Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон ўқувчи ёшларини рағбатлантириш чора-тадбирлари тўғрисида» 1993 йил 5 февралдаги Фармонини бажариш ва республика ёшларини фаол яратувчилик фаолиятига кенг жалб этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Белгилаб қўйилсинки, Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиялари аспирантларга Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги қарорига мувофиқ тайинланади.

Аспирантлар учун Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиялари тўғрисидаги низом ва уларни тайинлаш тартиби 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Белгилаб қўйилсинки, Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиялари талабаларга Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги қарорига мувофиқ тайинланади.

Талабалар учун Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиялари тўғрисидаги низом ва уларни тайинлаш тартиби 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

3. Республика олий ўқув юртлари талабалари учун 1992-93 ўқув йилига 105 та номли, шу жумладан, Беруний номли — 35 та, Ибн Сино номли — 20 та, Навоий номли — 32 та, Улуғбек номли 18 та давлат стипендиялари таъсис этилсин.

Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги бир ҳафта муддат ичида, юқори курсларда таълим олаётган талабаларнинг ҳақиқий сони, ўқитишнинг белгиланган нормативи йўналишидан келиб чиққан ҳолда, давлат стипендияларини олий ўқув юртлари бўйича тақсимланишини тасдиқласин.

Белгилаб қўйилсинки, келгусида давлат стипендияларининг умумий сони ва уларни таълим йўналишлари бўйича тақсимлаш ҳар ўқув йили бошида Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

Давлат стипендиялари тўғрисидаги низом ва уларни тайинлаш Тартиби 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

4. Белгилаб қўйилсинки:

Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияларини аспирант ва талабаларга тайинлаш 1993 йилдан бошлаб, низомларда белгиланган муддатларда амалга оширилади;

номли давлат стипендияларини талабаларга тайинлаш 1993 йил март ойидан бошлаб, кейинчалик эса ҳар ўқув йили бошида амалга оширилади.

5. Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги икки ҳафта муддат ичида Ўзбекистоннинг интеллектуал ва маънавий бойлиги ривожига салмоқли ҳисса қўшган атоқли фан ва маданият арбоблари шарафига таъсис этилган номли стипендиялар тўғрисидаги Низомни ва уларни олий ўқув юртларида тайинлаш Тартибини ишлаб чиқсин ва тасдиқласин.

6. Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ва Халқ таълими вазирлиги тасарруфида олий ўқув юртлари ва мактаблар бўлган вазирликлар ва идоралар билан келишган ҳолда:

олимпиадалар, танловлар, мусобақалар топшириқларининг мураккаблигига, олий ўқув юртларига қабул қилинадиган абитуриентлар билимлари даражасига қўйиладиган талабларнинг мувофиқлигини таъминласинлар;

ўн кун муддат ичида, кейинчалик эса ҳар йили, ўқув йили бошида олимпиада, танлов ва мусобақанинг ҳар қайси тўғри учун олий ўқув юртларининг халқаро ва республика беллашувларининг ғолиблари тест ва қўшимча имтиҳонларсиз қабул қилинадиган мутахассисликлари рўйхатини тасдиқласинлар.

7. Қуйидагилар тасдиқлансин:

республика олимпиадалари, танловлари ва спорт мусобақаларини ўтказиш тўғрисида Низом 4-иловага мувофиқ;

халқаро ва республика олимпиадалари, танловлари ва мусобақалари ғолиблари бўлган мактаб ва билим юртлари ўқувчиларини тақдирлаш Тартиби 5-иловага мувофиқ;

8. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги 1993 йилдан бошлаб, вазирликлар ва идораларнинг ҳисоб-китоблари бўйича, қайд этилган мақсадлар учун зарур бўлган маблағлар ажратишни таъминласин.

9. Ўзбекистон Республикаси Давлат телевидение ва радио эшиттириш компанияси, оммавий ахборот воситалари шахснинг умумий маданияти шаклланишида маънавий қадриятлар ва профессионал тайёргарликнинг катта аҳамиятини кенг ёритсинлар.

10. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Бош вазир ўринбосари ўртоқ М. Қ. Қорабоев зиммасига юклатилсин.

1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиялари давлат олий ўқув юртлари ва илмий-тадқиқот институтларининг сўнгги ўқув йили аспирантларига — Ўзбекистон Республикаси фуқароларига Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги қарорига биноан тайинланади.

2. Аспирантларга тайинланган Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиялари квотаси (бешта) давлат илмий-техника сиёсатининг энг муҳим йўналишларига мувофиқ қуйидаги йўналишлар бўйича, ҳар бирига битта стипендия ҳисобидан тақсимланади:

республика мустақиллиги ва бозор иқтисодиётига мос ижтимоий-иқтисодий сиёсатни шакллантириш;

деҳқончилик саноати мажмуи;

энергетика, ресурслар, саноат;

соғлиқни сақлаш ва экология;

ахборот технологиялари ва бошқарув.

Ҳар йилнинг бошида Вазирлар Маҳкамаси томонидан, Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги тақдимномасига биноан, йўналишлар бўйича стипендиялар тақсимотига ўзгаришлар ва қўшимчалар киритилиши мумкин.

3. Аспирантларга Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияларини тайинлаш учун қуйидаги мезонларнинг бажарилиши белгиланади:

барча номзодлик минимумларини «аъло» баҳога топшириш;

давлат тилини ва камида иккита хорижий тилни билиш;

халқаро конференцияларда қатнашиш;

етакчи илмий нашрларда (камида иккита) илмий мақолалар эълон қилиш;

компьютерни билиш;

Ўзбекистон тарихини билиш.

Тиллар, информатика, Ўзбекистон тарихи бўйича билимларга талаб даражаси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Олий аттестация комиссияси томонидан белгиланади, шу мақсадда комиссия аспирантларнинг мустақил тайёрланишлари учун махсус дастур ишлаб чиқади.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияларига талабгорлар ушбу фанлар бўйича билим даражасини аниқлаш учун махсус синовлар (имтиҳонлар) топширадилар.

4. Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияларини тайинлаш учун номзод кўрсатадиган муассасалар, етакчи мутахассисларни жалб этган ҳолда, номзодлар ишларининг долзарблигини, уларнинг шахсий ҳиссасини, ўтказилган тадқиқотларнинг муҳимлигини олдиндан текширадилар, диссертациялар мавзуси бўйича аспирантлар илмий ахборотларининг оммавий муҳокамасини ташкил қиладилар, уларнинг умумий илмий тайёргарлигини, маънавий-маданий сифатларини баҳолайдилар ва ҳар бир номзод бўйича асосланган хулоса қабул қиладилар.

5. Илмий-тадқиқот ишларининг муфассал шарҳлари машинкада ёзилиб, икки нусхада, матнга тегишли кўргазмалар билан бирга муассаса илмий кенгашига дастлабки кўриб чиқиш учун тақдим этилади.

Ишга қуйидагилар илова қилинади:

мазкур соҳа етакчи мутахассисларининг фикр-мулоҳазалари;

илмий ишлар рўйхати;

илмий маърузалар рўйхати;

илмий мақолаларининг босма нусхаси, муаллифлик гувоҳномаларининг нусхалари, илмий иш натижаларидан фойдаланиш ҳақидаги далолатномалар.

Ишнинг (аннотациянинг) ҳар бир нусхаси юқорида қайд этилган ҳужжатлар билан бирга муқоваланган ёки жилдга жойланган бўлиши керак. Муқовада ёки жилдда ишни тақдим қилаётган муассасанинг номи, талабгорнинг исми, фамилияси ва отасининг исми, ишнинг номи кўрсатилади.

Бошқа ҳужжатлар, қўшимча чизмалар, схемалар, хариталар, альбомлар, суратлар ва шу кабилар бир нусхада тақдим этилади.

6. Илмий кенгашлар ёпиқ овоз бериш йўли билан, оддий кўпчилик овоз билан қарор қабул қиладилар.

Илмий кенгашларнинг қарорлари вазирликлар ва идоралар учун Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигига Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияларини тайинлаш ҳақида тавсияномалар жўнатиш учун асос ҳисобланади.

7. Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияларини аспирантларга тайинлаш, қайси муассасага мансублигидан қатъи назар, тегишли вазирликлар ва идораларнинг тавсияларига биноан Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги қарори билан амалга оширилади.

Стипендияларни тайинлашдан аввал талабгорларнинг махсус ва умумилмий тайёргарлик даражалари ҳамда билимларининг белгиланган мезонларга мос келиши пухта текширилади.

Шу мақсадда:

Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги етакчи олим ва мутахассислардан иборат махсус танлов комиссияси тузади, унинг зиммасига Ўзбекистон Республикаси Президенти давлат стипендияларига талабгорлар ўртасида саралаш танлови ўтказиш юклатилади;

Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Олий аттестация комиссияси аспирантларнинг илмий ишларини экспертизадан ўтказади, республика Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги билан келишилган ҳолда информатика, тил ва Ўзбекистон тарихи бўйича махсус синовлар имтиҳонлар ўтказиш муддатларини белгилайди.

8. Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг танлов комиссияси талабгорларнинг сўнгги танловларини ёпиқ овоз бериш йўли билан ҳал қилади ва ҳар бир ишга овоз беришга қатнашган комиссия аъзоларининг учдан икки қисми маъқуллаб овоз бергандагина номзод аспирантларни Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиялари тайинлаш учун тавсия қилади.

Овоз беришдан сўнг талабгорлар сони белгиланган ўринлар квотасидан кўп бўлган тақдирда устунлик кўп овоз олган талабгорларга берилади.

Танлов комиссиясининг қарори Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги томонидан тасдиқлангандан сўнг кучга киради.

9. Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги тасарруфида олий ўқув юртлари ва илмий-тадқиқот институтлари бўлган вазирликлар ва идоралар учун аспирантларга Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияларини тайинлаш ва тўлаш ҳақида буйруқларни расмийлаштиришда асос бўлади.

Стипендиялар ҳар йили 1 январдан бошлаб, бир йил муддатга, белгиланган миқдорга қатъий риоя қилган ҳолда тайинланади.

10. Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги вазирлик ва идораларнинг аспирантларга Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияларини тайинлаш ҳақидаги тавсияларини кўриб чиқади ва йилига бир марта, декабрь ойида улар бўйича қарор қабул қилади. Ҳужжатлар 1 октябрдан 31 октябргача қабул қилинади, информатика, чет тиллар, Ўзбекистон тарихи бўйича синовлар (имтиҳонлар) 1 ноябрдан 30 ноябргача топширилади.

11. Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиялари совриндорлари бўлган аспирантларга кўкрак нишонлари ва «Президент стипендиясининг совриндори» гувоҳномаси берилади. Кўкрак нишонлари ва гувоҳномалар аспирантнинг ўқиш жойида тантанали вазиятда топширилади.

12. Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиялари совриндорлари бўлган аспирантлар ўқишни битирганларидан сўнг уч йил мобайнида ўқишни давом эттириш ва тажриба орттириш учун хорижга жўнатишда имтиёзли ҳуқуқни сақлаб қоладилар.

13. Шахсий режаларни бажармаган ва илмий одоб-ахлоққа риоя қилмаган аспирантлар олий ўқув юртлари ва илмий-тадқиқот институтлари илмий кенгашлари тавсияларига биноан, вазирлик ва идораларнинг буйруқлари билан Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияларидан маҳрум қилиниши мумкин.

14. Баҳоли масалалар, ариза ва шикоятларни Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги кўриб чиқади. Уларни кўриб чиқиш муддати 1 ойдан ошмаслиги керак.

1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиялари Ўзбекистон Республикаси фуқаролари бўлган давлат олий ўқув юртлари талабаларига Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг қарорига биноан тайинланади.

2. Талабаларга тайинлаш учун белгиланган Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияси квотаси (ўнта) таълим йўналишлари бўйича ҳар бир йўналишга битта стипендия ҳисобидан тақсимланади:

қишлоқ хўжалиги, шу жумладан, ирригация;

техника ва информатика;

тиббиёт, шу жумладан, доришунослик ва жисмоний тарбия;

ижтимоий мутахассисликлар;

физика-математика ва кимё-биология мутахассисликлари;

иқтисодиёт;

педагогика;

маданият ва санъат;

чет тиллар;

ҳуқуқ ва халқаро муносабатлар.

Ушбу рўйхатга Вазирлар Маҳкамаси ҳар ўқув йили бошида, таълим йўналишларидаги устуворликларни ўзгартиришнинг мақсадга мувофиқлигидан келиб чиққан ҳолда, ўзгаришларга мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги тавсиясига биноан ўзгариш ва қўшимчалар киритиши мумкин.

3. Талабаларга Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиясини тайинлаш учун қуйидаги мезонларни бажариш белгиланади:

умумтаълим тайёргарлигини илмий-тадқиқот (ижодий) ишлари билан уйғунлаштириш;

конференция (танлов)ларда қатнашиш;

нашр этилган ишлар (асарлар)нинг мавжудлиги;

тил билиш — давлат тилини ва камида иккита чет тилини билиш, мутахассислиги чет тили бўлган айрим ҳолларда яна битта тилни билиш қўшимча равишда талаб қилинади;

компьютерни билиш;

Ўзбекистон тарихини билиш.

Тилларни, информатикани, Ўзбекистон тарихини билиш бўйича талаб даражаларини Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги белгилайди.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиясига талабгорлар билим даражаларини аниқлаш учун ушбу фанлар бўйича синов (имтиҳон)лар топширадилар.

4. Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиясига талабгорлар номзодини кўрсатиш номзодликка талабгорларнинг ўқишдаги ва илмий (ижодий) фаолиятдаги муваффақиятлари оммавий равишда муҳокама қилингандан сўнг, олий ўқув юртлари илмий кенгашлари томонидан амалга оширилади.

Талабгорлар дастлабки кўриб чиқиш учун илмий кенгашга қуйидагиларни топширадилар:

синов дафтарчасидан кўчирма;

деканат, кафедра тавсияномаси;

илмий (ижодий) иш аннотацияси,

раҳбарнинг фикр-мулоҳазалари;

илмий (ижодий) ишга тақриз,

илмий ишлар рўйхати ва уларнинг босма нусхалари.

Барча ҳужжатлар икки нусхада тақдим қилинади. Ҳужжатларнинг ҳар қайси нусхаси жилдга жойланади. Ҳар бир жилд муқовасида тақдим қилаётган муассасанинг номи, талабгорнинг исми ва фамилияси, ишнинг номи кўрсатилган бўлади

5. Илмий кенгашлар яширин овоз бериш, оддий кўпчилик овоз билан қарор қабул қиладилар

Илмий кенгаш қарорлари Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиясини тайинлаш ҳақида Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигига тавсиянома юбориш учун вазирликлар ва муассасаларга асос бўлиб ҳисобланади.

6. Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги стипендия тайинлаш ҳақидаги тавсияномаларни йилига бир марта кўриб чиқади.

Ҳужжат қабул қилиш муддати 1—10 сентябргача, синов ўтказиш муддати — 1—20 сентябргача, охирги марта кўриб чиқиш муддати — 21—25 сентябргача.

7. Олий ўқув юртлари талабларига Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияларини тайинлаш, идоравий мансублигидан қатъий назар, Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ҳайъати қарори билан амалга оширилади.

Стипендия тайинланишидан аввал талабгорларнинг белгиланган мезонларга мувофиқ билим ва илмий (ижодий) тайёргарлик даражаси пухта синовдан ўтказилади.

Шу мақсадда Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги:

Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияларига талабгорлар орасидан танлаб олиш учун махсус танлов комиссияси тузади;

йўналишлар бўйича ишларни кўриб чиқиш учун эксперт гуруҳлари тузади;

информатика, Ўзбекистон тарихи чет тиллар бўйича имтиҳон комиссияларини ташкил этади, тест топшириқлари ва синов (имтиҳон)лар саволларини тасдиқлайди;

комиссия ва эксперт гуруҳларининг иш тартибини белгилайди;

синов (имтиҳонлар)ни ўтказиш муддати ва жойини, қабул қилиш саналарини ва танлов комиссияси мажлисларини ўтказиш муддатларини белгилайди.

8. Танлов комиссияси номзодларнинг сўнгги танловини яширин овоз бериш йўли билан ўтказади, талабгор ва унинг иши учун овоз беришда иштирок этган комиссия аъзолари учдан икки қисмидан ортиғи овоз берганда номзод талабаларни Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияларини тайинлаш учун тавсия қилади

Агар овоз беришдан сўнг талабгорлар сони белгиланганидан кўп бўлса устунлик кўп овоз олган талабгорларга берилади.

Танлов комиссиясининг қарори Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ҳайъати тасдиқлагандан сўнг кучга киради.

9. Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ҳайъатининг қарори тасарруфида олий ўқув юртлари бўлган вазирликлар ва идоралар учун талабаларга Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиялари тайинлаш ва пул тўлаш ҳақида буйруқ тайёрлашда асос бўлади.

10. Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиялари талабаларга ҳар йили, бир ўқув йили учун 1 сентябрдан бошлаб белгиланган миқдорга қатъий риоя қилинган ҳолда тайинланади.

11. Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияларига сазовор бўлган талабаларга керак нишонлари ва «Президент стипендиясининг совриндори» гувоҳномалари берилади.

Кўкрак нишонлари ва гувоҳномалар талабаларга улар таълим олаётган олий ўқув юртларида тантанали равишда топширилади.

12 Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиялари совриндорлари олий ўқув юртини битиргач, икки йил давомида, агар аспирантура ва уларнинг мутахассислиги тўғри келса, аспирантурага имтиҳонларсиз қабул қилинади, акс ҳолда кириш имтиҳонлари фақат аспирантура мутахассислиги бўйича топширилади.

13. Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендиялари совриндорлари ўқишни битиргандан сўнг, икки йил мобайнида чет эл аспирантура ва докторантураларида ўқишларини давом эттириш учун юборилаётган ёшлар гуруҳлари таркибида бўлишда имтиёзли ҳуқуқни сақлаб қоладилар.

14. Кундалик дарсларни ўзлаштирмайдиган, ўқув интизоми ва илмий одоб-ахлоқни бузган талабалар олий ўқув юртлари илмий кенгашларининг тавсиясига биноан, стипендияларни тасдиқлаган тегишли вазирликлар ва идораларнинг буйруқлари асосида ўқув йили давомида Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияларидан маҳрум қилинадилар.

15. Талабаларнинг Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат стипендияларини тайинлаш тўғрисидаги ариза ва шикоятлари Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги томонидан кўриб чиқилади. Кўриб чиқиш муддати 1 ойдан ошмаслиги керак.

1. Беруний, Ибн Сино, Навоий ва Улуғбек, Имом ал-Бухорий номли давлат стипендиялари, қайси мамлакат фуқароси бўлишидан қатъий назар, Ўзбекистон Республикаси давлат олий ўқув юртлари талабаларига тайинланади.

2. Ҳар ўқув йили бошида давлат стипендиялари сонини белгилаш ва уларни таълим йўналишлари бўйича тақсимлаш Вазирлар Маҳкамаси томонидан амалга оширилади.

Республика олий ўқув юртлари бўйича номли стипендияларни тақсимлаш Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги томонидан, олий ўқув юртларининг таълим ихтисоси ва талабалар сонини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилади.

3. Стипендияларни тайинлашда қуйидаги мезонларни бажариш белгиланади:

аъло ўқиш ва илмий (ижодий) ишларда иштирок этиш;

тилларни билиш (Ўзбекистон Республикаси фуқаролари учун) — давлат тилини ва иккита чет тилни, мутахассислик чет тили бўлган айрим ҳолларда эса қўшимча яна битта чет тилни билиш.

Тилларни билиш бўйича умумий талаблар даражаси Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги томонидан, олий ўқув юртларининг тиллар бўйича ихтисослашмаган мутахассисликлар учун чет тилларга бўлган талаблар ҳажмида белгиланади.

Давлат номли стипендияларига талабгорлар ушбу фанлар бўйича билим даражасини аниқлаш мақсадида ўқиш жойидаги тил кафедраларида махсус суҳбатдан ўтадилар.

4. Давлат номли стипендияларини тайинлаш учун номзодлар кўрсатиш олий ўқув юртлари илмий кенгашлари томонидан, талабгорларнинг ўқув ва илмий фаолиятларини оммавий муҳокама қилиш асосида амалга оширилади.

Давлат номли стипендиясига талабгорлар дастлабки кўриб чиқиш учун илмий кенгашга қуйидагиларни тақдим қиладилар:

имтиҳон дафтарчасидан кўчирма;

деканат, кафедранинг тавсияномаси;

илмий (ижодий) иш раҳбарининг фикр-мулоҳазаси;

тиллар кафедрасининг суҳбат натижалари ҳақидаги маълумотномаси.

Барча ҳужжатлар жилдга тикилган ҳолда тақдим этилади. Муқовада давлат номли стипендиясининг номи, талабгорнинг фамилияси, исми ва отасининг исми, факультети, курси, гуруҳи кўрсатилади.

5. Илмий кенгашлар яширин овоз бериш йўли билан оддий кўпчилик овоз бўйича қарор қабул қиладилар.

Илмий кенгашларнинг қарорлари олий ўқув юртлари қарашли бўлган вазирликлар ва идоралар учун Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигига давлат номли стипендияларини тайинлаш тўғрисида тавсиялар жўнатишда асос бўлади.

6. Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги стипендиялар тайинлаш ҳақидаги тавсияларни йилига бир марта кўриб чиқади. Кўриб чиқиш муддати — 1 сентябрдан 10 сентябргача.

7. Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг қарори олий ўқув юртлари қарашли бўлган вазирликлар ва идоралар учун талабаларга давлат номли стипендияларини тайинлаш ва тўлаш ҳақидаги буйруқларни расмийлаштиришда асос бўлади.

Стипендиялар 1 сентябрдан бошлаб, бир йил муддатга, белгиланган миқдорга қатъий мувофиқ ҳолда тайинланади. Стипендияларни янги муддатга қайта тайинлаш ҳам айнан шу тартибда амалга оширилади.

8. Давлат номли стипендияларига сазовор бўлган талабаларга кўкрак нишонлари ва қуйидаги гувоҳномалар берилади:

«Беруний давлат стипендиясининг совриндори»;

«Ибн Сино давлат стипендиясининг совриндори»;

«Навоий давлат стипендиясининг совриндори»;

«Улуғбек давлат стипендиясининг совриндори, Имом ал-Бухорий давлат стипендияси совриндори»;

Кўкрак нишонлари ва гувоҳномалар талабаларнинг ўқиш жойида тантанали вазиятда топширилади.

9. Давлат номли стипендияларига сазовор бўлган талабалар ўқишни тугатганларидан сўнг бир йил мобайнида, агар аспирантура ва маълумоти бўйича мутахассислиги бир-бирига тўғри келса, аспирантурага имтиҳонларсиз қабул қилинадилар, акс ҳолда кириш имтиҳонлари фақат аспирантура мутахассислиги бўйича топширилади.

10. Давлат номли стипендияларига сазовор бўлган талабалар ўқишни тугатганларидан сўнг, бир йил мобайнида чет эл аспирантура ва докторантураларида ўқишни давом эттириш учун юборилаётган ёшлар гуруҳлари таркибига киритишда устунликка эга бўлиш ҳуқуқини сақлаб қоладилар.

11. Кундалик дарсларни ўзлаштирмаганлик, ўқув интизоми ва илмий одоб-ахлоқни бузганлик учун талабалар ўқув йили давомида, олий ўқув юртлари тавсияларига биноан, давлат стипендияларини тайинлаган тегишли вазирликлар ва идоралар буйруқлари билан давлат номли стипендияларидан маҳрум қилинадилар.

12. Талабаларнинг давлат номли стипендияларини тайинлаш бўйича ариза ва шикоятлари Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги томонидан кўриб чиқилади. Кўриб чиқиш муддати бир ойдан ошмаслиги керак.

1. Мазкур Низом Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги, Маданият ва спорт ишлари вазирлиги қарорларига кўра ўтказиладиган республика мусобақаларини — умумтаълим фанлари бўйича мактаб ўқувчилари олимпиадаларини, бадиий-ижодий ихтисосликлар бўйича ўқувчилар танловларини, спортнинг шахсий ва команда турлари бўйича спорт мусобақаларини ташкил этишнинг умумий принципларини белгилайди.

2. Мактаб ўқувчи ёшлари ўртасида ўтказиладиган олимпиадалар, танловлар, спорт мусобақаларининг асосий мақсадлари қуйидагилардан иборат:

мактаб ўқувчиларининг истеъдодини ва ижодий қобилиятларини намоён қилиш;

ўқувчиларда ўзлари танлаган фанлар ва ихтисосликларни чуқур ўрганишга қизиқишни ошириш;

ўқувчиларнинг келажакдаги касбларни тўғри танлашига кўмаклашиш;

ўқув-тарбия жараёнини, ўқитувчиларнинг педагогик маҳоратини такомиллаштириш, улар томонидан қобилиятли ўқувчилар билан мақсадга йўналтирилган индивидуал ишларни ўтказиш.

3. Республика олимпиадалари ҳар йили мактабларнинг ΙХ-Х-ХΙ синфлари ҳамда ҳунар-техника билим юртлари ўқувчилари ўртасида ўтказилади. Олимпиадаларга киритиладиган умумий таълим фанлари рўйхати, уларни ўтказиш тартиби ва ўтказилиш муддатлари Халқ таълими вазирлиги томонидан белгиланади,

Олимпиадалар тўрт босқичда ўтказилади:

1-босқич — ўқиш жойи бўйича;

2-босқич — туман, шунингдек, ҳудуди туманларга бўлинмаган шаҳар бўйича;

3-босқич — вилоят бўйича, шу жумладан, Қорақалпоғистонда ва Тошкент шаҳрида;

4-босқич — республика бўйича.

Олимпияданинг биринчи босқичида мактаблар ва билим юртларининг барча ўқувчилари иштирок этишлари мумкин, навбатдаги босқичларда эса фақат олдинги босқичларда I, II, III ўринни эгаллаб, ғолиб бўлганлар қатнашадилар.

Олимпиадаларнинг барча босқичларида ғолиблар фанлар бўйича ҳам, юқори синф ўқувчилари ўртасида ўқув синфлари (курслари) бўйича ҳам алоҳида-алоҳида аниқланади.

Олимпиадалар босқичларини ташкил этиш ва ўтказиш учун масъулият тегишли равишда мактаблар, ҳунар-техника билим юртлари, маҳаллий халқ таълими органлари раҳбарлари, якунловчи тўртинчи босқич бўйича эса Халқ таълими вазирлиги зиммасига юкланади.

4. Ижодкор ёшлар республика танловлари икки гуруҳда:

болалар музика мактаблари ва санъат мактаблари;

ўрта махсус ўқув юртлари ва махсус музика-бадиий мактаб-интернатлари ўқувчилари ўртасида ўтказилади.

Маданият ва спорт ишлари вазирлиги ихтисосликлар рўйхатини ва танловлар шартларини тасдиқлайди:

Болалар музика мактаблари ва санъат мактаблари ўқувчиларининг музика фанлари бўйича танловлари ҳар уч йилда бир марта қуйидаги босқичлар бўйича ўтказилади:

1-босқич — туман, шунингдек, ҳудуди туманларга бўлинмаган шаҳар бўйича;

2-босқич — вилоят бўйича, шу жумладан, Қорақалпоғистонда ва Тошкент шаҳрида;

3-босқич — республика бўйича.

Танловларнинг биринчи босқичида ўз ўқув юртларидаги ҳисобот концертларида энг катта эътибор қозонган ўқувчилар иштирок этадилар,

Иккинчи босқичда ғолиблар (I, II, III ўринлар), учинчи якунловчи босқичда эса танловга тавсия этилган ҳар қайси ихтисослик бўйича фақат биринчи ўринни олган ўқувчилар иштирок этадилар.

Ўрта махсус ўқув юртлари ва махсус музика-бадиий мактаб-интернатлари ўқувчиларининг ижодий танловлари музика ижрочилари ўртасида ҳар икки йилда бир марта, уч турда ўтказилади.

Ушбу танловларга саралаб олиш ва юбориш ҳисобот концертлари якунлари бўйича амалга оширилади. Танлов турлари Маданият ва спорт ишлари вазирлиги белгилаган тартибда ўтказилади. Ғолиблар (I, II, III ўринлар) фақат сўнгги тур якунлари бўйича аниқланади.

Ўқувчиларнинг ижодий танловлари босқичлари ва турларини ташкил этиш учун масъулият тегишли равишда ўқув юртларининг раҳбарлари, Маданият ва спорт ишлари вазирлиги ҳамда унинг ҳудудий бўлинмалари зиммасига юклатилади.

5. Республика спорт мусобақалари ҳар йили спортнинг ҳар хил турлари бўйича умумтаълим мактаблари, ҳунар-техника билим, юртлари ва олимпия резервлари билим юртлари командалари ўртасида, ўқув йили давомида, қуйидаги босқичлар бўйича ўтказилади:

1-босқич — ўқиш жойи бўйича;

2-босқич — туман, шунингдек, ҳудуди туманларга бўлинмаган шаҳарлар бўйича;

3-босқич — вилоят бўйича, шу жумладан, Қорақалпоғистонда ва Тошкент шаҳрида;

4-босқич — республика бўйича.

Спорт мусобақаларининг ҳар бир босқичи энг кучли спортчиларни саралаш хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда ўтказилади.

Спорт турлари, мусобақалар ўтказиш муддатлари ва мусобақа дастурлари Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги ва Ўзбекистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлигининг биргаликда қабул қилинган қарори билан белгиланади.

Ғолиблар (I, II, III ўринлар) спортнинг ҳар бир тури бўйича аниқланади. Спорт мусобақаларини ташкил этиш учун масъулият тегишли равишда мактаблар, билим юртлари, маданият ва спорт ишлари маҳаллий бошқарув органлари раҳбарлари, тўртинчи финал босқичи бўйича эса Ўзбекистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги зиммасига юклатилади.

6. Ғолибларни тақдирлаш халқаро ва республика олимпиадалари, танловлари ва мусобақалари ғолиблари бўлган мактаб ўқувчиларини ва билим юртлари ўқувчиларини рағбатлантириш Тартибига мувофиқ амалга оширилади.

7. Республика мусобақаларини ўтказиш бўйича барча тадбирларни амалга ошириш учун Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги, Маданият ва спорт ишлари вазирлиги ҳамда уларнинг жойлардаги органлари ўз буйруғлари билан ташкилий қўмиталар, жюрилар, ҳакамлар ҳайъатлари, апелляция комиссиялари ва бошқа тузилмаларни ташкил этадилар.

Ташкилий қўмиталар олимпиадалар, танловлар ва мусобақаларга тайёргарлик кўриш ҳамда уларни ўтказишда ягона илмий-услубий ёндашувни таъминлайдилар, жюрилар, ҳакамлар ҳайъати, апелляция комиссиялари ва бошқа тузилмалар таркибини шакллантирадилар ва тасдиқлайдилар, тестлар ва синов топшириқларини тайёрлашни ташкил этадилар, баҳолаш мезонлари ва якун чиқариш тартибларини тасдиқлайдилар, қатнашчиларнинг мусобақага келиши билан боғлиқ барча масалаларни ҳал қиладилар.

Жюри, ҳакамлар ҳайъатлари ғолибларни аниқлайдилар ва олимпиада, танлов ва мусобақалар якунларини протокол қарори билан расмийлаштирадилар.

Апелляция комиссиялари олимпиадалар, танловлар ва мусобақалар қатнашчиларининг шикоятлари ва аризаларини кўриб чиқадилар. Комиссияларга, зарурат бўлганда, жюри, ҳакамлар ҳайъатлари қарорларини бекор қилиш ва уларга ўзгартишлар киритиш ҳуқуқи берилади.

8. Олимпиадалар, танловлар ва мусобақаларнинг ўтказилиш муддатлари ва жойлари тегишли ҳокимликлар билан келишилади, улар қатнашчиларни турар жой, озиқ-овқат билан таъминлашда ва бошқа ташкилий масалаларни ҳал этишда ёрдам кўрсатадилар.

9. Ўқувчилар мусобақаларини маблағ билан таъминлаш Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги, Маданият ва спорт ишлари вазирлиги томонидан тасдиқланадиган сметалар бўйича амалга оширилади.

1. Рағбатлантириш тўғрисидаги мазкур тартиб умумтаълим фанлари бўйича ўқувчиларнинг расмий халқаро ва республика олимпиадалари, бадиий-ижодий ихтисосликлар бўйича мактаблар, санъат ва маданият билим юртлари ўқувчиларининг танловлари, спорт мусобақалари ғолибларига нисбатан қўлланади ҳамда олий ўқув юртига имтиёзли кириш ва пул мукофотлари олиш тартибини белгилайди.

2. Халқаро (1—5-ўринлар) ва республика (1-ўрин) танловлари ва мусобақаларининг индивидуал турларида ғолиб чиққан мактаблар ва билим юртларининг битирувчи ўқувчилари олий ўқув юртларига тест синовларисиз ва қўшимча имтиҳонсиз қабул қилинадилар.

3. Халқаро (1—5-ўринлар) ва республика (1-ўрин) танловлари ва мусобақаларининг жамоа турлари ғолиблари ўз командалари таркибидан — мактаблар ва билим юртлари битирувчиларидан олий ўқув юртларига тест синовларисиз ва қўшимча имтиҳонсиз қабул қилиш учун уч номзодни белгилайдилар.

4. Халқаро (1—5-ўринлар) ва республика (1-ўрин) шахмат ва шашка турнирлари ғолиблари педагогик кадрлар тайёрлайдиган олий ўқув юртларига тест синовларисиз ва қўшимча имтиҳонсиз қабул қилинадилар.

5. Умумтаълим фанлари бўйича республика олимпиадаларида (1—3-ўринлар) ғолиб чиққан мактаблар ва билим юртларининг битирувчилари олий ўқув юртларига тест синовларисиз ва қўшимча имтиҳонсиз қабул қилинадилар.

6. Халқаро танловлар ва мусобақаларнинг ўтказиш муддатлари тест синовларини ўтказиш куни билан ўқув йили бошланиши ўртасидаги даврга тўғри келиб қолган айрим ҳолларда танловлар ва мусобақалар қатнашчиларини олий ўқув юртларига қабул қилиш алоҳида белгиланган муддатларда ўтказилади.

Абитуриентларни олий ўқув юртларига қабул қилиш бўйича давлат комиссияси тегишли вазирликлар ва идораларнинг илтимосномалари бўйича қабулга белгиланган квоталардан ана шу тоифа абитуриентлар учун маълум ўринлар сонини ажратади ҳамда олий ўқув юртларига абитуриентлар қабул қилишнинг бошқа қоидаларини ўзгартирмаган ҳолда тест синовлари ўтказиш ва қўшимча имтиҳон топширишнинг аниқ муддатларини белгилайди.

7. Халқаро ва республика олимпиадалари, танловлари, мусобақалари ғолибларини олий ўқув юртларига имтиёзли қабул қилиш олий ўқув юртлари ихтисосликлари билан олимпиада фанлари, танловлар ихтисосликлари, спорт турларининг ихтисос бўйича мос келишига қатъий риоя қилинган ҳолда амалга оширилади.

8. Халқаро ва республика олимпиадалари, танловлари ва мусобақалари ғолибларини тест синовларисиз ва қўшимча имтиҳонсиз олий ўқув юртларига қабул қилиш учун ҳужжатларни расмийлаштириш Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги таъсис этадиган махсус гувоҳнома асосида амалга оширилади.

Махсус гувоҳномалар ана шундай имтиёзларга эга бўлган ғолибларга берилади ва бу гувоҳномалар олий ўқув юртига кириш учун зарур ҳужжатлар билан бирга қабул комиссиясига топширилади.

9. Халқаро олимпиадалар, танловлар ва мусобақаларнинг ғолиблари Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги, Маданият ва спорт ишлари вазирлигига улар эришган натижаларни тасдиқловчи дипломни (1—3-ўрин) ёки жюри қарорини (4—5-ўрин) махсус гувоҳнома берилишига асос сифатида тақдим этадилар.

10. Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги, Маданият ва спорт ишлари вазирлиги назорат тартибида ғолибларга берилган махсус гувоҳномаларнинг реестри билан битирувчилар рўйхатини тест синовлари ўтказиладиган кундан олдин олий ўқув юртларига абитуриентлар қабул қилиш бўйича Давлат комиссиясига тақдим этадилар.

11. Халқаро бадиий-ижодий танловлар, Олимпия ўйинлари, жаҳон ва қитъа биринчилиги мусобақаларининг ғолиблари ўзларининг олий ўқув юртларига кириш бўйича имтиёзли ҳуқуқларидан уч йилгача, республика олимпиадалари, танловлари ва мусобақалари ғолиблари эса бу тадбирлар ўтган кундан бошлаб бир йил давомида фойдаланишлари мумкин.

12. Халқаро (1—5-ўринлар) ва республика (1—3-ўринлар) олимпиадалари, танловлари ва мусобақалари ғолибларига спортнинг ҳам индивидуал, ҳам жамоа турлари бўйича дипломлар билан бирга эгаллаган ўринларига мувофиқ белгиланган миқдорларда пул мукофотлари топширилади.

Ғолибларга пул мукофотлари, ташкилотчилар таъсис этган совринлардан қатъий назар, топширилади.

13. Олимпиадалар, танловлар ва мусобақалар ғолибларини моддий рағбатлантириш учун маблағлар Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги, Маданият ва спорт ишлари вазирлиги сметаларида назарда тутилади.

14. Ғолибларга дипломлар, махсус гувоҳномалар ва пул мукофотлари Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги, Маданият ва спорт ишлари вазирлиги томонидан тантанали вазиятда топширилади.

15. Халқаро ва республика олимпиадалари, танловлари ва мусобақалари ғолиблари олий ўқув юртларига қабул қилинганларидан кейин чет мамлакатлар ўқув юртларига юбориладиган гуруҳлар таркибига имтиёзли кириш ҳуқуқини оладилар.

16. Махсус гувоҳномалар рўйхатдан ўтказилган тартиб рақамига эга бўлиб, қатъий ҳисобот ҳужжатлари тоифасига киради, Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлигида сақланади ва зарур бўлгандагина Маданият ва спорт ишлари вазирлигига берилади.

Ғолибнинг сурати бўлмаган гувоҳнома ҳақиқий ҳисобланмайди.

Махсус гувоҳнома йўқолиб ёки яроқсизланиб қолган тақдирда унинг ўрнига дубликат берилмайди.

17. Ғолибларнинг олий ўқув юртларига имтиёзли кириш масалалари юзасидан ариза ва шикоятларини олий ўқув юртларига абитуриентлар қабул қилиш бўйича Давлат комиссияси, бошқа масалалар юзасидан тегишли равишда Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги, Маданият ва спорт ишлари вазирлиги кўриб чиқадилар, аризаларни кўриб чиқиш муддати бир ойдан ошмаслиги керак.