Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document elementЎзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбуйруғи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНомоддий активларни балансдан чиқариш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 5 августда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3543]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикасининг «Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ буюраман:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Номоддий активларни балансдан чиқариш тартиби тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Айрим идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВазир Д. КУЧКАРОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2024 йил 14 июнь,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element144-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2024 йил 14 июндаги 144-сон буйруғига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНомоддий активларни балансдан чиқариш тартиби тўғрисидаги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНИЗОМ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМазкур Низом номоддий активларни балансдан чиқаришнинг бухгалтерия ҳисоби тартибини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Мазкур Низом ташкилий-ҳуқуқий шаклидан қатъи назар барча юридик шахсларга (бундан буён матнда ташкилот деб юритилади) татбиқ этилади (бундан бюджет, банклар ва нобанк кредит ташкилотлари мустасно).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Номоддий активлар қуйидагилар натижасида балансдан чиқарилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) тугатилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) сотилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) айирбошлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) текинга берилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) устав капиталига таъсисчининг улуши кўринишида берилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementе) юридик шахс таъсисчилари таркибидан таъсисчининг чиқишида номоддий активлар билан ҳисоб-китоб қилиниши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementж) камомад ёки йўқотишлар аниқланиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Номоддий активлар балансдан чиқарилганда молиявий натижани (фойда ёки зарарни) аниқлашда олдинги қайта баҳолашлардан ҳосил бўлган номоддий активларни баҳоси ўсиш суммасининг қолдиғи 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши»ни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар кредитига киритилади ҳамда 8510 «Узоқ муддатли активлар қайта баҳолаш бўйича тузатишлар» ҳисобварағи бўйича резерв капитал камайтирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-боб. Номоддий активларни тугатилиши муносабати билан уларни балансдан чиқарилиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Номоддий активлар қуйидаги ҳолларда уларни тугатиш муносабати билан балансдан чиқарилиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) белгиланган фойдали хизмат муддати тугаганидан (амортизация ажратмалари тўлиқ ҳисобланганидан) кейин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) тегишли ваколатли давлат органларининг қарорларига мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) маънавий эскирган номоддий активлар (маънавий эскирган номоддий активлар — худди шундай мақсаддаги номоддий активларнинг янада унумдор ва тежамкор турларини ишлаб чиқиш (яратиш) натижасида қадрсизланадиган номоддий активлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) бундан кейин фойдаланишга яроқсиз аҳволга келиб қолган номоддий активлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Ташкилотларда номоддий активларни тугатиш муносабати билан уларни ҳисобдан чиқариш тўғрисида қарор қабул қилиш учун раҳбар томонидан тайинланадиган шахс раислигида комиссия тузилади. Комиссия таркибига тегишли мутахассислар, бухгалтерия ходимлари ва ташкилотнинг моддий жавобгар шахслари киритилиши керак. Комиссия ташкилот раҳбарининг буйруғи билан тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Номоддий активларни тугатиш муносабати билан уларни ҳисобдан чиқариш тўғрисида қарор қабул қилиш учун тузиладиган комиссия қуйидаги ваколатларга эга бўлади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) ҳисобдан чиқариладиган номоддий активларнинг ҳолатини ўрганиш. Бунда мутлақ ҳуқуқларни тасдиқлайдиган зарур ҳужжатлар (патент, паспорт ва бошқа ҳужжатлар), шунингдек бухгалтерия ҳисоби маълумотларидан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) уларни қайта тиклашнинг мумкин эмаслиги ёки иқтисодий мақсадга номувофиқлигини белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) номоддий активларни ҳисобдан чиқариш сабабларини белгилаш (амортизация ажратмаларини тўлиқ ҳисоблаш, фойдаланишнинг нормал шароитлари бузилиши, табиий офатлар ва бошқа ҳолатлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) номоддий активларнинг фойдали хизмат муддатидан аввал чиқиб кетишига айбдор бўлган шахсларни аниқлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Номоддий активларни тугатиш муносабати билан уларни ҳисобдан чиқариш тўғрисида комиссия қабул қилган қарорнинг натижалари мазкур Низомнинг 1-иловасига мувофиқ номоддий активларни тутатиш далолатномаси билан расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМазкур номоддий активларни тугатиш далолатномаси икки нусхада тузилади ва ташкилот раҳбари тайинланган комиссия аъзолари томонидан имзоланади ҳамда ташкилот раҳбари томонидан тасдиқланади. Бунда, номоддий активларни тугатиш далолатномасининг биринчи нусхаси бухгалтерияга берилади, иккинчи нусхаси номоддий активлар объектларининг сақланиши учун масъул шахсда қолади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Фавқулодда ҳодисалар ёки нормал фойдаланиш шароитларини бузилиши оқибатида чиқиб кетаётган номоддий активларни балансдан чиқараётганда тугатиш далолатномасига фавқулодда ҳодисалар ёки нормал фойдаланиш шароитлари бузилишига олиб келган сабаблар изоҳланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФавқулодда ҳодисалар оқибатида чиқиб кетган номоддий активларни балансдан чиқараётганда тугатиш далолатномасига махсус ҳукумат комиссиясининг хулосаси илова қилиниши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Тугатиш далолатномаларини тасдиқлангунга қадар номоддий активларни ҳисобдан чиқаришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТугатиш жараёни якунлангач ташкилот бухгалтерияси томонидан мазкур Низомнинг 2-иловасидаги шаклга биноан номоддий активларни тугатиш натижалари тўғрисида маълумотнома тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Номоддий активларни тугатишдан молиявий натижа (фойда ёки зарар) ҳисобдан чиқарилаётган номоддий активларнинг қолдиқ (баланс) қиймати ва уларни тугатиш билан боғлиқ харажатлар суммасини номоддий активларни қайта баҳолашдан ўсишлар суммасига тузатишлар киритиш орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Ташкилотларда номоддий активларни тугатиш муносабати билан уларни балансдан чиқариш бухгалтерия ҳисобида қуйидагича акс эттирилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) номоддий активларнинг бошланғич қиймати ҳисобдан чиқарилганида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит номоддий активларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0400);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) номоддий активларнинг жамғарилган амортизациясини ҳисобдан чиқараётганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет номоддий активлар амортизациясини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0500);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) тугатиш харажатлари суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит материалларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (1000), меҳнат ҳақи бўйича ходим билан ҳисоблашишларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (6700), суғурта ва давлат мақсадли жамғармаларига тўловлар бўйича қарзни ҳисобга олувчи ҳисобварақларни (6500) ҳисобга олувчи ҳисобварақлари ва бошқа тегишли ҳисобварақлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) резерв капитални ҳисобга олувчи ҳисобварақларида ҳисобга олинадиган, номоддий активлар ушбу объектини қайта баҳолаш натижалари (сальдо) суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 8510 «Узоқ муддатли активлар қайта баҳолаш бўйича тузатишлар» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) номоддий активларни тугатишдан фойда суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи дебети;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9320 «Бошқа активларнинг чиқиб кетишидан фойда» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementе) номоддий активларни тугатишдан зарар суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9430 «Бошқа операцион харажатлар» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-боб. Номоддий активларни сотилиши муносабати билан уларни балансдан чиқарилиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Номоддий активларни сотиш қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади ва улар сотувчи ташкилот балансидан баланс қиймати бўйича чиқарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда ташкилот қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда номоддий активларни сотишнинг бошқача қийматини белгилаш ҳуқуқига эгадир, бу қиймат баланс қийматидан фарқ қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Номоддий активларни сотишдан молиявий натижа (фойда ёки зарар) қўшилган қиймат солиғи, сотиш харажатлари, номоддий активларни қайта баҳолашдан ўсишлар суммаларини ҳисобга олган ҳолда сотиладиган номоддий активларни сотишдан тушум ва қолдиқ (баланс) қиймати ўртасидаги фарқ сифатида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Ташкилотларда номоддий активларни сотиш муносабати билан уларни балансдан чиқариш бухгалтерия ҳисобида қуйидагича акс эттирилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) номоддий активларнинг сотиш (реализация) қиймати суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 4010 «Харидорлар ва буюртмачилардан олинадиган ҳисобварақлар» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) қўшилган қиймат солиғи ҳисобланган тақдирда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 6410 «Бюджетга тўловлар бўйича қарз (турлари бўйича)» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) номоддий активларнинг бошланғич қийматини ҳисобдан чиқарганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит номоддий активларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0400);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) номоддий активларнинг жамғарилган амортизацияси ҳисобдан чиқарилишида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет номоддий активлар амортизациясини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0500);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) сотиш харажатлари суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит материалларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (1000), меҳнат ҳақи бўйича ходим билан ҳисоблашишларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (6700), суғурта ва давлат мақсадли жамғармаларига тўловлар бўйича қарзни ҳисобга олувчи ҳисобварақларни (6500) ҳисобга олувчи ҳисобварақлари ва бошқа тегишли ҳисобварақлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementе) резерв капитални ҳисобга олувчи ҳисобварақларида ҳисобга олинадиган номоддий активлар ушбу объектини қайта баҳолаш натижалари (сальдо) суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 8510 «Узоқ муддатли активлар қайта баҳолаш бўйича тузатишлар» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementж) номоддий активларни сотишдан фойда суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9320 «Бошқа активларнинг чиқиб кетишидан фойда» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementз) номоддий активларни сотишдан зарар суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9430 «Бошқа операцион харажатлар» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-боб. Номоддий активларни айирбошлаш муносабати билан уларни балансдан чиқарилиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Номоддий активларни номоддий активларга айирбошлаш қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади ва улар мазкур активларни номоддий активларга айирбошлашга бераётган ташкилотнинг балансидан баланс қиймати бўйича чиқарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда худди шундай номоддий активга (қўшимча тўловсиз) айирбошлаб олинган номоддий активнинг бошланғич қиймати берилган номоддий активнинг қолдиқ қийматига тенгдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНомоддий активлар қўшимча тўлов билан айирбошланган тақдирда худди шундай номоддий активга айирбошлаб сотиб олинган номоддий активларнинг бошланғич қиймати берилган номоддий активнинг айирбошлашда берилган (олинган) пул маблағлари суммасини берилган номоддий активнинг қолдиқ қийматига қўшиш (камайтириш) орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ўхшаш бўлмаган номоддий активга айирбошлаб олинган номоддий активнинг бошланғич қиймати берилган номоддий активнинг жорий қийматига тенгдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНомоддий активлар қўшимча тўлов билан айирбошланган тақдирда ўхшаш бўлмаган номоддий активга айирбошлаб сотиб олинган номоддий активларнинг бошланғич қиймати берилган номоддий активнинг айирбошлашда берилган (олинган) пул маблағлари суммасини берилган номоддий активнинг жорий қийматига қўшиш (камайтириш) орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Ташкилотларда номоддий активларни айирбошлаш муносабати билан уларни балансдан чиқариш қуйидагича акс эттирилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) номоддий активларнинг бошланғич қиймати ҳисобдан чиқарилганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит номоддий активларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0400);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) номоддий активларнинг жамғарилган амортизацияси ҳисобдан чиқарилганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementномоддий активлар амортизациясини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0500);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) берилаётган худди шундай номоддий активнинг қолдиқ қиймати бўйича ёки ўхшаш бўлмаган номоддий активга жорий қиймат бўйича қўшимча тўловсиз айирбошлаб олинган номоддий активлар объекти кирим қилинганида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет номоддий активларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0400);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) пул маблағлари ёки уларнинг эквивалентлари қўшимча тўлов билан айирбошлаб олинган номоддий активлар объекти кирим қилинганида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет номоддий активларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0400) — берилган номоддий активнинг қолдиқ (жорий) қиймати суммасига ва пул маблағлари ёки улар эквивалентларининг тўланадиган суммасига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи — берилган номоддий активнинг қолдиқ (жорий) қиймати бўйича;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 6990 «Бошқа мажбуриятлар» ҳисобварағи — айирбошлашда тўланадиган пул маблағлари ёки улар эквивалентлари суммасига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) пул маблағлари ёки улар эквивалентлари олиниши билан айирбошлаб олинган номоддий активлар объекти кирим қилинганида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет номоддий активларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0400) — берилган номоддий активнинг қолдиқ (жорий) қиймати билан айирбошлашда олинадиган пул маблағлари ёки улар эквивалентлари суммаси ўртасидаги фарқ суммасига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 4890 «Бошқа дебиторларнинг қарзлари» ҳисобварағи — айирбошлашда олинадиган пул маблағлари ёки улар эквивалентлари суммаларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи — берилган номоддий активнинг қолдиқ (жорий) қийматига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementе) моддий активлар айирбош қилинганда харажатлар суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит материалларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (1000), меҳнат ҳақи бўйича ходим билан ҳисоблашишларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (6700), суғурта ва давлат мақсадли жамғармаларига тўловлар бўйича қарзни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (6500)ни ҳисобга олувчи ҳисобварақлари ва бошқа тегишли ҳисобварақлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementж) резерв капитални ҳисобга олувчи ҳисобварақларида ҳисобга олинадиган, номоддий активлар ушбу объектини қайта баҳолаш натижалари (сальдо) суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 8510 «Узоқ муддатли активлар қайта баҳолаш бўйича тузатишлар» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementз) қўшилган қиймат солиғи ҳисоблаб ёзилганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 6410 «Бюджетга тўловлар бўйича қарзлар (турлари бўйича)» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementи) номоддий активларни айирбошлашдан фойда суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9320 «Бошқа активларнинг чиқиб кетишидан фойда» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementк) номоддий активларни айирбошлашдан зарар суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9430 «Бошқа операцион харажатлар» ҳисобварағи дебети;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-боб. Номоддий активларни текинга берилиши муносабати билан уларни балансдан чиқарилиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Номоддий активларни текинга бериш қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади ва улар текинга берадиган ташкилот балансидан баланс қиймати бўйича чиқарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Номоддий активларни текинга беришдан молиявий натижа (фойда ёки зарар) бериладиган номоддий активлар қолдиқ (баланс) қиймати ва улар бўйича қўшилган қиймат солиғининг, ҳамда номоддий активларни қайта баҳолашдан ўсишлар суммаларини ҳисобга олган ҳолда аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Ташкилотларда номоддий активларни текинга бериш муносабати билан уларни балансдан чиқариш бухгалтерия ҳисобида қуйидагича акс эттирилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) номоддий активларнинг бошланғич қиймати ҳисобдан чиқарилганида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит номоддий активларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0500);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) номодий активларнинг жамғарилган амортизацияси ҳисобдан чиқарилганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет номоддий активлар амортизациясини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0500);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) қўшилган қиймат солиғи ҳисоблаб ёзилганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 6410 «Бюджетга тўловлар бўйича қарзлар (турлари бўйича)» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) резерв капитални ҳисобга олувчи ҳисобварақларида ҳисобга олинадиган номоддий активлар ушбу объектини қайта баҳолаш натижалари (сальдо) суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 8510 «Узоқ муддатли активлар қайта баҳолаш бўйича тузатишлар» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) номоддий активларни текинга беришдан фойда суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9320 «Бошқа активларнинг чиқиб кетишидан фойда» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementе) номоддий активларни текинга беришдан зарар суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9430 «Бошқа операцион харажатлар» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-боб. Номоддий активларни устав капиталига таъсисчининг улуши кўринишида берилиши муносабати билан балансдан чиқарилиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Номоддий активлар бошқа ташкилотларнинг устав капиталига таъсис ҳужжатларига асосан, қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда улуш сифатида берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Номоддий активлар уларни устав капиталига улуш сифатида бераётган ташкилот балансидан баланс қиймати бўйича чиқарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, ташкилотлар номоддий активларни бошқа ташкилотларнинг устав капиталига қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда баланс қийматидан фарқланадиган қиймат бўйича улуш сифатида киритишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Номоддий активларни устав капиталига улуш сифатида беришдан молиявий натижа (фойда ёки зарар) номоддий активларни қайта баҳолашдан ўсишлар ҳамда устав капиталига улуш сифатида бериш харажатлар суммаларини ҳисобга олган ҳолда, устав капиталига улуш сифатида бериш харажатларини ҳисобга олган ҳолда белгиланган тартибга баланс қийматидан фарқланадиган қиймат бўйича улуш сифатида киритилган қиймати ва берилаётган номоддий активларнинг қолдиқ (баланс) қиймати ўртасидаги фарқ сифатида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element25. Ташкилотларда улуш сифатида устав капиталига бериш муносабати билан номоддий активларни балансдан чиқариш бухгалтерия ҳисобида қуйидагича акс эттирилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) номоддий активларни устав капиталига таъсис шартномасига мувофиқ ёки қонунчилик ҳужжатларига белгиланган тартибда баланс қийматидан фарқланадиган қиймат бўйича улуш сифатида киритиш:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет узоқ муддатли инвестицияларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0600);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) номоддий активларнинг бошланғич қиймати ҳисобдан чиқарилганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит номоддий активларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0400);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) номоддий активларнинг жамғарилган амортизацияси ҳисобдан чиқарилганида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет номоддий активлар амортизациясини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0500);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) номоддий активларни устав капиталига улуш сифатида бериш харажатлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит материалларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (1000), меҳнат ҳақи бўйича ходим билан ҳисоблашишларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (6700), суғурта ва давлат мақсадли давлат жамғармаларига тўловлар бўйича қарзни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (6500)ни ҳисобга олувчи ҳисобварақлари ва бошқа тегишли ҳисобварақлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) резерв капитални ҳисобга олувчи ҳисобварақларида ҳисобга олинадиган номоддий активлар ушбу объектини қайта баҳолаш натижалари (сальдо) суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 8510 «Узоқ муддатли активлар қайта баҳолаш бўйича тузатишлар» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementе) номоддий активларни устав капиталига улуш сифатида беришдан фойда суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9320 «Бошқа активларнинг чиқиб кетишидан фойда» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementж) номоддий активларни устав капиталига улуш сифатида беришдан зарар суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9430 «Бошқа операцион харажатлар» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-боб. Юридик шахс таъсисчилари таркибидан таъсисчининг чиқишида номоддий активлар билан ҳисоб-китоб қилиниши муносабати билан номоддий активларни чиқарилиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element26. Номоддий активларни юридик шахснинг иштирокчилари таркибидан чиқаётган иштирокчига бериш ушбу юридик шахснинг таъсис ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element27. Номоддий активлар ташкилотнинг балансидан иштирокчи юридик шахснинг иштирокчилари таркибидан чиқаётганда номоддий активлар билан ҳисоб-китоб қилиш муносабати билан баланс қиймати бўйича чиқарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28. Иштирокчи юридик шахс таркибидан чиқаётганида номоддий активлар билан ҳисоб-китоб қилиш муносабати билан номоддий активларнинг чиқиб кетишидан молиявий натижа (фойда ёки зарар) номоддий активларни қайта баҳолашдан ўсишлар ҳамда қўшилган қиймат солиғини ҳисобга олган ҳолда, чиқиб кетаётган иштирокчининг улуши бўйича қарзни ҳисоб-китоб қилиш учун номоддий активларнинг берилаётган қиймати ва чиқиб кетаётган номоддий активларнинг қолдиқ (баланс) қиймати ўртасидаги фарқ сифатида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element29. Берилаётган номоддий активларнинг қиймати уларнинг улуши бўйича чиқиб кетаётган иштирокчилардан қарз суммасидан ошиб кетса, фарқни чиқиб кетаётган иштирокчилар қоплайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30. Ташкилотларда иштирокчи юридик шахс таркибидан чиқаётганида номоддий активлар билан ҳисоб-китоб қилиш муносабати билан номоддий активларни балансдан чиқариш бухгалтерия ҳисобида қуйидагича акс эттирилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) номоддий активларни чиқиб кетаётган иштирокчиларнинг улушлари бўйича қарзни ҳисоб-китоб қилиш учун бериш:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 6620 «Чиқиб кетаётган таъсисчиларга улушлари бўйича қарз» ҳисобварағи — чиқиб кетаётган иштирокчиларнинг улушлари бўйича қарз суммасига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет турли дебиторлар қарзларини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (4800) дебети — берилаётган номоддий активлар қиймати билан чиқиб кетаётган иштирокчиларнинг улушлари бўйича қарз суммаси ўртасидаги фарқ сифатида аниқланадиган, чиқиб кетаётган иштирокчиларга қопланадиган суммасига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи — чиқиб кетаётган иштирокчиларнинг улушлари бўйича қарзни ҳисоб-китоб қилиш учун номоддий активларнинг берилаётган қиймати суммасига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) қўшилган қиймат солиғи ҳисобланганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 6410 «Бюджетга тўловлар бўйича қарз (турлари бўйича)» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) номоддий активларнинг бошланғич қиймати ҳисобдан чиқарилганида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementномоддий активларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0400);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) номоддий активларнинг жамғарилган амортизацияси ҳисобдан чиқарилганида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет номоддий активлар амортизациясини ҳисобга олувчи ҳисобварақлар (0500);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) резерв капитални ҳисобга олувчи ҳисобварақларида ҳисобга олинадиган номоддий объектлар ушбу объектини қайта баҳолаш натижалари (сальдо) суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 8510 «Узоқ муддатли активлар қайта баҳолаш бўйича тузатишлар» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementе) иштирокчи юридик шахснинг иштирокчилари таркибидан чиқаётганида номоддий активлар билан ҳисоб-китоб қилиш муносабати билан номоддий активлар чиқиб кетишидан фойда суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9320 «Бошқа активларнинг чиқиб кетишидан фойда» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementж) иштирокчи юридик шахснинг иштирокчилари таркибидан чиқаётганида номоддий активлар билан ҳисоб-китоб қилиш муносабати билан номоддий активлар чиқиб кетишидан зарар суммасига:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдебет 9430 «Бошқа операцион харажатлар» ҳисобварағи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкредит 9220 «Бошқа активларнинг чиқиб кетиши» ҳисобварағи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-боб. Камомад ёки йўқотишлар аниқланиши муносабати билан номоддий активларни чиқарилиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element31. Номоддий активлар ташкилотлар балансидан инвентаризацияда камомад ёки йўқотишлар аниқланиши муносабати билан баланс қиймати бўйича чиқарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element32. Ташкилотларда номоддий активларни камомад ёки йўқотишлар аниқланиши муносабати билан балансдан чиқариш бухгалтерия ҳисобида Инвентаризацияда аниқланган мол-мулк камомади ва ортиқчасининг бухгалтерия ҳисоби тартиби тўғрисидаги низомга (рўйхат рақами 1334, 2004 йил 6 апрель) мувофиқ акс эттирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНомоддий активларни балансдан чиқариш тартиби тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
НМ-4-сон намунавий шакл |
|||
|
«Тасдиқлайман» |
|||
|
___________________ |
___________ |
||
|
раҳбар Ф.И.О. |
имзо |
||
|
«_____» ____________ 20___ й. |
|||
|
Номоддий активларни тугатиш тўғрисида |
|||
|
______-сон ДАЛОЛАТНОМА |
|||
|
Ташкилот ______________________________________________________________________ |
|||
|
Таркибий бўлинма |
Тузилган сана |
Операция тури коди |
Номоддий активлар сақланиши учун жавобгар шахснинг коди |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
Номоддий активнинг номи |
Тури |
Коди |
Дастлабки (тикланиш) қиймати |
Ҳисоблаб ёзилган амортизация суммаси |
Инвентарь рақами |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
|
20 ___ й. «__________» _________ да __________________ -сон буйруқ билан |
|||||
|
тайинланган комиссия ___________________________________ ни ўрганди. |
|||||
|
объект номи |
|||||
|
Ўрганиш натижасида комиссия қуйидагиларни аниқлади: |
|||||
|
1. Ишлаб чиқилган (тайёрланган) йили «____» ___________ 20___ й. |
|||||
|
2. Ташкилотга келиб тушган «____» __________________ 20 ___ й. |
|||||
|
3. Фойдаланишга топшириш санаси «____» ____________ 20 ___ й. |
|||||
|
4. Ҳисобдан чиқариш сабаби _________________________________ |
|||||
|
5. Техник ҳолати ___________________________________________ |
|||||
|
6. Комиссиянинг хулосаси: __________________________________ |
|||||
|
__________________________________________________________ |
|||||
|
Илова қилинаётган ҳужжатларнинг рўйхати ____________________ |
|||||
|
Комиссия раиси |
_________________ |
_________ |
____________________________ |
||
|
лавозими |
имзо |
Ф.И.О. |
|||
|
Комиссия аъзолари: |
_________________ |
_________ |
____________________________ |
||
|
лавозими |
имзо |
Ф.И.О. |
|||
|
_________________ |
_________ |
____________________________ |
|||
|
лавозими |
имзо |
Ф.И.О. |
|||
|
_________________ |
_________ |
____________________________ |
|||
|
лавозими |
имзо |
Ф.И.О. |
|||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНомоддий активларни балансдан чиқариш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНомоддий активларни тугатиш натижалари тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМАЪЛУМОТНОМА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
Тугатиш харажатлари |
|||
|
Ишлар тури |
Ҳужжат рақами |
Харажатлар моддаси |
Сумма |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
|
Жами |
|||
|
Тугатиш натижалари ____________________________________ |
|||
|
Номоддий активларни ҳисобга олиш карточкаси (дафтари)да чиқиб кетиш қайд этилган. |
|||
|
Бухгалтерия ҳисоби ҳамда молиявий бошқариш |
|||
|
вазифаларини амалга оширувчи шахс |
________ |
_____________________ |
|
|
имзо |
Ф.И.О. |
||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2024 йил 14 июндаги 144-сон буйруғига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎз кучини йўқотган деб топилаётган идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРЎЙХАТИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан 2005 йил 14 декабрда 105-сон «Номоддий активларни балансдан чиқариш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги буйруғи (рўйхат рақами 1539, 2006 йил 14 январь) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2006 йил, 3-сон, 17-модда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2013 йил 13 июндаги 59-сон «Номоддий активларни балансдан чиқариш тартиби тўғрисидаги низомга ўзгартиришлар киритиш тўғрисида»ги буйруғи (рўйхат рақами 1539-1, 2013 йил 18 июнь) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2013 йил, 25-сон, 327-модда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2016 йил 5 сентябрдаги 68-сон «Номоддий активларни балансдан чиқариш тартиби тўғрисидаги низомнинг муқаддимасига ўзгартириш киритиш ҳақида»ги буйруғи (рўйхат рақами 1539-2, 2016 йил 9 сентябрь,) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2016 йил, 36-сон, 424-модда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2017 йил 9 июндаги 72-сон «Номоддий активларни балансдан чиқариш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги буйруққа ўзгартириш ва қўшимча киритиш ҳақида»ги буйруғи (рўйхат рақами 1539-3, 2017 йил 16 июнь) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 йил, 24-сон, 513-модда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2019 йил 27 февралдаги 23-сон «Номоддий активларни балансдан чиқариш тартиби тўғрисидаги низомга ўзгартиришлар киритиш ҳақида»ги буйруғи (рўйхат рақами 1539-4, 2019 йил 6 март) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2019 йил, 10-сон, 194-модда).
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 09.09.2024 й., 10/24/3543/0694-сон)