Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг қарори, 03.04.2024 йилдаги 9-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 22 апрелда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 246]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг «Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида»ги Қонуни ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 25 июлдаги ПФ-6035-сон «Коронавирус пандемиясини юмшатиш, аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги ва саломатлигини сақлаш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси қарор қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2009 йил 30 ноябрда тасдиқланган «Кўзи ожизлар учун рельеф-нуқтали дарсликлар ва ўқув қўлланмаларга қўйиладиган гигиеник талаблар (0276-09-сон СанҚваН)» ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Раис Б. ЮСУПАЛИЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 3 апрель,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги директори М. ОЛЛОЁРОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 29 март
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги директори А. ХОДЖАЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 13 март
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мактабгача ва мактаб таълими вазири Х. УМАРОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 13 март
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазири Б. МУСАЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 12 март
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ички ишлар вазирининг биринчи ўринбосари С. РАХМОНОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 7 март
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2024 йил 3 апрелдаги 9-сон қарорига
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари (бундан буён матнда санитария қоидалари деб юритилади) алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун давлат ихтисослаштирилган таълим муассасаларида таълим олаётган кўзи ожиз ва заиф кўрувчи болалар учун дарслик, ўқув қўлланма, маълумотлар ҳамда машқлар (масалалар) тўплами, луғатлар (бундан буён матнда ўқув адабиётлари деб юритилади) уларнинг шрифт параметрлари, тайёрлашда фойдаланиладиган ёзув қурилмаси ва материаллар, шунингдек ўқув адабиётларининг ўрамига қўйиладиган гигиеник талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Мазкур санитария қоидаларида қуйидаги тушунчалардан фойдаланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биринчи нуқта— шрифт параметрларини ўлчаш мақсадида фойдаланиладиган ҳар қандай белги шартли равишда олтита нуқта (тўлиқ бўлган ва бўлмаган) сифатида кўрсатилиши керак бўлган бошланғич нуқта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Брайл шрифти — кўзи ожиз ва заиф кўрадиган шахслар ёзиши ва ўқиши учун мўлжалланган, олти нуқтадан иборат бўлган ҳамда бармоқ орқали тегилганда осон сезиладиган рельеф-нуқтали шрифт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нуқта устки қисми — бармоқ билан тегилганда осон сезиладиган Брайл нуқтасининг устки қисми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
олти нуқтали Брайл шрифти — бир хил текисликда бир-бирига нисбатан қатъи жойлаштирилган рельефли, қавариқ, бармоқ билан тегилганда осон сезиладиган олтита нуқтадан иборат шрифт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ўқув адабиётларидан улардаги Брайл шрифти силлиқ ва бармоқ билан тегилганда сезиш даражасини йўқотгунига қадар фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ўқув адабиётлари қуйидагича бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рангли расмларга эга бўлганда ранги, қавариқлиги ёки рельефи билан фарқ қилувчи, аниқ чегараларга эга ҳамда бармоқ билан тегилганда осон сезиладиган чизмалар шаклида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
давлат ихтисослаштирилган таълим муассасаларидаги Брайл шрифтини энди ўрганаётган болалар учун бармоқ билан тегилганда осон сезиладиган ҳар хил табиий (арча дарахтининг ғуддаси, барглар, дарахт шохлари, гуллар ва бошқалар) ва сунъий (матолар, иплар, тугмалар ва бошқалар) материаллардан фойдаланилган расмларга эга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юмшоқ, ярим қаттиқ ёки қаттиқ муқова билан биргаликда 1,6 кг гача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир неча қисмдан иборат бўлган ўқув адабиётларининг ҳар бир қисмининг муқоваси рим рақамлари билан рақамланган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
барча белгилар, сўзлар орасидаги масофа (пробел) бир хил катталикка (кенглик ва баландликка) эга бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
барча белгилар ва улар орасидаги масофа бир хил оралиқда вертикал равишда бир-бирининг тепасида ёки тагида тўғри жойлашиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
белги ичидаги нуқталар бир хил масофа ва катталикда ҳамда горизонтал ва вертикал равишда жойлашган бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
битта Брайл белгисидаги вертикал ва горизонтал ҳолатда жойлашган нуқталар 0,1 мм дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Брайл шрифтининг асосий параметрлари мазкур санитария қоидаларининг 2-иловасига мувофиқ бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Брайл шрифти асосидаги ўқув адабиётларининг сатрлари орасидаги масофа 16,2 мм дан 20 мм гача (бир ярим интервал), нуқтасининг диаметри 3 мм дан кам бўлмаслиги, шунингдек нуқталар чўзилган ва ярим доира шаклида, устки қисми ялпоқ бўлмаган ҳамда асоси конуссимон ёки цилиндрсимон, силлиқ, ўткир қирраларсиз бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Брайл шрифти асосидаги ўқув адабиётларини тайёрлашда фойдаланиладиган ёзув қурилмаси ва материалларга қўйиладиган гигиеник талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Брайл ёзуви қурилмаси Брайл саҳифасининг шаклига мос келадиган иккита пластинкадан иборат бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, юқори пластинка горизонтал йўналиш бўйича тўртбурчак катакчалардан иборат бўлиши ва бу катакчалар шакли ва ўлчами олти нуқтали Брайл шрифтига мос келиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шунингдек, пастки пластинкада ёзув қурилмаси ёпилганда Брайл олти нуқталарининг жойларига мос келадиган чуқурликлар мавжуд бўлиши, улар юқори пластинка катакчалари билан бирлаштирилганда ҳар бири олтита чуқурчага жойлашиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Брайл шрифти асосидаги ўқув адабиётлари шрифтининг сифати ўзгармаслигини таъминлаш учун ўқув адабиётларини тайёрлашда қоғоз, плёнкали ёки пластмассали материаллар қўлланилиши, бунда ўқув адабиётларини тайёрлашда фойдаланиладиган қоғоз асосан автоматик кесилган ўрамдаги (рулон) қоғозлардан иборат бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Ўқув адабиётларини тайёрлашда фойдаланиладиган қоғознинг қалинлиги 140 дан 160 г/м2 гача мустаҳкам, силлиқ бўлиши, шунингдек электростатик бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Бармоқ билан ўқиганда ёпишқоқликни камайтириш ва осон ўқишни таъминлаш мақсадида, ўқув адабиётларини тайёрлашда фойдаланиладиган плёнкали ёки пластмассали материаллар жуда силлиқ бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Ўқув адабиётлари почта орқали жўнатилганда, сақланганда шрифти сифати ўзгаришларсиз қолиши учун уларнинг ўрами:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
битта ўрам учун тўрттадан кўп бўлмаган ўқув адабиётларидан иборат бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар томондан камида 60 г/м2 зичликдан кам бўлмаган икки қаватли қоғоз билан ўралган ва мустаҳкам полипропилен ип билан тугунлаб боғланган бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
титул варағидан олдин ва охирги саҳифадан кейин технологик нуқталар билан муҳрланган стандарт босма қоғоз варақлари киритилган ва мустаҳкамланган бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жойлаштиришда ўрамни ҳимоялаш учун устки ва пастки қисмига қўшимча қаттиқ ва қалин қоғоздан фойдаланилган бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
катта миқдорда юборилса, картон қутиларга жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Битта ўрам оғирлиги 5 кг дан, битта картон қутининг оғирлиги эса 12 кг дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Мазкур санитария қоидаларини ишлаб чиқувчилар рўйхати 3-иловада келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
*Изоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
масофа «a» — биринчи ва тўртинчи нуқталар устки қисмининг орасидаги масофа — 2,7 мм;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
масофа «b» — биринчи ва иккинчи нуқталар устки қисмининг орасидаги масофа — 2,7 мм;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
масофа «c» — биринчи белгининг биринчи нуқтаси ва иккинчи белгининг биринчи нуқтаси устки қисмининг орасидаги масофа — 6,6 мм;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
масофа «d» — сўзнинг охирги белгисининг биринчи нуқтаси ва кейинги сўзнинг биринчи нуқтаси устки қисмининг орасидаги масофа — 13,2 мм;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
масофа «e» — қатор баландлигидан олиб қаралганда, вертикал равишда жойлашган қаторлараро биринчи нуқталар устки қисмининг орасидаги масофа — 10,8 мм бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element