Ишлаб чиқариш омиллари

Катталик

(рухсат этилган миқдор)

Аниқлаш усули

1. Шойи чанги

6,0 мг/м³

Иш жойи ҳавосидаги чанг даражаси электроаспиратор ёрдамида тарози орқали (гравиметрик усулда) аниқланади.

Бунда АФА-В («В» типидаги аэрозолли фильтр аналитик) фойдаланиш тавсия қилинади ва намуна олиш вақти камида 10 дақиқа, ҳаво аспирацияси ҳажми камида 20 л/мин бўлиши керак. Фильтрдан ўтган ҳаводаги чанг миқдори мг/м³ларда ҳисоблаб чиқилади:

Х = (К₂-К₁):V₀= мг/м³, яъни:

Х — чанг концентрацияси

К₁ — намуна олингунча бўлган фильтр вазни

К₂ — намуна олингандан кейинги фильтр вазни

V₀ — ўртача шароитда ҳаво ҳажми (ҳаво ҳарорати 20°C, барометрик босим 760 мм. симоб уст.).

2. Анилин

0,1мг/м³

Анилинни аниқлаш индофенолни (О = C₆Н₄ = № C₆Н₄OН) ҳосил бўлишига асосланган, яъни анилин ва фенолни биргаликда оксидланиши натижасида ҳосил бўлувчи кўк рангдаги эритма колориметрик аниқланади. 1 м³ҳавода (Х) анилин миқдори қуйидаги формула бўйича аниқланади:

Х = (а·в) : (б·V_о), бунда

а — таҳлил қилинаётган эритма ҳажмида топилган моддаларнинг миқдори, мкг ларда;

б — таҳлил учун олинган эритма ҳажми, мл ларда;

в — барча намуналардаги суюқлик ҳажми, мл ларда;

V_{о —} нормал шароитларга келтирилган, таҳлил учун олинган литрдаги ҳаво ҳажми.

3. Сирка кислотаси парлари

5,0 мг/м³

Ишчи зона ҳавосида сирка кислотаси парларини аниқлаш хроматография усулида (қоғозда камайиб борадиган усул) амалга оширилади.

Ҳаводаги сирка кислотаси қаттиқ сорбентда (сингдирувчи модда) йиғилади. Хроматографнинг парловчи бўлимида сорбентдан сирка кислотаси ажратиб олиниб, миқдори аниқланади.

4. Шовқин

80 дБ

Иш жойларидаги шовқин даражаси қуйидаги норматив ҳужжатлар бўйича баҳоланади:

ГОСТ ISO 9612-2016-сон «Инсонларга таъсирини баҳолаш учун шовқинни ўлчаш» давлатлараро стандарти;

СанҚваН 0325-16-сон «Иш жойларида рухсат этилган шовқин даражаси бўйича санитария нормалари» санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари.

5. Умумий тебраниш

92 дБ

Иш жойларида умумий тебраниш даражалари частотали таҳлил услубида аниқланади, умумий тебраниш интеграл частотали усули орқали ўтказилади, бунда тебраниш давомийлиги ва тебраниш дозаси ҳисобга олиниши лозим. Тебранишнинг ҳаққоний ҳолатини гигиеник баҳолаш СанҚваН 0326-16-сон «Иш жойларидаги умумий ва локал тебранишларнинг санитария нормалари» санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига мувофиқ ўтказилади.

6. Микроиқлим

Йилнинг совуқ давридаҳаво ҳарорати 15 — 21°C, нисбий намлик 40 — 60 фоиз, ҳаво ҳаракати 0,4 м/секунддан кам эмас;

Йилнинг илиқ даврида ҳаво ҳарорати 21 — 29°C, нисбий намлик 40 — 60 фоиз, ҳаво ҳаракати 0,4 — 0,7 м/секунд

Иш жойларидаги микроиқлимни гигиеник баҳолаш СанҚваН 0324-16-сон «Ишлаб чиқариш корхоналари микроиқлимининг санитария-гигиеник нормалари» санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига асосан амалга оширилади.

Ассман аспирацион психрометри ёрдамида ҳаво ҳарорати ва нисбий намликни ўлчаш, ҳаво ҳаракати тезлиги — анемометр ёрдамида, нурли иссиқлик — инспекцион актинометр ёрдамида ўлчанади.

Микроиқлим шароитларини баҳолаш иш бошланишида, тушлик танаффусидан олдин ва иш куни охирида ўтказилади.

Технологик операция номлари

Кўриш ишининг разряди ва разряд туркуми

Сунъий ёритилганлик

Табиий ёритилганлик

Аралаш ёритилганлик

Люксда

%

%

мураккаб ёритиш тизимида

умумий ёритиш тизимида

юқоридан ёритишда

ён томондан ёритишда

юқоридан ёритишда

ён томондан ёритишда

1. Хом шойини ивитиш

VI

-

200

2,0

0,5

1,0

0,6

2. Хом шойини олиб ғалтакларга қайта ўраш

II «в»

2000

500

7,0

2,5

4,2

1,5

3. Бир неча хил ипларни пишитиб турган ҳолда бириктириб, бир хил қилиб ғалтакка ўраш

II «в»

2000

500

7,0

2,5

4,2

1,5

4. Ипни пишитиш

II «в»

2000

500

7,0

2,5

4,2

1,5

5. Пишитилган ипни қайта ўраш

II «г»

1000

300

7,0

2,5

4,2

1,5

6. Ипларни центрифугада сиқиш

VI

-

200

2,0

0,5

1,0

0,6

7. Калава ипларни ғалтакларга қайта ўраш

II «г»

1000

300

7,0

2,5

4,2

1,5

8. Танда қўйиш (либитовка қилиш)

IV «в»

400

200

4,0

1,5

2,4

0,9

9. Либитларни бўяш

VI

-

200

2,0

0,5

1,0

0,6

10. Проборка қилиш

II «в»

2000

500

7,0

2,5

4,2

1,5

11. Тўқиш

II «в»

2000

500

7,0

2,5

4,2

1,5

12. Конструкторлик иши

VI

-

200

2,0

0,5

1,0

0,6

13. Қадоқлаш, маркировкалаш, омборхоналарга жойлаштириш

VI

-

200

2,0

0,5

1,0

0,6

А.Б. Искандаров

—

СГваКК ИТИнинг катта илмий ходими, тиббиёт фанлари бўйича (PhD) фалсафа доктори.

Тақризчилар:

Д.А. Зарединов

—

Тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш марказининг «Гигиена» кафедраси мудири, т.ф.д., профессор;

Н.Р. Самигова

—

Тошкент тиббиёт академиясининг «Коммунал гигиена ва меҳнат гигиенаси» кафедраси доценти, т.ф.н.

А.У. Садиков

—

СГваКК ИТИнинг бош илмий ходими, т.ф.д., профессор

Н.Ф. Расулова

—

Тошкент педиатрия тиббиёт институтининг «Жамоат соғлиғини сақлаш, соғлиқни сақлашни ташкил этиш ва бошқариш» кафедраси доценти, т.ф.н.