18.11.2022 йилдаги 32-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизматининг қарори, 18.11.2022 йилдаги 32-сон
Date of entry into force
10.12.2022
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизматининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қарори
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Балиқни қайта ишлаш корхоналари учун санитария қоидаларини (0037-22-сон СанҚваН) тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2022 йил 10 декабрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 121]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг «Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида»ги Қонуни ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 25 июлдаги ПФ-6035-сон «Коронавирус пандемиясини юмшатиш, аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги ва саломатлигини сақлаш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизмати қарор қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Балиқни қайта ишлаш корхоналари учун санитария қоидалари (0037-22-сон СанҚваН) иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2017 йил 4 февралда тасдиқланган Балиқни қайта ишлаш корхоналари учун санитария қоидалари (0345-17-сон СанҚваН) ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил, Монополияга қарши курашиш қўмитаси, Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш давлат қўмитаси ва Савдо саноат палатаси билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бошлиқ Б. ЮСУПАЛИЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2022 йил 18 ноябрь,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Келишилди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш давлат ветеринария қўмитасининг раиси Б. НОРҚОБИЛОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2022 йил 16 ноябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси раиси Д. ВАХАБОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2022 йил 11 ноябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Монополияга қарши курашиш қўмитаси раиси Ш. ШАРАХМЕТОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2022 йил 13 октябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил Д. КАСИМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2022 йил 17 октябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизматининг 2022 йил 18 ноябрдаги 32-сон қарорига
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Балиқни қайта ишлаш корхоналари учун санитария қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(0037-22-сон СанҚваН)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари (бундан буён матнда санитария қоидалари деб юритилади) балиқ маҳсулотларининг юқори сифати ва хавфсизлигини таъминлаш мақсадида балиқни қайта ишлаш корхоналарининг (бундан буён матнда корхоналар деб юритилади) санитария-техник ҳолатига, ишлаб чиқаришни ташкил этишга, шунингдек ишлаб чиқаришда меҳнат шароитларига қўйиладиган санитария-эпидемиологик талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур санитария қоидалари Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (бундан буён матнда ЖССТ деб юритилади) ва Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг (бундан буён матнда БМТ деб юритилади) Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилотининг (ФАО) Халқаро комиссияси томонидан қабул қилинган Кодекс Алиментариус халқаро озиқ-овқат стандартлари тўпламига (бундан буён матнда Кодекс Алиментариус деб юритилади) кирувчи «Балиқ ва балиқ маҳсулотлари» (ЖССТ ва БМТнинг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти (ФАО), Москва, 2007 йил), «Жараён бўйича қўлланма» (ЖССТ ва БМТнинг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти (ФАО), 21-нашр, Рим, 2013 йил) ҳамда «Балиқ ва балиқ маҳсулотлари. Норма ва қоидалар тўплами» (ЖССТ ва БМТнинг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти (ФАО), Рим, 2022 йил) талаблари асосида ишлаб чиқилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ушбу санитария қоидаларида қуйидаги атамалар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
балиқ — ҳар қандай совуқ қонли сув умуртқалилари (амфибиялар ва сувда яшовчи рептилиялар бундан мустасно);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
совутиш — балиқни музнинг эришига яқин (ўртача 0°С) температурада совутиш жараёни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тозалаш — ифлослантирувчи моддаларни, озиқ-овқат қолдиқларини, чиқиндиларни, ёғ ва бошқа чиқиндиларни олиб ташлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ифлослантирувчи моддалар — озиқ-овқат маҳсулотидан фойдаланиш хавфсизлигига ёки унинг яроқлилигига таҳдид солиши мумкин бўлган озиқ-овқат маҳсулотлари таркибидаги ҳар қандай биологик ёки кимёвий моддалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ифлосланиш — балиқ ва улардан олинган маҳсулотларнинг ифлослантирувчи моддалар билан зарарланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хавф — озиқ-овқат маҳсулотида мавжуд бўлган потенциал хавф-хатарларнинг (биологик, кимёвий, физикавий ва бошқа омиллар) истеъмолчилар ҳаёти ва соғлиғига салбий таъсир кўрсатиш эҳтимоли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хавфни баҳолаш — илмий маълумотлар ва усулларга асосланган ҳолда хавфли омилларнинг хусусиятларини аниқлаш, таъсирини баҳолаш ва хавфни тавсифлаш босқичларидан иборат бўлган жараён;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хавфни бошқариш — хавф-хатарларни ва бошқа омилларни баҳолаш натижасида уларни бартараф қилиш мақсадида огоҳлантирувчи чораларни ишлаб чиқиш ва қўллаш жараёни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Балиқ маҳсулотларининг хавфсизлик мезонлари СанҚваН 0366-19-сон «Озиқ-овқат хавфсизлиги бўйича гигиена нормативлари»га мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Кодекс Алментариус тавсиялари асосида ишлаб чиқаришни ташкил этишга бўлган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Хавфни таҳлил қилиш Кодекс Алиментариус тавсияларига кўра, бир-бири билан узвий боғлиқ бўлган учта алоҳида таркибий қисмдан (хавфни баҳолаш, хавфни бошқариш ва хавф тўғрисида маълумот бериш) иборат бўлиб, ҳар бир таркибий қисм хавфнинг умумий таҳлилининг ажралмас қисми ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хавфни камайтириш ва унинг олдини олиш бўйича тадбирлар хавфни баҳолаш орқали амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Инсонлар саломатлиги учун хавф-хатар аниқ ва равшан бўлган, аммо илмий маълумотлар тўлиқ ёки етарли бўлмаган вазиятларда Кодекс Алиментариус тавсияси бўйича «Истеъмолчилар саломатлигининг устувор принциплари» қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Хавфни баҳолашда ишлаб чиқариш жараёнининг барча занжирларидаги сақлаш, ташиш, синама олиш, таҳлил қилиш ва назорат усуллари инсон саломатлигида нохуш оқибатлар келиб чиқишининг олдини олишга қаратилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Ишлаб чиқариш объектларига, хоналар ва ускуналарга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Барча саноат, маъмурий ва ички бинолар вентиляция (табиий, механик қўзғатувчи ёки аралаш) билан таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Корхоналарнинг ертўлаларида омборхоналар, музлатгичлар, тузлаш хоналари, иситиш тизими учун хоналар, аппарат, машина ва компрессор хоналарини жойлаштиришга ушбу ертўлаларда техник хавфсизлик қоидаларига риоя қилган ҳолда механик вентиляция тизими мавжуд бўлганда йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Балиқ маҳсулотларини ишлаб чиқариш цехлари техник маҳсулотлар ишлаб чиқарадиган цехлардан тўлиқ ажратилиши ва алоҳида кириш жойлари ва маиший хоналарга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Саноат биноларидаги поллар тозалаш ва дезинфекция қилиш учун қулай сиртга эга бўлиши лозим. Бетон пол қопламаси қатронлар, керамик плиткалар ёки пластик қатронлар билан қопланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Корхонанинг (цех) хўжалик, маҳаллий, ёмғир сувларидан ҳосил бўладиган оқовалари умумий канализация тармоғига тозаланган ҳолда чиқарилиши керак. Саноат ва маиший оқова сувларни тозаламасдан ва зарарсизлантирмасдан сув омборларига тушириш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Хавф-хатарнинг олдини олиш мақсадида трапнинг қувурлари диаметри оқова сувларини узлуксиз оқишини таъминлаши керак (диаметри камида 100 мм). Корхонада ҳар 150 м2 дан ортиқ бўлмаган майдонга битта трап ўрнатилиши ҳамда траплар панжара билан ўралган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Деворлар юзаси сув ўтказмайдиган ва осон тозаланадиган бўлиши керак. Деворлар қопламаси учун керамик плиткалар, ғиштлар, ювиш бўёқлари ишлатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Шифт бетон, пластмасса, ёғочдан ёки зангламайдиган пўлатдан бўлиши зарур. Электр симлари ёпиқ ҳолда (кўринмайдиган ва ташқи объектларга тегмайдиган ҳолда) ўрнатилган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Эшиклар чидамли, силлиқ, сув ўтказмайдиган ва осон ювиладиган материалдан (бўёқ билан қопланган металл, пластмасса, зангламайдиган пўлатдан, гальванизли пўлат қатлам билан қопланган ёғочдан) тайёрланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Ҳожатхона ишчи майдонлардан ташқарида, алоҳида жойлашиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Корхонада тозалаш ва дезинфекция қилиш ишларини осонлаштириш учун қуйидагилар инобатга олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
балиқлар, умуртқасизлар ва улардан ишлаб чиқарилган маҳсулотлар билан алоқага киришиши мумкин бўлган барча юзалар коррозияга ва сувга чидамли материаллардан тайёрланган бўлиши ва ёрқин рангли, силлиқ ва осон ювилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворлар технологик жараённи таъминлаш учун етарли баландликка эга бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шифтлар ифлосланиш ва конденсат тўпланишини камайтириши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деразаларга чивинга қарши тўрлар ўрнатилган бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пол ва деворлар орасидаги уланиш жойи тозалаш учун қулай бўлиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Корхонада ёки балиқ овлаш кемасида асбоб-ускуналар, инвентарлар тоза ва техник соз ҳолатда сақланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Ҳашаротлар ва бошқа зараркунандалар кўпаймаслиги учун гигиена қоидаларига риоя қилиниши, ҳашаротларнинг корхонага киришининг олди олиниши ҳамда уларнинг уяларини йўқ қилиш чоралари кўрилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Балиқ қабул қилиш ва тозалаш хонасига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Балиқни қабул қилиш хонасида совуқ ва иссиқ сув тармоғи, шунингдек, дезинфекциялаш воситаларини тайёрлаш учун маркировкаланган идишлар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Балиқ қабул қилиш хонасининг поллари бетонланган бўлиши керак. Полга чиқиндиларни ташлаш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Хавфнинг олдини олиш мақсадида балиқни ташиш жараёнида у ифлосланишдан ва механик шикастланишдан ҳимоя қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Балиқ қабул қилиш хонасида иситгичлар шифтга ўрнатилган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Хавф-хатарнинг олдини олиш мақсадида тозалаш учун тайёрланган ёки кесилган балиқ муз билан сепилган ҳолда совутилган махсус идишларда сақланиши керак. Балиқнинг механик шикастланишига йўл қўймаслик учун муз қатламининг баландлиги балиқнинг ўлчамига қараб 30 — 50 см дан 70 — 80 см гача бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Совутиш учун муз ичимлик сувидан тайёрланиши ва махсус идишларда сақланиши керак. Қайта ишлаш учун олинган балиқ -20°C дан -70°C гача бўлган ҳароратда совутилган ҳолда сақланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Балиқни тозалаш, кесиш мосламалари хавфсиз ва инсонга зарар етказишдан ҳимояланган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Қабул қилинган балиқ унда паразитларнинг мавжудлигини аниқлаш учун кўздан кечирилиши ва ташқи қўшимчалардан (қисқичбақасимонлар, личинкалар, паразитлар) тозаланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Паразитлар мавжуд бўлган ёки юқумли касалликларга чалинган балиқларга ишлов беришда қуйидаги қоидаларга риоя қилиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
балиқни ёки унинг қисмларини, шунингдек чиқиндиларни сув ҳавзаларига ташламаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уй ҳайвонларини паразитлар билан касалланган балиқларнинг гўшти ва ичаклари билан боқмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тери паразитлари, хилодонелла, ихтиофтириус билан касалланган тирик балиқларни сувда ювишдан олдин 5 фоизли натрий хлорид эритмаси билан ювиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Балиққа ишлов бериб бўлингандан сўнг, цехлар, асбоб-ускуналарни тозалаш ва дезинфекция қилиш амалга оширилиши зарур. Қўллар совун билан ювилиши ва дезинфекциялаш воситаси билан дезинфекция қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Тозалаш охирида балиқ шилимшиқ, қон, ичак қолдиқларидан тоза оқар сувда яхшилаб ювилади ва совутилган махсус идишларда сақланади ёки муз билан қопланади. Шундан сўнг технологик кўрсатмаларга мувофиқ ёки дарҳол кейинги технологик ишлов бериш учун юборилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Балиқ тутилган вақтдан бошлаб 1,5 — 2 соат ичида уни музлатишнинг имкони бўлмаса, ушбу балиқ 5 — 10 соат давомида 0°С дан -5°C ҳароратгача совутгичда сақланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Балиқларни глазурлаш (балиқни -19°C ҳароратдаги тузли сувга 2-3 марта ботириб олиш) тоза сувда амалга оширилади. Бунда, сув ифлосланиши билан дарҳол алмаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Музлатиш камераларида ҳаво айланишини таъминлаш мақсадида балиқ маҳсулотлари деворлардан камида 50 см масофада ҳамда камида 18 см баландликдаги пештахталарда сақланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Музлатиш камералари, йўлаклардаги полларни тозалаш заруратга кўра, лекин ҳар сменада камида бир марта амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Музлатиш камераларининг қор қатламларини олиб ташлаш ойига камида бир марта амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Ёрдамчи материалларга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Тузни сақлаш омборлари ёғингарчилик, ер ости сувлари ва механик ифлосланишдан ҳимояланган бўлиши керак. Тузни сақлаш учун махсус идишлардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Туз ва муз омбори ишчилари махсус кийим-бош, поябзал ва жиҳозлардан фойдаланишлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Қайта ишлаш корхоналарида ишлатиладиган зираворлар ташиш тараларида ёки пакетларда омборга етказиб берилиши керак. Бунда, зираворлар қуруқ вентиляция қилинган хоналарда, ушбу зираворларнинг технологик йўриқномаларида кўрсатилган тартибда сақланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Зираворларни майдалаш ва қайнатма тайёрлаш марказлаштирилган ҳолда, асосий цехлардан алоҳида, вентиляция билан жиҳозланган хоналарда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Ёрдамчи материаллар омборларда сақланиши, омбор деворлари оқланган бўлиши, поллар ҳар сменада камида 1 марта, шифтлар эса ойига 2 марта намлантириб тозаланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Ишлатишдан олдин барча кукунсимон ёрдамчи материаллар магнитдан ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Корхонага олиб келинган ўсимлик ёғининг органолептик параметрлари лабораторияда текширилиши керак. Ўсимлик ёғини очиқ идишларда ва қуёш нури остида сақлаш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Бошқа ёрдамчи материаллар санитария-гигиена талабларига ва технологик кўрсатмаларга жавоб берувчи ҳарорат ва намликда сақланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Сирка кислотаси идишлари юмшоқ мато тўшалган ёғоч қутиларида салқин ва қуруқ жойда сақланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Балиқ тузлаш цехларига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Тузлаш, эритиш ва ивитиш учун қозонларнинг деворлари полдан камида 50 см баландликда бўлиши талаб этилади. Стационар идишларга алмаштирилгунга қадар брезент идишлардан фойдаланишга рухсат берилади. Хавфни бошқариш мақсадида тизимли тозалаш, ювиш ва дезинфекция қилиш мунтазам равишда амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Тузлаш идишларининг туби оқова сув тизимига уланган бўлиши ҳамда ишлатилган шўр сув тўлиқ тушиб кетиши таъминланиши керак. Идишлардан чиқувчи дренаж қувури сувни очиш/ўчириш крани билан жиҳозланган бўлиши керак. Тузлаш, эритиш ва ивитиш учун идишлар иссиқ ва совуқ сув билан таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Идишлар панжара қопқоқлари билан қопланган бўлиши керак. Бунинг учун брезентдан ва бошқа сув ўтказмайдиган матодан фойдаланиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Балиқни ҳаво билан қуритиш полдан камида 40 см баландликдаги пештахталарда амалга оширилиши керак. Пештахталарнинг юзаси силлиқ ҳамда дезинфекция қилиш осон бўлиши зарур. Пештахталар орасида йўлаклар бўлиши лозим. Пештахталарда юриш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Балиқларни идишларга тузлаш ва тушириш пайтида ишчилар махсус поябзал, комбинезон, тоза қўлқоп кийишлари, шунингдек махсус белгиланган жойда сақланадиган тузлаш цехи учун ускуналардан фойдаланишлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Ҳар бир балиқ туширилгандан ва юклангандан сўнг жиҳозлар яхшилаб тозаланиши, ювиш воситалари қўшилган иссиқ сув билан ювилиши ҳамда дезинфекция қилиниши лозим. Бунда, жиҳозлар такроран балиқ юклашдан олдин қўшимча равишда иссиқ сув билан ювилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Пашша личинкалари ёки фуксин билан зарарланган маҳсулотларни сақлаш ва қайта ишлаш, балиқ маҳсулотларининг зараркунандаларига қарши кураш бўйича кўрсатмаларга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Қадоқланган шўр ва тузланмаган маҳсулотлар технологик кўрсатмаларга мувофиқ омборларда ва музлатгичларда сақланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Дудланган балиқ ишлаб чиқаришда асосий технологик жараёнлар (эритиш, кесиш, тузлаш ва текислаш, ивитиш, дудлаш) амалга ошириладиган хоналардан ташқари, қуйидаги алоҳида хоналар бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
намакоб тайёрлаш учун хоналар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тайёр маҳсулотни қадоқлаш хоналари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қайта ишланган идишларни ювиш, идишларни қуритиш ва сақлаш учун хоналар, идишлар омбори.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёқилғи ва дудлаш учун ёғоч қипиғи, шунингдек дезинфекциялаш, ювиш воситалари ва дудланган суюқликларини сақлаш учун хоналар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Дудловчи камералар ҳаво тортувчи вентиляция тизими билан жиҳозланган бўлиши, эшиклар ва люклари мустаҳкам ёпилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Тайёр маҳсулотни тарқатиш ҳамда хом ашёни етказиб бериш жараёнлари бир-биридан алоҳида хоналарда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Балиқ қуритиш жараёнига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Балиқни сунъий қуритиш хоналарининг деворлари ва шифтлари силлиқ ва осон тозаланадиган бўлиши ҳамда девор панеллари камида 1,8 метр баландликда плитка билан қопланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Балиқларни табиий қуритиш бўлими бошқа ишлаб чиқариш цехларидан камида 25 метр узоқликда девор билан ўралган бўлиши, чиқинди қутилари ва ҳожатхоналардан камида 50 метр масофада жойлашган бўлиши керак. Табиий қуритиш, атрофи очиқ шийпонларда, ердан камида 0,8 м баландликка осиб қўйилган ҳолда амалга оширилади. Осишдан аввал балиқ устидан ортиқча шўрни ичимлик суви ёрдамида ювиб ташлаш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Қафаслар, панжаралар ва бошқалар ҳар бир фойдаланишдан кейин алоҳида хонада яхшилаб тозаланиши, содали сувнинг 1-2 фоиз иссиқ эритмасида ювилиши ҳамда оловда куйдирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Қуритилган балиқларни тўплаш полдан 50 см баландликдаги столларда амалга оширилиши, қуритилган балиқлар брезент билан қопланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Қуритилган балиқларни сақлаш совутилган хонада технологик талабларга жавоб берадиган ҳарорат ва нисбий намликда амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Табиий ва сунъий қуритиш бўлимларида ҳашаротларга қарши курашиш бўйича профилактика чора-тадбирлари мунтазам равишда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-боб. Консерва ишлаб чиқариш жараёнига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Хавфни бошқариш мақсадида консерваларни ишлаб чиқариш, хом ашё ҳудуди, соус ва автоклав бўлмалари, идишларни ва ускуналарни ювиш учун иккита алоҳида ювиш бўлмалари, шунингдек балиқларни қовуриш ва қадоқлаш учун майдонлар алоҳида ажратилган ҳолда умумий хонада жойлаштирилган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Консерва идишлари ва қопқоқлари қадоқлашдан олдин санитар ишловдан ўтказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Консерва ёпувчи, тўлдирувчи, кесувчи машиналар буғ, совуқ ва иссиқ сув билан таъминланиши керак. Иссиқ сув ва буғ ҳарорати доимий равишда ўлчаб борилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Консерва маҳсулотини ишлаб чиқаришга олиб келинган хом ашё ва ёрдамчи материаллар корхона лабораторияси томонидан текширилиши керак. Хом ашё, ёрдамчи материаллар, сув ва тайёр маҳсулотларнинг сифат кўрсаткичлари махсус журналларда қайд этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. Ёғга иссиқлик билан ишлов бериш маҳсулот турига қараб амалга оширилади. Лаборатория назоратидан ўтмаган ёғдан консерва ишлаб чиқариш учун фойдаланиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. Консерваларни стерилизация қилиш технологик йўриқномаларга мувофиқ амалга оширилади. Стерилизация жараёни кўрсаткичлари стерилизацияни назорат қилиш журналларида қайд этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Хавфни баҳолаш учун балиқ солинган консерваларни қуйидаги тартибда стерилизация қилиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
консерваларнинг қопқоғини ёпишдан олдин 10 дақиқагача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёпилган консерваларни 30 дақиқагача.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Стерилизация қилиш мазкур бандда кўрсатилган вақтдан кам ёки ўтиб кетган ҳолларда бактериологик таҳлил ўтказиш учун автоклавлардан 50 та банка консерва намуналари олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Иш тугагандан сўнг ҳар куни цистерналардан барча ёғ ва бошқа қуймаларни тўкиб ташлаш керак, технологик тизимлар ҳамда тўлдириш машиналари иссиқ сув ва ювиш воситалари билан ювилиши, дезинфекция қилиниши, сўнгра иссиқ сув билан чайилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. Идишдаги ёғ даражасини аниқлаш учун ёғ ўлчагич асбоблардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Ёғ мавжуд бўлган цистерналар ва идишларга тоза ёғ қўшиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. Озиқ-овқат мақсадларида ишлатиладиган ёғ ёпиқ ва муҳрланган идишларда сақланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Қовурилган (фритюр) ёғларнинг сифатини назорат қилиш ишлаб чиқариш лабораторияси томонидан амалга оширилади. Ёғнинг кислоталилиги умумий миқдори СанҚваН № 0366-19 «Озиқ-овқат маҳсулотлари хавфсизлигининг гигиеник нормативлари»да белгиланган миқдорлардан ошса, ёғни бошқасига алмаштириш керак. Ишлатилган ёғ тўлиқ тўкиб ташланиб, янгисига алмаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Балиқ қовуришда барча ишлатиладиган жиҳозлар термоизоляцияловчи материал билан қопланган бўлиши керак. Термоизоляцияловчи материал 45°C дан ошмайдиган юза ҳароратида бўлиши керак. Балиқ қовуриш жойлари маҳаллий сўрувчи вентиляция тизимига эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Балиқ консервалаш корхоналарида ҳафтасига камида бир марта санитария кунлари ўтказилиши керак. Бу вақтда барча асбоб-ускуналар, қувурлар, инвентарлар, идишлар ва бошқаларга санитар ишлови берилади ва дезинфекция қилинади. Бундан ташқари, ҳар бир иш сменасидан кейин асбоб-ускуналар, инвентар ва бошқаларда жорий санитар тозалаш амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. Корхоналарда консерва маҳсулотларини сақлаш ишлаб чиқарувчи томонидан тасдиқланган технологик йўриқномаларга кўра, белгиланган микроиқлим шароитлари (ҳарорат, ҳаво намлиги)да қуруқ омборларда амалга оширилиши зарур. Хавф-хатарнинг олдини олиш учун омборларда микроиқлим кўрсаткичлари назорат қилиниши керак. Яроқсиз консерва маҳсулотлари утилизация қилингунига қадар вақтинчалик алоҳида хонада сақланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-боб. Балиқ қиймаси ва икра ишлаб чиқариш жараёнига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. Қайта ишлаш жараёнида олинган қийма дарҳол қадоқлаш ва музлатиш ёки маҳсулот ишлаб чиқаришга ўтказилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. Балиқ қиймаси -30°C ҳароратда музлатилиб, унинг марказидаги ҳарорат -18°C дан юқори бўлмаслиги лозим. Ювилган балиқ қиймасини сақлаш муддати 6 ой, ювилмаган балиқ қиймасини сақлаш муддати 3 ой қилиб белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Икра ишлаб чиқариш иш жойлари иссиқ ва совуқ сув билан таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Балиқ қорнидан икрани олишдан олдин оқар сув билан қондан тозаланиши ҳамда совутилган ҳолда кейинги технологик жараёнга ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Балиқдан икра олиш ва кейинги ҳар бир технологик жараёнлар алоҳида ишчилар томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. Хавф-хатарнинг олдини олиш мақсадида икра тайёрлаш учун фақат қайнаб совутилган сув, қиздирилган туз ва ўсимлик ёғи, сифатли моддалар ишлатилиши керак. Агар ёғ таркибида патоген стафилококклар аниқланса, мазкур ёғдан икра ишлаб чиқаришда фойдаланиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. Икранинг дегустацияси пластик вилка ёки қошиқчалар билан ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. Икрани қадоқлашдан олдин идишлар (банкалар) яхшилаб тозаланиши, ювилиши ва буғланиши ёки стерилизация қилиниши керак. Қадоқланган икра дарҳол сақлаш учун совутгичга юборилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. Хавф-хатарнинг олдини олиш мақсадида икра ишлаб чиқариш бинолари, асбоб-ускуналар ва жиҳозлар ҳар куни санитария тозаловидан ўтказилиб дезинфекция қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-боб. Балиқдан бошқа тайёр озиқ-овқат маҳсулотларини ишлаб чиқаришга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. Балиқ ва бошқа денгиз маҳсулотларини муздан эритиш махсус мосламаларда ёки ванналарда сувда ёки кучсиз тузли эритмада 20°C дан юқори бўлмаган ҳароратда ёки пештахталарда (ҳавода эритиш) амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. Тозаланган, бўлакланган, майдаланган ва бошқа балиқ дарҳол иссиқлик билан ишлов бериш учун корхонанинг тегишли бўлимига юборилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Маҳсулотларни қовуриш, қайнатиш ва пишириш жараёнларининг ҳарорати махсус журналларда қайд этилиши керак. Бунда, балиқ бўлагининг ичидаги ҳарорат +80°C дан паст бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. Хавф-хатарнинг олдини олиш учун желели таомлар тайёрлаш жараёнида қўлланилувчи шўрвани идишга қуйишдан олдин қайнатилиши ҳамда желатин қўшилгандан сўнг қайнаш даражасигача қиздирилиши керак. Бунда, янги тайёрланган шўрвадан фойдаланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Агар бошқа таркибий қисмлар қўшиладиган бўлса, желе қайнатилган пайтдан кейин 5 дақиқа давомида иккинчи марта қайнатилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. Желе қадоқлаш жараёнида қадоқлар 100°C дан паст бўлмаган ҳароратда қуруқ иссиқлик билан стерилизация қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88. Балиқ ва сабзавотларни кесишда силлиқ текисланган юзали қаттиқ ёғоч тахталардан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-боб. Тайёр балиқ маҳсулотларини қадоқлашга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. Контейнерларга жойлаштирилган ва жўнатилиши керак бўлган тайёр маҳсулотлар ишлаб чиқарувчи томонидан тасдиқланган технологик йўриқномаларда кўрсатилган ҳароратда омборларда сақланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. Консерва маҳсулотлари, ярим тайёр балиқ маҳсулотлари, тайёр ва дудланган маҳсулотларни алоҳида-алоҳида, технологик йўриқномаларда кўрсатилган, маҳсулотга хос шароитларда сақлаш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. Озиқ-овқат маҳсулотларини қадоқлаш учун контейнерлар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Озиқ-овқат маҳсулотларига тегиб турадиган қадоқларнинг хавфсизлиги тўғрисидаги умумий техник регламентни тасдиқлаш ҳақида» 2017 йил 7 июлдаги 476-сон қарорида белгиланган талабларга жавоб бериши ҳамда санитария тозаловидан (механик тозалаш, ювиш воситаси ва иссиқ сув билан ювиш, дезинфекциялаш, чайиш ва қуритиш) ўтган бўлиши лозим. Ифлосланган ва моғорлаган идишлардан фойдаланиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Контейнерларнинг санитария жиҳатидан тозалиги ишлаб чиқариш лабораторияси томонидан ойида камида икки марта текширилиши ва натижалар махсус журналда қайд этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93. Балиқ маҳсулотлари махсус транспорт воситасида ташилиши, транспорт воситаси ҳар фойдаланишдан сўнг санитария тозаловидан ўтказилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-боб. Корхонанинг сув ва муз таъминотига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. Корхоналарни (цехларини) сув билан таъминлаш марказлаштирилган маиший ва ичимлик сув таъминотига уланиш орқали таъминланиши керак. Марказлаштирилган сув таъминоти мавжуд бўлмаган тақдирда, мустақил сув таъминоти тизими қурилган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. Ичимлик сув таъминоти тармоқларининг техник (ичимлик бўлмаган) сув таъминоти тармоқлари билан кесишиши тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
96. Балиқ маҳсулотларини ишлаб чиқариш технологиясида, шунингдек инвентарларни, ускуналар ва идишларни санитария тозалашда фақат ичимлик суви сифати даражасидаги сувдан фойдаланиш лозим. Тайёр озиқ-овқат маҳсулотлари билан бевосита боғлиқ бўлмаган ишлаб чиқариш ускуналарини (совутиш жиҳозлари, вакуум насослари, барометрик конденсаторлар ва бошқалар) ювишда сув сифатини ёмонлаштирадиган моддаларни (нефт маҳсулотлари, қаттиқ моддалар ва бошқалар) ўз ичига олмаган очиқ сув ҳавзалари сувидан фойдаланиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
97. Мазкур санитария қоидаларини ишлаб чиқувчилар рўйхати иловада келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Балиқни қайта ишлаш корхоналари учун санитария қоидаларига
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Ишлаб чиқувчилар рўйхати:


А.С. Худайберганов

Санитария, гигиена ва касбий касалликлар илмий-тадқиқот институти, Овқатланиш гигиенаси лабораторияси мудири, т.ф.д., профессор;

Э.Б. Наврузов

Санитария, гигиена ва касбий касалликлар илмий-тадқиқот институти, Овқатланиш гигиенаси лабораторияси катта илмий ходими, т.ф.н.;

Г.М. Исраилова

Тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ошириш маркази гигиена кафедраси доценти, т.ф.н., доцент;

Б.О. Сагдуллаэва

Санитария, гигиена ва касбий касалликлар илмий-тадқиқот институти, Овқатланиш гигиенаси лабораторияси катта илмий ходими.

А.Р. Носирова

Санитария, гигиена ва касбий касалликлар илмий-тадқиқот институти, Овқатланиш гигиенаси лабораторияси катта илмий ходими.


Тақризчилар рўйхати:


Т.И. Искандаров

Санитария, гигиена ва касбий касалликлар илмий-тадқиқот институти лаборатория мудири, т.ф.д., профессор, ЎзР Фанлар академияси академиги;

Д.А. Зарединов

Тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш маркази, Гигиена кафедраси мудири, т.ф.д., профессор;

А.Н. Шукуров

Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизмати Санитария-гигиена бошқармаси бошлиғи, т.ф.н.