлар тармоғини лойиҳалашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Трассанинг пасайган жойларидаги туннелларда алоҳида хоналарда жойлашган сув тўплайдиган ва сувни чиқариб ташлайдиган қурилмалар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сув чиқарувчи қурилмалар рампа жойининг пастки қисмига жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Босимли сув қувурлари, оқава ариқлар, зовур қурилмалари ва сув йиғадиган иншоотлар конструкциялари уларда сув музлаши, туннель юриш қисми ёки деворларида муз қатламлари ҳосил бўлишига йўл куймаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ШНҚнинг 60-бандида келтирилган иншоотларни совуқ ўтмайдиган қилиш ва иситиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Туннелни шамоллатиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эвакуация тугамагунча ҳаво устунини камида 20 Pa ҳосил қилиш билан йўлларни тутун босмаслигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамоллатиш оқими ҳаракат йўналишини ўзгартириш вақти 10 min дан ортиқ бўлмаслигини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин вақтида иссиқ газларни сўриб олиш учун мўлжалланган шамоллаткичларга ҳамда уларни чиқариб юбориш учун асосий ҳаво узатмадан ажратилган чиқариш йўлига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Автомобиль туннелларини шамоллатиш усули туннель ичидаги кўриниш талабларини таъминлаши, бунда ёриқлик кучсизланиши кўрсаткичи 0,0075 I/m дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Туннель ҳавосининг энг чегаравий йўл қуйилган ҳарорати иссиқ кунларда ташқи ҳавонинг энг юқори ҳароратидан кўп, совуқ кунларда эса энг паст ҳароратдан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Темир йўл туннелларининг узунлиги 1000 m дан ва автомобиль йўллари туннелларининг узунлиги 300 m дан кам бўлганда, ҳароратларнинг миқдори ва ташқи ҳавонинг нисбий намлиги яқинда жойлашган метеостанция маълумотларидан олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Катта узунликларда ва электр қуввати билан тортувчи махсус иссиқлик тартиби амалга ошириладиган темир йўл туннелларида туннель пештоқларида (устларида) давомлилиги уч йилдан кам бўлмаган табиий кузатишлар натижасидан олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қийин об-ҳаво шароитида қурилаётган темир йўл туннелларида ташқи ҳаво киришини чегараловчи шамоллатиш дарбозалари ёки бошқа қурилмалар ўрнатилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. Туннелнинг мазкур ШНҚнинг 62-бандида келтирилган ишлаш тартибларида ва 64-банди бўйича ёнғин тасодифида, шамоллатиш вақти туннелда туман ҳосил бўлишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Қиш фаслида хизматчилар хонасини иситишда ҳаво ҳарорати 18º С дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. Туннель транспорт қисмининг кесими бўйича шамоллатиш тартибида транспорт воситалари таъсирини ҳисобга олмасдан ҳаво ҳаракатининг ўртача тезлиги 6 m/s дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, иншоотларнинг ҳаво чиқарувчи қисмида тезликнинг кўпайишини белгилашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Бир йўлли темир йўл ва бир томонга ҳаракатланувчи автомобиль йўллари туннелларини бўйлама шамоллатишда унинг оқим йўналиши мос келиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Автомобиль туннелларидаги бўлма, тахмон ва бузилган автотранспорт тўхташ майдончаларини шамоллатиш, туннелни шамоллатиш ҳисобига амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Туннель шамоллатиш қурилмаларини бошқариш, туннель ва пештоқлар ҳаво муҳити физик ва химик параметрларини доимий назорат қилишни таъминлайдиган техник воситалар комплексидан ташкил топиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. Туннелдаги шамоллатиш ускуналарининг ишлашидан чиқадиган шовқин даражаси ушбу ШНҚнинг 4-жадвалида келтирилган миқдорлардан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. Узунлиги 200 m дан ортиқ тўғри чизиқли ва 100 m дан ортиқ эгри чизиқли темир йўл ҳамда автомобиль йўллари туннеллари ушбу ШНҚнинг 5 ва 6-жадвалларига мувофиқ қўзғалмас сунъий ёритиш воситаларига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Туннель ва унинг хавфсизлик ер ости йўлаклари умумий ёритишлардан ташқари бузилиш (авария) ҳолатидаги қўшимча ёритишга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таъмирлаш ишларини бажаришда қўшимча кўчма ёритгичлардан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. Темир йўл туннелларидаги горизонтал ёритилиш рельс боши сатҳида ва ер ости йўлакларининг тоза пол сатҳида 1 lk дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-жадвал
Транспорт воситаларининг туннелда туриш вақти
Туннель транспорт қисми ҳавосида углерод оксидининг чегаравий йўл қўйилувчи бир жойга тўпланиши, mg/m3
Темир йўлдаги
Автомобиль йўлидаги
5
6
7
8
9
10
15
20
28
24
21
19
17
16
12
9
60
51
45
41
38
35
26
21
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Транспорт воситаларини туннелда бўлиш вақти, t ва углерод оксидининг чегаравий йўл қўйилувчи бир ерга тўпланиши, уларнинг логарифмик шкалаларида қурилган тўғри чизиқли боғлиқликлари бўйича икки томонга кенгайтирилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Автомобиль йўллари туннелларида ёритгич қурилмалари яратадиган ёритиш тартиби ва горизонтал ёритилишнинг ўртача миқдори мазкур ШНҚнинг 5 ва 6-жадвалларига мувофиқ белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳаракат бир томонлама бўлган туннелларнинг чиқиш томонидаги ўртача горизонтал ёритилиш 30 lx бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Автомобиль туннелларининг ўртача горизонтал ёритилишининг аниқ меъёри мавжуд ҳар қайси қисмида максимал ёритилишнинг ўртачага нисбати 3:1 дан ортиқ бўлишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Автомобиль йўллари туннелларининг умумий ёритиш тартибини бошқариш туннель ташқарисидаги табиий ёруғликнинг ўзгаришига боғлиқ ҳолда автоматлаштирилиши ҳамда навбатчи хонасидан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Туннелларни кечки ва тунги ёритиш тартибини, шунингдек кундузи ёритиладиганларини табиий ёруғликнинг камайиши 100 lx гача етганда бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. Таъмирлаш ишлари бажариладиган жойларни ёритиш учун ёритгичлар, токчалар, бўлмалар, йўлаклар ва улар орасида ўрнатиладиган ўчириб-ёқиш мосламаси (штепсель розеткалари) орқали умумий ёритиш тармоғига бир ва икки йўллик туннелларнинг бир томонида, бир-биридан 60 m масофада ёки икки ҳамда тўрт йўллик ва ундан кенгроқ туннелларда икки томонида уланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўчма ёритгичларни трансформаторлардаги 220/12 V кучланишдан олишни назарда тутиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Лойиҳадаги эгрилик радиуси 350 m ва ундан кам бўлган туннелларнинг кириш қисми бурилишнинг ташқи томонида ёпмадан 1 m сатҳда вертикал ёритилиш (Еўр lx) миқдори оқ плита билан қопланганда ёки оқ бўёқ билан бўялганда, горизонтал ёритилишнинг ўртача 0,4 қийматидан бетон қопламадаги пештоқдан 20 m дан 75 m гача бўлган масофада ўртача горизонтал ёриқлик 0,8 дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Автомобиль йўллари туннелларининг ўрта қисмида узунлиги 1300 m дан кўп бўлган трасса билан кундузги, кечки ва тунги тартибдаги кириш ва чиқиш пештоқларидан 500 m масофада телевизион тармоқ ишлатилмаса, горизонтал ёритилишни 30 lk дан то 15 lk гача туширишга, юқори сезувчанлиги етарли бўлмаган телекамералардан фойдаланилса, 50 lk гача оширишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-жадвал
Киришнинг кўриниши
Кириш тешигининг йўналиши
Қор қопламанинг давомийлиги
Ўтиш қисми қопламасининг кириш пештоқидан м масофадаги ўртача горизонтал ёритилиши нормаси
(Еўр lx)
10
30
50
75
100
125
150 ва ундан юқори
Пештоққа қиясиз тутиш
Шимолий
ярим йилдан камроқ
750
750
400
150
75
30
30
ярим йилдан кўпроқ
1000
1000
550
250
100
50
30
Жанубий
ярим йилдан камроқ
1000
1000
550
250
100
50
30
ярим йилдан кўпроқ
1500
1500
850
400
150
75
30
Пештоққа қиялик бўйича тушиш
Шимолий-жанубий
Йил давомида
1250
1000
650
350
125
60
30
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Шимолий йўналишга, шунингдек шимолий шарқий ва шимолий ғарбий, жанубий йўналишга эса жанубий шарқий ва жанубий йўналишлар ҳам киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Агар пештоқнинг кўндаланг кесими туннелникидан катта бўлганда келтирилган масофалар туннель асосий кесими бошланишидан ўлчанади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Ёнғинга қарши ҳимоя
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. Узунлиги 300 m дан ортиқ туннеллар ёнғинга қарши ҳимояга эга бўлишлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Туннелдаги ёнғин ўчириш постларини (ўт ўчиргич ва ускуналар билан жиҳозланган ёнғин жўмраклари) бўлаклар ва токчаларда ҳар 60 m да, хавфсизлик йўлларида эса ҳар 40 m да жойлаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. Узунлиги 2500 m дан ортиқ бўлган туннелларда ёнғинга қарши сув ўтказгич ва керакли сув захираси бўлган доимий ёнғин ўчириш воситалари ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қўшимча ёнғин ўчириш воситалари (сув учун ҳовузлар, насос станциялари) ташқи хоналарда ёки алоҳида сунъий бўшлиқларда жойлашиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. Ёнғинга қарши сув ўтказгич туннель узунлигига кўра қисмларга бўлиниши, бунда ёнғин жўмрагидаги зарур босим ва сувнинг қуруқ ўтказгичдан энг узоқдаги ёнғин жўмрагигача оқиб ўтиш вақти 5 min дан кўп бўлмаслигини ҳисобга олиб, алоҳида қисм (зона)ларга бўлиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Туннелдаги ёнғинни ўчириш ҳисобий вақти 3 h қилиб олиш, бунда сувнинг сарфи, ёнғин жўмрагининг диаметри 65 mm, унумдорлиги 5 l/s бўлган иккита отилаётган сув оқимидан фойдаланиш шартидан келиб чиқиб аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сув босимида оқимининг таъминланган узунлиги 10 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. Ёнғинга қарши сув ўтказгичнинг ҳар қайси қисми иккита мустақил манба булоқ (ҳовузлардаги сув захираси ёнғинни 3 h ичида ўчиришга етадиган кетма-кет сув таъминоти тармоғидан тўлдириладиган ҳовуз)лар билан таъминланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сув ўтказгични туннель ва хавфсизлик ер ости йўлаги орқали ҳалқалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғинга қарши сув ўтказгич тармоғидаги сувнинг музламаслиги таъминланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳовузларни ташиб келтириладиган сувлар билан тўлғазишга йўл қўйилади. Бунда, сувнинг ёнғин ҳажмини тўлғазилиш вақти 24 h ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. Туннель ва йўлак ёки параллел туннеллар орасидаги уланиш бўлакларида ёнғинга қарши эшиклар, ҳавони оқимини ёнғин томонга йўналтирадиган сунъий шамоллатиш жиҳозлари билан таъминланган йўлак-шлюзлар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Узунлиги 300 m дан ортиқ бўлган ҳамма туннеллар автоматлаштирилган ёнғин сигнализация тизимлари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Темир йўл туннеллари ёнғин ўчириш тармоқларининг ёқилишида тортувчи электр тармоқлари таъминотининг автоматик узилиши таъминланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. Туннель хизматчилари ва йўл-транспорт ҳодисаси қутқариш хизматини ёнғиндан хабардор қилиш мақсадида, туннель хавфсизлик йўллари ҳамда бошқа туннель иншоотларида 120 — 160 m масофада жойлашган токчаларга телефон аппаратлари тармоқлари ўрнатилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Ёнғин жўмраклари, сигнализация ва ёнғинни ўчириш тармоқларини ишга тушириш тугмалари ўрнатилган жойлар, эвакуация йўллари электр таъминоти йўл-транспорт ҳодисаси ҳолатида ишлайдиган ёритиш тизимига уланган ёритгичлар билан белгиланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. СЦБ ва электр таъминоти шкафлари автоматлаштирилган газли ёнғин ўчириш модулли ускуналари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-боб. Атроф муҳитни муҳофаза қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88. Туннелларни лойиҳалашда уларни гармоник равишда ландшафт билан мувофиқлаштириш, бунда портал содда бўлиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. Туннелларни лойиҳалаш ва қуришда ер ости ичимлик сувлари тўпланган линзаларнинг бузилмаслиги, фойдали қазилмалар ва заҳарли чиқинди тўпланган жойларни кесиб ўтиш бўйича ечимлар ҳисобга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. Туннеллардан тўпланган оқава сувларни тозалаб, технологик талаблар ёки бошқа мақсадларда фойдаланиш, қолдиқларни эса рельефнинг паст жойларига ёки очиқ сув оқимларига оқизиб юборилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. Туннелларни қуришда ўрмонларни қўриқлаш, ёнғин хавфсизлигини таъминлаш ҳамда торфланган ҳудудларда криогенга қарши тадбирлар мўлжалланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Туннелларда содир бўлган тўпланган ифлосланган ҳаволарни ташқарига чиқариш учун тешиклар мўлжалланиши ва корхоналар чиқиндилари таркибидаги зарарли моддаларнинг атмосфера ҳавосидаги концентрациясини ҳисоблаш услубига мувофиқ таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93. Аҳоли яшаш пунктида вентиляция шахтасини лойиҳалашда, шовқин пасайтириш чора-тадбирлари амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларда ва уларнинг атрофида темир йўл ва автомобиль йўлларини, туннелларни қуришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. Темирйўл ҳамда автомобиль йўлларини қуришни лойиҳалашда йўлни кесиб ўтадиган ҳар қандай ёввойи ҳайвонлар йўналишини ва ҳайвонларнинг янги йўлни хавфсиз кесиб ўтиши учун махсус кўприклар ёки туннелларни режалаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.05.05-24 «Темир йўл ва автомобиль йўллари туннеллари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юклар бўйича ишончлилик коэффициентлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Гумбаз бўлиши ҳолидаги вертикал тоғ босимининг қуйидаги тупроқлар учун миқдори
1,15
Қоятош ерлар
1,6
Тупроқли
1,5
Қумлар ва йирик чақиқ тоғ жинслари
1,4
Тупроқ тўкилишидаги вертикал босимидан
1,8
Тупроқнинг горизонтал босимидан
1,2 (0,7)
Гидростатик босим
1,1 (0,9) ,
Конструкциянинг ўз оғирлигидан:
Йиғма темир-бетон
1,1 (0,9)
Яхлит бетон
1,2 (0,8)
Металл
1,05
Узоқ муддатли юклар
Қўзғалмас жиҳозлар оғирлиги
1,05
Об-ҳаво ҳароратларининг таъсири
Ерларни музлаганда кўтарилиш кучи:
1,1
Тупроқли ерларда қумли ерларда
1,5
Технологик бўлмалардаги кўприк ва осма кранларнинг
1,4
Вертикал юклари
1,1
Бетоннинг чўкиши ва ўзича чўзилувчанлигининг таъсири
1,1 (0,9)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Қавс ичида келтирилган юклар бўйича ишончлилик коэффициенти (yf) нинг миқдори юклар камайганда қопламаларнинг энг ноқулай қўзғаш ҳоллари учун қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Қисқа муддатли юкларнинг миқдорлари ва уларнинг юклар бўйича ишончлилик коэффициентлари (yt) 1,3 дан кам олинмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Конструкцияларни иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисоблашда ва ҳисоблаш ҳолатларига ўтишда (қурилиш ҳолатида, тубдан тузатишда, қайта тиклашда) юклар бўйича ишончлилик коэффициентлари 1 га тенг деб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.05.05-24 «Темир йўл ва автомобиль йўллари туннеллари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юкларнинг биргалик коэффициентлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Доимий ва иккитадан кам бўлмаган вақтинчалик юкларни биргаликдаги таъсирини ҳисобга олган ҳолда, вақтинчалик юкларнинг ҳисобий миқдори ёки уларга тегишли зўриқишларни қуйидаги биргалик коэффициентларига кўпайтириш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
асосий биргаликдаги узоқ муддатли юклар учун Ψ=0,95;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қисқа муддатли юклар учун Ψ=0,90;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
махсус биргаликдаги узоқ муддатли юклар учун Ψ=0,95;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қисқа муддатли юклар учун Ψ=0,8.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, махсус юклар миқдори камайтирилмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Доимий ва битта узоқ ёки қисқа муддатли вақтинчалик юкларни ўз ичига оладиган асосий биргаликларни ҳисобга олинганда ва коэффициентларни киритилмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Асосий биргаликлар уч ва ундан ортиқ юкларни ҳисобга олинганда, уларнинг ҳисобий миқдорларини биринчиси (таъсир даражаси бўйича) 0,1, иккинчиси-0,8, бошқалари 0,6, бўлган биргалик коэффициентларига кўпайтирилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.05.05-24 «Темир йўл ва автомобиль йўллари туннеллари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Конструкцияларнинг ёриқбардошлигига бўлган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ишлатиш давомида ёриқларнинг қисқа муддати, кейинчалик ёпилиши (сиқилиши) таъминлаш шарти билан ёриқ очилишига йўл қўйилади, бироқ 0,15 m дан ошмаган
Сув ости туннелларининг металл ҳимояли чўктириладиган темир-бетон қисмлари
IV
Эни бўйича чегараланган қисқа муддатли 0,3 mm ва узоқ муддатли 0,2 mm бўлган ёриқлар очилишига йўл қўйилади
Сувсиз ерлардаги бетон ва темир-бетон қопламалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Конструкцияларнинг нам ўтказувчанлигини чегаралари, арматураларни сақлаб қолиш учун ёриқларнинг йўл қўйилган очилиш кенглигининг миқдори ШНҚ 2.03.01-24 да келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 17 октябрдаги 01/2-73-сон буйруғига 2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз кучини йўқотган деб топилаётган айрим шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
РЎЙХАТИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 1996 йил 13 августдаги 64-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.05.05-96 «Темир йўл ва автомобиль йўллари туннеллари» қурилиш меъёрлари ва қоидалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 2014 йил 14 апрелдаги 41-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.05.05-96 «Темир йўл ва автомобиль йўллари туннеллари» қурилиш меъёрлари ва қоидалари киритилган 1-сон ўзгартиришлар.